II SA/Go 467/09
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-09-16
Skład orzekający: Marek Szumilas, Joanna Brzezińska, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu zlokalizowanym w budynku wielorodzinnym wymagana jest pisemna zgoda wszystkich współwłaścicieli tego budynku, czy też wystarczająca jest zgoda większości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wprowadzenie działalności polegającej na sprzedaży alkoholu w budynku wielorodzinnym, którego podstawową funkcją jest mieszkalna, stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd. W związku z tym, zgodnie z art. 199 Kodeksu cywilnego, do wyrażenia zgody na taką działalność wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli budynku. Brak takiej zgody stanowi podstawę do odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.Stan faktyczny
Firma R.H. złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu użytkowym w budynku wielorodzinnym. Burmistrz odmówił wydania zezwolenia, wskazując na brak pisemnej zgody pozostałych współwłaścicieli budynku, wymaganej przez art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. R.H. złożył skargę do WSA, kwestionując konieczność uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant Inspektor Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi R.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Burmistrz Miasta i Gminy, na podstawie art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. nr 70 poz. 473 z 2007 roku ze zm.), w związku z postanowieniami Uchwały Nr XXXIV/352/05 Rady Miejskiej z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających do 4,5 proc. alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, Uchwały Nr XVII/196/99 Rady Miasta i Gminy z dnia [...] grudnia 1999 r. w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych, oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), odmówił wydania Firmie Handlowo - Usługowej R.H. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 proc alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w punkcie sklep spożywczy, [...].
Organ wyjaśnił, iż po wszczęciu postępowania z wniosku R.H. z dnia [...] listopada 2008 r. o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5 % alkoholu oraz piwa oraz analizie dokumentów, w tym aktu notarialnego, przedłożonego przez stronę, potwierdzającego prawo do lokalu, z których wynikało, że wnioskodawca jest właścicielem lokalu w budynku wielolokalowym, wezwał go do uzupełnienia braków formalnych w postaci braku zgody właścicieli lokali przedmiotowego budynku, w myśl art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. R.H. nie przedstawił wymaganej zgody, lecz wystąpił o wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. Powyższe stanowiło podstawę orzeczenia o odmowie wydania wnioskowanego zezwolenia.
R.H. wniósł odwołanie od w/w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, poprzez jego zastosowanie. W ocenie odwołującego się, wskazany przepis nie ma zastosowania w sprawie, bowiem właściciel drugiego z lokali mieszkalnych nie jest ani właścicielem, ani użytkownikiem, ani zarządca lub administratorem budynku, w którym przedmiotowy lokal użytkowy jest zlokalizowany. Tym samym wymaganie zgody tegoż właściciela jest żądaniem nie wynikającym z przepisów prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 90 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 zm.) oraz w związku z art. 18 ust. 1, ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z a 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.), decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy.
Organ odwoławczy wskazał, iż R.H., zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy o wydanie mu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu użytkowym, w [...], nie przedkładając wraz z wnioskiem żadnej zgody ani właściciela budynku, ani jego zarządcy czy administratora. Zgody takiej strona nie przedłożyła także na wezwanie organu l instancji. Wspólnota mieszkaniowa w budynku, którą tworzą właściciele wszystkich lokali w tym budynku, nie wyłoniła zarządu, a tym samym nie została wyodrębniona jako podmiot, co wynika z zaświadczenia Urzędu Statystycznego. Organ wskazał także, że budynek nie posiada zarządcy, a zarząd nieruchomością wspólną, stosownie do przepisów prawa wykonują właściciele znajdujących się w nim lokali, będący jednocześnie współwłaścicielami części wspólnych budynku.
Organ podkreślił, iż wnioskodawca, pomimo nie przedłożenia pisemnej zgody drugiego ze współwłaścicieli budynku, domagał się od organu w toku postępowania wydania decyzji w sprawie.
