II SA/Go 427/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nie stwierdzenia bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej S. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Pismem z dnia [...] lipca 2025 r. S. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...], którym organ stwierdził przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie robót budowlanych polegających na przebudowie strychu na lokal mieszkalny w budynku wielorodzinnym nr [...] zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] w [...]. W skardze skarżąca zawarła również zarzuty pod adresem postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...], którym organ nie stwierdził bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w powyższej sprawie. Jednocześnie na rachunek bankowy Sądu wpłynęła kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od złożonej przez S. K. skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie twierdząc, że nie dotyczy ona żadnej ze spraw określonych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Pismem sądowym z dnia 11 sierpnia 2025 r. skarżąca została wezwana do sprecyzowania, czy jej skarga z [...] lipca 2025 r. dotyczy wyłącznie postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2025 r. nr [...], czy jest to również skarga na postanowienie tego organu z [...] czerwca 2025 r. nr [...], pod rygorem uznania, że skarga dotyczy wyłącznie pierwszego z wymienionych postanowień organu. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] września 2025 r. skarżąca poinformowała Sąd, że jej skarga dotyczy postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...], w którym organ nie stwierdził bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się bowiem wyłącznie na podstawie prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przedmiotem skargi S. K. w niniejszej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydane na podstawie art. 37 § 6 pkt 1 i art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.). Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl art. 37 § 3 ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Natomiast wedle art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ten ostatni przepis stanowił podstawę prawną zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia. W obowiązujących przepisach k.p.a. brak jest jednak szczególnych unormowań dotyczących możliwości zaskarżenia tego postanowienia, w związku z czym należy uznać, że stronie nie przysługuje prawo podważenia tego postanowienia w trybie procesowym. Jest to uzasadnione tym, że niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska organu wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu, która musi być poprzedzona złożeniem zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Ponadto w/w postanowienie zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania (incydentalnych), lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2008 r. II OSK 560/08, postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2013r., sygn. akt I OSK 74/12, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Po 404/25). Zgodnie z cytowanym na wstępie art. 3 § 2 p.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznaje jedynie skargi wnoszone na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone postanowienie do takich postanowień nie należy, wobec czego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga podlega odrzuceniu, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne, Sąd postanowił jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.