II SA/Go 512/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-07-20
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Sławomir Pauter, Aleksandra Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca stałego pobytu w celu sprawowania opieki nad chorą matką, przy jednoczesnym braku podjęcia kroków prawnych w celu odzyskania dostępu do lokalu po wymianie zamków przez byłego męża, może być uznane za dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności, uzasadniające wymeldowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opuszczenie miejsca stałego zameldowania miało charakter dobrowolny i trwały. Dobrowolność wynikała z faktu przeniesienia się do mieszkania matki w celu sprawowania nad nią opieki, a trwałość z wieloletniego (prawie 14 lat) braku działań w celu odzyskania dostępu do lokalu po wymianie zamków przez byłego męża. Brak podjęcia kroków prawnych w celu przywrócenia naruszonego posiadania został uznany za równoznaczny z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Instytucja ewidencji ludności ma na celu odzwierciedlenie stanu faktycznego, a kwestie prawne do lokalu nie mają wpływu na postępowanie o wymeldowanie.Stan faktyczny
Skarżąca E.B. została wymeldowana z pobytu stałego na wniosek byłego męża, który twierdził, że nie zamieszkuje ona pod wskazanym adresem od 2002 roku. Skarżąca przyznała, że od 2002 roku mieszka w mieszkaniu swojej matki, sprawując nad nią opiekę, a w 2009 roku jej były mąż wymienił zamki w drzwiach mieszkania przy ul. [...], uniemożliwiając jej dostęp. Skarżąca nie podjęła kroków prawnych w celu odzyskania dostępu do lokalu. Organy administracji uznały opuszczenie lokalu za dobrowolne i trwałe, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata A. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, zwiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
1. Wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r. J.B. wystąpił do Burmistrza Miasta o wymeldowanie byłej żony E.B. i syna W.B. z pobytu stałego pod adresem [...]. W uzasadnieniu wskazał, że wymienione osoby nie zamieszkują pod wskazanym adresem od 2002 r. Wyprowadziły się dobrowolnie, zabierając rzeczy osobiste i cały dobytek w celu zamieszkania u matki E.B. w [...]. Wnioskodawca podał, że mieszkanie służbowe ( domek ) w którym mieszka sam od 2009 r. jest dla niego za duże i zbyt drogie w utrzymaniu Zamierza je zdać, aby otrzymać mniejsze w innej miejscowości, co wymaga zwrotu bez lokatorów. Dla potwierdzenia okoliczności podanych we wniosku wskazał świadków w osobach siostry M.K. i konkubiny E.J.. Do wniosku jako tytuł prawny do lokalu dołączył decyzję nr [...] o przydziale mu jako żołnierzowi zawodowemu osobnej kwatery stałej ze wskazaniem w niej członków rodziny, których uwzględniono przy przydziale żony E.B. oraz dzieci W. i A..
2. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. organ powiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie i wystąpił do Policji o ustalenie, czy osoby wskazane we wniosku zamieszkują pod adresem [...]. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. ustanowiony przez E. i W.B. profesjonalny pełnomocnik zaprzeczył aby opuszczenie przez wskazane osoby mieszkania przy ul. [...] nastąpiło dobrowolnie i w sposób trwały, było bowiem wymuszone zachowaniem wnioskodawcy, co potwierdza fakt, iż w 2014 r. rozwód został orzeczony z jego winy. Kolejnym pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. organ I instancji powiadomił wnioskodawcę i pełnomocnika pozostałych stron o wyznaczeniu na dzień 18 maja 2015 r. rozprawy administracyjnej. Jednocześnie doręczył pełnomocnikowi E.B. i W.B. wezwania dla tych stron do stawiennictwa na rozprawie administracyjnej. Na rozprawę w wyznaczonym dniu stawił się wnioskodawca i wskazani przez niego świadkowie. Organ przeprowadził rozprawę uznając, iż pozostałe strony i ich pełnomocnik zostali prawidłowo powiadomieni o jej terminie. W jej toku przesłuchał świadków oraz wnioskodawcę w charakterze strony.
