II SA/Go 425/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Kamila Karwatowicz Protokolant St. sekr. sądowy Katarzyna Zarychta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2025 r. sprawy ze skargi K. B., R. C. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] r., nr XV.122.2025 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] dla wsi [...] - obręb geodezyjny [...] postanawia: odrzucić skargę. Uchwałą z dnia [...] czerwca 2025 r. nr XV.122.2025 Rada Gminy [...] uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...], dla wsi [...] – obręb geodezyjny [...]. Na powyższą uchwałę K.B. oraz R.C wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., kwestionując jej niezgodność z prawem w zakresie § 1 pkt 1 i § 4 uchwały. W ocenie skarżących w uchwale uniemożliwiono dostęp do drogi powiatowej poprzez usunięcie pozycji dróg wewnętrznych – drogi piesze oznaczone symbolami 1KDWx, 2KDWx, 3KDWx i 4KDWx w stosunku do regulacji uchwały nr L.393.2022 z dnia [...] sierpnia 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...], w obrębie [...], dla terenów przy drodze powiatowej [...] (Dz. Urz. Woj. z 2022 r. poz. 1673). Kwestionowana uchwała narusza również zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w obrębie wsi [...], dla terenów przy drodze powiatowej [...]. W § 4 uchwały należy uwzględnić – dodając pkt 15 – tereny dróg wewnętrznych – drogi piesze oznaczone symbolami 1KDWx, 2KDWx, 3KDWx oraz 4KDWx. Zaskarżona uchwała z dnia [...] czerwca 2025 r. zdaniem skarżących pozostawia mieszkańców ich osiedla bez rozwiązań w kwestii bezpiecznego wyjścia z osiedla, nadto stanowi negatywną odpowiedź na petycję mieszkańców wsi [...] z dnia [...] marca 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) wskazując, iż skarżący nie wykazali swojej legitymacji w zakwestionowaniu zaskarżonej uchwały. Zaskarżony plan oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r. dotyczą innych obszarów. Brak zapisów dotyczących dróg wewnętrznych pieszych oznaczonych symbolami 1-4 KDWx w zaskarżonym planie nie oznacza usunięcia tych pozycji w stosunku do regulacji uchwały nr L.393.2022 z dnia [...] sierpnia 2022 r., bowiem regulacje te nie pokrywają się obszarami objętymi ich zapisami. Uchwała z [...] czerwca 2025 r. nie odnosi się do obszaru dróg wskazanych w skardze, tj. ul. [...] i nie dotyczy znajdujących się w tym obszarze dróg wewnętrznych – dróg pieszych oznaczonych symbolami 1KDWx-4KDWx. Zaskarżony plan został uchwalony w wyniku procedury planistycznej zainicjowanej uchwałą Nr XXXII.259.2021 Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2021 r., zmienioną uchwałą nr XIV.113.2025 z dnia [...] maja 2025 r. W stosunku do uzgadnianego i wyłożonego do publicznej wiadomości planu nie wprowadzano żadnych zmian, które nie podlegałyby czynnościom wymaganych przepisami prawa. Skarżący nie zgłaszali w toku procedury planistycznej żadnych wniosków dotyczących obszaru objętego pracami planistycznymi, wskazanego w uchwale Nr XXXII.259.2021. Podjęta uchwała nie ma związku ze złożoną petycją z dnia [...] marca 2025 r., została podjęta w wyniku prawidłowo przeprowadzonej procedury planistycznej zainicjowanej już dnia [...] lutego 2021 r. oraz dotyczy innego obszaru, niż wskazany w petycji. Powołanie się na studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], uchwalone uchwałą nr LV.425.2022 Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. stanowi realizację wymogu wynikającego z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1140 ze zm., dalej u.p.z.p.) w związku z art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688 ze zm.). Osoba skarżąca uchwałę organu gminy musi wykazać istnienie związku pomiędzy kwestionowaną uchwałą a jej indywidualną sytuacją prawną. Niespełnienie tej przesłanki winno skutkować odrzuceniem skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Skarżący nie wskazali żadnych naruszeń prawa przez zaskarżoną uchwałę ani nie wykazali jakiegokolwiek naruszenia ich interesu prawnego przez ten akt. W odpowiedzi na wezwania Sądu do wykazania naruszenia swojego interesu prawnego zaskarżoną uchwałą, skarżący przedłożyli odpisy z ksiąg wieczystych wskazujące, iż K.B. przysługuje służebność osobista polegająca na prawie dożywotniego użytkowania nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położonej przy ul. [...] w [...], będącej własnością jego córki K.B., natomiast R.C. jest współwłaścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położonej w [...] przy ul. [...]. Pismem procesowym z dnia [...] września 2025 r. skarżący podnieśli m.in., że pismem z dnia [...] września 2025 r. nr [...] Wojewoda potwierdził niezgodność z prawem w/w uchwały, naruszającej bezpośrednio ich interes prawny. Na rozprawie w dniu 12 listopada 2025 r. K.B. podtrzymał w całości wniesioną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Wniesiona do sądu administracyjnego skarga w pierwszej kolejności podlega badaniu pod względem jej dopuszczalności. Oznacza to ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych w art. 58 § 1 p.p.s.a. Z punktu widzenia przedmiotu rozpoznawanej sprawy istotne znaczenie ma treść art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., w myśl którego sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym w tym przypadku jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm., dalej u.s.g.