II SA/Go 538/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi J.Z. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J.Z., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "U" J.Z., karę pieniężną w wysokości 30 000zł z uwagi na nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie oraz wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji czasu pracy kierowcy w zakresie kierowania na badania lekarskie lub psychologiczne. Powyższa decyzja została skierowana do strony na jej adres, tj. ul. [...], przesyłkę dwukrotnie awizowano, a 27 grudnia 2010r. zwrócono nadawcy jako niepojętą w terminie. Pismem z dnia [...] lutego 2011r. J.Z. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania i jednocześnie wniósł odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2010r. W uzasadnieniu strona wyjaśniła, iż przekroczenie terminu do wniesienia odwołania było spowodowane jego nieobecnością w miejscu zamieszkania, co było z kolei związane z wykonywaniem przez niego osobiście usług transportowych. Postanowieniem z dnia [...] marca 2011r. ([...]) Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), odmówił J.Z. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ podał, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu określonego w art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), a ponadto w żaden sposób nie uprawdopodobniła okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego złożył J.Z., który zarzucił naruszenie art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i pozbawienie go w ten sposób prawa do obrony swoich interesów. Jednocześnie strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako niezgodnego z prawem oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie był brak okoliczności usprawiedliwiających uchybienie przez skarżącego ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2010r. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, którą organ ten nałożył na skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "U" J.Z., karę pieniężną w wysokości 30 000zł za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, stwierdzone podczas kontroli przeprowadzonej w siedzibie organu. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż z zaskarżonego postanowienia wynika, że decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego została doręczona skarżącemu w trybie zastępczym, na wskazany przez niego adres zamieszkania. Organ podał, iż przesyłka była dwukrotnie awizowana i jako niepojęta w terminie została zwrócona organowi. W związku z tym, iż pierwsze awizo było wystawione w dniu 10 grudnia 2010r., to 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji nakładającej karę upłynął skarżącemu w dniu 24 grudnia 2010r., gdy tymczasem J.Z. odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożył w dniu 17 lutego 2011r. (data stempla pocztowego). W aktach administracyjnych sprawy znajduje się natomiast "niepodjęta w terminie" przesyłka zawierająca ww. decyzję WITD, na której widnieje napis "skrytka". Brak natomiast w aktach, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, jakichkolwiek dowodów na to, że organ starał się wyjaśnić co ten napis oznacza, skoro przesyłka była adresowana na adres zamieszkania skarżącego, a nie na skrytkę pocztową. Tymczasem z wyjaśnień udzielonych przez Pocztę Polską Urząd Pocztowy (pismo z dnia [...] września 2011r.) wynika, że skierowana do skarżącego przesyłka zawierająca decyzję z dnia [...] grudnia 2010r. owszem była dwukrotnie awizowana, ale zawiadomienia o przesyłce umieszczone były w skrytce pocztowej nr [...] w ww. UP. Jednocześnie podano, iż skarżący korzysta ze skrytki pocztowej od 26 marca 2010r. Sposoby doręczania pism w toku postępowania administracyjnego normuje Rozdział 9 Działu I ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – "kpa", w artykułach od 39 do 49 tej ustawy. Stosownie do treści art. 44 § 1 kpa, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (doręczenie właściwe) i art. 43 (doręczenie zastępcze): 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 kpa). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 kpa). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 kpa). Z powyżej zacytowanych przepisów wynika, że dokonanie prawidłowego doręczenia awizowanej przesyłki polega na umieszczeniu zawiadomienia o pozostawieniu korespondencji w urzędzie pocztowym lub urzędzie gminy w konkretnie wymienionych przez ustawodawcę miejscach, tj. w skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 kpa). Przepis ten nie wymienia skrytki pocztowej. Wobec tego pozostawienie przedmiotowego zawiadomienia w skrytce pocztowej adresata nie może być w postępowaniu administracyjnym akceptowane jako prawidłowe i wywołujące skutki prawne w zakresie prawidłowego poinformowania strony o pozostającej do odebrania korespondencji. W konsekwencji czynność awizowania z wykorzystaniem skrytki pocztowej jest nieprawidłowa i wyłącza przyjęcie domniemania skutecznego doręczenia, o którym mowa w art. 44 § 4 kpa (vide wyrok WSA w Warszawie z 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 297/09, wyrok WSA w Kielcach z 9 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Ke 480/05 – dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego stwierdzić należy, iż zawiadomienie o złożeniu przedmiotowej przesyłki w urzędzie pocztowym pozostawiono w skrytce pocztowej strony, a nie w jednym z miejsc wymienionych w art. 44 § 2 kpa. W ocenie sądu zaistniałe uchybienia uprawniają do wniosku, że faktycznie nie doszło do skutecznego doręczenia stronie skarżącej - w omówionym powyżej trybie, decyzji organu I instancji, a tym samym nie mogło to prowadzić do stwierdzenia, że termin do wniesienia odwołania od tego rozstrzygnięcia upłynął w dniu 24 grudnia 2010r. Stwierdzone naruszenia proceduralne wyłączają bowiem możliwość przyjęcia domniemania skutecznego doręczenia decyzji z upływem czternastu dni od dnia pierwszego awizowania - zgodnie z art. 44 § 4 kpa. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżący odebrał osobiście ww. decyzję w dniu 10 lutego 2011r., a 17 lutego 2011r. złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. Uchybienia formalne w zakresie doręczenia przesyłki, mimo że zostały wykazane dopiero na etapie postępowania przed sądem, wymagały wyeliminowania kwestionowanego postanowienia z obrotu prawnego. Zostało ono bowiem oparte na błędnych ustaleniach organu dotyczących faktu doręczenia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, które niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy. Na marginesie stwierdzić należy, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wysłał zaskarżone postanowienie na wskazaną przez stronę skrytkę pocztową, mimo że kodeks postępowania administracyjnego takiego doręczenia nie przewiduje. Ten sposób doręczenia jest natomiast dopuszczalny w postępowaniu sądowoadministracyjnym czy cywilnym, bo jest on przewidziany stosownymi przepisami (rozporządzenie z dnia 12 października 2010r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. Nr 190, poz. 1277) stosowane odpowiednio w procedurze sądowoadministracyjnej). Mając na uwadze stwierdzone w sprawie niniejszej przez Sąd uchybienia formalne w zakresie doręczenia stronie decyzji organu I instancji – uchylono zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.