Jednocześnie organ wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o własności lokali, wymagana zgoda musi mieć formę pisemną, natomiast jej treść musi wyrażać akceptację zamiaru prowadzenia działalności gospodarczej przez określoną osobę, w przedmiocie zgodnym z wnioskowanym w sprawie zezwoleniem. Jednocześnie wskazał podmioty uprawnione do wyrażenia przedmiotowej zgody, oraz ogólne zasady zarządu nieruchomością wspólną, wynikające z przepisów ustawy o własności lokali, w zakresie ustanowienia zarządu, oraz prawa i obowiązku udziału współwłaścicieli w czynnościach zarządu nieruchomością, wywodząc, iż tam gdzie nie dokonano wyboru zarządu nieruchomością wspólną, uprawnienia związane z zarządzaniem nią należą do jej współwłaścicieli. Nadto przewidziany bowiem w art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali obowiązek podjęcia przez właścicieli wyodrębnionych lokali uchwały o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu wynika z konieczności usprawnienia czynności związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną w dużych liczebnie wspólnotach mieszkaniowych i nie prowadzi do pozbawienia w tym trybie ich uprawnień wynikających z prawa własności. Przy wyodrębnieniu własności lokali dochodzi do ustanowienia tzw. współwłasności przymusowej, obejmującej nieruchomość wspólną. Bez względu na tryby ustanowienia odrębnej własności lokalu, określone w art. 7 ustawy o własności lokali, właściciel odrębnego lokalu zawsze nabywa w części ułamkowej udział w nieruchomości wspólnej. W stosunkach zewnętrznych współwłasność zawsze przedstawia się jako jedno wspólne prawo własności.
Ponadto organ podkreślił, iż w razie niedokonania wyboru zarządu nieruchomości wspólnej uprawnienia właściciela wyrażenia zgody pisemnej na wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, o której mowa w art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, przysługują współwłaścicielom nieruchomości wspólnej. Skoro więc wnioskodawca nie uzyskał zgody współwłaściciela budynku na prowadzenie w lokalu sprzedaży napojów alkoholowych to brak było podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony we wszczętym postępowaniu administracyjnym.
R.H. wniósł na w/w decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący zakwestionował przyjęte przez Kolegium stanowisko, w zakresie interpretacji art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, wskazując, że przyjmując za zasadną argumentację organu w kwestii tego, iż do niniejszego przypadku zastosowanie mają przepisy ustawy o własności lokali - to zdaniem skarżącego stosowanie tejże ustawy powinno być konsekwentne i pełne. Przepis art. 22 ustawy wskazuje jakie czynności są czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu, nie wymieniając wśród nich zgody, o której mowa w art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Czyni to - w ocenie skarżącego - zasadną konstatację, iż do wyrażenia przedmiotowej zgody wystarczająca jest zgoda jednego z właścicieli nieruchomości wspólnej. Jeżeli zaś przedmiotowa zgoda jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd - wystarczającą jest zwykła większości głosów właścicieli lokali, liczona według wielkości udziałów. Jak wyjaśnił skarżący, dysponuje on tą większością, z uwagi na wielkość udziału w nieruchomości wspólnej, zaś złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, stanowi stosowną zgodę.
Jednocześnie strona wskazała, iż w przedmiotowym lokalu sprzedaż napojów alkoholowych prowadzona była ponad 10 lat i przedmiotowa zgoda na sprzedaż nigdy nie była wymagana przez żaden organ administracji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlegała oddaleniu bowiem zakwestionowana decyzja nie naruszała prawa w stopniu mającym wpływ na zawarte w niej rozstrzygnięcie.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest wyłącznie pod względem legalności tj. zgodności z prawem. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 -dalej zwaną ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą orzekania są akta spawy administracyjnej (art. 133 § 1 ppsa). Możliwość wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego zachodzi w sytuacji, gdy został on wydany z naruszeniem prawa procesowego jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy .
Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymana w mocy została decyzja Burmistrza Miasta i Gminy nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. o odmowie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
Podstawę odmowy wydania wnioskowanego przez R.H. zezwolenia, jak wynika z uzasadnienia decyzji organów obu instancji, stanowiła okoliczność nie wykazania przez wnioskodawcę pisemnej zgody właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, o której mowa w art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz. U. nr 70 poz. 473 ze zm. - dalej jako "przedmiotowa ustawa"), wymaganej w przypadku, gdy punkt sprzedaży ma być zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Wyjaśnienia wymaga, iż stosownie do treści art. 18 ust 1 przedmiotowej ustawy sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym". Zezwolenie takie wydaje się na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy. Zgodnie natomiast z w/w ust. 6 w/w artykułu do wniosku o wydanie zezwolenia wnioskodawca obowiązany jest dołączyć m .in. dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych (pkt 2) oraz pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym (pkt 3).
Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż dla oceny przez Sąd zgodności z prawem wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczenia, zasadnicze znaczenie ma rozstrzygniecie kwestii, kto jest uprawniony do wyrażenia zgody, o której mowa w art. 18 ust. 6 pkt 3 przedmiotowej ustawy. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie sprowadza się natomiast to wyjaśnienia, czy wyrażenie przedmiotowej zgody stanowi czynność wymagającą zgody wszystkich współwłaścicieli budynku, czy też jedynie większości.
Wnioskodawca R.H. jest współwłaścicielem spornego budynku w [...] (por. art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. nr 16 poz. 93 ze zm., dalej jako "kc"). Jak wynika z akt sprawy, jest właścicielem dwóch z trzech lokali znajdujących się w budynku wielorodzinnym, tj. lokalu mieszkalnego oraz lokalu użytkowego. W przypadku budynków, w których wyodrębnione są lokale mieszkalne stanowiące przedmiot odrębnej własności, właścicielom lokali przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokalu (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, Dz. U. nr 80 poz. 903 ze zm., dalej jako "ustawy o własności"), przy czym nieruchomość wspólna, obejmuje grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (art. 3 ust. 2 ustawy o własności). Ważne aby pokreślić, iż na zewnątrz, tj. w stosunkach zewnętrznych pomiędzy współwłaścicielami a osobami trzecimi, współwłasność przedstawia się jako jedno wspólne prawo własności, stanowiące zespolenie udziałów we współwłasności. Wyraża to także regulacja ustawowa zawarta w przepisie art. 6 ustawy o własności, zgodnie z którą ogół właścicieli tworzy wspólnotę mieszkaniową, która (jako jeden podmiot) może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Dla prawidłowego funkcjonowania wspólnoty mieszkaniowej niezbędne jest współdziałanie wszystkich współwłaścicieli. Zgodnie z art. 200 kc każdy ze współwłaścicieli ma obowiązek współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną. Tą samą zasadę statuuje przepis art. 27 ustawy o własności, który stanowi, iż każdy właściciel lokalu ma prawo i obowiązek współdziałania w zarządzie nieruchomością wspólną. Regulacja taka ma służyć ochronie praw wszystkich osób uprawnionych do wspólnej rzeczy, tak, aby chronić współwłaścicieli przed negatywnymi skutkami działania lub bezczynności choćby jednego z nich. Współwłaściciele mają bowiem ustawowo określony obowiązek współdziałania w zakresie zarządu rzeczą wspólną. Muszą też mieć świadomość ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością, wynikających z istoty współwłasności i obowiązku uszanowania praw do rzeczy innych współwłaścicieli, mając na względzie odpowiednio zasady wynikające z dyspozycji art. 140 kc w zw. z art. 196 kc.
Zatem współwłaściciele zobowiązani są w każdym przypadku współdziałać w zarządzie rzeczą wspólną, przy czym przez zarząd rzeczą wspólną należy rozumieć podejmowanie wszelkich decyzji i dokonywanie wszelkich czynności dotyczących przedmiotu wspólnego prawa, koniecznych czy też przydatnych w toku gospodarowania tą rzeczą. Właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej (art. 18 ust. 1 ustawy o własności). Jeżeli jednak nie określono sposobu zarządu w umowie lub uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone przez ustawę o własności lokali w rozdziale nr 4 "zarząd nieruchomością wspólną" (art. 18 ust. 3 ustawy o własności).
