II SA/Go 491/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 5 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. i M.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie ze skargi A.S. i M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za pobyt dziecka w domu dziecka postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] r., Nr [...]. A.S. i M.S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2023 r., nr [...], która utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2023 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia solidarnie opłaty dla A. i M.S. za pobyt dziecka A.S. ur. [...].12.2008 r. w Domu Dziecka [...]: 1) w wysokości 5.576,35 zł za okres od 9 maja 2022 r. do 31 maja 2022 r., 2) w wysokości 7.515,98 zł miesięcznie od dnia 1 czerwca 2022 r. w domu dziecka. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I i II instancji, który nie zawierał uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., sygn. II SA/Bk 352/06). Pamiętać należy, że możliwość wystąpienia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków przez wydanie danego aktu musi być realna i poparta rzeczowymi dowodami źródłowymi. Strona na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązana jest skonkretyzować rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Brak wskazania tej szkody i jej uprawdopodobnienia uniemożliwia pozytywną ocenę wniosku. Podkreślenia zaś wymaga, że podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienia NSA: z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt II GZ 50/14 i z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 498/12). Wobec tego, aby sąd mógł stwierdzić czy w sprawie zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, wnioskodawca musi wskazać na istnienie konkretnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że wstrzymanie wykonania tego aktu jest zasadne. Dokonując oceny przedmiotowego wniosku z uwzględnieniem powyższych rozważań, Sąd uznał, że nie jest on zasadny. Koniecznym jest bowiem zawarcie we wniosku treści żądania i jego umotywowanie. Wnioskodawcy w treści skargi wniesionej do WSA w ogóle nie odnieśli się do zawartego w niej wniosku z art. 61 § 3 p.p.s.a., nie powołali i nie uprawdopodobnili konkretnych okoliczności, które wskazywałaby na istnienie przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania kwestionowanych decyzji. Skarżący najpierw wskazali zarzuty skargi, a następnie zawnioskowali "o wstrzymanie wykonania Decyzji Organu I instancji i II instancji w całości czynności, które są przedmiotem skargi". Wynika z tego, w ocenie Sądu, że swój wniosek uzasadnili wadliwością wydanych w sprawie decyzji, a nie ich sytuacją majątkową. Podkreślić trzeba w ty miejscu, że przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności różnią się od podstaw wyrokowania (por. postanowienie NSA z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt I OZ 912/18). Zweryfikowanie przez Sąd, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżących, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej wnioskodawców, m.in. takich jak: stan dochodów i wysokość środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz informacji dotyczących rodzaju i charakteru majątku, podlegającego przyszłej bądź trwającej egzekucji. Tymczasem, w niniejszej sprawie, skarżący wymienili jedynie - w uzasadnieniu skargi - wydatki jakie aktualnie ponoszą, związane m.in. z dojazdami do pracy, spłatą kredytów, bieżącymi opłatami związanymi z utrzymaniem mieszkania i gospodarstwa rolnego, kosztami szkoły córki i jej leczenia ortodontycznego, nie potwierdzili natomiast powyższego żadnymi dokumentami, które pozwoliłyby Sądowi ocenić ich aktualną sytuację finansową. Argumentacja wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak zaś wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (vide: postanowienia NSA z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04). Zauważyć wprawdzie trzeba, że Sąd zapoznał się z dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych tj. m.in. z oświadczeniami o stanie majątkowym skarżących, zaświadczeniami dotyczącymi ich dochodów, kalkulacją z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w 2022 r., dokumentami zawierającymi informację o wysokości spłat zaciągniętych kredytów, ale dotyczą one sytuacji z 2022 r. Nie są to zatem dokumenty i dowody źródłowe obrazujące aktualną sytuację finansową skarżących, dlatego też Sąd nie mógł ich wziąć pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku. Jednocześnie na marginesie powyższych rozważań zauważyć należy, że przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie można utożsamiać z oceną legalności wydanego aktu. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 250/14, CBOSA). Ponadto, jak wskazuje się w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary (odpowiednio – opłaty za pobyt dziecka w domu dziecka), jednak co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami (por. postanowienia NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1020/14; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 231/13; z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 348/11; z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt I OZ 823/18). Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.