II OSK 765/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-25

Skład orzekający: Maria Czapska- Górnikiewicz, Małgorzata Masternak - Kubiak, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, której nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, może być stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy, jeśli istnieje potencjalne oddziaływanie tej inwestycji na jej nieruchomość?
Ratio decidendi
Stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy może być właściciel nieruchomości, która nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, jeśli wykaże, że planowana inwestycja będzie miała wpływ na jego interes prawny. Sam fakt sąsiedztwa lub niewielka odległość nie przesądza o posiadaniu statusu strony; kluczowe jest faktyczne oddziaływanie inwestycji na nieruchomość sąsiednią oraz stopień jej uciążliwości. W przypadku braku takiego oddziaływania, wniosek o wznowienie postępowania powinien skutkować odmową uchylenia pierwotnej decyzji, a nie umorzeniem postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na decyzję SKO w Krakowie. SKO odmówiło uchylenia decyzji Prezydenta Miasta ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji usługowej. Wspólnota twierdziła, że nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu i że planowana inwestycja negatywnie wpłynie na jej nieruchomość. Organy administracji uznały, że nieruchomość Wspólnoty nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji i nie ma podstaw do przyznania jej statusu strony.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska- Górnikiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia del. WSA Teresa Zyglewska /spr./ Protokolant: starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 988/15 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Wspólnoty [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się w sposób następujący. Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] marca 2015 r., na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 147 k.p.a., umorzył postępowanie we wznowionej na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2013 r. ustalającą warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku usługowego z garażem w kondygnacji parteru wraz z infrastrukturą techniczną i koniecznymi przekładkami sieci na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]". Organ podał, że w dniu [...] lipca 2013 r. po rozpoznaniu wniosku V. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wydana została decyzja ustalająca warunki zabudowy dla opisanego wyżej zamierzenia inwestycyjnego. Przedmiotowa decyzja jest ostateczna. W dniu [...] sierpnia 2013 r. wpłynął wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w [...] o wznowienie postępowania oraz wstrzymanie wykonania decyzji ze względu na fakt, że wspólnota nie brała bez własnej winy udziału w postępowaniu. Postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. wznowiono postępowanie w przedmiotowej sprawie. Organ wskazał, że z art. 28 k.p.a. wynika, iż jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który "żąda czynności organu" lub którego "dotyczy postępowanie". Interes prawny w sprawie ustalenia warunków zabudowy przysługuje właścicielowi lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętej granicami wniosku. Zgodnie z orzecznictwem, stroną postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy mogą być także właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich. Niemniej jednak właściciele lub wieczyści użytkownicy działek sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 k.p.a., a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek. W każdym przypadku należy bowiem przeprowadzić stosowną analizę, czy dana osoba ma interes prawny, aby uczestniczyć w takim postępowaniu. Organ ustalił, że działka nr [...] obręb [...], której współwłaściciele tworzą Wspólnotę Mieszkaniową [...] nie graniczy bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Odległość projektowanej zabudowy na działce nr [...] od istniejącego budynku położonego na działce nr [...] będzie mogła wynosić nie mniej niż 19-21 m. Przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne nie będzie oddziaływać negatywnie na nieruchomość wnioskujących o wznowienie postępowania, która jest zabudowana budynkiem znacznie wyższym niż planowany budynek usługowy, zatem brak jest uzasadnienia dla przyznania im przymiotu strony w tym postępowaniu. Planowana inwestycja nie powoduje ograniczenia w sposobie zagospodarowania działki nr [...], a więc nie ma wpływu na prawa i obowiązki właścicieli tych nieruchomości. Odnośnie kwestii możliwych utrudnień dla sąsiednich nieruchomości w postaci hałasu, czy innych immisji związanych z planowaną inwestycją, organ wskazał, że ocena ich wpływu na sąsiednie nieruchomości jest możliwa dopiero na etapie pozwolenia na budowę na podstawie przedłożonego projektu budowlanego. Ponadto ochronie przed hipotetycznymi na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy uciążliwościami jak ewentualny hałas czy innymi rodzajami immisji, służyć mogą przepisy prawa cywilnego (art. 222 § 2 k.c. w związku z art. 144 k.c.), dla dochodzenia której, po złożeniu stosownego powództwa właściwa jest droga cywilno-prawna przed sądem powszechnym. Odwołując się do poglądów prezentowanych w orzecznictwie organ wskazał, że skoro wniosek nie został złożony przez stronę nie jest w ogóle możliwe przejście do drugiego etapu postępowania wznowieniowego, tj. do badania, czy w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia, a więc czy strona nie brała udziału w postępowaniu z własnej winy. W tych okolicznościach należało postępowanie umorzyć. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] czerwca 2015 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i odmówiło uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2013 r. W uzasadnieniu organ II instancji odwołał się do poglądów prezentowanych w orzecznictwie odnośnie przyznania statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Podniósł, że co prawda gęstość zabudowy w obszarze zamierzenia inwestycyjnego skutkiem jego realizacji zostanie zwiększona, ale rozmiary samej inwestycji (jej gabaryty) w zestawieniu z istniejącą zabudową nie spowodują takiego jej zagęszczenia, że będzie to, choćby potencjalnie negatywnie oddziaływać na nieruchomość odwołującej. W obszarze analizowanym występuje zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna i zabudowa usługowa. Same zamierzenie inwestycyjne będzie polegało na budowie budynku usługowego z garażem w kondygnacji parteru. Zatem w swej funkcji zamierzenie nie będzie odbiegać od rodzaju i funkcji zabudowy występującej w najbliższym sąsiedztwie. Także na działce odwołującej, jak wynika z załącznika nr 3 decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2013 r., a także ze zdjęć znajdujących się na karcie 79 akt sprawy zakończonej tą decyzją, w budynku są prowadzone usługi na dwóch dolnych jego kondygnacjach. Wysokość zamierzenia inwestycyjnego - budynku usługowego to 6 do 10 metrów, co w jego zestawieniu z odległością od budynku pozostającego w zarządzie odwołującej (19-21 m) nie spowoduje utrudnienia w dostępie do światła dla tej nieruchomości. Nadto, z uwagi na dwukondygnacyjną zabudowę usługową ewentualne ograniczenie dostępu do światła dla mieszkańców budynku przy ul. [...] mogłoby występować na wysokości 3 kondygnacji, co z uwagi na wysokość planowanego budynku usługowego jest wykluczone. Teren inwestycji przylega bezpośrednio do ulicy [...] (drogi publicznej). Znajduje się tuż przy zjeździe z tej ulicy na drogę dojazdową do budynku pozostającego w zarządzie odwołującej. W związku z tym zwiększenie przez korzystających z planowanego do zrealizowania budynku obłożenia drogi wewnętrznej, do której to bezpośredni zjazd jest z ul. [...] znajduje się obok planowanego do zrealizowania budynku, nastąpi jedynie na jej odcinku drogi publicznej do terenu inwestycji. Nie będzie zatem wywierała wpływu na tą drogę wewnętrzną na dalszym jej przebiegu, czyli również na odcinku znajdującym się i obsługującym nieruchomość odwołującej. Jeśli chodzi o hałas, to z załączników do decyzji o warunkach zabudowy wynika, że w budynku będą prowadzone usługi nieuciążliwe, w związku z czym hałas powstały w związku z funkcjonowaniem zamierzenia inwestycyjnego nie będzie, nawet potencjalnie negatywnie oddziaływać na nieruchomość odwołującej. Z uwagi na mały gabaryt i niewielką wysokość (w porównaniu np. do istniejącej zabudowy na działce odwołującej) planowanego do realizacji obiektu usługowego, bezpośredni dostęp do niego z drogi publicznej, a także dość znaczną odległość od budynku przy ul. [...], brak jest – w ocenie Kolegium - przesłanek do stwierdzenia, że zamierzenie inwestycyjne spowoduje pogorszenie warunków bytowych mieszkańców budynku przy ul. [...]. W związku z czym nie można było przyznać Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w [...] przymiotu strony we wznowionym postępowaniu. Kolegium podniosło, że nie podziela poglądu, iż ustalenie braku interesu po stronie wnioskującego o wznowienie postępowania skutkuje umorzeniem postępowania. Gdy organ ustali, że brak jest podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji winien wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Organ nie wypowiada się tutaj tylko co do zarzutu, czy znajduje on oparcie w przyczynach wznowienia, lecz czy istnieją podstawy do uchylenia decyzji. Może się okazać, iż błędnie uznano, że strona nie brała udziału w postępowaniu. Ustalenie to pozbawia bowiem organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej stanowi stwierdzenie prawidłowości tej decyzji, co lepiej służy realizacji zasady trwałości decyzji, "niż stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa". Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego domagając się jej uchylenia, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 listopada 2017 r. oddalił skargę. Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z dokumentów przedłożonych do akt administracyjnych sprawy, zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane po uprzednim wydaniu - na podstawie art. 149 § 2 k.p.a. - postanowienia o wznowieniu postępowania na wniosek skarżącej Wspólnoty. Postanowienie to zostało wydane w dniu [...] kwietnia 2014 r. i stanowiło podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Sąd I instancji stwierdził, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ I instancji bada jedynie czy wniosek skarżącej Wspólnoty o wznowienie postępowania został złożony w terminie przewidzianym w art. 148 k.p.a. jak również czy jest on oparty na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych w przepisie art. 145 § 1 k.p.a.. Na tym etapie organ nie badał, czy przedmiotowy wniosek pochodzi od strony postępowania, bowiem uznał - co zostało zaakceptowane przez organ II instancji w skarżonej decyzji - że jeżeli wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawiera stwierdzenie wskazujące, że składający go podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego o wznowienie postępowania następuje w następnej fazie postępowania, prowadzonej po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji wskazał, iż Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] nie ma przymiotu strony. Badając kwestię czy Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w [...] przysługuje przymiot strony w sprawie dotyczącej przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego organ I instancji uwzględnił m. in. odległości projektowanej zabudowy na działce nr [...] obręb [...] od istniejącego budynku na działce nr [...] budynku Wspólnoty, jakkolwiek obie działki nie graniczą ze sobą bezpośrednio. W tym celu rozważał ewentualne oddziaływanie inwestycji planowanej na działce nr [...] z uwzględnieniem jej wysokości, oddalenia i ewentualnego oddziaływania na nieruchomość skarżącej, w tym w zakresie możliwości dalszego zagospodarowania działki nr [...] przez skarżącą. W ocenie Sądu I instancji o bezprzedmiotowości wznowionego postępowania nie można mówić w sytuacji, gdy organ administracji publicznej nie stwierdzi istnienia podstaw do wznowienia określonych w treści art. 145 § 1 i w art. 145 a k.p.a., ponieważ w jego ramach ustala się podstawę wznowienia, a w sytuacji, gdy nie zostanie stwierdzona - organ powinien w oparciu o przepis art. 151 §1 pkt. 1 k.p.a. wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Organ I instancji – po ustaleniu, że Wspólnocie nie przysługuje przymiot strony - wydał decyzję o umorzeniu wznowionego postępowania. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę uznało, iż Wspólnota nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2013 r., przy czym zakwestionowało prawidłowość uznania przez organ I instancji, że w takiej sytuacji postępowanie wznowieniowe jest bezprzedmiotowe. W konsekwencji organ odwoławczy wydał decyzję reformacyjną tj. uchylił decyzję organu I instancji i w oparciu o art. 151 § 1 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji Prezydenta M. [...] z [...] lipca 2013 r. Sąd I instancji podkreślił, że decyzji organów obu instancji w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można uznać za decyzje rozstrzygające co do istoty sprawy. Nie ma zatem racji strona skarżąca gdy podnosi, iż skarżona decyzja jest rozstrzygnięciem merytorycznym. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jej wydanie jest konsekwencją ustalenia i rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, braku podstawy wznowieniowej wskazanej przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] .Ustalenie w oparciu o zebrany materiał dowodowy, że Wspólnota nie była stroną w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta M. [...] z [...] lipca 2013 r. oznacza równocześnie, że nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a to wyklucza dalsze prowadzenie postępowania wznowieniowego i uzasadnia odmowę uchylenia decyzji pierwotnej. Sąd I instancji zauważył, że wbrew stanowisku strony skarżącej i zarzutom skargi postępowanie prowadzone przez organ odwoławczy swoim zakresem nie wykraczało poza wnikliwie poczynione ustalenia dotyczące legitymacji Wspólnoty w sprawie o ustalenie warunków zabudowy na działce nr [...]. W tej sytuacji nie zasługuje na uwzględnienie żaden z zarzutów wskazujących na naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez wydanie decyzji reformatoryjnej mimo braku przesłanki do merytorycznego orzekania, przepisu art. 138 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie, a także przepisu art. 105 k.p.a. i art. 7,77, k.p.a. W ocenie Sądu I instancji nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 28 k.p.a. gdyż z całości zebranego materiału przedłożonego w administracyjnych aktach sprawy wynika, że organy obu instancji prawidłowo wskazały, że oddalony o około 19 – 21 m od działki nr [...] planowany budynek handlowy o niewielkich gabarytach (wysokość od 6 do 10 m) mający dostęp z drogi publicznej ul. [...] będzie, choćby potencjalnie oddziaływał na interes prawny skarżącej Wspólnoty, w tym w zakresie dostępu do drogi publicznej dla mieszkańców budynku przy ul. [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie: - art. 151 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku utrzymującego w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. pomimo istnienia przesłanek do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c poprzez nieuchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] pomimo wydania tej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 12, 28, 138 § 1 pkt 2, 139 oraz 145 § 1 pkt 4 k.p.a., - art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez nieprawidłowe wykonywanie wymiaru sprawiedliwości polegające na rezygnacji z wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia zarzutów skarżącej, - art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 16 § 5 p.p.s.a. poprzez rezygnację z wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w skardze, których trafność zobowiązywała do uwzględnienia skargi, - art. 28 oraz 145 § 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że Wspólnocie nie przysługiwał status strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy, - art. 12 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zarówno decyzja wydana w oparciu o art. 105 k.p.a., jak i wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzja reformatoryjna nie rozstrzygają sprawy co do istotny, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania powyższych przepisów, - art. 139 k.p.a. poprzez błędne niezastosowanie pomimo, że w skutek wydania wyniku rozpoznania odwołania reprezentowanej Wspólnoty od decyzji Prezydenta Miasta [...] doszło do wydania decyzji na niekorzyść strony wnoszącej odwołanie. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że początkowo wniosek inwestora o ustalenie warunków zabudowy obejmował działki o nr [...] oraz [...], które bezpośrednio graniczyły z nieruchomością Wspólnoty. Dopiero po zmianach geodezyjnych działka nr [...] została podzielona na działki [...] i [...]. Ponadto wskazywano, że odległość pomiędzy nieruchomością Wspólnoty, a nieruchomością objętą wnioskiem jest mniejsza niż wywodzono to w decyzji. Skarżąca kasacyjnie wywodziła, że na nieruchomości objętej wnioskiem zgodnie z wydanymi wcześniej decyzjami miał powstać parking stanowiący element większej inwestycji realizowany, jako tzw, "[...]". Tej miejsca parkingowe miały służyć także mieszkańcom Wspólnoty. W ocenie skarżącej kasacyjnie doszło do naruszenia art. 12 oraz art. 138 § 2 k.p.a., albowiem organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie, a więc wydał decyzję o charakterze formalnym organ odwoławczy zaś wydał decyzję merytoryczną. Okoliczność ta zdaniem skarżącej kasacyjnie stanowi także o naruszeniu zasady reformationis in peius. Skarżąca kasacyjnie wywodziła, że w zaskarżonym wyroku całkowicie pominięto rozważania dotyczące naruszenia przez Kolegium art. 139 k.p.a., co przesądza jednocześnie o nieprawidłowym sporządzeniu uzasadnienia w sprawie z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami wniesionej skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do wykazania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przez Sąd I instancji wadliwego stanowiska organów obu instancji, iż Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w [...] nie przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy zakończonej decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Powyższe stanowisko strony skarżącej kasacyjnie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zauważyć należy, że ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera unormowania odnoszącego się do pojęcia strony w sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy, co oznacza, że ma zastosowanie przepis art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie dotyczy interesu prawnego określonego podmiotu wówczas, gdy rozstrzygnięcie w sprawie oddziałuje na sytuację prawną tego podmiotu. W przypadku postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy ustalenie stron postępowania w istocie sprowadza się przede wszystkim do ustalenia zakresu oddziaływań zamierzenia inwestycyjnego, w wyniku czego dochodzi do określenia kręgu osób, których prawa do nieruchomości mogą zostać naruszone. Uprawnienie do bycia stroną postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy nie jest sztywno i bezwzględnie zastrzeżone wyłącznie dla inwestora, ani nawet dla właścicieli (użytkowników wieczystych) działek graniczących bezpośrednio z działką, której dotyczy postępowanie w sprawie warunków zabudowy. Stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy może być bowiem nie tylko właściciel (użytkownik wieczysty) działki bezpośrednio graniczącej z terenem inwestycji, ale również innej działki znajdującej się w granicach obszaru analizowanego w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. II OSK 188/08, z dnia 7 lipca 2011 r. sygn. II OSK 172/11, z dnia 19 maja 2010 r. sygn. II OSK 917/09). W związku z powyższym przyjąć należy, że stronami postępowania są właściciele tych nieruchomości, na które planowana inwestycja będzie miała oddziaływanie. O interesie prawnym (a co za tym idzie przymiocie strony) innych poza inwestorem osób w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu decydują okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem oraz stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie. W każdej zatem konkretnej sprawie tego rodzaju organ wydający decyzję ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, musi badać czy - a jeśli tak to jak daleko - sięgać będzie oddziaływanie z uwzględnieniem charakteru planowanej inwestycji. O interesie prawnym właścicieli działki leżącej w sąsiedztwie działki, której dotyczy postępowanie o wydanie warunków zabudowy, decyduje nie charakter tego sąsiedztwa (bezpośredni, pośredni), ale zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. Zakres tego oddziaływania pozwala na ustalenie kręgu osób, które mają interes prawny w sprawie. Przenosząc te ogólne rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że Sąd I instancji zasadnie wskazał na okoliczność, iż organy obu instancji dokonały szczegółowej analizy zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji, jej rodzaju i rozmiaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że okolicznościami przemawiającymi przeciwko przyjęciu, że planowana inwestycja, której dotyczy decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2013 r. będzie oddziaływać negatywnie na nieruchomość Wspólnoty są między innymi niewielkie gabaryty i niewielka wysokość (6 - 10 m) projektowanego budynku, bezpośredni dostęp do tego budynku z drogi publicznej, jego lokalizacja w znacznej odległości od budynku Wspólnoty. Podkreślić należy, że w ocenie organu brak jest oddziaływania na nieruchomość skarżącej kasacyjnie także z uwagi na nieuciążliwy charakter usług jakie mają być prowadzone w projektowanym budynku oraz fakt, że na nieruchomości Wspólnoty także prowadzone są usługi. Zasadnie więc Sąd I instancji przyjął, że Wspólnota Mieszkaniowa nie ma przymiotu strony w toczącym się postępowaniu z uwagi na brak istnienia po jej stronie interesu prawnego. O istnieniu tego interesu nie przesądza, jak wywodzi autor skargi kasacyjnej fakt, że odległość pomiędzy terenem inwestycji, a nieruchomością Wspólnoty wynosi około 5 m. Taki automatyzm w ustalaniu przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy ograniczający się jedynie do uwzględnienia kwestii odległości nie jest bowiem dopuszczalny. Nie chodzi bowiem jedynie o ocenę odległości pomiędzy nieruchomością objętą wnioskiem o warunki zabudowy, a nieruchomością, której właściciel złożył podanie o wznowienie postępowania, ale o faktyczne oddziaływanie nieruchomości, która ma być zainwestowana na nieruchomości sąsiednie. Także wywodzenie, że na nieruchomości objętej decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. miał powstać parking z którego mogliby korzystać również mieszkańcy Wspólnoty nie stanowi o istnieniu interesu prawnego po stronie skarżącej kasacyjnie, a jedynie może wskazywać na istnienie interesu faktycznego. Brak więc jest przesłanek wskazujących, że planowana inwestycja będzie miała wpływ na korzystanie z nieruchomości należącej do Wspólnoty. Powyższe wywody przesądzają o braku zasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 28 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie posiada usprawiedliwionych podstaw także zarzut dotyczący naruszenia art. 12 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że zarówno decyzja wydana w oparciu o art. 105, jak i wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie rozstrzygają sprawy co do istotny, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania powyższych przepisów Zauważyć należy, że organ I instancji stwierdzając, że Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada przymiotu strony umorzył postępowanie w sprawie. Natomiast organ odwoławczy uchylił powyższą decyzję i odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Podstawą wydania takiego rozstrzygnięcia był także fakt ustalenia, iż Wspólnota nie posiada interesu prawnego uprawniającego ją do bycia stroną postępowania. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż w przypadku stwierdzenia w postępowaniu wznowieniowym, iż z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot nie będący w rzeczywistości stroną, to skutkuje to wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, a nie decyzji w oparciu o art. 105 k.p.a. (por. wyrok NSA z 14 marca 2012 r., sygn.. akt II OSK 2509/10). Podkreślić jednak należy, że podstawę do wydania decyzji przez organ I, jak i II instancji stanowił fakt braku przymiotu strony podmiotu składającego wniosek o wznowienie. Nie zachodzi więc sytuacja, aby organ II instancji rozpoznawał sprawę w całkowicie odmiennym zakresie niż organ I instancji. Okoliczność ta czyni jednocześnie nieusprawiedliwionym zarzut dotyczący naruszenia art. 139 k.p.a., gdyż organ odwoławczy nie wydał decyzji na niekorzyść strony odwołującej. Zarzut dotyczący nie odniesienia się przez Sąd I instancji do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organ odwoławczy art. 139 k.p.a. nie może odnieść pożądanego przez skarżącą kasacyjnie skutku w postaci naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. chociażby z tej przyczyny, że zarzut taki nie został w skardze podniesiony. Sąd I instancji sporządził zaś uzasadnienie odpowiadające wymogom powołanego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył i szczegółowo przeanalizował całokształt zgromadzonego w sprawie przez organy materiału dowodowego, co przesądza o braku podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 151 p.p.s.a. stwierdzić należy, że przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, gdyż jest to przepis ogólny, stanowiący jedynie prawną podstawę orzeczenia oddalającego skargę, nie jest zatem możliwe rozpoznanie takiego zarzutu, bez powiązania go z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów p.p.s.a. Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło