I OZ 912/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 714/18 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 714/18 (dalej postanowienie z 11 lipca 2018 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że D. P. (dalej skarżący bądź wnioskodawca), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata L. W., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji I instancji; wstrzymanie wykonania decyzji (k. 2-3 akt II SA/Sz 714/18). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji mimo, że był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji merytoryczna ocena przesłanek wstrzymania wykonania decyzji jest niemożliwa. Sąd I instancji, przywołując dorobek piśmiennictwa i orzecznictwa w tej materii podniósł, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności nie stanowi braku formalnego uniemożliwiającego nadanie wnioskowi opartemu na art. 61 § 3 ppsa dalszego biegu, do którego uzupełnienia należy wezwać wnioskodawcę, ale jest brakiem wykazania przez stronę przesłanek ochrony tymczasowej, uzasadniającym oddalenie wniosku. Z tych przyczyn WSA, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ppsa, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (k. 14-17 akt II SA/Sz 714/18). Zażalenie wywiódł D. P., reprezentowany przez adw. L. W., zaskarżając postanowienie z 11 lipca 2018 r. w całości, zarzucając mu naruszenie: I. prawa materialnego, tj. art. 5, art. 74 ust. 2 i art. 86 Konstytucji RP - przez ich niezastosowanie, wówczas gdy okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego opisane zostały szczegółowo w piśmie skierowanym do SKO w [...] z 12 lutego 2018 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania od decyzji wniesionej osobiście przez skarżącego oraz wynikają z przedłożonego przez mojego mocodawcę zaświadczenia do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...], które to powinny zostać przedłożone Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie wraz z całością akt postępowania administracyjnego, a powielanie tej samej dokumentacji godzi w konstytucyjną zasadę ochrony środowiska; II. prawa procesowego, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 61 § 3 ppsa, przez niewłaściwą wykładnię, że dla uprawdopodobnienia przesłanek pozwalających na wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest ponowne przytaczanie argumentów obszernie przedstawionych już w ramach postępowania administracyjnego wraz z dowodami przedłożonymi w postępowaniu administracyjnym, wówczas gdy nie jest konieczne ponowne ich odpowiednio, przytaczanie i przedkładanie. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że zostanie wstrzymane wykonanie zaskarżonej decyzji. Do zażalenia dołączono odpis pisma pełnomocnika skarżącego z 12 lutego 2018 r. wraz z odpisami załączonych do pisma odpisów dokumentów (k. 25-26, 27-53 akt II SA/Sz 714/18). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzut naruszenia art. 61 § 3 ppsa okazał się nieusprawiedliwiony. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej ppsa), wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonaniem aktu. Z konstrukcji w/w przepisu wynika, że to na wnoszącym o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa obowiązek wykazania konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Winien on zatem w sposób wnikliwy uzasadnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, przedstawiając spójną argumentację, popartą faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, tak by przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek i zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 227-228, uw. 11). Argumentacja wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 ppsa. Ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności, a sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności przedstawione we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zidywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy (postanowienie NSA z: 27.3.2014 r. II OZ 296/14; 26. 3.2014 r. II OZ 285/14, aprobowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 397, nb 1; postanowienie NSA z: 7.2.2014 r. I OZ 66/14; 7.2.2014 r., I OZ 65/14; 19.12.2013 r., II OZ 1189/13; cbosa). W interesie strony leży możliwie najbardziej wyczerpujące wykazanie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co dopiero otwiera sądowi drogę do uzupełnienia informacji udzielonych przez wnioskodawcę o analizę akt sprawy (postanowienie NSA z: 10.2.2014 r. I FSK 76/14; 15.1.2014 r. II FSK 2165/14, aprobowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę – op. cit., s. 400, nb 5). Słusznie Sąd I instancji wskazał, że wniosek skarżącego nie spełnia ustawowych wymogów. Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił wniosku. Nie podjął nawet próby uzasadnienia, w czym przejawia się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Postępowanie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest postępowaniem wpadkowym, tzn. toczy się niezależnie od postępowania głównego. Może być wszczęte przed sądem tylko na wniosek uprawnionego podmiotu, przeto ciężar procesowy został w tym zakresie przerzucony na wnioskodawcę. Sąd nie może wyręczać stron postępowania z obowiązków nałożonych na nie przez ustawodawcę. Nie bez znaczenia jest również fakt, że skarżący jest reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, od którego można wymagać należytej staranności. Wnioskodawca w treści skargi wniesionej do WSA na decyzję w przedmiocie ustalenia wysokości odpłatności za pobyt w placówce opiekuńczo-wychowawczej K. P. (skarga na decyzję w przedmiocie ustalenia wysokości odpłatności za pobyt w placówce opiekuńczo-wychowawczej A. P. jest przedmiotem odrębnego postępowania w sprawie II SA/Sz 713/18) w ogóle nie odniósł się do zawartego w niej wniosku z art. 61 § 3 ppsa. Skarżący najpierw wskazał zarzuty skargi, a następnie napisał: "Z uwagi na powyższe, wnoszę o uchylenie decyzji organów zarówno I, jak i II instancji, i umorzenie postępowania, a także o wstrzymanie rygoru wykonalności zaskarżonej decyzji" (k. 2 akt II SA/Sz 714/18). Wynika z tego, że swój wniosek uzasadnił wadliwością skarżonej decyzji, a nie "sytuacją majątkową skarżącego" (k. 25 akt II SA/Sz 714/18). Sam przy tym zdaje sobie sprawę, że taka argumentacja nie mogła przynieść zamierzonego efektu (s. 2 akapit 4, zdanie 2 uzasadnienia zażalenia). Przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności różnią się od podstaw wyrokowania. Koniecznym jest zawarcie we wniosku treści żądania i jego umotywowanie. Profesjonalny pełnomocnik tego nie uczynił. Sąd nie jest uprawniony do domyślania się intencji i motywów wnioskodawcy. Dlatego mimo, że Sąd zapoznał się z dokumentami zawartymi w aktach administracyjnych (szczególnie z tymi zawartymi na k. 4 i następnych oraz k. 52 i następnych akt administracyjnych - powielonymi następnie w załącznikach do rozpatrywanego zażalenia k. 27-53 akt II SA/Sz 714/18), to nie mógł ich wziąć pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku. Skarżący nie był obowiązany do ponownego przedstawienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Wbrew stanowisku pełnomocnika, Sąd nie postulował "przedłożenia raz jeszcze dokumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji" (s. 3 akapit 2 zażalenia). Wystarczyło się na nie powołać w uzasadnieniu wniosku (w rozumieniu art. 61 § 3 zd. 1 in princ. ppsa) i wskazać wnioski, jakie z nich wyprowadza, dla wykazania pozytywnej przesłanki z art. 61 § 3 zd. 1 in medio ppsa. Pełnomocnik skarżącego jednak tego nie uczynił. Wskazane jako wzorce kontroli art. 5, art. 74 ust. 2 i art. 86 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483, sprost. z 2001 r. nr 28, poz. 319, zm. z 2006 r. nr 200, poz. 1471, z 2009 r. nr 114, poz. 946), nie są w niniejszym postępowaniu relewantne. Argumenty podniesione w zażaleniu, dołączony odpis pisma z 12 lutego 2018 r. i załączone odpisy dokumentów, nie prowadzą do uwzględnienia wniosku w postępowaniu zażaleniowym. Wszystkie, prócz oświadczenia z 10 lutego 2018 r. K. M. i dwu odpisów przelewów z rachunku skarżącego z 28 stycznia 2018 r., odpisy dokumentów są w języku niemieckim i wbrew ustawowemu obowiązkowi, nie załączono ich tłumaczeń przysięgłych. W sprawie nie toczy się postępowanie egzekucyjne ("... wobec skarżącego zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w administracji.."; s. 2 akapit ostatni zażalenia). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary [odpowiednio – opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej], jednak co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami (postanowienie NSA z: 20.5.2014 r. II GSK 1020/14; 5.4.2013 r. II OZ 231/13; 22.3.2011 r. II GSK 348/11; 26.9.2018 r. I OZ 823/18, cbosa). Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie.