II SA/Go 483/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.B. o zawieszenie postępowania i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry postanawia 1. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, 2. na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. S.B. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] o wymierzeniu kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem na automacie "[...]" o numerze [...] w łącznej kwocie 12.000 zł. W treści skargi strona skarżąca zawarła wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej zwanej p.p.s.a) do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Jednocześnie na wypadek gdyby skarżony organ nie wstrzymał wykonania zaskarżonej decyzji skarżący zwrócił się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do tutejszego Sądu. Uzasadniając złożony wniosek pełnomocnik skarżącego wskazał na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem pełnomocnika skarżącego za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia okoliczność uwzględnienia skarg w podobnych sprawach przez wojewódzkie sądy administracyjne. Pełnomocnik skarżącego przywołał także szereg orzeczeń, w których sądy administracyjne w przedmiotowo podobnych sprawach wstrzymały wykonanie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do wniosku skarżącego skierowanego do organu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej uznał, iż brak jest podstaw do jego uwzględnienia, wskazując na brak przedstawienia argumentacji przemawiającej za dokonaniem przez organ takiej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Odnośnie złożonego przez stronę skarżącą wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Podstawę prawną wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. ustanawiając wyjątek od reguły określonej w art. 61 1 p.p.s.a., a zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając wniosek w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest zatem związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tylko w sytuacji zaistnienia kumulatywnie obydwóch lub jednej z w/w przesłanek, Sąd ma podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. nasuwa wniosek, iż warunkiem wydania przez sąd administracyjny postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest wykazanie prze stronę we wniosku okoliczności uzasadniających ziszczenie się wymienionych w cyt. przepisie przesłanek. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, iż nie wystarczające jest przy tym samo oświadczenie wnioskodawcy, powinno zostać ono poparte dowodami źródłowymi. Wnioskodawca jest zobowiązany zatem do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku przez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (Komentarz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pod red. R.Hausera, C.H.Beck Warszawa 2013, str. 371). Przy czym podkreślić należy, iż na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2008 r., I OZ 1002/07). Jeżeli strona we wniosku o wstrzymanie nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza to brak przesłanek do udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd (por. postanowienie NSA dnia 30 maja 2008 r., I FSK 228/08). Na gruncie niniejszej sprawy skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w uzasadnieniu wniosku wskazał jedynie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Powołał się również na orzeczenia innych sądów administracyjnych, wydane w podobnych sprawach, w których postanowiono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji. Jednakże tak ogólnie sformułowane twierdzenia, a także powołanie się na orzeczenia wydane przez inne sądy w odrębnych sprawach w żaden sposób nie odzwierciedlają sytuacji strony skarżącej i nie mogą stanowić dowodu na okoliczność, jaką powołuje strona skarżąca we wniosku, tj. zagrożenie spowodowania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Tymczasem do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym strony skarżącej. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla jej majątku, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się bowiem odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, składnikach majątku, a także dodatkowo ponoszonych wydatkach. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, niezbędne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku, sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Ponadto należy zauważyć, iż rodzaj obowiązku nałożonego na skarżącego tj. wymierzenie kary pieniężnej nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r. , II GZ 80/09 ) W zakresie zgłoszonego przez skarżącego wniosku dotyczącego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarżący mylnie wskazał podstawę prawną zawieszenia postępowania powołując przepis art. 125 § pkt 5 p.p.s.a. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera bowiem takiej jednostki redakcyjnej, tj. nie ma w nim powołanego pkt 5. Tym nie mniej odnosząc się do istoty sformułowanego w skardze wniosku o zawieszenie wskazać należy, iż zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania w tym m.in. przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu (por. postanowienia NSA z dnia 11 marca 2005 r., sygn. akt: I OZ 45/05 oraz z dnia 7 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 382/08), zaś generalnie następuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadminstracyjnej zależy od wyniku innego postępowania (administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przez Trybunałem Konstytucyjnym). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, a celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 221/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 3321/08). Na gruncie rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż spełniona została określona w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka uzasadniająca zawieszenie postępowania. Zawieszenie jest zasadne z uwagi na zainicjowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym procedury pytania prawnego odnośnie konstytucyjności art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540, z późn. zm.). Postanowieniem z dnia 21 maja 2012 r. w sprawie o sygn. III SA/Gl 1979/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "czy przepisy art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o grach hazardowych w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn kary pieniężnej i odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 lub wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy Kodeks karny skarbowy są zgodne z art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?". Pytanie prawne zarejestrowano w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 32/12 i dotychczas nie zapadło orzeczenie w tej sprawie. W niniejszej sprawie skarga dotyczy wymierzenia osobie fizycznej – S.B. kary pieniężnej w oparciu o treść art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, wobec czego, odpowiedź przez Trybunał Konstytucyjny na sformułowane pytanie co do zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 89 ustawy o grach hazardowych będzie miało w sprawie zastosowanie i stanowiło podstawę prawną, co w ocenie tut. Sądu ma istotne znaczenie dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.