II SA/Go 518/18

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-09-19

Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, która nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, posiada interes prawny do udziału w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, jeśli twierdzi, że inwestycja będzie uciążliwa?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości, która nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, nie posiada interesu prawnego do udziału w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, jeśli nie wykaże, że planowana inwestycja w sposób istotny i uciążliwy wpłynie na sposób korzystania z jego nieruchomości. Ocena interesu prawnego w takich przypadkach zależy od rodzaju, skali inwestycji oraz stopnia i zakresu jej uciążliwego oddziaływania na otoczenie, a nie od subiektywnych odczuć właściciela.
Stan faktyczny
Skarżący Z.G. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie wiaty na budynek inwentarski, twierdząc, że nie był stroną postępowania. Organy administracji (Wójt Gminy, SKO) odmówiły uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że działka skarżącego nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji, a planowana inwestycja o niewielkiej skali nie będzie uciążliwa dla nieruchomości skarżącego. Skarżący zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając nierzetelne postępowanie dowodowe i błędne ustalenie braku interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant referent stażysta Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi Z.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę. Wójt Gminy w dniu [...] września 2017 r. wydał decyzję, w której odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., znak [...], gdyż brak jest podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej jako k.p.a. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Z.G. reprezentowany przez adw. K.K.. Zaskarżył decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, (dalej jako SKO) decyzją z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem SKO pełnomocnik skarżącego słusznie podniósł brak przeprowadzenia postępowania co do przyczyn jego wznowienia. Organ wskazał, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie przesłanki wznowienia, czyli braku udziału skarżącego, jako strony postępowania. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. znak: [...] działający z upoważnienia Wójta Gminy Kierownik Referatu Gospodarki i Rozwoju Urzędu Gminy odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...], z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Wójt Gminy orzekł o ustaleniu na wniosek D.Ł. oraz B.Ł. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji projektowanej na działce o nr ewid. [...], polegającej na przebudowie wraz ze zmianą sposobu użytkowania istniejącej wiaty gospodarczej na budynek inwentarski. W dniu 27 kwietnia 2017r. do Urzędu Gminy wpłynął wniosek Z.G. reprezentowanego przez pełnomocnika adw. K.K. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie ww. decyzji. Swój wniosek wnoszący uzasadnił tym, że nie był uznany za stronę w sprawie, natomiast według swojej oceny powinien być uczestnikiem postępowania. O ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, jak poinformował Z.G., dowiedział się z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. Stosownie do wymogów procedury administracyjnej oraz wymogów art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.), dalej jako u.p.z.p., postępowanie w sprawie wydania decyzji toczyło się z udziałem wnioskodawcy oraz wszystkich pozostałych stron postępowania. Analizując zarzuty Z.G., Wójt Gminy podtrzymał swoją decyzję dotyczącą sposobu wyznaczenia stron postępowania w sprawie dotyczącej wydanych warunków zabudowy. Organ podniósł, że działka o nr ewid. [...] należąca do Z.G. nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki objętej inwestycją. Działka skarżącego znajduje się w odległości ok. 60 m od granic działki [...] (objętej inwestycją), natomiast skrajne zabudowania na obu działkach oddzielone są od siebie w odległości ok 90 m. Dodatkowo budynek znajdujący się na działce Z.G., który znajduje się najbliżej działki [...] jest budynkiem produkcyjnym o powierzchni 526 m kw. Zatem taki budynek może stanowić większą uciążliwość dla budynku mieszkalnego Z.G. niż wiata na działce [...], która od budynku mieszkalnego jest oddalona o ponad 110 m. Budynek znajdujący się na działce skarżącego może stanowić barierę przed ewentualnymi uciążliwościami dobiegającym z działki [...]. Mając na uwadze przeprowadzoną podczas ustalania warunków zabudowy analizę funkcji i cech zabudowy, organ I instancji uznał, że analizowany obszar wyznaczony w promieniu około 90 m (3 x 30 m) od granic terenu objętego wnioskiem zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku miejscowego planu zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ledwo swym zasięgiem obejmował budynek gospodarczy na działce [...]. W ocenie organu I instancji planowana inwestycja, nie wymagająca nawet decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie może być uciążliwością dla znacznych rozmiarów budynku gospodarczego, który prawdopodobnie również jest przeznaczony do działalności związanej z rolnictwem. Wójt Gminy podkreślił, że inwestycja tj. przebudowa wraz ze zmianą sposobu użytkowania istniejącej wiaty gospodarczej na budynek inwentarski do hodowli bydła o możliwej obsadzie na maksymalnie 39 DJP nie jest nawet zaliczana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przy tak niewielkiej obsadzie objętego wnioskiem budynku inwentarskiego organ I instancji założył, że hodowla będzie prowadzona na potrzeby własne rolnika, co przy tak prowadzonej hodowli nie daje podstaw do stwierdzenia, że będzie oddziaływać poza terenem nieruchomości, na której będzie realizowane przedsięwzięcie. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Z.G. i zaskarżył decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił decyzji: 1) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich zastosowanie i odmowę uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie znak: [...], 2) sprzeczność treści zaskarżonej decyzji ze stanem faktycznym, w szczególności poprzez ustalenie, że nieruchomość, której dotyczy inwestycja znajduje się w znacznej odległości od działki skarżącego i jej użytkowanie zgodnie z wydaną decyzją nie będzie miało wpływu na możliwość korzystania przez skarżącego z jego nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło decyzją z dnia [...] maja 2018 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2018 r, znak: [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...], z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Dokonując ponownej analizy akt sprawy organ II instancji stwierdził, że oceniając zakres oddziaływania inwestycji należy uwzględnić jej charakter. Zasięg wskazanego obszaru podlega bowiem merytorycznej ocenie organu nie tylko co do prawnej dopuszczalności stwierdzonych wpływów w zakresie poszczególnych sfer oddziaływania (np. prawo ochrony środowiska, prawo wodne), ale także co do oddziaływania na wykonywanie prawa własności na nieruchomościach sąsiednich oraz nieruchomościach, które nie sąsiadują bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji wskazał między innymi, że w tym przypadku celem nieruchomości rolnej jest hodowla zwierząt. Ustawodawca daje przyzwolenie na immisje, które nie przekraczają przeciętnej miary zakłóceń. Ponieważ mamy do czynienia z gminą, w której istnieją gospodarstwa rolne, nie może budzić uzasadnionego sprzeciwu sytuacja unoszącego się zapachu będącego efektem działalności rolniczej, który przy planowanej inwestycji będzie praktycznie nieodczuwalny. Wprawdzie organ I instancji wykazał immisje w postaci zapachu, jednakże immisje te muszą być rozpatrywane z punktu widzenia tej konkretnej sprawy a nie jako takie w ogóle. Na podstawie akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że działka o nr ewid. [...], czyli najbliżej położona w stosunku do terenu inwestycji działka, należąca do Z.G. nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki objętej inwestycją, co przy nikłej skali inwestycji wyklucza jej oddziaływanie na nieruchomości wnioskodawcy. Organ odwoławczy wskazał, że ocena przeciętnej miary w rozumieniu art. 144 k.c. powinna być dokonana na podstawie obiektywnych warunków, panujących w środowisku osób zamieszkujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć właścicieli poszczególnych nieruchomości; powinna uwzględniać przeznaczenie nieruchomości, które wynika z jej charakteru i sposobu z niej korzystania, zaś określenie "stosunki miejscowe" odnosi się zarówno do miejsca, jak i czasu. Istotne jest zatem, aby ocena zakłóceń zapewniała powiązanie jej z konkretną w danym czasie i miejscu sytuacją, ponieważ wówczas nie będzie ona oderwana od rzeczywistości. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest fakt, że gmina jest gminą wiejską. Miejscowość [...] jest miejscowością zamieszkiwaną w znacznym stopniu przez rolników, których głównym źródłem utrzymania jest działalność rolnicza, która prowadzona jest w tym miejscu od wielu lat. Interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego. Analizując kwestię odziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżącego ustalono, że nieruchomość wnioskującego o wznowienie postępowania nie znajdzie się w negatywnym oddziaływaniu uciążliwości związanych m.in. z odorem i hałasem, tak że przymiotu strony postępowania nie można przyznać w oparciu o art. 144 k.c. Przy czym brak negatywnego oddziaływania potencjalnych uciążliwości, emitowanych z przedmiotowego budynku inwentarskiego, na teren nieruchomości skarżącego nie może oznaczać zupełnego (jakiegokolwiek braku takiej immisji), chodzi w tym przypadku jednakże o to że nie będzie tu dochodziło do emisji w takim wymiarze i natężeniu, które w jakikolwiek sposób zakłóci normalne korzystanie z nieruchomości skarżącego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył adwokat K.K. reprezentujący skarżącego Z.G.. Zarzucił decyzji: 1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 77 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób nierzetelny oraz z pominięciem stanowiska skarżącego, a w szczególności poprzez nie przeprowadzenie i nie ustosunkowanie się do wniosków dowodowych przedstawionych przez Z.G., 2) sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przyjętego za podstawę wydanej decyzji, polegającą na uznaniu, że skarżący Z.G. nie wykazał interesu prawnego do wstępowania w sprawie w charakterze strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie SKO nie budzi wątpliwości, iż skarżący nie wykazał interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Zarzut przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób nierzetelny oraz z pominięciem stanowiska skarżącego, a w szczególności poprzez nie przeprowadzenie i nie ustosunkowanie się do wniosków dowodowych przedstawionych przez Z.G. zdaniem organu nie znajduje potwierdzenia ani w aktach sprawy ani w skarżonej decyzji. W przypadku działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji o interesie prawnym ich właścicieli decydował będzie zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie wykazano aby zasięg oddziaływania inwestycji czy stopień jej uciążliwości wywołać miały skutek w postaci uznania skarżącego za stronę postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W przypadku skargi o wznowienie postępowania opartej o przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., przedmiot prowadzonego postępowania wyznaczony jest obowiązkiem określenia przez organ, czy podmiot występujący z wnioskiem posiada interes prawny do udziału w postępowaniu zmierzającym do ponownego rozpoznania sprawy co do istoty. W kontrolowanym przez Sąd postępowaniu prowadzonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz Wójta Gminy zasadniczym zadaniem organów administracji było wyłącznie ustalenie istnienia interesu prawnego skarżącego do bycia stroną postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy, a nie ocena legalności tejże decyzji. Wskazać należy, że żaden z przepisów u.p.z.p. nie określa na gruncie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu szczególnych zasad ustalania kręgu stron. W konsekwencji zastosowanie znajduje zasada ogólna wyrażona w art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jest kategorią prawnomaterialną obejmującą uprawnienia i obowiązki strony oparte na prawie, a więc o istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego. Przy czym interes prawny musi być indywidualny i realny, a więc znajdujący potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie danej normy prawa materialnego. W sprawie zagospodarowania przestrzennego prawo do ochrony interesu prawnego może być skutecznie realizowane poprzez wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego, który chroni bezpośredni i rzeczywisty interes, a który zostaje naruszony postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy. Zasada ta wynika bezpośrednio z treści art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., zgodnie z którym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Na gruncie powyższego przepisu w orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że stroną postępowania w sprawach warunków zabudowy mogą być, w zależności od okoliczności, zarówno właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących (graniczących) z terenem inwestycji, jak również właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Jednak uzyskanie statusu strony w postępowaniu nie jest związane z samym tylko faktem bycia właścicielem nieruchomości, gdyż o interesie prawnym tych osób przesądzać będzie zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki NSA z dnia 12 kwietnia 2012 r., II OSK 135/11, z dnia 24 stycznia 2012 r., II OSK 2105/10, wwww.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). O interesie prawnym (a co za tym idzie przymiocie strony) innych poza inwestorem osób w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu decydują okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem oraz stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie (zob. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2017 r., II OSK 765/16, CBOSA). Interes prawny to osobisty, konkretny i aktualnie prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. O istnieniu tego interesu można mówić, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym. Interes prawny, na którym oparta jest legitymacja do udziału w sprawie, można wywodzić nie tylko z prawa administracyjnego, ale również z innych gałęzi prawa, w tym przepisów prawa cywilnego. W oparciu o powyższe rozważania należy stwierdzić, że skarżącemu, jako właścicielowi działki nr [...], przysługiwałby status strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], gdyby inwestycja w postaci przebudowy wraz ze zmianą sposobu użytkowania istniejącej wiaty gospodarczej na budynek inwentarski na działce nr [...], dla której warunki zabudowy zostały ustalone, oddziaływała na powyższą działkę, stwarzając określone istotne uciążliwości. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał w żaden sposób, że inwestycja ograniczy sposób korzystania przez niego z nieruchomości. Wskazać trzeba, że realizacja inwestycji na nieruchomości objętej decyzją o warunkach zabudowy nie wpływa bowiem na sposób gospodarowania nieruchomością skarżącego. Zasadnie organy wyjaśniły, że działka skarżącego znajduje się w odległości około 60 m metrów do granic działki [...] objętej inwestycją. Nadto budynek znajdujący się na działce skarżącego, który znajduje się w odległości około 90 m od działki objętej inwestycją, jest budynkiem gospodarczym o dużych rozmiarach, tj. 526 m kw. Odległość od budynku mieszkalnego do działki objętej inwestycją wynosi ponad 116 m. Nie można również pominąć, że inwestycja jest położona na terenie o rolniczym charakterze. Należy stwierdzić, że inwestycja nie będzie miała zatem wpływu na sferę praw i obowiązków skarżącego, gdyż nie będzie oddziaływać w sposób uciążliwy na jego działkę. Zdaniem Sądu, przy ocenie, czy skarżącemu przysługiwał interes prawny w przedmiotowej sprawie, organy trafnie zwróciły uwagę na rodzaj, skalę inwestycji a także na usytuowanie nieruchomości skarżącego. Należy dodać, że status strony, jaki posiada skarżący w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania istniejącej obory przeznaczonej do odchowu bydła mięsnego do wielkości 160 DJP i wykonaniu wybiegu na działkach nr [...], nie może automatycznie skutkować przyznaniem skarżącemu takiego statusu w rozpoznawanej sprawie. Wynika to z faktu znacznie większego zakresu wskazanej powyżej inwestycji. Należy również podnieść, iż w orzecznictwie stwierdzono, że ochrona przewidziana w art. 144 k.c. dotycząca immisji związanych z korzystaniem z nieruchomości dotyczy wyłącznie zjawisk już występujących, a nie przyszłych i hipotetycznych, a więc zasadnie można się na nią powoływać najwcześniej na etapie budowy obiektów (zob. wyrok NSA z dnia 23 marca 2016 r., II OSK 1830/14, CBOSA). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 listopada 1985 r., II CR 149/85 (OSNC 1986/10/162) stwierdził, że ocena "przeciętnej miary", o której mowa w art. 144 k.c. może być dokonana tylko na podstawie obiektywnych warunków występujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć osób, iż ich przestrzeń w razie realizacji inwestycji może zostać ograniczona. Przepis ten nie może być zatem źródłem interesu prawnego uzasadniającego uznanie za stronę w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy (zob. wyrok NSA z dnia 23 marca 2016 r., II OSK 1830/14, CBOSA). Należy mieć również na uwadze, że ustalenie warunków zabudowy jest etapem wstępnym realizacji inwestycji, służącym uzyskaniu odpowiedzi na pytanie, czy zamierzenie to może być w ogóle podjęte na danym obszarze jako zgodne z przepisami szczegółowymi, określającymi porządek urbanistyczny i sposób zagospodarowania terenu, w które nowa zabudowa ma się wkomponować. Ma ono więc charakter rozstrzygnięcia ogólnego, zakreślającego ramy, które dopiero muszą być doprecyzowane w dalszej fazie procesu inwestycyjnego, czyli w decyzji o pozwoleniu na budowę, zatwierdzającej konkretne parametry inwestycji podane w projekcie budowlanym, opracowanym zresztą z uwzględnieniem wymogów ustalonych w decyzji w sprawie warunków zabudowy. Za niedopuszczalne na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy uznać należy zarzuty związane z takim kwestiami jak: ograniczenie dostępu do światła, zwiększenie hałasu i zanieczyszczeń oraz natężenia ruchu czy też naruszenie warunków gruntowych także obniżenie wartości sąsiednich nieruchomości i pogorszenie warunków życia. Zarzuty te zbadane być mogą dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego tj. w postępowaniu prowadzącym do wydania pozwolenia na budowę i nie mogą przesądzać o zaistnieniu podstaw do wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy (zob. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017 r., CBOSA). W przypadku stwierdzenia w postępowaniu wznowieniowym, iż z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot nie będący w rzeczywistości stroną, to skutkuje to wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, a nie decyzji w oparciu o art. 105 k.p.a. (por. wyrok NSA z 14 marca 2012 r., II OSK 2509/10, wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2017 r., II OSK 765/16, CBOSA). W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło