II SA/Go 462/07

Dnia 29 sierpnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, asesor sądowy Michał Ruszyński (spr.), Protokolant asystent sędziego Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 roku sprawy ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta nr [...] z dnia [...] roku, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J.D. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. - 1 – Sygn. akt II SA/Go 462/07 U Z A S A D N I E N I E Pismem z dnia [...] października 2005r. radca prawny K.P., reprezentujący grupę mieszkańców wsi [...] zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza z dnia [...] stycznia 2004r. Nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej na działce Nr ewid. [...]. Jako podstawę żądania wskazano art. 145 § 1 pkt 4 kpa, albowiem wskazani we wniosku mieszkańcy [...] niesłusznie pozbawieni zostali możliwości uczestniczenia w w/w postępowaniu. Burmistrz pismem z dnia [...] listopada 2005r. wezwał wnioskodawców wznowienia postępowania do wykazania, kiedy dowiedzieli się o wydanej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Uzupełniając wniosek o wznowienie postępowania pełnomocnik wnioskodawców wyjaśnił, że o decyzji Burmistrza dowiedzieli się po [...] września 2005r. od sąsiada P.O.. Pełnomocnik przedłożył oświadczenia wnioskodawców z których wynika, że o decyzji dowiedzieli się [...] września 2005r. W takim stanie faktycznym Burmistrz w dniu [...] stycznia 2006r. wydał decyzję Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że P.O. powziął informację a nawet zapoznał się z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na etapie pozwolenia na budowę. Wynika to z uzasadnienia decyzji o pozwoleniu na budowę w którym wskazano, że sprawdzono treść decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w związku ze zgłoszonym przez P.O. zastrzeżeniem do planowanej inwestycji. Organ wskazał ponadto, że jest w posiadaniu kserokopii dowodów doręczenia stronom postępowania decyzji o pozwoleniu na budowę. Są nimi: W.Ż. – inwestor, A.O., M. i Ł.D., E. i I.Ś., F.W., W. i M.B., A. i A.C., E.K., oraz Gospodarstwo Nadzoru i Administrowania Zasobem. Decyzja ta została doręczona w dniu 20 lipca 2005r. i 21 lipca 2005r. , zatem wnioskodawcy w osobach : A.O., M.D., E.Ś., F.W., W.B., M. B. i E.K. w oświadczeniach swoich podały nieprawdziwą datę powzięcia wiadomości o decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu decyzji podano również, że stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oprócz wnioskodawcy byli Gmina, oraz właściciele działek sąsiednich : E.K., A. i A.C., E. i Z.K., R.K., F.W., M. i Ł.D., Z. i I.P.. Osoby te jako strony postępowania zostały ustalone na podstawie "Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko". Wskazano, że osobom tym nie doręczono decyzji bezpośrednio po jej wydaniu a przesłano w dniu 2 stycznia 2006r. w celu doręczenia decyzji stronom postępowania. Pozostali zaś wnioskodawcy są właścicielami nieruchomości rolnych lub zabudowanych oddalonych ponad 200 a nawet 900 metrów od planowanej inwestycji. Nie są one zatem stronami postępowania. Od powyższej decyzji odwołali się wnioskodawcy wznowienia postępowania. Odwołujący się nie zgodzili się ze stanowiskiem organu I instancji, że inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomości oddalone od nieruchomości objętej decyzją o warunkach zabudowy ponad 200 m. Odwołujący się wskazali ponadto, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji powzięli informację, że stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu byli A. i A.C.. Podali, że A.C. jest w przedmiotowej sprawie zarówno stroną, jak i wydającym decyzję organem administracji. Stanowi to zatem samoistną przyczynę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że odmowa wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 kpa może nastąpić tylko w sytuacji, gdy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną w rozumieniu art. 28 kpa, gdy w podaniu o wznowienie postępowania nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia (art. 145 § 1 kpa) oraz gdy podanie to zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i § 2 kpa. W ocenie organu odwoławczego żaden z wnioskodawców wznowienia postępowania nie ma interesu prawnego wypływającego z legitymacji procesowej strony w rozumieniu art. 28 kpa, ponieważ żaden z nich nie jest właścicielem nieruchomości spełniających kryteria przyjęte przez organ I instancji przy ustalaniu stron w postępowaniu zakończonym decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ II instancji przyjął za prawidłowe i przekonujące stanowisko organu I instancji. Wskazał, że organ ten w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu za strony uznał właścicieli działek sąsiednich (graniczących) z działką objętą inwestycją, jak również właścicieli działek, które były najbliższymi siedliskami zabudowanymi budynkami mieszkalnymi lub terenami niezabudowanymi lecz przeznaczonymi pod zabudowę mieszkalną, wyłączonymi z produkcji rolnej i leśnej planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy. Organ kierował się przy tym ustaleniami "Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" opracowanego przez biegłą Wojewody w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że nawet przy założeniu, że wnioskodawcy mają przymiot strony, to ich oświadczenia z dnia [...].12.2005r. i [...].06.2006 nie są na tyle przekonywujące by można przyjąć, że wyłącznym źródłem informacji o decyzji ustalającej warunki zabudowy był P.O., co wiązało się z jego wizytą w dniu [...].09.2005r. w mieszkaniu każdego z wnioskodawców, poprzedzoną interwencją w Urzędzie Miasta w dniu [...].09.2005r. Organ podał, że mieszkańcy [...] zawiadomieni zostali ogłoszeniem z dnia [...].09.2003r. Z adnotacji odręcznej na ogłoszeniu wynika, że ogłoszenie to wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy w m. [...] oraz miejscach zwyczajowo przyjętych w okresie od [...].09 do [...].10.2003r. Ponadto już w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę P.O. i A.O. w piśmie z dnia [...].07.2005r. do Starostwa Powiatowego podaje, że po zapoznaniu się z zawiadomieniem o budowie elektrowni wiatrowej, nie wyraża zgody na jej budowę. Decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę otrzymał ojciec P.O. – A.O. w dniu 20.07.2005r. W decyzji tej wymieniona jest decyzja ustalająca warunki zabudowy z odniesieniem się Starosty do zastrzeżeń zgłoszonych przez P.O. i A.O.. W świetle powyższego oświadczenia z dnia [...].06.2006r. P.O., iż o decyzji dowiedział się 21.09.2005r. w wyniku własnej interwencji w Urzędzie Gminy nie można uznać za wiarygodne. Tym samym nie można dać wiary pozostałym wnioskodawcom. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 25 § 1 pkt 1 kpa organ odwoławczy wskazał, iż mógłby być on rozpatrzony gdyby postępowanie wszczęto z urzędu, a to należy do autonomicznej kompetencji organu administracji. Skargę na powyższą decyzję złożyli : K.D., A.W., R.S., E.K., G.K., G.S.K., M.K., M.K., J.K., J. i J.S., Z.S., S.L., H.K., A. i J.S., K.C., E.Ś., J.O. i J.D., zarzucając jej naruszenie prawa procesowego poprzez błędną interpretację art. 145 § 4 w zw. z art. 148 kpa, oraz naruszenie prawa procesowego poprzez nie uwzględnienie przy rozpatrzeniu sprawy art. 25 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 kpa. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że ich interes prawny wynika z art. 44 ustawy z 7 lipca 1994r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wyjaśnili, że posiadają tytuły prawne do nieruchomości sąsiadujących z działką [...], które znajdują się w obszarze oddziaływania zatwierdzonej w decyzji inwestycji. W ocenie skarżących chybiona jest argumentacja organu odwoławczego, iż nie maja oni przymiotu strony albowiem ich działki mają charakter działek rolnych lub leśnych. Skarżący podnieśli, że planowana inwestycja będzie miała negatywny wpływ chociażby na wartość działek oraz na warunki życia, głównie z powodu przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu tzw. efektu odblaskowego, efektu cienia oraz drgań. Skarżący nie zgodzi się także z poglądem Kolegium, iż z uwagi na usadowienie ich działek w odległości ponad 200 m od planowanej inwestycji nie będzie ona szkodliwie oddziaływać na ich nieruchomości. Skarżący wskazali, że przyjęcie, że obszar oddziaływania wynosi tylko 200m jest bez wątpienia ustaleniem natury materialnoprawnej. Skarżący stwierdzili ponadto, że fakt, iż P.O. dowiedział się o decyzji wcześniej niż 21.09.2005r. w żaden sposób nie niweczy uprawdopodobnionego oświadczeniami skarżących faktu, że o decyzji dowiedzieli się od niego w dniu 29.09.2005r. Skarżący zwrócili także uwagę na to, że organ odwoławczy nie uwzględnił faktu, że Burmistrz był jednocześnie w sprawie stroną i organem administracyjnym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i w całości podtrzymał argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2007r. (Sygn. akt II SA/Go 515/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej J.D., postanowieniem z dnia 21 czerwca 2007r. (Sygn. akt II OSK 735/07) uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 9 stycznia 2007r. w części dotyczącej odrzucenia skargi w stosunku do J.D. i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu decyzja organu I instancji, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego naruszają przepisy postępowania administracyjnego w tym w szczególności przepis art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 i 4 kodeksu postępowania administracyjnego. W pierwszej fazie postępowania o wznowienie organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 § 1 i § 2 kpa. W fazie wstępnej organ bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe, oraz czy wniosek pochodzi od strony postępowania. W sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie), weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie o wznowienie postępowania, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 kpa. Na tym etapie postępowania organ przeprowadza bowiem merytoryczną ocenę zgromadzonego materiału w sprawie i weryfikuje twierdzenia wnioskodawcy wznowienia postępowania, iż przysługiwał mu przymiot strony a został w tym postępowaniu pominięty. Odmowa wznowienia postępowania z tego powodu, że wnioskodawca wznowienia postępowania nie jest stroną nastąpić może tylko wówczas, gdy okoliczność ta jest ewidentna. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w rozpatrywanej sprawie. W niniejszej sprawie organy obu instancji wskazując, że wnioskodawcy wznowienia postępowania nie mają przymiotu strony postępowania, albowiem stronami są tylko osoby wymienione w "Raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" i na wnioskodawców nie będzie szkodliwie oddziaływać przedmiotowa inwestycja, merytorycznie bez wznowienia postępowania rozpoznały ich wniosek. Należy zatem uznać, że organy z naruszeniem art. 149 § 3 kpa orzekły o odmowie wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jest to termin jednego miesiąca. Pełnomocnik skarżącego wskazuje, że skarżący oraz inni wnioskodawcy o decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dowiedzieli się od P.O. w dniu 21 września i 25 września 2005r. a więc zachowany został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Podkreślić należy, że wnioskodawca wznowienia postępowania musi udowodnić kiedy dowiedział się o decyzji, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. W ocenie Sądu to, że mieszkańcy [...] zostali zawiadomieni ogłoszeniem z [...].09.2003r. wywieszonym na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy oraz w miejscach zwyczajowo przyjętych, nie oznacza, że konkretnie wskazani wnioskodawcy wznowienia postępowania w tej dacie tj. od [...] września 2003r. do [...] października 2003r., kiedy ogłoszenie widniało na tablicy ogłoszeń dowiedzieli się o decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Również okoliczność, iż P.O. na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę wiedział o istnieniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie oznacza, że nie powiadomił on wnioskodawców o tej decyzji w dniach wskazanych przez wnioskodawców. Uzasadniony w ocenie Sądu jest zarzut skarżącego naruszenia prawa procesowego poprzez nieuwzględnienie przy rozpoznaniu sprawy art. 25 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Zgodnie z tym ostatnim przepisem postępowanie administracyjne wznawia się, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ, który podlega wyłączeniu. Organ odwoławczy którego zadaniem jest ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, w sytuacji gdy odwołujący się w odwołaniu wskazał na nową przesłankę wznowienia postępowania, winien dokonać oceny zasadności twierdzenia odwołującego się. W niniejszej sprawie organ odwoławczy takiej oceny nie dokonał, lecz wskazał jedynie, że zarzut naruszenia art. 25 § 1 pkt 1 kpa mógłby być rozpatrzony gdyby postępowanie wszczęto z urzędu. Odnosząc się do powyższego twierdzenia organu wskazać należy, że bez znaczenia jest to, czy postępowanie wszczęto z urzędu czy też na żądanie strony. W świetle art. 25 § 1 kpa wyłączenie organu następuje z mocy prawa w celu uniknięcia stronniczości i braku obiektywizmu przy załatwieniu sprawy. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy. Przejmując sprawę do ponownego rozpoznania organ I instancji powinien najpierw dokonać oceny, czy zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania a w szczególności ocenić jakie znaczenie ma wydanie decyzji przez Burmistrza (art. 145 § 1 pkt 3 kpa). W celu ustalenia, czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, należy przesłuchać skarżącego oraz P.O.. Dokonanie tych ustaleń pozwoli organowi I instancji ocenić, czy zachodzą przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 4 oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w trybie i terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 kpa. Po ewentualnym stwierdzeniu, iż zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania w drugim etapie organ I instancji winien na podstawie przepisów prawa materialnego ustalić, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony. Asesor WSA sędzia WSA sędzia WSA Michał Ruszyński Marzenna Linska – Wawrzon Aleksandra Wieczorek Sygn. akt II SA/Go 462/07 Gorzów Wlkp. , dnia 10 września 2007r. ZARZĄDZENIE 1. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć : - pełnomocnikowi skarżącego i uczestników postępowania – r. pr. K.P., - SKO – z pouczeniem o skardze kasacyjnej. 2. Akta przedłożyć za 30 dni. as. WSA Michał Ruszyński