II SA/Go 459/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi B Spółki z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2012r. znak [...] działający z upoważnienia Starosty Naczelnik Wydziału Rolnictwa i Ochrony Środowiska na podstawie art. 30 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243) cofnął zezwolenie na zbieranie odpadów w [...] wydane dla firmy B spółka z o.o. wydane decyzją Starosty w dniu [...] stycznia 2011 r. znak [...]. Przed organem I instancji pełnomocnictwo przedłożyła J.M., mocą którego spółka B upoważniła ją do reprezentowania firmy w zakresie procedur ochrony środowiska i administracyjnych uzgodnień. Pełnomocnictwo to opatrzone zostało pieczęcią firmową spółki B i nieczytelnym podpisem bez oznaczenia od kogo ono pochodzi. Odwołanie od tej decyzji złożyła spółka B i odwołanie to podobnie jak pełnomocnictwo dla J.M. zostało podpisane nieczytelnym podpisem bez bliższego oznaczenia i opatrzone pieczęcią nagłówkową spółki. Na podstawie art. 50 § 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze, do którego wpłynęło odwołanie, wezwało spółkę do wskazania imienia i nazwiska osoby, która podpisała odwołanie w imieniu spółki w terminie 5 dni pod rygorem przyjęcia, iż odwołanie złożyła osoba, która nie jest upoważniona do reprezentowania B spółka z o.o. Jednocześnie SKO wezwało do wskazania w tym samym terminie czy J.M. posiada nadal umocowanie do reprezentowania spółki pod rygorem uznania, iż J.M. nie jest pełnomocnikiem w niniejszej sprawie. Na powyższe wezwanie odwołująca się nie udzieliła odpowiedzi. Wobec powyższego w dniu [...] kwietnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało postanowienie Nr [...] na podstawie art. 134 kpa, w którym stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ II instancji przywołał art. 205 § 1 kodeksu spółek handlowych, który stanowi, że jeżeli zarząd jest wieloosobowy sposób reprezentowania spółki określa statut. Jeżeli statut nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu wraz z prokurentem. Na podstawie informacji uzyskanej z Krajowego Rejestru Sądowego organ ustalił, że organem upoważnionym do reprezentacji w skarżącej spółce jest każdy z członków zarządu samodzielnie. W tej spółce zarząd jest trzyosobowy i wchodzą w jego skład M.J., P.S. i J.B.. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie organu do uzupełnienie braku odwołania organ uznał, że nie może rozpoznać odwołania i na zasadzie art. 134 kpa stwierdził niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Zdaniem organu niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn podmiotowych obejmujących sytuację wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik spółki zaskarżył w/w postanowienie w całości i zarzucił naruszenie art. 134 kpa w zw. z art. 50 § 1 oraz art. 64 § 2 kpa. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżąca spółka wskazała, iż organ naruszył przepis art. 64 § 2 kpa. Zgodnie z jego treścią, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Samorządowe Kolegium wyznaczyło termin 5-dniowy, a nadany rygor jest niezgodny z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Żaden przepis tego kodeksu nie przewiduje bowiem takiej sytuacji, iż nieuzupełnienie braku odwołania w przepisanym terminie powoduje uznanie, że zostało ono złożone przez osobę nieupoważnioną do reprezentowania. Jedyny rygor jaki został wskazany przez ustawodawcę w opisanej sytuacji to możliwość przewidziana w art. 64 § 2 kpa pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Stąd też wydane postanowienie narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Nadto pełnomocnik stwierdził, iż wątpliwości organu co do upoważnienia osoby, której podpis widniał na złożonym odwołaniu uznać należy za całkowicie nieuzasadnione z uwagi na to, że obok podpisu widniała również pieczątka firmowa spółki co świadczyć mogło jedynie o tym, że osoba składająca odwołanie działała właśnie w imieniu B spółka z o.o. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania oraz trafność wykładni przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270) - dalej p.p.s.a. Tego rodzaju wady i uchybienia w niniejszej sprawie nie wystąpiły. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że postępowanie odwoławcze zostaje uruchomione przez czynność procesową strony, jaką jest wniesienie odwołania. W postępowaniu administracyjnym odwołanie jest niesformalizowanym co do treści środkiem prawnym. Nie wymaga zachowania szczególnej formy i szczegółowego uzasadnienia. Odwołanie, aby mogło wywołać skutek procesowy, musi być jednak złożone w przewidzianym trybie i terminie. Powinno z niego również wprost wynikać niezadowolenie odwołującego się z kwestionowanej decyzji organu I instancji. Odwołanie musi ponadto spełniać minimalne wymogi ustanowione dla pism procesowych składanych w postępowaniu administracyjnym. Należy w nim zatem wskazać osobę, od której ono pochodzi. Nieodzownym jego elementem jest również podpis. Podpis wskazuje bowiem osobę wnoszącego oraz pozwala zidentyfikować czy podanie pochodzi od legitymowanego i właściwie reprezentowanego podmiotu. Organ po otrzymaniu odwołania zobowiązany jest zatem podjąć działania umożliwiające dokładne określenie osoby, która składa taki środek. Powinien też zbadać, czy odwołanie spełnia określone wymogi, w tym czy zostało ono wniesione i podpisane przez uprawniony do tego podmiot. Ustalenia takie nie zależą od swobodnego uznania organu, ale wynikają z bezwzględnie obowiązujących norm prawnych. Jeżeli środek odwoławczy nie spełnia wymogów formalnych, to jest bezskuteczny, co wyklucza dopuszczalność przystąpienia przez organ do jego merytorycznego rozpoznania. Organ zobowiązany jest najpierw wezwać wnoszącego do usunięcia braków formalnych, ewentualnie także do nadesłania innych niezbędnych wyjaśnień na piśmie (art. 50 § 1 kpa), a po bezskutecznym upływie zakreślonego terminu zastosować się do dyspozycji art. 134 kpa. W takim bowiem przypadku zachodzą przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Z powyższych względów nie można podzielić poglądu pełnomocnika skarżącej spółki, że w postępowaniu odwoławczym mogłaby mieć zastosowanie instytucja pozostawienia odwołania bez rozpoznania, przewidziana w art. 64 kpa. Ten ostatnio wymieniony przepis jest bowiem przepisem regulującym postępowanie przed organem pierwszej instancji, a przepisy regulujące to postępowanie mogą mieć zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym czy odwoławczym tylko w sprawach nieuregulowanych odmiennie przepisami o postępowaniu drugoinstancyjnym (rozdział 10 Działu II kpa). Skoro kwestia ta została uregulowana w art. 134 kpa odmiennie (nieuzupełnienie braków zażalenia czy odwołania w terminie skutkuje niedopuszczalnością takiego środka), to zgodnie z regułą wykładni lex specialis derogat legi generali należy przyjąć, że w postępowaniu zażaleniowym i odwoławczym art. 64 kpa nie ma zastosowania (por. wyroki NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 135/10, LEX nr 595093 oraz z dnia 28 stycznia 2011 r. I OSK 1814/10). Oznacza to, że w przypadku nieusunięcia braków formalnych odwołania organ II instancji wydaje postanowienie o niedopuszczalności odwołania, co zresztą lepiej zabezpiecza stronie możność ochrony jej praw w postępowaniu odwoławczym niż instytucja pozostawienia podania bez rozpoznania (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do art. 134 kpa, LEX/El.2010). Błędne zatem w tym zakresie stanowisko zostało zaprezentowane w skardze i nie znalazło uznania w ocenie Sądu. Zauważyć ponadto należy, że osoby prawne dokonują czynności procesowych przez organy uprawnione do działania w ich imieniu. Osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie. Poza możliwością występowania za pośrednictwem organów osoba prawna może być zastępowana przez pełnomocników lub przedstawicieli ustawowych. Zasady te odnoszą się również do spółek prawa handlowego. Dane określające organy uprawnione do reprezentacji i sposób reprezentacji stowarzyszeń podlegają wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego. SKO w toku postępowania odwoławczego uzyskało drogą internetową wypis z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika, iż spółkę z o. o. B reprezentuje każdy z członków trzyosobowego zarządu samodzielnie (karta 19 akt administracyjnych). Stąd też odwołanie od decyzji winien sygnować jeden członek zarządu z imienia i nazwiska, tak aby nie było wątpliwości co do jego podmiotowego umocowania. Takich wymogów wbrew twierdzeniom skargi nie spełnił nieczytelny podpis z pieczęcią firmową spółki i nie do przyjęcia jest pogląd, że osoba dysponująca pieczęcią firmową spółki ma prawo tę spółkę reprezentować. Zatem wezwanie spółki przez SKO do usunięcia tego braku formalnego było zgodne z prawem. Zarzut, iż wykonanie tego obowiązku w wyznaczonym przez organ terminie 5 dni było nieprawidłowe, o tyle nie można uznać za zasadny skoro skarżąca nie tylko nie wykonała zobowiązania w wyznaczonym terminie, ale także we wskazywanym przez siebie jako prawidłowy termin - 7 dni. O ile skarżąca uznawała, że termin instrukcyjny 5 dni jest za krótki mogła wystąpić o jego przedłużenie, podając okoliczności, które usprawiedliwiają jego wydłużenie. W sprawie dopiero przedłożone pełnomocnictwo adwokatowi przed sądem administracyjnym z imiennym podpisem prezesa zarządu spółki z o. o. B M.J. odpowiada prawu. W ocenie Sądu rygor nadany przez organ "w razie nie uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez przyjęcie, iż odwołanie podpisała osoba nieumocowana" miał ten skutek, że organ zastosował art. 134 kpa i uznał niedopuszczalność w ten sposób wniesionego odwołania. Stąd też, na podstawie wyżej przytoczonych argumentów, z mocy art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.