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z przywołanych wyżej przepisów wynika, iż w przypadku skargi na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego konieczne jest wykazanie przez stronę skarżącą interesu prawnego we wniesieniu skargi i jego naruszenia unormowaniami zaskarżonej uchwały. Kwestionowanie uchwały organu gminy przysługuje wyłącznie temu, kto wykaże, że zaskarżonym aktem został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie. Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Kryterium "naruszenia interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy oznacza, że akt ten musi naruszać interes prawny strony skarżącej, interes ten musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego, kształtujący sytuację prawną podmiotu wnoszącego skargę. Mieć interes prawny oznacza wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Wymóg naruszenia interesu prawnego spełniony jest wówczas, gdy zaskarżony akt doprowadził do ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Nie jest wystarczające wykazanie samej potencjalnej możliwości naruszenia interesu prawnego w przyszłości, zatem ze skuteczną skargą może wystąpić podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Dopiero ustalenie, że strona skarżąca posiada w tym względzie legitymację do wniesienia skargi, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny (por. m.in. postanowienia NSA z 16 listopada 2022 r., III OSK 6544/21 oraz WSA w Poznaniu z 2 listopada 2021 r., IV SA/Po 743/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ciężar dowodu w zakresie wykazania naruszenia indywidualnego interesu prawnego, w przypadku złożenia skargi na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, spoczywa na stronie skarżącej. W odniesieniu do uchwał w sprawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, iż o naruszeniu interesu prawnego lub uprawnienia można mówić tylko wtedy, gdy w wyniku wprowadzenia planu nastąpiła zmiana przeznaczenia albo uwarunkowań dotyczących działki należącej do strony skarżącej. Nie budzi więc wątpliwości, że uprawnionymi do zaskarżenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są przede wszystkim właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych skarżonym planem, gdyż podmiotom tym przysługuje interes prawny, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. Dodać należy, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który sprowadza się do tego, że określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany przyjętymi w planie miejscowym ustaleniami, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu. Z ewentualnego posiadania przez podmiot skarżący interesu faktycznego nie można zatem wywodzić legitymacji do skutecznego zakwestionowania przed sądem administracyjnym uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rozpatrywanej sprawie przedmiot skargi K.B. oraz R.C. stanowiła uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2025 r. nr XV.122.2025 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...], dla wsi [...] – obręb geodezyjny [...]. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Skarżący nie wykazali jednakże, aby legitymowali się interesem prawnym w rozumieniu art. 101 u.s.g. do zaskarżenia powyższego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – nawet przyjmując stanowisko, iż zakres uprawnień K.B wynikający z przysługującej mu służebności osobistej polegającej na prawie dożywotniego użytkowania nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] przy ul. [...] w [...], w zakresie korzystania z tej nieruchomości jest zbliżony do zakresu uprawnień właściciela. Jak wynika bowiem z akt sprawy, nieruchomości stanowiące działki nr [...] oraz [...] przy ul. [...] w [...] nie są objęte kwestionowanym przez nich miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zaskarżona uchwała dotyczy innego terenu, co potwierdza również analiza usytuowania terenu objętego tym planem (MPZP 032) względem ul. [...] na przywołanej w odpowiedzi na skargę stronie [...]. Tym bardziej, w sytuacji gdy powyższe nieruchomości nie są objęte zaskarżonym planem, skarżący nie mogą skutecznie domagać się w drodze skargi wniesionej do sądu administracyjnego wprowadzenia do tej uchwały określonych rozwiązań planistycznych. Jedynie na marginesie, odnosząc się do przedłożonego przez skarżących pisma Wojewody z dnia [...] września 2025 r. nr [...] należy zwrócić uwagę, że z pisma tego wynika, iż Wojewoda dostrzegł w kwestionowanej przez nich uchwale naruszenia prawa (bez sprecyzowania o jakie naruszenia chodzi) i w przypadku stwierdzenia, że mają one charakter istotny, dopiero rozważy wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Nie ma to jednak żadnego znaczenia w niniejszej sprawie, zainicjowanej skargą K. B. i R.C., gdyż z uwagi na brak po ich stronie interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2025 r. nr XV.122.2025 Sąd nie był uprawniony do przeprowadzenia oceny jej zgodności z prawem, o czym była mowa wyżej. Z kolei kwestia petycji z dnia [...] marca 2025 r. stanowiła przedmiot odrębnego rozpoznania przez tutejszy Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Go 434/25, w której zapadło postanowienie z dnia 22 września 2025 r. Podsumowując, w niniejszej sprawie skarżący nie wykazali, aby doszło do naruszenia ich prawem chronionego interesu lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą. Uchwała ta w żaden sposób nie wpływa na interes prawny skarżących, nie przydaje im bowiem ani nie ogranicza żadnego prawa, podobnie jak nie nakłada na nich żadnych obowiązków. Innymi słowy, nie istnieje żaden związek między uchwałą a prawnie gwarantowaną sytuacją prawną skarżących, którą by ona naruszała. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.