W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z budynkiem, w ramach którego wyodrębniono trzy lokale (w tym dwa mieszkalne oraz jeden użytkowy), zatem stosownie do treści art. 19 ustawy o własności, który stanowi, iż w przypadku, gdy liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności, w sprawie znajdą zastawanie przepisy art. 199 kc i nast. regulujące zasady zarządu rzeczą wspólną. Zgodnie z tymi zasadami, do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (art. 199 zd. 1 kc). Natomiast do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli (art. 201 zd. 1 kc).
Ustawodawca wprawdzie nie zdefiniował pojęcia "czynności zwykłego zarządu" oraz "czynności przekraczających zwykły zarząd", jednakże istotną wskazówkę interpretacyjną w tym przypadku stanowić może dyspozycja art. 22 ust. 3 ustawy o własności lokali, który wymienia przykładowo, czynności przekraczające zwykły zarząd, które w przypadku tzw. dużej wspólnoty mieszkaniowej, wymagają uchwały właścicieli lokali wyrażającej zgodę lub udzielającej w tym zakresie pełnomocnictwa. Stosownie do tego przepisu, czynnościami przekraczającymi zwykły zarząd są w szczególności: ustalenie wynagrodzenia zarządu lub zarządcy nieruchomości wspólnej, przyjęcie rocznego planu gospodarczego, ustalenie wysokości opłat na pokrycie kosztów zarządu, zmiana przeznaczenia części nieruchomości wspólnej, udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej, na ustanowienie odrębnej własności lokalu powstałego w następstwie nadbudowy lub przebudowy i rozporządzenie tym lokalem oraz na zmianę wysokości udziałów w następstwie powstania odrębnej własności lokalu nadbudowanego lub przebudowanego, udzielenie zgody na zmianę wysokości udziałów we współwłasności nieruchomości wspólnej, dokonanie podziału nieruchomości wspólnej, nabycie nieruchomości, wytoczenie powództwa, o którym mowa w art. 16, ustalenie, w wypadkach nieuregulowanych przepisami, części kosztów związanych z eksploatacją urządzeń lub części budynku służących zarówno do użytku poszczególnych właścicieli lokali, jak i do wspólnego użytku właścicieli co najmniej dwóch lokali, które zaliczane będą do kosztów zarządu nieruchomością wspólną, udzielenie zgody na podział nieruchomości gruntowej zabudowanej więcej niż jednym budynkiem mieszkalnym i związane z tym zmiany udziałów w nieruchomości wspólnej oraz ustalenie wysokości udziałów w nowo powstałych, odrębnych nieruchomościach wspólnych, określenie zakresu i sposobu prowadzenia przez zarząd lub zarządcę, któremu zarząd nieruchomością wspólną powierzono w sposób określony w art. 18 ust. 1, ewidencji pozaksięgowej kosztów zarządu nieruchomością wspólną, zaliczek uiszczanych na pokrycie tych kosztów, a także rozliczeń z innych tytułów na rzecz nieruchomości wspólnej.
Jest to wyliczenie jedynie przykładowe, mające znaczenie dla wykładni przepisów ustawy. Z omawianego przepisu wynika jednoznacznie, iż czynnością przekraczającą zwykły zarząd jest m. in. zmiana przeznaczenia nieruchomości wspólnej (art. 22 ust. 3 pkt 4 ustawy o własności).
Wyjaśnienia w/w pojęć dostarczają także analiza orzecznictwa oraz doktryny, gdzie podkreśla się, że czynnością zwykłego zarządu jest załatwianie bieżących spraw związanych ze zwykłą eksploatacją i utrzymaniem rzeczy w stanie niepogorszonym w ramach aktualnego przeznaczenia (por. uchwała SN z dnia 19 kwietnia 2002 r. sygn. III CZP 18/02, orzeczenia SN z dnia 11 października 1990 r. sygn. akt III ARN 15/90, wyrok WSA w Gliwicach z 9 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/GI 824/09).
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, iż w granicach zwykłego zarządu mieszczą się czynności związane z bieżącym gospodarowaniem rzeczą wspólną, niepociągające za sobą nadzwyczajnych wydatków i co istotne, nieprowadzące do zmiany przeznaczenia rzeczy lub zmiany (w szczególności pogorszenia) warunków jej użytkowania zgodnie z dotychczasowym jej przeznaczeniem (por. także E. Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze, 2001; S. Rudnicki (w:) Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 1999).
Dla oceny charakteru danej czynności zatem zasadnicze znaczenie będzie miało ustalenie, czy służy ona zachowaniu istniejącego stanu rzeczy wspólnej, czy służy ona jej eksploatacji i utrzymaniu zgodnie z jej dotychczasowym przeznaczeniem, czy też prowadzi do zmiany warunków użytkowych i przeznaczenia rzeczy wspólnej.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, iż wprowadzenie działalności polegającej na sprzedaży alkoholu w budynku, którego zasadniczą funkcją jest funkcja mieszkaniowa, względnie funkcja w zakresie drobnych usług związanych z funkcją mieszkaniową, niewątpliwie może prowadzić do zmiany warunków użytkowych oraz może wpłynąć na dotychczasowy sposób korzystania z wyodrębnionych lokali. W konsekwencji wyrażenie zgody na wprowadzenie tego typu działalności w budynku wielomieszkaniowym stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd, która w myśl art. 199 zd. 1 kc wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Konieczna jest zgoda uprzednia, nie wystarczy zaś późniejsze potwierdzenie. Naturalnie, czynności uzgodnionej mogą dokonywać niektórzy ze współwłaścicieli, niezbędna jest tylko zgoda wszystkich współwłaścicieli. Nie bez znaczenia dla oceny Sądu pozostaje także okoliczność, iż w prawodawstwie polskim odrębnie ukształtowana jest kwestia prowadzenia działalności handlowej od działalności polegającej na dystrybucji napojów alkoholowych. Ograniczenie tej drugiej działalności wynika z jej istotnego oddziaływania społecznego. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości wyraża powszechnie obowiązujący zakaz detalicznej sprzedaży napojów alkoholowych, który może być uchylony tylko wskutek wydania stosownego zezwolenia. Uzależnienie wydania zezwolenia od przedłożenia zgody, o której mowa w art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, świadczy o tym, że ustawodawca uznał za stosowne, z uwagi na specyfikę działalności gospodarczej w zakresie handlu alkoholem, jej istotne społeczne oddziaływanie, uzależnić wydawanie zezwoleń od zgody konkretnie oznaczonych podmiotów ( vide: wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1059/08, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 369/08). Tym samym, za uznaniem, że wyrażenie zgody na tego typu działalność przekracza zwykły zarząd, przemawia także cel, jakiemu służyć ma ustawowa reglamentacja dystrybucji napojów alkoholowych, wprowadzona ustawą z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, która uznaje "życie obywateli w trzeźwości za niezbędny warunek moralnego i materialnego dobra Narodu" (preambuła) oraz nakładała na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania działań zmierzających do ograniczenia spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy (art. 1 ust. 1 przedmiotowej ustawy).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, z uwagi na nie przedłożenie przez R.H. wraz z wnioskiem z dnia [...] listopada 2009 r. wymaganej na podstawie art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu zgody wszystkich współwłaścicieli budynku w [...], w którym zlokalizowany miał być punkt sprzedaży - pomimo wezwania przez organ do uzupełnienia braków formalnych wniosku - oraz w związku z wnioskiem R.H. o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie, organ l instancji zasadnie wydał decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. o odmowie wydania wnioskodawcy zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 % alkoholu oraz piwa. Z uwagi na nie złożenie wszystkich wymaganych przez przepisy prawa dokumentów, wnioskodawca nie spełnił wszystkich warunków formalnych warunkujących przyznanie przez właściwy organ zezwolenia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu. Wydając orzeczenie co do istoty sprawy organy obu instancji uczyniły zadość żądaniu strony, oraz dyspozycji art. 104 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji, rozstrzygającej ja co do istoty w całości lub w części.
W tym zakresie zarzuty strony skarżącej nie zasługują na uwzględnienie.
Orzeczenie w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na wnioskowaną działalność nie pozbawia jednakże R.H. ochrony prawnej jego interesu prawnego sprowadzającego się do prawa otwarcia i prowadzenia określonej działalności gospodarczej w spornym budynku. Zgodnie bowiem z art. 199 zd. 2 kc w przypadku braku zgody współwłaścicieli na dokonanie czynności przekraczających zwykły zarząd właściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.
Jednocześnie Sąd zauważa, iż przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie regulują postępowania organu wobec wniosku o wydanie zezwolenia obarczonego brakami formalnymi. Wobec tego, organ zobowiązany jest podjąć czynności zgodnie z ogólnymi zasady postępowania administracyjnego określonymi przez ustawę - Kodeks postępowania administracyjnego.
Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. W przypadku nie załączenia przez wnioskodawcę tego dokumentu (lub też innych przewidzianych ustawą), zastosowanie w sprawie znajdzie przepis art. 64 § 2 kpa. Kodeks postępowania administracyjnego, przyjmując dla rozpoznawania spraw tzw. zasadę ograniczonego formalizmu, nakłada na organ administracji obowiązek podjęcia wszelkich czynności dla przeprowadzenia postępowania administracyjnego, również w sytuacji, gdy strona nie uczyniła zadość warunkom formalnym żądania. Powyższe nie oznacza jednak obowiązku podjęcia odpowiednich czynności, wymaganych przez kpa i przepisy szczególne , które może spełnić tylko strona wnioskująca - jak w niniejszej sprawie - o wydanie zezwolenia. Zgodnie z art. 64 §2 kpa, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Niedopełnienie przez skarżącego powyższych czynności powoduje w istocie określony w ustawie skutek pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania następuje z uwagi na bezskuteczność podania, co oznacza, że nie jest ono zdolne do wywołania skutku prawnego wszczęcia postępowania, stąd organ administracji nie jest zobowiązany do wydania odpowiedniego aktu prawnego w tej materii (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2005).
W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie uzupełnił wniosku, tzn. nie przesłał wymaganej prawem zgody podmiotów, o których mowa w art. 18 ust. 6 pkt 3 przedmiotowej ustawy. Jednakże odpowiadając na wezwanie organu z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...], pismem z dnia [...] listopada 2008 r. R.H. wyjaśnił, iż w związku z brakiem możliwości otrzymania zgody na prowadzenie sprzedaży wyrobów alkoholowych od współwłaściciela budynku wielkomieszkaniowego prosi o wydanie decyzji w sprawie,
W tym zakresie, pomimo nie zastosowania sankcji, o której mowa w art. 64 § 2 kpa, postępowanie organów administracji publicznej obu instancji należy ocenić jako prawidłowe. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż wnioskodawca nie pozostał bezczynny wobec wezwania organu, składając w terminie otwartym do uzupełnienia wniosku, wyjaśnienia oraz wniosek o wydanie w sprawie decyzji administracyjnej. Organ zobowiązany był zatem do orzeczenia w sprawie co do meritum, stwierdzając niespełnienie przez wnioskodawcę wymogów formalnych uzyskania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, o którym mowa w art. 18 ust. 1 przedmiotowej ustawy. Działanie takie zgodne jest bowiem z ustrojową zasadą prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją (podobnie: wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r. sygn. akt III SA 2225/01, wyrok Sąd Najwyższy z dnia 9 listopada 1995 r. sygn. akt III ARN 50/95). Skoro zatem wnioskodawca odnosząc się do wezwania organu wydanego na podstawie art. 64 § 2 kpa wnosi o wydanie w sprawie decyzji administracyjnej co do istoty sprawy, organ nie może pozostać bezczynny wobec tego wniosku. Uzasadnia to merytoryczne orzeczenie co do istoty żądania strony, a w rozpatrywanej sprawie, stanowiło podstawę wydania decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia z uwagi na nie wykazanie pisemnej zgody wszystkich współwłaścicieli budynku, w którym prowadzona miała być objęta wnioskiem działalność handlowa.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz, U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło