II SA/Go 502/24
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2024-11-28
Skład orzekający: Sławomir Pauter, Grażyna Staniszewska, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatarciu kary dyscyplinarnej u policjanta podlega również przywrócenie dodatku służbowego, który został obniżony w związku z wymierzeniem tej kary?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zatarcie kary dyscyplinarnej nie powoduje automatycznego przywrócenia dodatku służbowego do wysokości sprzed jego obniżenia. Obniżenie dodatku służbowego stanowi sankcję administracyjną, która jest niezależna od kary dyscyplinarnej i nie podlega przepisom dotyczącym zatarcia kary. Przywrócenie lub podwyższenie dodatku służbowego ma charakter uznaniowy i zależy od oceny przełożonego.Stan faktyczny
Skarżąca, policjantka R. D., wniosła o przywrócenie dodatku służbowego, który został dwukrotnie obniżony w 2022 roku w związku z wymierzeniem jej kar dyscyplinarnych. Po zatarciu kar dyscyplinarnych uznała, że dodatek powinien zostać przywrócony do poprzedniej wysokości. Organy policji odmówiły przywrócenia dodatku, wskazując na uznaniowy charakter jego przyznawania i wysokość, a także na fakt, że skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim. Po uchyleniu przez WSA postanowienia o niedopuszczalności odwołania, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję o odmowie przywrócenia dodatku.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy ze skargi R. D-K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia dodatku służbowego oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez R. D. jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2024 r., którą utrzymano w mocy od decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. dotyczącą odmownego rozpatrzenia prośby skarżącej o przywrócenie dwukrotnie obniżonego dodatku służbowego w roku 2022 w wysokości poprzedzającej powyższe obniżenie.
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
W dniu [...] września 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w [...], na podstawie art. 135fa ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, wydał orzeczenie nr [...] o wymierzeniu kary dyscyplinarnej upomnienia m. a. R. D. Następnie wydał rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] września 2022 r. o obniżeniu w/w dodatku służbowego o [...]% otrzymywanej stawki tj. o kwotę [...] zł.
W dniu [...] grudnia 2022 r. po raz kolejny Komendant Powiatowy Policji w [...], na podstawie art. 135fa ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, wydał orzeczenie nr [...] o wymierzeniu kary dyscyplinarnej upomnienia m. a. R. D. oraz rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. o obniżeniu w/w dodatku służbowego o [...]% otrzymywanej stawki tj. o kwotę [...]zł.
W dniu [...] grudnia 2023 r. raportem z dnia [...] grudnia 2023 r. m. a. R. D. zwróciła się z wnioskiem do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o przywrócenie dodatku służbowego obniżonego dwukrotnie w roku 2022 twierdząc, że kara upomnienia ulega zatarciu po upływie 6 miesięcy, a zatarcie kary dyscyplinarnej oznacza uznanie jej za niebyłą. Zdaniem skarżącej powyższe winno skutkować także przywróceniem dodatku w wysokości poprzedzającej jego obniżenie.
Komendant Powiatowy Policji w [...], pismem noszącym datę [...] stycznia 2024 r. udzielił odpowiedzi wnioskującej stwierdzając w nim, że jej wniosek został rozpatrzony negatywnie. Podwyższenie dodatku służbowego funkcjonariuszowi jest czynnością fakultatywną, a wnioskodawczyni od [...] lipca 2023 r. nie wykonuje obowiązków służbowych w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim. Dodatkowo podkreślił, że obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia z dnia 6 grudnia 2001 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236 ze zm.) nie przewidują obowiązku przywrócenia dodatku służbowego obniżonego w następstwie dwukrotnego wymierzenia kary dyscyplinarnej, która następnie z mocy prawa uległa zatarciu.
Przedmiotowe pismo zostało dostarczone wnioskującej w dniu [...] stycznia 2024 r.
W dniu [...] stycznia 2024 r. do Komendy Powiatowej Policji w [...] wpłynęło pismo/odwołanie od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. kierowane do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], w którym skarżąca wnosiła o uchylenie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r.
Pismo to zostało przekazane do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w dniu [...] stycznia 2024 roku.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] w dniu [...] lutego 2024 r., na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., aktualnie Dz. U z 2024 r., poz. 572) – dalej "k.p.a.", wydał postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania, twierdząc w jego uzasadnieniu, że odwołanie przysługuje od decyzji, a nie od informacji od negatywnie rozpatrzonego raportu przez organ I instancji.
R. D. złożyła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu [...] maja 2024 r. wydał wyrok (sygn. akt II SA/Go 171/24), którym postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchylił. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że pismo Komendanta Powiatowego Policji w [...] zawiera wszystkie niezbędne elementy decyzji, odnosi się wprost do żądania skarżącej wnoszącej o przywrócenie dodatku funkcyjnego w wysokości przed jego obniżeniem i jest niewątpliwie odmową jego uwzględnienia. Natomiast pismo skarżącej noszące datę [...] stycznia 2024 r. stanowi odwołanie od tej decyzji. W związku z powyższym Sąd uchylając postanowienie zobowiązał organ - Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], do rozpatrzenia odwołania.
Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w dniu [...] lipca 2024 r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia dwukrotnie obniżonego dodatku służbowego w 2022 r. w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, że m. a. R. D. mogła odwołać się od orzeczeń wymierzających kary dyscyplinarne ([...]) oraz od rozkazów personalnych (nr [...] z dnia [...].09.2022 r. i nr [...] z dnia [...].12.2022 r.) Komendanta Powiatowego Policji w [...] obniżających dodatek służbowy w ustawowym terminie, ale tego nie zrobiła. Kwestie związane między innymi z przyznawaniem dodatków funkcyjnych, ich wysokością oraz obniżaniem reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (j.t. Dz. U. 2015 r., poz. 1236 ze zm.). Obligatoryjność obniżenia dodatku służbowego policjantowi, który naruszył dyscyplinę służbową w czasie służby lub podczas wykonywania zadań lub czynności służbowych, wobec którego wymierzono karę dyscyplinarną, wynika wprost z treści cyt. rozporządzenia. Wobec powyższego, bezspornym jest, że w tej kwestii Komendant Powiatowy Policji w [...] działał zgodnie z prawem, był zobowiązany do wydania zaskarżonej decyzji, bo tak mu prawo nakazywało.
Dalej organ II instancji stwierdził, że dodatki do uposażenia przysługują policjantowi za faktyczne wykonywanie obowiązków lub pełnienie służby na stanowisku, z którym dodatek ten jest związany. Ponadto, wysokość dodatku pozostawiona została uznaniu przełożonego, który w zależności od własnej oceny sposobu wywiązywania się przez policjanta z obowiązków służbowych może obniżyć dodatek nie więcej niż o 30% otrzymywanej stawki (§ 8 ust. 5 pkt 2 cyt. rozporządzenia) lub go podwyższyć na stałe lub na czas określony w granicach stawek. Uznaniowość wysokości dodatku służbowego oznacza również, że nawet policjanci wykonujący te same zadania służbowe mogą posiadać dodatek służbowy w różnej wysokości. Wysokość tego świadczenia zależy przede wszystkim od sposobu i jakości wykonywania przez policjanta powierzonych zadań i obowiązków, tak też policjanci wykonujący te same zadania mogą posiadać dodatek służbowy w różnej wysokości. Taki charakter dodatku sprawia, że policjant nie może skutecznie kwestionować wysokości dodatku, o ile jest ona zgodna z obowiązującymi przepisami. W przypadku, gdy policjant od wielu miesięcy nie realizuje żadnych zadań i czynności służbowych, nie może otrzymać wyższego dodatku służbowego gdyż w myśl § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia przyznanie dodatku służbowego oraz jego wysokość uzależnione jest od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich charakteru i zakresu oraz rodzaju i poziomu posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych. W przepisach mowa jest o służbie, czyli efektywnym pełnieniu obowiązków służbowych. W sytuacji choroby policjanta, służba wprawdzie z przyczyn od niego niezależnych nie jest jednak pełniona. Fakt ten niewątpliwie rzutuje na ocenę zasadności wniosku funkcjonariusza o podwyższenie dodatku służbowego. Zauważyć należy, że zachodzi ścisły związek między wysokością otrzymywanego dodatku służbowego, a sposobem wykonywania przez policjanta powierzonych zadań i należytym pełnieniem służby.