3. Po poinformowaniu pismem z dnia [...] maja 2015r. wnioskodawcy i pełnomocnika pozostałych stron o zakończeniu postępowania, decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...] Burmistrz, powołując się na przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ( Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. ) orzekł o wymeldowaniu E.B. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. W motywach rozstrzygnięcia przedstawił przebieg postępowania oraz treść zeznań złożonych przez świadków i wnioskodawcę na rozprawie w dniu 18 maja, potwierdzających fakt opuszczenia przez E.B. mieszkania przy ul. [...] w roku 2002 w celu sprawowania opieki nad matką.
Powołując się na przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności, organ I instancji stwierdził, że ustalony stan faktyczny i prawny uzasadniał wymeldowanie E.B. bowiem wyprowadziła się ona z mieszkania przy ul. [...] nie dopełniając obowiązku meldunkowego. Burmistrz wskazał na porządkowy charakter przepisów meldunkowych i ich funkcję polegającą na rejestracji faktu pobytu danej osoby w lokalu. Stwierdził, iż ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan rzeczywisty odnoszący się do przebywania danej osoby pod określonym adresem. Utrzymywanie stanu zameldowania osoby faktycznie niezamieszkałej w danym lokalu prowadzi fikcji meldunkowej i obejścia celu ustawy.
W przedmiocie wymeldowania W.B. organ I instancji orzekł odrębną decyzją.
4. W odwołaniu profesjonalny pełnomocnik E.B. zarzucił brak skutecznego doręczenia E.B. i W.B. wezwań na rozprawę administracyjną, co stanowi naruszenie prawa strony w postępowaniu administracyjnym, naruszenie "art. 35 ustawy z 10.04.1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych" przez przyjęcie, iż adres - ul. [...] nie jest miejscem stałego pobytu E.B. i W.B. oraz "sprzeczność w ustaleniach istotnych okoliczności sprawy". Wniósł też o dopuszczenie jako dowodów środków dowodowych wymienionych w uzasadnieniu odowłania.
5. W odpowiedzi na odwołanie J.B. wniósł o jego oddalenie wskazując na fakt, że w 2002r. cała rodzina (małżonkowie i dzieci) przeniosła się z całym majątkiem do mieszkania teściowej pod adres [...], przeprowadzka była dobrowolna i czasem okazała się trwała. W 2009 r. został przez żonę wyrzucony z mieszkania przy ul. [...] i od tego czasu sam zamieszkuje przy ul. [...], a żaden z członków rodziny nie przejawiał inicjatywy by do tego lokalu powrócić. Wskazywał, iż ubiega się w Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o zamianę nieruchomości na mniejsze mieszkanie wobec czego konieczne jest uregulowanie spraw meldunkowych. Podał ,że na rozprawie rozwodowej była żona oświadczyła, że z meldunkiem wiążą się jej uprawnienia mieszkaniowe.
6. Pismem z dnia [...] lipca 2015r. na podstawie art. 50 kpa E.B., za pośrednictwem pełnomocnika, wezwana została przez Wojewodę do złożenia wyjaśnień w sprawie, w tym udzielenia odpowiedzi na wskazane w nim pytania.
Odpowiadając na to wezwanie skarżąca w piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. oświadczyła, że w października 2002 r. cała rodzina przeniosła się z mieszkania przy ul. [...] do mieszkania jej matki przy ul. [...], co było spowodowane koniecznością sprawowania przez nią opieki nad chorą matką. W 2009 r. w związku z pogorszeniem się stosunków z mężem i jego niewłaściwym zachowaniem wobec jej matki zażądała by mąż opuścił mieszkanie przy ul. [...] i wrócił do mieszkania przy ul. [...]. W tym też czasie zorientowała się, że mąż wymienił klucze w drzwiach mieszkania i od tego momentu nie ma do niego dostępu. W sprawie tej nigdzie nie interweniowała. Oświadczyła też, że sprawuje i nadal będzie sprawować opiekę nad matką.
7. Po zawiadomieniu pismem dnia [...] lipca 2016 r. wnioskodawcy i pełnomocnika E.B. o zakończeniu postępowania, Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania. Zastrzegł, że konflikty rodzinne między stronami nie są przedmiotem postępowania o wymeldowanie, które opiera się na sprawdzeniu czy osoba, względem której toczone jest postępowanie opuściła lokal, a następnie czy opuszczenie miejsca zameldowania miało charakter trwały i dobrowolny.
Wskazując na regulacje art. 25, 28 i 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności Wojewoda stwierdził, że przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego jest spełniona, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia go na stałe a związany jest on z założeniem w nowym miejscu ośrodka interesów osobistych i majątkowych. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości, wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. W zależności od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, oceniając zamiar danej osoby opuszczenia miejsca pobytu stałego należy brać pod uwagę nie tylko długość okresu czasu, przez jaki pozostaje ona poza tym miejscem, ale również jej zachowanie, wyrażające wolę opuszczenia danego lokalu, polegające zwłaszcza na zamieszkaniu w innym miejscu i skoncentrowaniu tam swoich interesów osobistych i majątkowych. Nie jest dobrowolnym opuszczeniem lokalu sytuacja, w której osoba w nim zamieszkująca zostaje do tego zmuszona, jeżeli podjęła prawem przewidziane środki w celu obrony swoich praw do przebywania w lokalu. Dopiero w sytuacji, gdy dana osoba przez ponad rok nie podejmowała kroków prawnych w celu przywrócenia naruszonego posiadania, świadczyć to może o woli opuszczenia przez nią miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy.
Zdaniem Wojewody, analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że opuszczenie przez E.B. miejsca zameldowania na pobyt stały nosi cechy dobrowolności i trwałości w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności. Przytaczając treść udzielonych w postępowaniu odwoławczym przez strony wyjaśnień stwierdził, iż od chwili opuszczenia lokalu, tj. od 2002r. E.B. nie podejmowała faktycznych prób ponownego zamieszkania w miejscu pobytu stałego. W ocenie organu odwoławczego zarzuty znajdujące się w treści odwołania nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym i są bezzasadne. Wezwania na rozprawę administracyjną skierowane do E.B. i W.B. zostały przesłane ich pełnomocnikowi wraz z pismem przewodnim, zatem oczywistym wydaje być, że nie dostarczono ich bezpośrednio stronom. Jednakże zgodnie z art. 40 § 1 Kpa, gdy strona działa przez przedstawiciela pisma doręcza się temu przedstawicielowi, co dla czynnie działającego adwokata winno być jednoznaczne. To pełnomocnik obowiązany był przekazać informację o zaplanowanej rozprawie administracyjnej swoim klientom, oraz mógł osobiście wziąć w niej udział. Prawa strony nie zostały zatem naruszone, a zawiadomienie należy traktować jako skutecznie doręczone.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu odwołania stwierdził, że ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przestała obowiązywać i w marcu 2015 r. w życie weszły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. 2010 r. Nr 217, poz. 1427 ze zm.) zatem bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 35 poprzednio obowiązującej ustawy, który dotyczył dowodów osobistych, a nie spraw meldunkowych.
Odnosząc się do stanowiska strony kwestionującej fakt dobrowolnego i trwałego charakteru opuszczenia lokalu przy ul. [...], Wojewoda stwierdził, że uzależnianie wymeldowania z danego lokalu od uregulowania spraw majątkowych jest sprzeczne z przepisami ustawy o ewidencji ludności, a właśnie taka sytuacja występuje w sprawie skoro pełnomocnik skarżącej podnosił, iż fundamentalne znaczenie ma okoliczność, iż w przedmiotowym lokalu znajduje się dorobek stron, które nie przeprowadziły podziału wspólnego majątku małżeńskiego. Zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Obowiązkiem organów administracji prowadzących postępowanie w przedmiocie wymeldowania jest ustalenie - w oparciu o zebrany materiał dowodowy - okoliczności faktycznych tj. tego czy dana osoba trwale oraz dobrowolnie opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały. Przesłankami wymeldowania są tylko okoliczności faktyczne, nie zaś kwestie materialnoprawne, rozstrzygane w postępowaniu przed sądem. Tym samym sprawy majątkowe nie mają wpływu na przedmiotowe postępowanie. Organ drugiej instancji stwierdził brak podstaw do uznania, że wyprowadzka E.B. była wynikiem bezprawnych działań osób trzecich. Orzeczenie rozwodu z winy J.B. nie może dowodzić, że uniemożliwił on dalsze zamieszkiwanie w lokalu , gdyż orzeczono go w roku 2014, a skarżąca nie mieszka w spornym lokalu od 2002 r., zatem twierdzenie pełnomocnika, że została wyrzucona z miejsca stałego pobytu jest daleko idącą nadinterpretacją stanu faktycznego, z którego jasno wynika, że cała rodzina przeniosła się w 2002 r. do innego lokalu.
Wojewoda wskazał na niekonsekwencję w wyjaśnieniach skarżącej, która utrzymuje, iż zamierza powrócić do mieszkania, gdy tylko otrzyma klucze od byłego męża, z drugiej deklaruje opiekę nad matką z którą aktualnie mieszka tak długo jak będzie to konieczne. Na podstawie wyjaśnień strony uznał, że deklarowana przez nią chęć powrotu do miejsca stałego pobytu jest pozorna. Podkreślił, że ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego, co oznacza, że ma dostarczać organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Za nietrafny uznał też organ odwoławczy zarzut sprzecznego ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności bowiem data ponownego zamieszkania J.B. w lokalu przy ul. [...] została ustalona podczas rozprawy administracyjnej zatem data zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika z błędu pisarskiego.
8. W skardze złożonej osobiście E.B. wniosła o zmianę decyzji Wojewody z uwagi na dostarczone przez nią dowody, stwierdzające stan faktyczny. W jej motywach, przyznała, że od października 2002r. mieszka w mieszkaniu matki wymagającej całodobowej opieki i że do mieszkania tego przeniosła się w tamtym czasie cała jej rodzina, aktualnie to mieszkanie matki zostało przepisane na córkę A.. Mieszkanie przy [...] było wynajmowane. W 2009 r. pogorszyły się stosunki między małżonkami oraz między uczestnikiem a matką skarżącej w wyniku czego zażądała by J.B. wrócił do mieszkania przy ul. [...]. Po ponownym zamieszaniu przy ul. [...] J.B. powymieniał zamki w drzwiach mieszkania i wprowadził tam swoją obecną partnerkę życiową uniemożliwiając skarżącej dostęp do tego lokalu. Wniósł sprawę o rozwód, który w 2014 r. orzeczony został z jego winy i z zasądzeniem na jej rzecz alimentów. Obecnie były mąż chce ją wymeldować z mieszkania mimo, że Wojskowa Agencja Mieszkaniowa potwierdziła, że ona też ma prawo do mieszkania (kwatery), bo nie było podziału majątku wspólnego. Przydział na to mieszkanie też dostała i nadal je posiada. Zarzucała, iż Burmistrz jest odmiennego zdania skoro orzekł o wymeldowania. Podkreślała, że jej wyprowadzka nie była trwała lecz wynikała z obowiązku sprawowania opieki nad matką, którą to opiekę nadal sprawuje i będzie sprawować.
9. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie.
10. Analogiczne jak w skardze okoliczności E.B. podniosła w piśmie z dnia [...] listopada 2015r., stanowiącym jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wywodziła w szczególności, że ma prawo do mieszkania przy ul. [...], wchodzi ono bowiem w skład majątku wspólnego, którego podział dotychczas nie został dokonany. Podkreślała, że jej pobyt poza miejscem zameldowania wymuszony był i jest sytuacją związaną z chorobą matki, ma charakter czasowy i powróci do mieszkania przy ul. [...] gdy ten stan ulegnie zmianie, a były mąż przekaże jej klucze. Jej zdaniem wymiana zamków przez byłego męża stanowi dowód uniemożliwiania jej zamieszkiwania w lokalu. W konsekwencji opuszczenie przez nią lokalu – miejsca stałego zameldowania nie ma znamion dobrowolności i trwałości, a zostało wymuszone przez uczestnika postępowania. Podniosła w nim też zarzuty pod adresem profesjonalnego pełnomocnika, który reprezentował ją w postępowaniu administracyjnym i dopuścił się zaniedbań.
11. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015r. skarga została odrzucona ze względu na nieuzupełnienie jej braków formalnych. Zażalenie skarżącej od tego postanowienia zostało przez Naczelny Sad Administracyjny oddalone w dniu 4 marca 2016 r. Postanowieniem z dni 17 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. przywrócił skarżącej termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, co umożliwiło jej merytoryczne rozpoznanie.
12. Na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącej, ustanowiony w ramach prawa pomocy podtrzymał skargę. Uczestnik postępowania J.B. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
13. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718) kontrola sądowa sprawowana jest w granicach danej sprawy administracyjnej bowiem sąd dokonując oceny legalności działań administracji publicznej nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona wg wskazanych zasad kontrola prowadziła do oddalenia skargi jako bezzasadnej, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu o jakim mowa w art. 145 § 1 ppsa.
14. Przedmiotem zaskarżenia pozostawała decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza w przedmiocie wymeldowania skarżącej E.B. z lokalu mieszkalnego pod adresem [...] pod którym pozostawała zameldowana na pobyt stały. Zważywszy na przedmiot zaskarżenia w pierwszej kolejności wskazać należy na charakter prawny instytucji ewidencji ludności. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (tekst jednolity Dz. U. z 2015r., poz. 388, powoływanej jako: ustawa) ewidencja ludności polega na rejestracji określonych w ustawie podstawowych danych identyfikujących tożsamość oraz status administracyjnoprawny osób fizycznych, m.in. faktycznego miejsca pobytu. Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego ma obowiązek dokonać wymeldowania, a w przypadku niedopełnienia tego obowiązku, zgodnie z art. 35 ustawy, organ gminy - na wniosek strony lub z urzędu - zobligowany jest do wydania decyzji w tym przedmiocie.
Przy ocenie zaistnienia przesłanek do wymeldowania wymienionych w powołanym przepisie należy mieć na uwadze, że zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy. Tym samym nie ma ono nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do określonego lokalu. Jeżeli zatem dana osoba opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego nie dopełniając obowiązku wymeldowania się, decyzję w tej sprawie podejmuje właściwy organ gminy.
Zaprezentowana w zaskarżonej decyzji wykładnia przepisów ustawy o ewidencji ludności pozostaje prawidłowa. Również ich zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego nastąpiło zgodnie z prawem, podobnie stan faktyczny sprawy w zakresie obejmującym okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia został ustalony w sposób nie naruszający przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej ( treść decyzji ).
15. Zdaniem Sądu, Wojewoda podjął niezbędne kroki w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia czyli ustalenia, czy opuszczenie przez skarżącą lokalu przy ul. [...] miało charakter trwały i dobrowolny. Wojewoda umożliwiał skarżącej złożenie w sprawie wyjaśnień, co uczyniła pismem z dnia [...] lipca 2015 r. W świetle tych wyjaśnień, jak i stanowiska zajętego przez uczestnika postępowania w odpowiedzi na odwołanie, ale też zeznań świadków na rozprawie administracyjnej w dniu 18 maja 2015 r., a przede wszystkim twierdzeń i okoliczności przytaczanych przez samą skarżącą w skardze i piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. uznać należy, że najistotniejsze okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia przedmiotu postępowania w istocie pozostawały bezsporne.
16. Poza sporem bowiem było, iż w roku 2002 cała ówczesna rodzina skarżącej (ona, J.B. i dwoje ich dzieci) przeniosła się do mieszkania jej matki, co było spowodowane zamiarem strony roztoczenia opieki na chorą matką. Od tego czasu tj. prawie od 14 lat skarżąca zamieszkuje wraz z matką w mieszkaniu przy ul. [...]. Skarżąca w dalszym ciągu sprawuje opiekę nad matką i deklaruje wolę dalszego jej sprawowania. Okoliczność ta w powiązaniu z wywodami skargi i pisma procesowego o intensywności tej opieki nie pozostawia wątpliwości, iż w tym właśnie lokalu mieszkalnym od kilkunastu lat E.B. skoncentrowała swoje sprawy życiowe. Tak więc nie może budzić wątpliwości, iż skarżąca opuściła miejsce stałego zameldowania w sposób dobrowolny. Brak dobrowolności opuszczenia lokalu, wbrew przekonaniu skarżącej, nie może być bowiem utożsamiany z okolicznościami życiowymi (np. ciężka choroba osoby bliskiej), ale z bezprawnymi działaniami innych osób, co w sprawie – jak zasadnie przyjął Wojewoda - nie miało miejsca.
17. Okolicznością bezsporną pozostawał również fakt, iż w roku 2009 do mieszkania przy ul. [...] powrócił wyłącznie J.B. oraz, że w tamtym czasie wymienił zamki w drzwiach tego lokalu nie udostępniając kluczy od nich skarżącej. Skarżąca przyznała, że w związku z tą sytuacją nie podjęła żadnych kroków prawnych w celu uzyskania dostępu do lokalu przy ul. [...]. Wobec takiej postawy skarżącej wskazać należy, że za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu ustawy należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana nie została do mieszkania dopuszczona, jeżeli osoba ta nie wyczerpała środków prawnych w celu przywrócenia naruszonego stanu posiadania lub zastosowane środki prawne okazały się nieskuteczne (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 marca 2008 r., III SA/Wr 432/07, baza orzeczeń nsa. gov.pl). Niepodejmowanie we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania stanowi bowiem przejaw woli opuszczenia miejsca pobytu stałego (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 lutego 2008 r., III SA/Łd 679/07, baza orzeczeń nsa.gov.pl ). O dobrowolności opuszczenia lokalu nie decyduje jedynie to, w jakich okolicznościach doszło do zaprzestania zamieszkiwania w lokalu, ale także to, jakie faktyczne starania, świadczące o chęci zamieszkiwania w tym lokalu czyni strona, pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym jest zameldowana. Okoliczności te muszą przy tym obiektywnie świadczyć o chęci zamieszkiwania w lokalu, do którego dostęp został utracony, nie zaś być jedynie deklaracją takiej chęci strony ( vide: wyrok WSA w Gdańsku z 5 listopada 2015 r. III SA/Gd 628/15 ).
W świetle stanowiska samej skarżącej, która w sposób bierny zareagowała na zachowanie J.B., nie może budzić wątpliwości dobrowolny charakter opuszczenia przez nią mieszkania przy ul. [...].
18. W ocenie Sądu zasadne pozostawało również stanowisko Wojewody w zakresie uznania zaistnienia przesłanki trwałości opuszczenia lokalu. Wprawdzie strona skarżąca konsekwentnie deklaruje czasowy charakter opuszczenia miejsca stałego zameldowania (wyznaczony czasem sprawowania opieki nad matką), ale brak jakichkolwiek działań w celu przywrócenia naruszonego posiadania, okres czasu jaki upłynął od wyprowadzki jak i oświadczenie o zamiarze dalszego pobytu pod adresem [...] uprawniały organ do przyjęcia, iż ta przesłanka jest spełniona. Przyjęcie w okolicznościach sprawy, iż opuszczenie lokalu przed czternastoma laty i brak działań wskazujących na zamiar powrotu do niego nie wypełnia przesłanki trwałości, uniemożliwiając wymeldowanie skarżącej, czyniłoby iluzoryczną instytucję ewidencji ludności. Jak już wskazano jej istotą jest rejestracja stanu faktycznego co do miejsca pobytu danej osoby, a zatem jej aktualność.
19. Z przytoczonych względów Sąd nie znalazł podstaw, aby zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego w zakresie wskazanym w art. 145 §1 ppsa.
20. Analiza wywodów skargi i pisma procesowego skarżącej prowadzi do wniosku, iż zasadniczą przyczyną jak miała uniemożliwiać jej wymeldowanie jest legitymowanie się również przez nią prawem do lokalu przy ul. [...]. W tej kwestii organ w uzasadnieniu decyzji słusznie wskazał, że ta akcentowana przez stronę skarżącą kwestia nie ma znaczenia dla możliwości orzeczenia o wymeldowaniu. Odnosząc się do niej stwierdzić należy, że decyzja o wymeldowaniu nie pozbawia posiadanych uprawnień do lokalu. Organy administracji publicznej ani sąd administracyjny, dokonujący kontroli ich decyzji, nie zajmują się w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie ustalaniem czy osoba, która ma być wymeldowania legitymuje się tytułem prawnym do lokalu, będącego przedmiotem postępowania, czy lokal taki wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków i czy jego podział został dokonany. Celem postępowania w przedmiocie wymeldowania jest – jak już wskazywano - doprowadzenie zapisów ewidencji ludności do zgodności ze stanem faktycznym ( aktualności ).
W ustalonym prawidłowo stanie faktycznym Sąd uznał, że organ zasadnie zastosował przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności ,co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ppsa.
20. Zważywszy na wniosek – ustanowionego w ramach prawa pomocy - pełnomocnika skarżącej w pkt II wyroku Sąd przyznał mu koszty niepłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu ( art. 250 § 1 ppsa ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło