II SA/Go 478/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokat A.S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych wraz z należną stawką podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019r., znak: [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2018 r. poz. 341, dalej jako u.k.p.), skierował M.J., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A2, T, D+E, Dl+E, C+E, Cl+E, B+E, Dl, D, C, Cl, B, BI, A, Al na badania lekarskie w związku z powzięciem informacji o uzasadnionych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż 13 listopada 2018 r. powziął informację o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez M.J. pojazdami, wobec czego pismem z dnia [...] listopada 2018 r. wezwano kierowcę do stawienia się osobiście w siedzibie organu w terminie 7 dni i przedstawienia dokumentacji medycznej z ewentualnego leczenia. W dniu 5 grudnia 2018r. żona M.J. w rozmowie telefonicznej poinformowała organ, iż jej mąż nie może stawić się na wezwanie ponieważ przebywa w szpitalu w [...] z powodu guza mózgu. Pismem z dnia [...] grudnia 2018r. strona zwróciła się do organu I instancji, z powodu przebywania w szpitalu oraz złego stanu zdrowia, o odroczenie dostarczenia dokumentacji medycznej, załączając kartę informacyjną leczenia szpitalnego. Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. organ ponownie wezwał stronę do osobistego stawienia się wobec braku dodatkowych informacji co do stanu zdrowia. W odpowiedzi pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. M.J. poinformował organ, iż jego stan zdrowia nadal nie pozwala mu na osobiste stawienie się w urzędzie i wniósł o skonsultowanie jego dokumentacji medycznej z biegłym w tej dziedzinie, w celu rozwiania wszelkich wątpliwości. Starosta wyjaśnił, iż wszczął postępowanie w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne badania lekarskie w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., a konieczność wydania decyzji uzasadniało ustalenie przez organ, że M.J. cierpi na wiele schorzeń przy jednoczesnym braku kompetencji organu do diagnozowania stanu zdrowia. Nie znajdując podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego, a mając na uwadze uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy, Starosta uznał, iż wobec spełnienia przesłanek z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., jego obowiązkiem jest skierowanie strony na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Od tej decyzji M.J. wniósł odwołanie podnosząc, iż nie stanowi on najmniejszego zagrożenia w ruchu lądowym, ponieważ jest hospitalizowany z powodu choroby nowotworowej, a stan jego zdrowia uniemożliwia stawienie się na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Według odwołującego należało w tych okolicznościach zawiesić postępowanie administracyjne do czasu zakończenia leczenia. Odwołujący wskazał, że jest wieloletnim doświadczonym kierowcą zawodowym i nigdy nie był sprawcą wypadku, jednak zachorował i jego stan jest bardzo ciężki, a z uwagi hospitalizację nie jest czynnym kierowcą. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b, w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż z konstrukcji przepisu art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. wynika, że w przypadku nasuwającym zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem - badanie lekarskie jest obowiązkowe, właśnie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, natomiast ustawodawca nie przesądził, że stwierdzona sytuacja - przypadek nasuwający zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem - stanowi przeciwwskazanie do kierowania pojazdem, a przeciwnie, ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii ustawodawca powierzył lekarzom o specjalistycznej wiedzy w tym zakresie, to jest tylko tym lekarzom, którzy spełniają wymagania określone m.in. przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2017r., poz. 250 ze zm.). Kolegium wskazało, iż w zakresie badania lekarskiego uprawniony lekarz uwzględnia u osoby badanej obecność i rodzaj schorzenia, stopień zaawansowania objawów chorobowych i ich dynamikę, z uwzględnieniem możliwości rozwoju choroby, jak i cofania się jej objawów, oraz rozważa zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, jakie mogą mieć miejsce w przypadku kierowania przez tę osobę pojazdami (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Tym samym Kolegium uznało, iż wniosek strony zawarty w piśmie z dnia [...] stycznia 2019r. o skonsultowanie jego dokumentacji medycznej z osobą biegłą w tej dziedzinie oraz zarzut podniesiony w odwołaniu dotyczący naruszenia art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 99 ust. 2 pkt 2 oraz art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez błędne przyjęcie, że w przypadku strony zachodzą przesłanki do wszczęcia procedury i skierowania go na badania oraz naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wyjaśnienia stanu faktycznego, nie mogły zostać uwzględnione. Następnie SKO podkreśliło, iż w przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., stanowiący materialnoprawną podstawę do wydania decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie, uprawnia starostę do wydania, z urzędu na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywanych zadań własnych, decyzji administracyjnej o skierowaniu na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, a jej wydanie nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do kierowania pojazdami, ponieważ wystarcza wysokie prawdopodobieństwo ich wystąpienia. Kolegium wyjaśniło, że stan zdrowia osoby legitymującej się uprawnieniami do kierowania pojazdami mechanicznymi ma fundamentalne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, stąd wprowadzone przez ustawodawcę uzależnienie możliwości przyznania prawa do kierowania pojazdami mechanicznymi od spełnienia także warunku braku przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów. SKO uznało, iż w niniejszej sprawie okolicznością potwierdzającą istnienie uzasadnionych zastrzeżeń, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. jest - oprócz informacji, które stanowiły podstawę wszczęcia postępowania - bez wątpienia stanowisko samego M.J., wyrażone m.in. w piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r. o odroczenie dostarczenia dokumentacji medycznej do czasu pełnej funkcjonalności zdrowotnej. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, iż w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. strona poinformowała, że stan zdrowia nie pozwala mu na osobiste stawienie się w organie wraz z prośbą o konsultację jego dokumentacji medycznej z biegłym w tej dziedzinie, natomiast w piśmie z dnia [...] lutego 2019r. wskazał, iż podda się badaniom lekarskim jak tylko odzyska siły i chęć do pracy a obecnie jest w trakcie leczenia, co spowodowało, że jest w bardzo złym stanie fizycznym i psychicznym. Zdaniem SKO na podstawie tych informacji Starosta zasadnie uznał, że zachodzą uzasadnione zastrzeżenia, co do stanu zdrowia M.J., który to stan może mieć wpływ na kierowanie przez niego pojazdami, dodając, iż rolą organów uprawnionych do zapewnienia bezpieczeństwa na drogach, a także starostów jest zapewnienie możliwie największego bezpieczeństwa użytkowników dróg i zapobieganie wypadkom poprzez staranną i wnikliwą weryfikację uprawnień osób, które mogą w każdej chwili zasiąść za kierownicą pojazdu mechanicznego i być zagrożeniem nie tylko dla siebie, ale także dla innych uczestników dróg. W końcowych rozważaniach Kolegium zwróciło uwagę, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy przyjęto prymat interesu publicznego (bezpieczeństwa innych użytkowników ruchu) nad interesem prywatnym strony. Za nieuzasadniony uznało SKO zarzuty odwołania, w tym dotyczący zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu wydania ostatecznego orzeczenia lekarskiego co do istnienia bądź nieistnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Od powyższej decyzji M.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając skarżonemu organowi naruszenie: - art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez błędne przyjęcie, że w przypadku skarżącego zachodzą przesłanki do wszczęcia procedury i kierowania go na badania; - art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, bez rzeczywistego odniesienia się do powoływanych przez skarżącego zarzutów w stosunku do decyzji organu I instancji, - art. 16 w zw. z art. 155 k.p.a. poprzez bezprawne podważenie zasadności przyznania uprawnień do kierowania pojazdami i zasady praw raz nabytych; - art. 32 i art. 30 Konstytucji RP poprzez nierówne potraktowanie skarżącego [ dyskryminację z uwagi na chorobę. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Skarżący podniósł w uzasadnieniu skargi, iż osoba poddana stacjonarnej terapii onkologicznej nie może być czynnym kierowcą oraz że nie może on korzystać i tak z uprawnień do kierowania jako kierowca zawodowy do czasu złożenia aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na takim stanowisku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U. Dz.U.2018.2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U.2019.2325, dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2019.341 j.t., dalej u.k.p.). Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. stanowi natomiast, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia" oznacza, że starosta po otrzymaniu zawiadomienia o istniejących zastrzeżeniach dotyczących stanu zdrowia kierowcy jest obowiązany ową przesłankę ocenić. Ma zatem obowiązek ustalić, czy zawiadomienie jest na tyle uzasadnione, że wynikają z niego okoliczności, które uzasadniają skierowanie kierowcy na badania lekarskie, aby podczas nich można było stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r., I OSK 564/13). W ocenie Sądu, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, organ prawidłowo ocenił, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy, co dawało podstawę do wydania decyzji w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. i skierowania go na badania kontrolne. Jak wskazano w uzasadnieniu skarżonej decyzji, informacje dotyczące stanu zdrowia skarżącego pochodzą bezpośrednio od niego, albowiem w kierowanych do organu pismach informował o stanie swego zdrowia, załączając karty informacyjne leczenia szpitalnego. Skoro z uzyskanych informacji wynikały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości kierowania pojazdami, to nie można skutecznie zarzucać, że doszło do naruszenia art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., gdyż stwierdzone zastrzeżenia, co do stanu zdrowia skarżącego, nie były sporne. Nie może mieć przy tym znaczenia, co akcentuje skarżący, że obecnie nie ma on faktycznej możliwości kierowania pojazdami. Organ w postępowaniu prowadzonym w oparciu o wskazane przepisy art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. nie jest bowiem uprawniony do badania i oceny innych okoliczności poza istnieniem uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, w szczególności co do faktycznego korzystania z uprawnień kierowcy. Nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia art. 32 i art. 30 Konstytucji RP poprzez nierówne potraktowanie skarżącego i dyskryminację z uwagi na chorobę. Należy bowiem mieć na uwadze cel stosowanych uregulowań ustawy o kierujących pojazdami jakim jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. W interesie społecznym jest by wszyscy kierujący pojazdami silnikowymi posiadali predyspozycje zdrowotne do ich prowadzenia w sposób, który nie tylko nie będzie zagrażał ich życiu i zdrowiu, ale także zdrowiu i życiu wszystkich innych użytkowników dróg. W związku z tym ograniczeniu muszą podlegać prawa osób, co do których stanu zdrowia istnieją uzasadnione zastrzeżenia. Z powyższych względów zarzuty skargi należy uznać za bezzasadne. Należy podkreślić, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie doszło tym samym do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja spełnia też wymogi, o których mowa w art. 11 i 107 § 3 k.p.a., gdyż w jej uzasadnieniu organ wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł, zaś w uzasadnieniu prawnym wyjaśnił jej podstawy prawne z przytoczeniem mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa, w sposób właściwy wyjaśniając przesłanki, którymi organy kierowały się przy załatwieniu sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt I wyroku). W przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika (adwokata) ustanowionego dla skarżącego z urzędu w ramach prawa pomocy, Sąd orzekł (pkt II wyroku) na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 4 ust. 1 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).