Analiza powołanych przepisów prowadzi, zdaniem organu, do wniosku, że dodatki do uposażenia przysługują policjantowi za faktyczne wykonywanie obowiązków lub pełnienie służby na stanowisku, z którym dodatek ten jest związany, nie zaś z tytułu mianowania na określone stanowisko lub posiadanie określonego wykształcenia. Organ II instancji stwierdził, że z uwagi na fakt przebywania skarżącej na ciągłym zwolnieniu lekarskim zadania służbowe wynikające z zakresu obowiązków nie były przez nią realizowane i nie dały podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie dodatku służbowego. Nie ulega wątpliwości, że kara jest środkiem, który winien działać wychowawczo, natomiast przełożony do spraw osobowych ma prawo dobierać taki sposób realizacji kary, który w sposób dolegliwy dla policjanta wyeliminuje w przyszłości jego naganne postawy wobec służby, a ponadto zmotywuje funkcjonariusza do unikania zachowania, które ma negatywny wpływ na wysokość jego uposażenia. Postawa policjanta w służbie oraz realizacja przez niego powierzonych zadań służbowych jest powiązana z wysokością jego dodatku służbowego i ściśle zależna od oceny przez przełożonego z wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż sama skarżąca nie kwestionuje faktu, że z uwagi na zwolnienie lekarskie nie wykonywała żadnych obowiązków służbowych, ale żąda przywrócenia dodatku służbowego w kwocie przed ukaraniem karą dyscyplinarną. Przepisy prawa nie przewidują w tym zakresie przywrócenia dodatku służbowego i Komendant Powiatowy Policji w [...] mógł odmówić jego przywrócenia z uwagi na fakt, że dodatki do uposażenia przysługują policjantowi za faktyczne wykonywanie obowiązków lub pełnienie służby na stanowisku, z którym dodatek ten jest związany.
Skargę na powyższą decyzję złożyła R. D. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy,
- art. 104 ust. 3 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 171, ze zm.) oraz przepisów § 8 i 9 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 136, ze zm.) poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie uznając, że z uwagi na pobyt na zwolnieniu lekarskim dodatek służbowy nie może być przywrócony,
- nieprawidłowe zastosowanie art. 135q ustawy o Policji w zw. z § 8 i 9 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że pomimo zatarcia kary dyscyplinarnej przywrócenie dodatku służbowego ma charakter czysto fakultatywny.
W złożonej odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wnosił o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym,
na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej "p.p.s.a.", na wniosek organu i wobec braku sprzeciwu strony skarżącej.
Zasada legalności, wyrażona w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) obliguje sądy administracyjne do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżony akt jedynie wówczas, gdy narusza on przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozkazu personalnego o obniżeniu dodatku służbowego w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Zasady nabywania, obniżenia i utraty prawa do dodatku służbowego przez policjanta reguluje ustawa o Policji oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy przytoczone prawidłowo w zaskarżonej decyzji, w szczególności rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.
Jak zasadnie podkreślił organ stosownie do art. 104 ust. 3 ustawy o Policji na stanowiskach innych niż wymienione w ust. 2, czyli innych niż stanowiska kierownicze lub samodzielne, policjant za należyte wykonanie obowiązków służbowych może otrzymać dodatek służbowy. Powołane powyższej rozporządzenie wydane na mocy delegacji ustawowej wskazanej w art. 104 ust. 6 ustawy o Policji określiło szczegółowe zasady otrzymywania oraz wysokość dodatków do uposażenia na stałe lub na czas określony, warunki obniżania lub cofnięcia oraz stanowiska upoważniające do dodatków. Podzielić należy stanowisko organu, że zarówno przyznanie dodatku służbowego, jak i jego wysokość, zależą od decyzji przełożonego a w zasadzie od jego oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich charakteru i zakresu oraz rodzaju i poziomu kwalifikacji zawodowych policjanta. Przepisy zawarte w wspomnianym rozporządzeniu określają zasady naliczenia dodatku służbowego, w tym jego wysokość, która nie może przekroczyć 50 % podstawy wymiaru. Jednocześnie w § 9 ust. 5 rozporządzenia wskazano, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu, przy czym § 8 ust. 5-8 stosuje się odpowiednio z zastrzeżeniem ust. 6, który określa przypadki cofnięcia dodatku służbowego. Stosownie natomiast do brzmienia znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie § 8 ust. 8 tegoż rozporządzenia, dodatek służbowy obniża się w granicach od 20 do 50% otrzymanej stawki w przypadku w nim wskazanym, w tym w przypadku naruszenia przez policjanta dyscypliny służbowej w czasie służby lub podczas wykonywania zadań lub czynności służbowych, za które wymierzono mu karę dyscyplinarną. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że decyzje (rozkaz personalny o obniżeniu dodatku służbowego wydanego na podstawie § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 8 rozporządzenia), w których prawodawca użył zwrotu "podlega obniżeniu", mają charakter związany i nie są podejmowane w ramach uznania administracyjnego. Natomiast uznaniu organów pozostała jedynie skala obniżenia dodatku służbowego, która w zależności od ich własnej oceny winna oscylować w granicach wskazanych przez prawodawcę.
Bezspornym jest, że w niniejszej sprawie sporny dodatek służbowy skarżącej Komendant Powiatowy Policji w [...] obniżył dwukrotnie z powodu dwukrotnego naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzeniu jej stosownej kary dyscyplinarnej. Wydane w tym zakresie decyzje (rozkazy personalne) są ostateczne, nie zostały zakwestionowane przez skarżącą w drodze ich zaskarżenia w trybie przewidzianym przez ustawodawcę, ani też wyeliminowane z obrotu prawnego w jednym z trybów nadzwyczajnych.
Na podstawie ustawy o Policji ustawodawca w różnych przepisach uwzględnia konsekwencje popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Należy odróżnić orzeczenie kary dyscyplinarnej od stosowania sankcji administracyjnych przewidzianych przez ustawodawcę jako konsekwencję orzeczonej kary dyscyplinarnej. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie analizowane były przepisy przewidujące stosowanie wobec tej samej osoby za ten sam czyn sankcji administracyjnej i odpowiedzialności prawnokarnej. Na przykład w wyroku z dnia 11 października 2016r. sygn. akt K 24/15 Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że obok sankcji karnych mogą występować sankcje administracyjne wynikające z tego samego czynu.
Powołane przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001 r. nakazujące obniżenie policjantowi dodatku służbowego w przypadku ukarania za przewinienie dyscyplinarne nie naruszają zakazu podwójnego karania tej samej osoby fizycznej za popełnienie tego samego czynu zabronionego. Przepisy te określają sankcję administracyjną, której zastosowanie jest warunkowane uprzednim orzeczeniem kary dyscyplinarnej. Nie dochodzi na podstawie omawianych przepisów do ponownego rozstrzygania o odpowiedzialności sprawcy czynu zabronionego. Organ administracyjny nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu popełnienia naruszenia i nie wymierza ponownie kary za popełnione naruszenie. Z powołanych przepisów rozporządzenia, do których stosowania odsyła art. 104 ust. 6 ustawy o Policji, jasno wynika, że wolą ustawodawcy było wywołanie w przypadku popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, potwierdzonego orzeczoną karą dyscyplinarną, dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1336/17 stwierdził, że ustawodawca dysponuje znaczną swobodą regulacyjną w zakresie wyboru form, metod oraz drogi prawnego sankcjonowania tych nielegalnych zachowań adresatów norm, które ze względu na przyjęte założenia i cele polityki państwa oraz zasady i wartości konstytucyjne wymagają odpowiedniej i nierzadko skumulowanej reakcji prawodawczej (rozważania Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12, OTK ZU 9A/2015, poz. 148, uzasadnienie: pkt 7.2 i n.). Jeżeli więc przyjęte rozwiązania ustawodawcze nie naruszają w sposób oczywisty norm, zasad i wartości konstytucyjnych (w tym zasad proporcjonalności, równości lub sprawiedliwości społecznej), to brak jest podstaw do podważania ustawodawczych wyborów aksjologicznych i normatywnych. NSA podkreślił, że Konstytucja RP nie wprowadza zakazu kumulacji sankcji karnej i administracyjnej za ten sam czyn (zasada ne bis in idem). Zaznaczył, że wiążące Polskę przepisy Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz przepisy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, na gruncie sankcjonowania karnoprawnego zakazują ponownego sądzenia lub karania w sprawach karnych dotyczących tego samego czynu zagrożonego karą (Artykuł 4 ustęp 1 Protokołu nr 7 do Konwencji, Artykuł 50 Karty). Nawet jeśli w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego zakaz ne bis in idem jest uznawany za szczegółową zasadę konstytucyjną wywodzoną z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) lub za element konstytucyjnego prawa do obrony (art. 42 ust. 2 Konstytucji) i konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), to nie należy zapominać, że nie jest uprawnione aprioryczne wnioskowanie, że kumulacja sankcji karnej i administracyjnej za ten sam czyn jest konstytucyjnie zabroniona. Zakaz ne bis in idem w sensie ścisłym ma zastosowanie wtedy, gdy w stosunku do osoby uprzednio ukaranej za popełnienie czynu zabronionego przez prawo karne, wszczyna się postępowanie karne dotyczące tego samego czynu (zob. wyrok TK z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12, OTK ZU 9A/2015, poz. 148). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego funkcjonuje także szersze rozumienie zasady ne bis in idem, które obejmuje nie tylko wypadki ponownego wymierzenia sankcji stricte karnej za ten sam czyn, lecz także te wypadki, w których dochodzi do zbiegu sankcji karnej i sankcji administracyjnej, która ma charakter wybitnie represyjny, pełniąc de facto funkcję sankcji karnej (por. też wyrok NSA z 15 marca 2022 r. sygn. akt II GSK 108/22, publ. w CBOSA).
Reasumując, podkreślić należy, że zakaz podwójnego karania nie dotyczy stosowania sankcji administracyjnych, które mogą być stosowane kumulatywnie. Obniżenie dodatku służbowego obok obniżenia z tego samego powodu nagrody rocznej nie ma charakteru sankcji karnej, lecz sankcji administracyjnej. Nie ma w tym zakresie też tożsamości sankcji, które obejmują różne, odrębne uprawnienia ukarania za przewinienie dyscyplinarne nie naruszają zakazu podwójnego karania tej samej osoby fizycznej za popełnienie tego samego czynu zabronionego. Przepisy te określają sankcję administracyjną, której zastosowanie jest warunkowane uprzednim orzeczeniem kary dyscyplinarnej. Nie dochodzi na podstawie omawianych przepisów do ponownego rozstrzygania o odpowiedzialności sprawcy czynu zabronionego. Organ administracyjny nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu popełnienia naruszenia i nie wymierza ponownie kary za popełnione naruszenie. Z powyższych rozważań wynika także istotne do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stwierdzenie, że do wymierzonej sankcji administracyjnej nie stosuje się rozwiązań prawnych mających zastosowanie do sankcji karnej. Dotyczy to w szczególności instytucji zatarcia kary dyscyplinarnej określonej w art. 135q ustawy o Policji, zgodnie z którą zatarcie kary dyscyplinarnej oznacza uznanie kary za niebyłą. Konsekwencją powyższego rozróżnienia kary dyscyplinarnej od sankcji administracyjnej jest ustalenie, zgodnie którym decyzje (rozkazy personalne) w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego nadal wywierają skutek prawny w postaci obniżenia wysokości tegoż dodatku mimo, że wymierzoną karę dyscyplinarną należy z uwagi na upływ czasu uważać za niebyłą. Zatarcie kary dyscyplinarnej nie powoduje automatycznego przywrócenia wysokości dodatku funkcyjnego w wysokości określonej przed przewinieniem dyscyplinarnym. Tym samym podniesiony w skardze zarzut dotyczący naruszenia art.135 q ustawy o Policji nie zasługuje na uwzględnienie.
Wysokość dodatku funkcyjnego przyznanego skarżącej może zostać podniesiona na zasadach określonych w art. 104 ust. 3 oraz rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001 r. wydanego w oparciu o delegację ustawową wynikającą z treści art. 104 ust. 6 powołanej ustawy.
Jak już wyżej wskazano zgodnie z art. 104 ust. 3 ustawy o Policji, funkcjonariusz może otrzymywać, ale nie musi otrzymać, dodatku służbowego, co wynika z użytego w tym przepisie zwrotu "może otrzymać dodatek służbowy". Dodatkowo ustawodawca nie wskazał terminów dokonywania oceny wywiązywania się przez policjanta z zadań, więc istnieje możliwość przyznania czy podwyższenia dodatku w dowolnym momencie. Oznacza to, że dopiero od momentu oznaczonego w decyzji następuje przyznanie/podwyższenie dodatku służbowego, a policjant nie ma roszczenia o przyznanie ww. dodatku, jego wysokości lub daty przyznania. Tym samym, na mocy w/w przepisu, ustawodawca przyjął, że przyznanie policjantowi dodatku służbowego nie jest obligatoryjne. Decyzja podejmowana przez organ w tym przedmiocie jest decyzją uznaniową. Ponadto wysokość w/w dodatku jest zależna od wielu czynników, które są oceniane wyłącznie przez uprawniony organ - przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Nawet w przypadku spełnienia przez policjanta określonych w przepisach prawa wymagań, przyznanie dodatku służbowego w określonej wysokości lub podniesienie go o określoną kwotę nie jest obligatoryjne. Przełożony właściwy w sprawach osobowych miał prawo powstrzymania się od dokonania czynności mającej na celu przysporzenie określonych wartości majątkowych na rzecz policjanta, w formie podwyższenia dodatku służbowego. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, tzn. czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów.
Reasumując, sądy nie mogą wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki finansowo - kadrowej, bowiem wówczas musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza granice określone we wskazanym już wyżej art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza tym samym do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony, przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został ustalony i wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (vide m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 464/15). W konsekwencji brak jest podstaw do zakwestionowania podstaw prawnych w oparciu o które organ odmówił skarżącej podwyższenia dodatku służbowego, a w szczególności przywrócenia jego wysokości przed wymierzeniem kary dyscyplinarnej.
Nie ma wpływu na powyższe rozstrzygnięcie okoliczność dotycząca przebywania przez stronę na zwolnieniu lekarskim. Jest oczywistym, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie może samo w sobie stanowić podstawy obniżenia dodatku służbowego. Pozostawania policjanta na zwolnieniu lekarskim nie można oceniać w kategoriach należytego, czy nienależytego wykonywania obowiązków w rozumieniu art. 104 ust. 3 ustawy o Policji oraz przepisów § 8 ust. 5-7 rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r. Natomiast w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest negatywna decyzja zwierzchnika skarżącej odnośnie podwyższenia jej tego dodatku, mająca charakter decyzji uznaniowej. Czyni to brak podstaw do uwzględnienia podniesionego w skardze kolejnego z zarzutów, a dotyczącego naruszenia art. 104 ust. 4 ustawy o Policji w zw. z § 8 i 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r.
Zdaniem Sądu organ przeprowadzając postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony o podwyższenie dodatku funkcyjnego ustalił wszystkie istotne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Strona w skardze nie przedstawiła innych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy, a jednie w oparciu o bezsporny stan faktyczny usiłowała podważyć wykładnię przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Przeprowadzając postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia stanu faktycznego organ wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Przedstawiona ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie narusza dyspozycji art. 80 k.p.a. Przedstawione w uzasadnieniu okoliczności istotne do rozstrzygnięcia sprawy znajdują potwierdzenie w dołączonych do akt administracyjnych dokumentach. Skarżąca tych ustaleń faktycznych skutecznie nie podważyła.
Uznając, że skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło