II SA/Go 454/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-09-10

Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymiana okien dachowych w budynku mieszkalnym, dokonana na podstawie zgłoszenia, stanowi remont, czy przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę, a w konsekwencji, czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie w takiej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego, aby jednoznacznie stwierdzić, czy wymiana okien dachowych nastąpiła w ramach legalnego zgłoszenia i czy roboty te nie wymagały pozwolenia na budowę. W związku z tym, umorzenie postępowania było przedwczesne, a organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarga na decyzję organu odwoławczego została oddalona, ponieważ sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych związanych z wymianą okien dachowych na budynku mieszkalnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) umorzył postępowanie, uznając roboty za legalne, ponieważ inwestorzy złożyli zawiadomienie o zamiarze ich wykonania, a organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił tę decyzję, wskazując na nieustalony zakres robót i możliwość konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestorzy zaskarżyli decyzję WINB, zarzucając naruszenie przepisów kpa i prawa budowlanego. WSA oddalił skargę, uznając decyzję WINB za prawidłową.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant ref. staż. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2009 r. sprawy ze skargi J.H. i S.H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. nr [...], wydaną na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie J. i S.H. dotyczące robót budowlanych związanych z wymianą okien dachowych na budynku mieszkalnym na nieruchomości w [...] - działka nr ewid. [...]. Decyzja powyższa wydana została wskutek uchylenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2008r., którą organ nałożył na J. i S.H. obowiązek usunięcia 4 okien połaciowych wykonanych na dachu budynku mieszkalnego od strony posesji nr [...] w miejscowości [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. PINB wskazał, że w toku ponownego postępowania wyjaśniającego ustalił, iż przed wykonaniem robót budowlanych skarżący złożyli zawiadomienia o zamiarze przystąpienia do ich wykonania bez wymaganego pozwolenia na budowę do organu administracji budowlanej tj. Starosty Powiatowego. Jedno zawiadomienie dotyczyło montażu okien na dachu budynku mieszkalnego z dnia [...] marca 2006r, natomiast drugie zawiadomienie dotyczyło montażu okien na budynku gospodarczym z dnia [...] kwietnia 2006r. Na prośbę PINB o przekazanie dokumentów związanych ze zgłoszeniem przez skarżących robót nie wymagających pozwolenia na budowę, pismem z dnia [...] sierpnia 2007r. otrzymanym ze Starostwa Powiatowego udzielona została informacja, że przyjęte zostały dwa zgłoszenia w sprawie wykonania okien dachowych w [...], a przy załatwianiu zgłoszeń organ właściwy dla tych spraw nie zgłosił sprzeciwu, ani nie nałożył obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie do PINB zostało przekazane zgłoszenie z [...] kwietnia 2006r. Natomiast drugiego zgłoszenia Starosta nie przekazał. Ślad, iż takie zgłoszenie z [...] marca 2006r. zostało złożone w Starostwie stanowi wpis w rejestr zgłoszeń w Wydziale Architektury i Budownictwa Starostwa. Dodatkowy dowód w tym przedmiocie może stanowić mapa pobrana w tym dniu (tj. [...] marca 2006r.) w jednostce geodezyjnej Starostwa, z pokazanymi miejscami wstawienia okien, której jeden egzemplarz był załącznikiem do zgłoszenia i jest w posiadaniu inwestorów. Wobec tego, że Starosta wykonujący zadania organu administracji budowlanej nie wniósł sprzeciwu ani nie nałożył obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że nie jest uprawniony do badania i kontroli prawidłowości postępowań, które są prowadzone przez organ administracji budowlanej. Jeżeli więc nie został wniesiony przez właściwy organ sprzeciw na zgłoszenie o zamiarze wykonania remontu dachu i wstawieniu 8 okien dachowych na budynku mieszkalnym należy przyjąć, iż inwestorzy nie naruszyli prawa i mogli roboty te wykonać, zwłaszcza że stanowią one remont istniejącego obiektu budowlanego. Jednocześnie PINB wskazał, że budynek na posesji w [...], jak i budynek na posesji sąsiedniej w [...], stanowią zabudowę przedwojenną. Budynki te zlokalizowane są w niewielkiej odległości od siebie, przy czym budynek w [...] znajduje się na granicy działki od strony posesji [...]. W ścianie budynku na posesji w [...] od strony posesji [...] są istniejące okna, które nie mają zachowanej odległości od granicy działki takiej, jaka jest wymagana obecnie dla nowo projektowanych budynków, a pomimo to w obecnym stanie prawnym nie ma przesłanki do nakazania likwidacji tych okien. Według organu wymagane odległości od granicy działki określone w przepisach § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie należy stosować przy sytuowaniu nowo projektowanych budynków, natomiast w tym przypadku mamy do czynienia z robotami budowlanymi związanymi z remontem na istniejącym budynku mieszkalnym. Reasumując zebrany materiał dowodowy Powiatowy Inspektor uznał, że dalsze postępowanie w sprawie wykonanych robót związanych z remontem dachu i wstawieniem okien dachowych jest bezprzedmiotowe. W odwołaniu od w/w decyzji pełnomocnik strony postępowania – R.P. podniósł, że rozprawa administracyjna, która miała miejsce w sprawie została przeprowadzona nierzetelnie. Ponadto zarzucił organowi l instancji, że nie przeprowadził wystarczających dowodów i nie ustalił bezspornego stanu faktycznego sprawy, tj. wyglądu dachu sprzed remontu. Do odwołania pełnomocnik załączył dokumentację fotograficzną na potwierdzenie tego, że J. i S.H. "dopuścili się samowoli budowlanej" poprzez nielegalne wstawienie 8 okien dachowych. Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] kwietnia 2009r, w oparciu o art. 138 § 2 kpa, decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji podniósł w szczególności, że PINB nie ustalił jednoznacznie, jaki zakres robót został wykonany przez inwestorów, zwłaszcza nie ustalił, czy wymiana okien dachowych związana była ze zmianą wielkości otworów okiennych. W takim przypadku bowiem konieczne byłoby uzyskanie pozwolenia na budowę przed przystąpieniem do wykonywania robót, a dokonane przez inwestorów zgłoszenie należałoby uznać za wadliwe. Ponadto organ odwoławczy zarzucił Powiatowemu Inspektorowi przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z naruszeniem art. 79 kpa poprzez uniemożliwienie pełnomocnikowi R.P. wzięcia udziału w dowodzie z przesłuchania J. i S.H.. J. i S.H., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę na powyższą decyzję WINB i wnieśli ojej uchylenie. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił: 1) naruszenie art. 6 i 8 kpa poprzez naruszenie zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa poprzez pominięcie w sprawie uprzedniego braku sprzeciwu organu co do rozpoczęcia prac budowlanych przez skarżących, 2) art. 105 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez niewłaściwą interpretację polegająca na uznaniu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, 3) art. 28 kpa poprzez uznanie, że R.P. ma uprawnienie do występowania w postępowaniu jako strona a przez to do wnoszenia środków zaskarżenia od wydanych decyzji, 4) art. 29 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez uznanie, że wymiana okien w budynku mieszkalnym nie stanowi remontu a przebudowę wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę, zwłaszcza, że nie została zmieniona w żaden sposób konstrukcja dachu, ani tym bardziej całego budynku, a okna wstawione przez skarżących usytuowane są w tym samym miejscu co poprzednio zamontowane świetliki, 5) art. 79 kpa poprzez przyjęcie, że pełnomocnik R.P. – T.Z., nie został zawiadomiony o zamiarze przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony a poprzez to uniemożliwiono mu wzięcie udziału w przeprowadzeniu dowodu, gdy tymczasem w trakcie oględzin nie miało miejsce przesłuchanie strony, a jedynie udzielenie informacji co do przedmiotu oględzin. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że R.P., właściciel sąsiedniej nieruchomości, nie może być stroną postępowania z uwagi na brak interesu prawnego. Wywiódł to z faktu, iż § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przewiduje wymóg zachowania określonej odległości jedynie w odniesieniu do otworów okiennych usytuowanych w ścianie budynku. Wymóg ten nie dotyczy natomiast otworów okiennych usytuowanych w dachu budynku, w związku z czym nie ma podstaw do tego, aby właściciela sąsiedniej nieruchomości uznać za stronę postępowania. W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując na podstawie przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa warunkującego uchylenie zaskarżonego orzeczenia, bądź stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)-zwanej dalej ppsa. Stosownie do art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r, Nr 156, poz. 1118 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątek stanowią przepisy art. 29 i 30 w/w ustawy, które określają, jakie roboty budowlane wymagają jedynie zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej zamiaru ich rozpoczęcia. Zgłoszenie robót budowlanych jest jedną z form reglamentacji działalności polegającej na wykonywaniu robót budowlanych. Razem z pozwoleniem na budowę tworzy kategorię działań administracji publicznej, którą można określić jako zgodę na budowę, przy czym w przypadku zgłoszenia zgoda ta wynika nie z aktu organu, ale z jego milczenia. Inwestor nabywa bowiem prawo wykonywania robót budowlanych, jeżeli właściwy organ w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji administracyjnej (Z. Kostka, Prawo budowlane, Komentarz, Gdańsk 2007, s. 93). Wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego prawem zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną. Roboty budowlane wykonane w ramach samowoli wskutek niedopełnienia przez inwestora obowiązku dokonania zgłoszenia właściwemu organowi mogą zostać - tak jak roboty, na wykonywanie których konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę - zalegalizowane. Tryb legalizacji takich robót przewidują przepisy art. 50 - 51 Prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie PINB umorzył postępowanie dotyczące robót budowlanych związanych z wymianą okien dachowych na budynku mieszkalnym położonym w [...] na działce o nr ewid. [...] dokonanych przez J. i S.H.. Głównym powodem takiego rozstrzygnięcia było zdaniem organu wykonanie w/w robót w sposób legalny, czyli na podstawie zgłoszenia. Oceniając zebrany materiał dowodowy organ nie miał żadnych wątpliwości, że przed przystąpieniem do wykonywania robót inwestorzy zgłosili zamiar ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, tj. Staroście. Tymczasem w aktach administracyjnych sprawy brak jest dowodu na to, że takie zgłoszenie zostało przez inwestorów dokonane. W aktach znajduje się pismo Starosty z dnia [...] sierpnia 2007r, wystosowane do PINB wskutek zapytania, z którego wynika, że do Starostwa wpłynęły dwa zgłoszenia dotyczące wymiany okien dachowych w budynku w [...]. Jedno z nich - z dnia [...] kwietnia 2006r. -dotyczy robót budowlanych związanych z wymianą pokrycia dachowego i istniejących świetlików na okna typu Velux na strychu budynku gospodarczego usytuowanego na w/w nieruchomości. Brak jest natomiast zgłoszenia dotyczącego wymiany świetlików na okna w budynku mieszkalnym. Starosta w swoim piśmie z [...] sierpnia 2007r. nie wskazuje wprost, że właśnie takie zgłoszenie zostało złożone; nie wskazał obiektu, w którym roboty miałyby zostać wykonane, ani też zakresu tych robót. Nie przesłał też do PINB tegoż zgłoszenia, ani nie podał przyczyn, dla których tego nie uczynił. Nie wiadomo więc, czy w ogóle zgłoszenie takie znajduje się w organie. Wbrew temu co twierdzi organ l instancji dowodem na to, iż skarżący dokonali zgłoszenia nie może być również wpis do rejestru dokonanych zgłoszeń prowadzonego przez Starostę. Pozycja nr 17 w rejestrze rzeczywiście dotyczy zgłoszenia przez S.H. montażu okien dachowych, ale we wpisie nie został wskazany obiekt, w którym okna mają zostać zamontowane, ani też ich ilość; brak również wskazania rodzaju robót jakie mają zostać w związku z tym wykonane. Powyższe ustalenia nie pozwalają na jednoznaczne uznanie, że J. i S.H. zamontowali na strychu swojego budynku mieszkalnego okna w miejsce istniejących świetlików w sposób legalny. Wobec tego organ l instancji powinien uzupełnić postępowanie dowodowe i dokładnie ustalić, czy rzeczywiście skarżący zgłosili zamiar wykonywania robót związanych z wymianą okien, jaki był ich zakres i czy forma zgłoszenia była wystarczająca, czy też może zachodziła konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. W świetle bowiem wyroku NSA z dnia 27 kwietnia 2006r, sygn. akt II OSK 688/06, wykonanie okna typu połaciowego niewątpliwie stanowi przebudowę, czyli wykonanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego. Przebudowa - jako że nie została wymieniona w art. 29 Prawa budowlanego, podlega zasadzie z art. 28 ustawy i wymaga pozwolenia. Należy więc przychylić się do twierdzenia organu odwoławczego, że koniecznym było ustalenie, czy wykonane roboty nie wiązały się ze zmianą konstrukcji obiektu, co skutkowałoby koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę przed przystąpieniem do ich wykonywania. Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika skarżących zawartych w skardze, nie można zgodzić się z twierdzeniem, że organ odwoławczy uznał, iż wykonane roboty są przebudową a nie remontem. Z kontekstu uzasadnienia decyzji II instancji można bowiem wywieść, że organ ten nie twierdzi jednoznacznie, jakoby wymiana okien miała charakter przebudowy, poddaje jedynie pod rozwagę taką możliwość. Uzasadnienia nie znajduje również zarzut pełnomocnika skarżących dotyczący pominięcia przez organy braku sprzeciwu właściwego organu co do wymiany okien. Z akt sprawy (poza lakonicznym pismem Starosty z dnia [...] sierpnia 2007r.) w ogóle nie wynika, że stosowne zgłoszenie zostało przez skarżących dokonane i jaki był zakres robót w nim wskazanych, więc trudno stwierdzić, czy rzeczywiście przy "załatwianiu zgłoszeń", a właściwie tego jednego konkretnego zgłoszenia, Starosta nie zgłosił sprzeciwu. W decyzji organ l instancji wskazuje ponadto, że nie jest właściwy do podważania decyzji Starosty w postaci braku sprzeciwu w zamiarze wykonania robót. Należy się z nim zgodzić, jednakże w każdym przypadku organ nadzoru budowlanego ma uprawnienie do tego, aby ustalić, czy wykonane roboty, pomimo zgłoszenia, nie zostały wykonane z jego naruszeniem, np. czy na roboty zgłoszone nie jest wymagane pozwolenie na budowę. W takim przypadku organ ma obowiązek wszcząć postępowanie legalizacyjne i prowadzić je w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 18 października 2007r., sygn. akt IISA/Lu622/07). W ocenie Sądu powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że organ nadzoru budowlanego l instancji rozpoznający sprawę nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego, z którego wynikałoby bezspornie, że wymiana okien nastąpiła w ramach zgłoszenia, a roboty budowlane wykonane w tym zakresie nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, czym naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Dlatego też organ odwoławczy zasadnie zastosował przepis art. 138 § 2 kpa i uchylił zaskarżoną decyzję PINB w całości oraz przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Po myśli tego przepisu organ odwoławczy może bowiem uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W konsekwencji dokonanych ustaleń za zbyt pochopne należy uznać umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 105 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wtedy, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli przestał istnieć stan faktyczny podlegający uregulowaniu przez organ administracji w oparciu o konkretny przepis (wyrok z 24 kwietnia 2003r, III SA 2225/01, LEX nr 82196; wyrok NSA z 31 stycznia 2006r., l OSK 978/05, LEX nr 396771). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że dopóki organ nie przeprowadzi wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, w którym zostanie ustalony niewątpliwy stan faktyczny, dopóty nie będzie miał podstaw do uznania, że nie istnieje przedmiot postępowania w postaci nielegalnie wykonanych robót budowlanych związanych z wymianą okien dachowych. Na marginesie należy zauważyć, że w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ l instancji dopuścił się szeregu uchybień proceduralnych. Po pierwsze - z akt administracyjnych sprawy nie wynika, kiedy postępowanie administracyjne zostało wszczęte. W dniu [...] lipca 2007r. do PINB wpłynęło pismo Starosty, którym przekazana została sprawa ze skargi J.P. dotycząca wykonania przez J. i S.H. okien dachowych na poddaszu budynku mieszkalnego położonego w [...] na działce nr [...]. Pismo to stanowiło asumpt do wszczęcia postępowania przez PINB, o czym winien był zawiadomić prawidłowo ustalone strony postępowania. Zawiadomienia takiego w aktach sprawy nie ma, natomiast, jak wynika z treści pisma skarżących z dnia [...] lipca 2007r. organ już wcześniej prowadził postępowanie wyjaśniające. Przeprowadził m. in. dowód w postaci wizji lokalnej, która miała miejsce w dniu [...] kwietnia 2007r. W aktach sprawy brak jest zawiadomień skierowanych do stron postępowania o zamiarze przeprowadzenia tego dowodu, brak jest również protokołu dokumentującego jego przeprowadzenie. Z zestawienia dat wpływu pierwszego pisma Starosty do organu l instancji oraz przeprowadzenia wizji wynika, że postępowanie było prowadzone wcześniej, jednakże w aktach sprawy nie ma żadnego innego śladu, który by to potwierdzał. Po drugie - wątpliwość budzi przedmiot postępowania. W dniu [...] grudnia 2007r. do PINB wpłynął wniosek R.P. - właściciela nieruchomości nr [...] sąsiadującej z nieruchomością skarżących, w którym R.P. wniósł o nakazanie J. i S.H. usunięcia 4 okien z połaci dachowej ich domu mieszkalnego, które zostały wstawione z naruszeniem Prawa budowlanego. Wynika z tego, że postępowanie toczyło się w sprawie 4 okien, co potwierdza również pismo PINB z dnia [...] lipca 2008r, którym organ zawiadomił skarżących oraz R.P., którego uznał za stronę postępowania, o ponownym wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wykonania przedmiotowych 4 okien połaciowych w budynku mieszkalnym położonym na terenie posesji nr [...] przez J. i S.H.. Natomiast decyzja z dnia [...] lutego 2009r. w rozstrzygnięciu w ogóle nie wskazuje ilości okien, do których się odnosi, a w uzasadnieniu mowa jest o 8 oknach wstawionych przez inwestorów w miejsce świetlików. W ocenie Sądu przedmiot postępowania nie został więc precyzyjnie ustalony. Ponadto w swojej decyzji PINB wskazuje też, że inwestorzy wykonali roboty budowlane związane z remontem dachu. W całym postępowaniu nie ma żadnych ustaleń co do tego, w jakim zakresie remont ten został wykonany i czy również był przedmiotem niniejszego postępowania, czy jego przedmiotem była wyłącznie wymiana okien. Po trzecie - prowadząc postępowanie organ l instancji nie wyjaśnił dokładnie, czy uznany przez niego za stronę postępowania R.P. posiada interes prawny, którego ochrony może się domagać. Pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, a mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązujący, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok NSA z dnia 12 lipca 2007r., sygn. l OSK 1559/06, LEX nr 385385). Prawnie chroniony interes to taki, który może być zrealizowany za pomocą decyzji administracyjnej. Musi być osobisty, indywidualny i konkretny, a nie ewentualny (wyrok NSA z dnia 29 marca 2006r., sygn. akt II OSK 679/05, LEX nr 198347). Interes prawny mają tylko te z podmiotów, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2007r, sygn. IV SA/Wa 907/07, LEX nr 364765; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2009r, sygn. akt II SA/Wr 236/08; wyrok NSA z 19 marca 2002r, sygn. akt IV SA 1132/00). Biorąc powyższe pod uwagę rzeczą organu było ustalenie, czy R.P. posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym robót budowlanych związanych z wymianą okien w budynku jego sąsiadów, zwłaszcza, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte przez organ z urzędu. Nie oceniając w tym miejscu zasadności przyznania R.P. statusu strony w postępowaniu, należy zwrócić uwagę, że skoro Powiatowy Inspektor przyznał mu status strony, to powinien był konsekwentnie zawiadamiać go o zamiarze przeprowadzenia każdego dowodu w sprawie. Wymaga tego art. 10 § 1 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Gwarancję realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu ustanawia art. 79 kpa, według którego strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. W świetle powyższego PINB powinien był umożliwić R.P. udział w każdej czynności dowodowej, a więc również w dowodzie z przesłuchania J. i S.H.. W aktach sprawy brak jest natomiast zawiadomienia informującego, że w dniu [...] stycznia 2009r. zostanie przeprowadzony dowód z przesłuchania stron; nie został on też powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia oględzin spornego obiektu, które miały miejsce również w dniu [...] stycznia 2009r. Odnosząc się natomiast do twierdzenia pełnomocnika skarżących, że w sprawie nie miało miejsca przesłuchanie stron, a jedynie udzielenie informacji co do przedmiotu oględzin, należy zauważyć, że podstawę wezwania J. i S.H. z dnia [...] grudnia 2008r. "do złożenia zeznań i wyjaśnień", stanowił art. 50 kpa. Zgodnie z § 1 tego przepisu organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych. Należy więc uznać, że organ przeprowadził dowód z przesłuchania stron, z którego sporządził protokół, nie zawiadamiając o tym drugiej strony postępowania. Reasumując należało stwierdzić, że kontrolowana przez Sąd decyzja podjęta została po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, w rezultacie czego brak było podstaw do jej podważenia. W konsekwencji skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło