II SA/Go 442/16

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-07-06

Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Sławomir Pauter, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić dokonania wpisu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji zawodowej w prawie jazdy, weryfikując posiadane przez wnioskodawcę uprawnienia do kierowania pojazdami, jeśli ustawa stanowi, że wpis następuje w formie wymiany prawa jazdy i nie przewiduje takiej weryfikacji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie może odmówić dokonania wpisu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji zawodowej w prawie jazdy poprzez weryfikację posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami. Wpis ten następuje w formie wymiany prawa jazdy, a przepisy ustawy Prawo o kierujących pojazdami (ukp) oraz rozporządzenia wykonawczego nie przyznają staroście kompetencji do takiej weryfikacji w tym konkretnym postępowaniu. Organ powinien skupić się na sprawdzeniu poprawności i kompletności przedłożonych dokumentów, a nie na ponownej ocenie posiadanych uprawnień.
Stan faktyczny
Skarżący L.B. złożył wniosek o potwierdzenie posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej w formie wymiany prawa jazdy kategorii C, C+E i T. Starosta odmówił dokonania wpisu, powołując się na brak uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, które zostały mu cofnięte. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, choć z innych przyczyn, wskazując na konieczność przywrócenia uprawnień do kategorii B po zdaniu egzaminu. Sąd uchylił obie decyzje, uznając, że organy błędnie weryfikowały posiadane uprawnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r. sprawy ze skargi L.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. znak [...]. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2016 r. L.B. wystąpił do Starosty o potwierdzenie posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej w zakresie kategorii C, C+E i T prawa jazdy. Do wniosku dołączył kserokopie wszystkich wymaganych dokumentów m.in. posiadanego prawa jazdy kategorii C,CE i T, wydanego decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2012 r.; świadectwa kwalifikacji zawodowej, potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego w zakresie bloku programowego C1, C1+E, C, C+E; orzeczenia psychologicznego i orzeczenia lekarskiego, stwierdzających brak przeciwwskazań psychologicznych i zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], organ I instancji, powołując się na przepisy art. 11 ust. 4 pkt 1, art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 15 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 155 – powoływanej jako: ukp ) oraz § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2012r., poz. 1005, powoływanego jako: rozporządzenie z 31 lipca 2012r.) orzekł o odmowie dokonania wpisu potwierdzającego uzyskanie przez L.B. kwalifikacji zawodowej w formie wymiany prawa jazdy kat. C i C+E oraz o wydaniu wnioskodawcy prawa jazdy kat. T. W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że zgodnie z art. 15 ukp wpis potwierdzający uzyskanie kwalifikacji zawodowych następuje w formie wymiany prawa jazdy. Wymiana prawa jazdy, tak jak jego wydanie, następuje w formie decyzji administracyjnej. Zatem przy wydawaniu decyzji administracyjnej na podstawie art. 15 ukp organ zobowiązany jest do ustalenia okoliczności faktycznych od których zależy rozstrzygnięcie sprawy. W sprawie okolicznością taką pozostaje utrata – cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B prawa jazdy na okres przekraczający jeden rok. Organ I insatncji wskazał, że wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2011 r., sygn. akt [...], wobec L.B. orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których kierowania uprawnia prawo jazdy kat. B, na okres 2 lat, który obowiązywał od [...] lutego 2001 do [...] lutego 2003 r. W aktualnym stanie prawnym art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 ukp nie pozwala na wydanie prawa jazdy m.in. kat. C i C+E osobie w stosunku do której wydano został prawomocnym wyrokiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu jak i w stosunku do której wydano decyzje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami lub zatrzymania prawa jazdy w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Stosownie do ust. 2 pkt 2 i 3 przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy W świetle wskazanych regulacji organ nie może dokonać wymiany prawa jazdy kat. C, C+E bez uprzedniego przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami wg. kat. B. Z uwagi na fakt, iż w stosunku do wnioskodawcy uprawnienia w zakresie kat. B zostały zatrzymane na okres dłuższy niż rok ich przywrócenie ( zwrot ) stosownie do przepisu art. 49 ust.1 pkt 3 lit. a ukp może nastąpić dopiero po sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Poddanie się egzaminowi kontrolnemu jest zatem warunkiem formalnym przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami , których kierowca został pozbawiony. Odnosząc się do treści wniosku Starosta stwierdził, że L.B. posługuje się prawem jazdy kat. C, C+E, T nr [...], seria i nr druku [...] wydanym z kodem 106 ( zakaz w zakresie kat. B przy posiadaniu kat. C,C1, D i D1 prawa jazdy ). Możliwość wydania prawa jazdy w zakresie nie objętym zakazem sądowym przewidywały obowiązujące wówczas przepisy. Jednakże w chwili obecnej z uwagi na treść art. 11 ust. 4 ukp warunkiem dodatkowym wydania ( wymiany ) prawa jazdy kat. C, C+E, D, D+E jest spełnienie wymagań określonych dla kat. B. Nie może zatem posiadać prawa jazdy w kat. C i D kierowca, który nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami wg kat. B. Zdaniem Starosty, w świetle art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 nie do zaakceptowania jest sytuacja w której osoba z orzeczonym sądownie zakazem prowadzenia pojazdów objętych prawem jazdy kat. B – mogłaby – w okresie obowiązywania zakazu – wciąż korzystać z innych uprawnień do prowadzenia pojazdów. Z uwagi na ustalony stan faktyczny i prawny oraz akta ewidencyjne kierowcy Starostwa wskazał, że zachodzi sytuacja o której mowa § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, uzasadniająca odmowę wymiany prawa jazdy co do kat. C,C+E. W odwołaniu od decyzji L.B. zarzucił, iż dokonana przez Starostę wykładnia przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 2 pkt 2 i 3 ukp, polegającą na przyjęciu, iż nie jest możliwe wydanie prawa jazdy kat. C,C+E w sytuacji braku uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B jest błędna i sprzeczna ze stanowiskiem przedstawionym w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt I KZP 29/13 oraz w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 373/14. Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. ( znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na przepisy art. 11 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 15 ust. 1 i 4 ukp, § 8 ust. 1 pkt 12, § 9 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 pkt 1 i ust. 4 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2012 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium, czyniąc ustalenia analogiczne jak organ I instancji, stwierdziło, że zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy, aczkolwiek częściowo z innych przyczyn, niż wskazano w uzasadnieniu tej decyzji. W pierwszym rzędzie wskazało, że orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2011 r., sygn. akt [...], wobec L.B. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie prawa jazdy kat. B na okres 2 lat wykonany został w okresie od dnia [...] lutego 2001 r. do dnia [...] lutego 2003 r., co potwierdza zawiadomienie Starosty z [...] października 2001 r. o wykonaniu kary dodatkowej, przesłane L.B. zgodnie z dyspozycją art. 182 Kkw, w brzmieniu obowiązującym w dniu wystawienia tego zawiadomienia. W świetle powyższego w dniu złożenia przez stronę wniosku o wymianę prawa jazdy w celu potwierdzenia posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej zakaz prowadzenia pojazdów kat. B prawa jazdy, orzeczony przez sąd już nie obowiązywał. Tym samym brak jest podstaw prawnych do odmowy wydania stronie dokumentu obejmującego kategorie C i C+E prawa jazdy na podstawie art. 12 ust. 3 w zw. z ust. 1 pkt 3 ukp, to jest ze względu na obowiązujący zakaz prowadzenia pojazdów wg kat. B prawa jazdy. W ocenie SKO, jednakże inną kwestią pozostawało przywrócenie kierującemu uprawnień po upływie okresu, na jaki uprawnienia te zostały cofnięte. Jak wynika bowiem z treści art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp, sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji. Poddanie się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje jest zatem warunkiem formalnym przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami, których kierowca został pozbawiony na mocy decyzji o cofnięciu tych uprawnień na okres dłuższy, niż jeden rok. W związku tym rozpatrując wniosek strony o dokonanie wpisu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji zawodowej w formie wymiany prawa jazdy, organ I instancji powinien zbadać, czy strona spełnia pozostałe warunki wymagane do potwierdzenia posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej w zakresie kategorii C i C+E prawa jazdy. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 15 ust. 1 ukp, wpisu potwierdzającego odbycie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej albo szkolenia okresowego o których mowa w rozdziale 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, dokonuje w prawie jazdy starosta. Wpis jest dokonywany w formie wymiany prawa jazdy, na okres 5 lat, liczony w sposób określony w ustawie. Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2012 r., prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się - w przypadku osoby ubiegającej się o wpis potwierdzający uzyskanie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej łub ukończenie szkolenia okresowego - po otrzymaniu dokumentów opisanych szczegółowo w pkt 12 ppkt a-f tego przepisu. Natomiast z zapisu § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wynika, że w celu wydania prawa jazdy lub pozwolenia należy przeprowadzić weryfikację złożonych dokumentów w zakresie m.in. spełnienia przesłanek określonych w ustawie odpowiednio do rozpoczęcia szkolenia oraz do wydania prawa jazdy lub pozwolenia, zgodności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów, orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz orzeczeń psychologicznych o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, o ile są one wymagane - jeżeli osoba posiada wcześniej wydane uprawnienie. Stosownie zaś do § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w wyniku negatywnej weryfikacji dokumentów, o których mowa wyżej starosta zobowiązany jest odmówić wydania prawa jazdy lub pozwolenia. W ocenie SKO, treść przytoczonych przepisów rozporządzenia z 31 lipca 2012 r. wskazuje, że przy rozpatrywaniu wniosków o dokonanie wpisu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej lub ukończenie szkolenia okresowego, starosta zobowiązany jest do dokonania z urzędu weryfikacji tych wniosków również pod kątem posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień i zakazów. Negatywna weryfikacja wniosku powinna skutkować wydaniem decyzji w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy. Odnosząc się do treści złożonego wniosku Kolegium stwierdziło, że [...] grudnia 2012 r. Starosta wydał L.B. – na jego wniosek - prawo jazdy kat. C, C+E i T. Możliwość wydania uprawnień w części nie objętej zakazem sądowym przewidywały obowiązujące w tym czasie przepisy. Jednakże przepis art. 11 ust. 4 pkt 1 ustawy przewiduje, że dodatkowym warunkiem wydania prawa jazdy kategorii C1, C, D1 lub D jest spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4 tego przepisu, określonych dla prawa jazdy kategorii B. Nie może zatem posiadać prawa jazdy kat. C (a w konsekwencji również C+E) kierowca, który nie odbył szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy kat. B oraz nie zdał egzaminu państwowego wymaganego do uzyskania prawa jazdy tej kategorii. Zdaniem organu odwoławczego w takiej sytuacji znajduje się odwołujący, któremu uprawnienia kat. B prawa jazdy zostały cofnięte wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2011 r., sygn. akt [...]. Uprawnienia w zakresie kat B prawa jazdy wnioskodawca do chwili obecnej nie odzyskał bowiem nie poddał się egzaminowi państwowemu wymaganemu dla przywrócenia uprawnień cofniętych na okres dłuższy, niż rok ( art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy). Brak uprawnień do kierowania pojazdami kat. B stanowi zatem przeszkodę do wydania odwołującemu się prawa jazdy kat. C i C+E, a w konsekwencji - do dokonania w prawie jazdy wpisu potwierdzającego odbycie kwalifikacji zawodowej. Dokonanie takiego wpisu będzie możliwe dopiero po przywróceniu odwołującemu się uprawnień kat. B prawa jazdy. Jednocześnie Kolegium uznało, że załączone do odwołania orzeczenia sądowe nie odnoszą się bezpośrednio do przedmiotu rozstrzygnięcia, a ponadto zostały wydane w poprzednim stanie prawnym. W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W jej motywach skarżący ponowił zarzuty i argumentację podniesioną już w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego, ustanowiony już po powiadomieniu strony o terminie rozprawy, nie zajął stanowiska procesowego. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył , co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej podniesione. 1. Kontrola sądowoadministracyjna, stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do badania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy administracyjnej ( czyli na treść decyzji ) i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik, ewentualnie czy decyzja nie jest dotkniętymi wadami powodującymi jej nieważność z przyczyn wskazanych w art. 156 Kpa lub postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z naruszeniem prawa dającym podstawę do jego wznowienia ( art. 145 § 1 ppsa). Dokonywana przez sąd administracyjny ocena legalności działań administracji publicznej następuje według stanu faktycznego i prawnego sprawy z dnia wydania kontrolowanego aktu i w oparciu o akta administracyjne z tego momentu ( art. 133 § 1 ppsa ). Stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd kontroluje całokształt sprawy administracyjnej gdyż nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną skargi. Należy też zauważyć, że celem kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny jest wyłącznie ocena zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Sąd, na skutek zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej, nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie zweryfikować (ocenić) działalność tego organu. Sąd administracyjny nie zastępuje zatem organu administracji publicznej i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, chociaż wydaje wyrok rozstrzygający sprawę sądowoadministracyjną. Orzeczenia sądu administracyjnego, w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania w toku dalszego załatwiania sprawy. Oznacza to, że sąd administracyjny rozstrzyga wprawdzie spór, lecz nie między stronami postępowania administracyjnego, a pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego ( tj. organem administracji, który wydał zaskarżony akt, a podmiotem legitymowanym do jego zaskarżenia), i tylko w zakresie obejmującym legalność zachowań prawnych organu administracyjnego. 2. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie pozostawała decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Starosty odmawiającą dokonania wpisu potwierdzającego uzyskanie przez skarżącego L.B. kwalifikacji zawodowej w formie wymiany prawa jazdy kat. C i C+E oraz o wydaniu mu prawa jazdy kat. T. Zaskarżona decyzja została wydana w związku z wnioskiem L.B. z dnia [...] stycznia 2016 r. o potwierdzenie kwalifikacji zawodowej – odbycia szkolenia okresowego. Wniosek ten – jak wynika z dołączonej do niego kserokopii posiadanego przez skarżącego prawa jazdy – złożony został w związku z upływem okresów ważności ( w zakresie kat. C i C+E z dniem [...] marca 2016 r. oraz kat. T z dniem [...] sierpnia 2016 r. ) posiadanych uprawnień warunkujących wykonywanie zatrudnienia na stanowisku kierowcy zawodowego. Podstawą materialnoprawną dokonywania wpisu, o który ubiegał się skarżący stanowi przepis art. 15 ukp. Stanowi on, że ( ust. 1 ) "Starosta dokonuje w prawie jazdy wpisu potwierdzającego odbycie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej albo szkolenia okresowego, o których mowa w rozdziale 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym". ( ust. 2 ) "Wpis jest dokonywany na pisemny wniosek kierowcy, na podstawie przedłożonych kopii: 1) świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej, szkolenia okresowego albo karty kwalifikacji kierowcy wydanej w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zgodnie z dyrektywą nr 2003/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie wstępnej kwalifikacji i okresowego szkolenia kierowców niektórych pojazdów drogowych do przewozu rzeczy lub osób, zmieniającą rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz dyrektywę Rady 91/439/EWG i uchylającą dyrektywę Rady 76/914/EW, 2) orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, 3) orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy - określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 1." (ust.3 ) "Świadectwo kwalifikacji zawodowej, potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego w zakresie jednego z bloków programowych, wydane osobie, o której mowa w art. 39d ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, stanowi podstawę do uzyskania wpisu, o którym mowa w ust. 1, w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy spośród kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E." ( ust. 4 ) "Wpis jest dokonywany, w formie wymiany prawa jazdy, na okres 5 lat, liczony od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej, o którym mowa w przepisach rozdziału 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, przy czym termin ten nie może być dłuższy niż okres ważności orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, o których mowa w przepisach rozdziału 7a tej ustawy." (ust. 5) : "Za dokonanie wpisu, o którym mowa w ust. 1, pobiera się opłatę, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz opłatę ewidencyjną. Zatem zgodnie z zacytowanym przepisem starosta dokonuje w prawie jazdy wpisu potwierdzającego odbycie m.in. szkolenia okresowego (ust. 1), zaś wpis taki jest dokonywany w formie wymiany prawa jazdy, na okres 5 lat ( ust. 4). Tak więc, aby było możliwe potwierdzenie kwalifikacji zawodowej, niezbędne jest, oprócz przedłożenia dokumentów w postaci świadectwa kwalifikacji zawodowej, orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, posiadanie ważnego prawa jazdy. Zgodnie zaś z przepisem art. 15 ukp dokonanie wpisu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji zawodowej następuje poprzez wymianę prawa jazdy. 3. Jak wynika z akt ewidencyjnych kierowcy prowadzonych w Starostwie, a dotyczących skarżącego, na które powoływał się Starosta ( uzyskanych przez Sąd w ramach uzupełnienia akt administracyjnych sprawy), jak też z wniosku i decyzji organów orzekających w niniejszej sprawie, w dacie złożenia wniosku skarżący posiadał ważne prawo jazdy kat. C, C+E, T nr [...]. Wydane ono zostało przez Starostę w dniu [...] grudnia 2012 r. na skutek wniosku L.B. o wydanie wtórnika w związku z utratą dotychczasowego dokumentu prawa jazdy. Posiadanie dokumentu prawa jazdy potwierdza zatem legitymowanie się przez skarżącego uprawnieniami do kierowania pojazdami w zakresie wskazanych w nim kategorii tj. C, C+E oraz T. Za bezsporne należy uznać też, że skarżący nie legitymuje się uprawnieniami do kierowania pojazdami w zakresie kat. B, co wynika z faktu pozbawienia go uprawnień w tym jedynie zakresie wyrokiem sądu karnego ( tj. wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] września 2001 r. w sprawie [...], zmieniającym wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2001 r. w sprawie [...]) na okres dłuższy niż rok. Potwierdza to treść posiadanego prawa jazdy z wpisanym kodem 106 – oznaczającym zakaz w zakresie kategorii B prawa jazdy przy posiadaniu kategorii C1,C D1 lub D. Regulację w zakresie skutku utraty uprawnień do kierowania pojazdami na okres powyżej roku zawierał nieobowiązujący już przepis art. 114 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a obecnie przepis art. 49 ust. 1 pkt 3 ukp, warunkujący przywrócenie utraconego na okre powyżej jednego roku uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym od sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. O przywrócenie uprawnień w zakresie kat. B prawa jazdy skarżący nie ubiegał się, co potwierdza treść jego pisma z dnia [...] stycznia 2016 r., zalegającego w aktach administracyjnych. 4. W odniesieniu do przedmiotu rozstrzygania ( wniosek o wpis ) i stanu faktycznego sprawy należy zwrócić uwagę na różnicę istniejącą między uprawnieniami do kierowania pojazdem a prawem jazdy, rozumianym jako dokument potwierdzający ich posiadanie. Nadanie uprawnień (i odmowa ich nadania) następuje w formie decyzji administracyjnej, co potwierdza przepis art. 10 ust. 1 ukp. Wydanie dokumentu stanowi w stosunku do uprawnień czynność następczą. Wpis, o jakim mowa w art. 15 ukp, o który ubiegał się skarżący, dokonywany jest w formie wymiany prawa jazdy. Ustawodawca zatem jednoznacznie przesądził, iż w powołanym przepisie chodzi o formę wymiany dokumentu. Nie postanowił wprost, że następuje ona w formie decyzji. Ustalona ustawowo forma wymiany dokumentu o jakiej mowa w ust. 4 art. 15 ukp potwierdza deklaratoryjny charakter czynności starosty. Przy wymianie prawa jazdy w celu dokonania wpisu o jakim mowa w art. 15 ukp nie dochodzi – jak to bezpodstawnie przyjęły organy – do weryfikacji posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień w zakresie kierowania pojazdami, ale jedynie do wymiany dokumentu w oparciu o kryteria ustawowo określone (a które ograniczają się do przedłożenia wymaganych ustawą dokumentów o jakich mowa w ust. 2 art. 15 ukp). Zdaniem Sądu, treść przepisu art. 15 ukp nie daje podstaw do przyjęcia, że w ramach wymiany prawa jazdy w celu dokonania wpisu kwalifikacji zawodowych organ właściwy ( starosta ) uzyskał kompetencję do weryfikacji posiadanych już przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami. Należy uznać, że przepis art. 15 ukp, zawiera pełną i wyczerpującą regulację w zakresie przesłanek warunkujących dokonywanie wpisu kwalifikacji zawodowych. W odniesieniu do tych wpisów norma art. 11 ust. 4 ukp, stanowiąca, iż dodatkowym warunkiem wydania m.in. prawa jazdy kat. C i C+E jest spełnienie wymagań określonych dla prawa jazdy kat. B, nie ma w takim przypadku zastosowania. 5. Zauważyć przyjdzie, iż regulacja zawarta w art. 15 ukp pozostaje analogiczna do tej wynikającej z nieobowiązującego już art. 97a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Już na tle poprzedniego stanu prawnego w orzecznictwie wypowiadany był pogląd o deklaratoryjnym charakterze czynności starosty oraz braku podstaw do weryfikacji przez ten organ posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami w postępowaniu prowadzonym w celu dokonania wpisu w zakresie posiadanych kwalifikacji zawodowych ( vide: wyrok WSA w Opolu z dnia 24 stycznia 2011 r. w sprawie II SA/Op 504/10 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2012 r. II SA/GL 657/12 – baza orzeczeń nsa.gov.pl ). Stanowisko to uznać należy za nadal aktualne. 6. Źródłem kompetencji organu właściwego ( starosty ) do weryfikowania uprawnień nie mogą być też w żadnym razie przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy o kierujących pojazdami, wydanego na podstawie art. 20 ust. pkt 2 ukp. Jest oczywistym, iż rozporządzenie nie może pozostawać w sprzeczności z regulacjami ustawowymi i skoro art. 15 ukp nie przewiduje uprawnienia organu właściwego do weryfikacji posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami, to nie można ich wyprowadzać z aktu wykonawczego. Na dzień wydania decyzji organu I instancji § 8 pkt 12 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2012 r., poz. 1005, powoływanego jako: rozporządzenie z 31 lipca 2012r.) określał tryb postępowania organu w przypadku osoby ubiegającej się o wpis potwierdzający uzyskanie kwalifikacji zawodowych i doprecyzowywał, jakie załączniki, prócz dokumentów o jakich mowa w art. 15 ust. 2 ukp, powinien otrzymać organ by możliwe było wydanie prawa jazdy z wpisem potwierdzającym uzyskanie kwalifikacji zawodowych ( także wniosek o wydanie prawa jazdy, fotografia, dowód uiszczenia opłaty, oświadczenie z pkt e, kserokopia prawa jazdy ). Z kolei § 9 ust. 1 rozporządzenia regulował tryb postępowania organu w zakresie podejmowanych czynności w odniesieniu do prowadzonych urządzeń ewidencyjnych pkt 1 oraz uprawniał do przeprowadzenia weryfikacji złożonych dokumentów w zakresie sprecyzowanym w pkt 2 tj.: a) poprawności ich wypełnienia, zgodności z dokumentem tożsamości oraz kompletności, b) spełnienia przesłanek określonych w ustawie odpowiednio do rozpoczęcia szkolenia oraz do wydania prawa jazdy lub pozwolenia, c) zgodności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów, orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz orzeczeń psychologicznych o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, o ile są one wymagane - jeżeli osoba posiada wcześniej wydane uprawnienie, d) zgodności danych z ujętymi w: – prowadzonej ewidencji osób bez uprawnień danymi w zakresie orzeczonych zakazów prowadzenia pojazdów, orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i orzeczeń psychologicznych stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, o ile są one wymagane, – profilu kandydata na kierowcę danymi i informacjami - jeżeli osoba nie posiada wcześniej wydanego uprawnienia, e) stwierdzenia, czy prawo jazdy podlega warunkowi, o którym mowa w art. 4 ust. 2 oraz art. 5 ust. 4 ustawy - jeżeli osoba ubiega się o wymianę wydanego za granicą prawa jazdy. Analiza przytoczonych regulacji podustawowych prowadzi do wniosku, że weryfikacja o jakiej mowa w przytoczonym pkt 2 w przypadku złożenia wniosku o wpis kwalifikacji zawodowych na podstawie art. 15 ukp, nie może dotyczyć posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami, ale wyłącznie dokumentów o jakich mowa w ustawie i innych załączników, których złożenie jest wymagane stosownie mowa w § 8 pkt 12 rozporządzenia. Weryfikacja ta, to w istocie sprawdzenie poprawności wypełnienia dokumentów, ich kompletności i zgodności zawartych w nich danych z dokumentem tożsamości oraz danymi z prowadzonych przez organ ewidencji w zakresie posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień, orzeczonych wobec niego zakazów, czy przeciwwskazań zdrowotnych. 7. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż na dzień orzekania przez SKO ( co miało miejsce [...] marca 2016 r. ) rozporządzenie z dnia 31 lipca 2012 r. już nie obowiązywało. Z dniem 25 lutego 2016 r. ( vide: § 31 oraz art. 14 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami - Dz. U. poz. 970 oraz z 2015 r. poz. 2183 ) weszło bowiem w życie – czego SKO nie dostrzegło - rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (vide: Dz.U. z dnia 25 lutego 2016r. poz. 231). Wobec braku przepisów przejściowych w nowym rozporządzeniu wykonawczym ma ono zgodnie z zasadą zastosowanie również do spraw wszczętych pod rządem poprzedniego rozporządzenia wykonawczego. Nowa regulacja ( vide: § 9 pkt 13 oraz § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r. ) zawiera rozwiązania podobne jak rozporządzenie z 31 lipca 2012 r., wobec czego nie może stanowić podstawy do odmowy dokonania wnioskowanego wpisu ze względu na brak uprawnień organu do weryfikowania posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami. 8. W odniesieniu zaś do stanowiska zaprezentowanego przez organ I instancji, to niejako na marginesie zwrócić należy uwagę, iż zastosowany przez niego przepis art. 12 ust. 2 ukp – w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami ( Dz.U. z 214 r., poz. 970 ) - stosownie do art. 3 ustawy nowelizującej ma zastosowanie wyłącznie do osób wobec których prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony został po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej czyli po 24 sierpnia 2014 r. 9. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ppsa orzeczono jak w sentencji tj. o uchyleniu decyzji organów obu instancji. Mimo stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego Sąd nie skorzystał z możliwości jaką daje przepis art. 145a § 1 ppsa, a to ze względu na okoliczności rozpoznawanej sprawy. Organy bowiem, odmawiając skarżącemu dokonania wpisu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji zawodowych zweryfikowały bezpodstawnie jego uprawnienia do kierowania pojazdami pozbawiając go uprawnień dotychczas posiadanych, nie dokonując sprawdzenia (weryfikacji) przedłożonych wraz wnioskiem dokumentów i innych załączników w zakresie w jakim pozostają do tego uprawnione. W toku ponownego rozpoznania sprawy Starosta, pozostając związany - na zasadach wynikających z art. 153 ppsa - oceną prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu, ponownie rozpozna wniosek skarżącego z dnia 14 stycznia 2016 r. 10. Końcowo wskazać należy, iż Sąd - jedynie wskutek przeoczenia - wyrokując w niniejszej sprawie nie rozpoznał jednocześnie zawartego w skardze wniosku L.B. w zwrot kosztów postępowania. W związku z tym wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 157 § 1 ppsa skarżący może w ciągu 14 dni od dnia doręczenia wyroku z urzędu ( tj. czyli tak jak w niniejszej sprawie) zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi. Wniosek zgłoszony po terminie podlega odrzuceniu (§ 1a art. 157 ppsa). Zgodnie z § 2 wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów może być rozpoznany na posiedzeniu niejawnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło