II SA/Go 484/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.B., Prokuratora Rejonowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku postanawia: odrzucić skargę W.B.. Pismami z dnia [...] kwietnia 2016r. Prokurator Rejonowy oraz z dnia [...] maja 2016r. W.B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...], którą organ stwierdził wykonanie przez D. i M.G. obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., Nr [...]. W.B. wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 czerwca 2016 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi poprzez przesłanie 9 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, celem doręczenia uczestnikom postępowania. W celu ułatwienia wykonania wezwania Sądu doręczono skarżącej kserokopię skargi. Jednocześnie doręczono skarżącej formularz PPF, celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 16 czerwca 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. skargi zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Zarządzeniem z dnia 12 lipca 2016 r. starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Przesyłką pocztową nadaną w dniu 19 lipca 2016r. W.B. nadesłała wypełniony formularz PPF oraz 9 egzemplarzy odpisu skargi z dnia [...] maja 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowił adwokata. Na podstawie tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącej jako pełnomocnika z urzędu – adwokata A.J.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – określanej dalej jako p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wymienione w tym przepisie. Stosownie natomiast do treści art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać: oznaczenie sądu do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma, osnowę wniosku lub oświadczenia, podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika oraz wymienienie załączników. Z kolei w myśl art. 47 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom (§ 1). Odpisami w rozumieniu powołanego przepisu mogą być uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (§ 2). Odpisy pisma, a zatem i odpisy skargi, wymagają bezwzględnego poświadczenia ich zgodności z oryginałem. Przez to poświadczenie osoba poświadczająca przyjmuje odpowiedzialność za zgodność pisma z oryginałem. Uwierzytelnienia takiego dokonuje strona, która jest autorem danego pisma procesowego lub jej pełnomocnik (por. postanowienia NSA z 29 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2351/11, z dnia 19 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1562/15 i z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1447/15). Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że w przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Brak któregoś ze wspomnianych elementów stanowi brak formalny skargi. Stosownie zaś do art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem na prawach strony. W niniejszej sprawie, stronami są W.B., Prokurator Rejonowy, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, a także D.G., M.G., M.W., M.S., M.S., D.D., E.S., Gmina [...]. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, jeżeli z powodu tych braków nie można nadać sprawie prawidłowego biegu. W odniesieniu do kwestii skutków prawnych niedołączenia do skargi jej odpisów oraz nieuzupełnienia takiego braku formalnego w przepisanym do dokonania tej czynności terminie wypowiedział się NSA w uchwale z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (ONSAiWSA 2014/3/29), przyjmując, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, a który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Zdaniem NSA obowiązek dopełnienia wymagań formalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu. Sądy administracyjne orzekają na podstawie procedury, w obrębie której toczy się postępowanie, z wykorzystaniem instrumentów będących w ich dyspozycji oraz przysługujących im kompetencji. Okoliczność, że w ramach tych kompetencji ustawodawca przewidział m.in. rozwiązania określone w art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 zd. 1 i art. 47 § 1 p.p.s.a., skutkujące w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi jej odrzuceniem, nie stanowi o niekonstytucyjności wskazanych przepisów. W związku z tą jednoznaczną regulacją ustawową nie sposób przyjąć, że narusza ona prawo obywatela do sądu. P.p.s.a. nie zamyka drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP), lecz umożliwia każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa w ramach określonej procedury. Wobec tego, iż do skargi nie zostały dołączone jej odpisy skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie 9 jej odpisów własnoręcznie podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem celem doręczenia uczestnikom postępowania, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie odebrała skarżąca osobiście w dniu 16 czerwca 2016 r. Zatem ostatnim dniem, w którym skarżąca powinna wywiązać się z nałożonych obowiązków był dzień 23 czerwca 2016 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie usunęła braków formalnych skargi. Dopiero w dniu 19 lipca 2016 r. nadesłała brakujące odpisy skargi. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że skarżąca nie miała podstaw do przyjęcia, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zwalniało ją z obowiązku złożenia odpisów skargi w odpowiedniej ilości oraz podpisanych i względnie potwierdzonych za zgodność z oryginałem (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 467/14). Zważyć bowiem należy, iż złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie wstrzymuje biegu przewidzianego w art. 49 § 1 p.p.s.a. ustawowego terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma. Termin 7 dniowy określony w art. 49 § 1 p.p.s.a. ma ustawowy charakter, co oznacza, że nie może być ani skrócony, ani przedłużony przez sąd (por. postanowienie z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt I OSK 1462/09). Może być natomiast przywrócony, jeżeli jego niedochowanie nie było zawinione przez stronę. Takiego jednak wniosku w niniejszej sprawie strona, ani jej pełnomocnik nie złożył. W świetle powyższych okoliczności, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. Na marginesie zaznaczyć jednak należy, iż na skutek odrzucenia skargi, W.B. będzie brała udział w dalszym postępowaniu przed tutejszym Sądem, w charakterze uczestnika postępowania.