II SA/Go 548/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi U spółki jawnej na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 oddala skargę. 1. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powołując się na przepisy § 2 ust. 1, § 23 ust, 1, la, 2, 3 i 5, § 25 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.), art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), art. 2 lit. a, b, c, art. 30 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające Rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylające Rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. U. WE L 30/16 z dnia 31.01.2009 r.), art. 4 ust, 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8), art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 16 maja 2011 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wpłynął wniosek K.S. o przyznanie płatności na rok 2011 wraz z załącznikami graficznymi. W przedmiotowym wniosku Wnioskodawczyni zadeklarowała do płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) działki rolne: A, B, C, D, E, F, G o łącznej powierzchni 36,44 ha w ramach następujących pakietów: -Pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne w wariantach: 2.2. Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) działki rolne: C, F, G o łącznej powierzchni 4,55 ha, 2.4 - Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) działki rolne: A, B, D, E o łącznej powierzchni 31,89 ha; Pakiet 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie: 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków działki rolne: A, B, D, E o łącznej powierzchni 31,89 ha. Z kolei w dniu 2 czerwca 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła zmiana do wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 złożonego przez Panią K.S.. Natomiast w dniu 1 czerwca 2011r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło Oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych przez U Spółka Jawna działkach rolnych lub w przejętym stadzie zwierząt na lata 2007-2013 na rok 2011 wraz z niezbędnymi załącznikami oraz umową przejęcia gospodarstwa rolnego z dnia [...] maja 2011 r., który stanowił wniosek o przejęcie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) w przypadku przekazania gospodarstwa, o którym mowa w § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.). Wniosek ten przekazano do Biura Powiatowego. Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego obejmującego zarówno wyniki kontroli na miejscu przeprowadzoną w dniu [...] kwietnia 2012r., jak i analizę prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...], który uznał K.S. winną tego, iż w okresie od [...] maja 2010 r. do [...] sierpnia 2011 r., działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu oraz w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu uzyskania z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pomocy finansowej przysługującej użytkownikom gruntów rolnych składała nierzetelne pisemne wnioski o przyznanie płatności na rok 2010 oraz o przyznanie płatności na rok 2011 oraz nierzetelne pisemne oświadczenia w toku rozpoznawania wniosków, zawierające nieprawdziwe informacje dotyczące okoliczności mających istotne znaczenie dla przyznania pomocy finansowej, i wprowadzając w ten sposób pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w błąd co do faktu użytkowania przez siebie gruntów rolnych wskazanych we wnioskach oraz ich areału doprowadziła Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny do niekorzystnego rozporządzenia pieniędzmi w zakresie płatności na rok 2010 oraz usiłowała doprowadzić Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny do niekorzystnego rozporządzenia pieniędzmi w nieustalonej kwocie, z tytułu płatności przysługujących użytkownikom gruntów rolnych na rok 2011, przy czym zamierzonego celu nie osiągnęła z uwagi na przeniesienie uprawnień do uzyskania płatności na inny podmiot. Ponadto Sąd Okręgowy uznał K.S. winną tego, iż w dniu [...] grudnia 2010 r. w [...] złożyła fałszywe zeznania mające służyć za dowód w postępowaniu Prokuratora Rejonowego sygn. akt [...] poprzez niezgodne z prawdą podanie okoliczności związanych z pozorną umową dzierżawy zawartą z M.W. będącą podstawą złożonego przez nią wniosku o dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział, odpisu aktu oskarżenia Prokuratora Okręgowego [...] przeciwko m.in. K.S., i zgromadzonych w ramach postępowania karnego materiałów dowodowych w postaci zeznań świadków i wyjaśnień składanych przez stronę, organ zakwestionował fakt przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego przez K.S. na rzecz U Spółka Jawna, z uwagi na okoliczność, iż K.S. nie była w posiadaniu gruntów rolnych, które zgłosiła do płatności na rok 2011. W konsekwencji organ uznał, że wniosek transferowy U Spółka Jawna nie spełnia wymogu przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 23 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r. bowiem K.S. nie będąc posiadaczem gospodarstwa rolnego zgłoszonego do płatności nie mogła skutecznie przekazać (przenieś posiadania) gospodarstwa rolnego rzecz spółki. Tym samym Spółka nie spełnia warunku przyznania płatności, bowiem nie spełnia warunku, o którym mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. w zw. z art. 2 lit a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, bowiem nie jest posiadaczem działek wskazanych we wniosku o przyznanie płatności. Zdaniem organu całokształt okoliczności faktycznych potwierdza również zaistnienie swoistego "mechanizmu stwarzania sztucznych warunków", o którym mowa w art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 2988/95, art. 4 ust, 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 oraz art. 30 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, mającego na celu obejście przez Pana M.W. przepisów prawa w celu uniknięcia stawek degresywnych lub limitu powierzchni do której można uzyskać płatności (płatności ONW i płatności rolnośrodowiskowe). Na prawidłowość ustaleń organu w tym zakresie wskazuje między innymi okoliczność, iż przypadek Pani K.S. nie był jednostkowy, lecz analogiczna sytuacja dotyczyła innych pracowników zatrudnionych w firmie A ubiegających się o przyznanie płatności. W związku z faktem sztucznego podziału gospodarstwa rolnego przez M.W., K.S. (od której U Spółka Jawna przejęły płatności) nie była posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 r., a tym samym nie mógł zostać spełniony warunek niezbędny do przejęcia płatności przez U Spółka Jawna, określony w § 23 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. 2. Spółka U Spółka jawna, za pośrednictwem pełnomocnika profesjonalnego, odwołała się od powyższej decyzji. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji bądź też ewentualnie zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu strona zarzuciła I instancji nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie administracyjnej gdyż organ oparł się wyłącznie na protokołach przesłuchań z postępowania przygotowawczego, tymczasem organ nie może czynić ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie zeznań świadków, którym postawiono zarzuty, albowiem takowe zeznania zgodnie z art. 182 § 3 Kodeksu postępowania karnego nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Nie można również czynić ustaleń faktycznych na podstawie wyjaśnień składanych w sprawie, albowiem osoba taka nie jest pouczona o treści art. 233 § 1 Kodeksu karnego, co jest warunkiem uznania zeznań za dowód w sprawie. Podniesiono również, że Kpa nie przewiduje dowodu z akt sprawy karnej. Możliwe jest jedynie dopuszczenie w charakterze dowodu określonych dokumentów zawartych w aktach innej sprawy. Bez naruszenia zasady bezpośredniości, możliwe jest jedynie dopuszczenie dowodu z poszczególnych, ściśle określonych dokumentów, a nie mogą to być protokoły zeznań świadków przesłuchanych w innej sprawie. Strona wskazała także, że nieuprawnione jest twierdzenie by w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków do przyznania płatności. Nie powołano bowiem ani jednego dowodu przemawiającego za tym twierdzeniem. Zdaniem strony organ oparł się jedynie na domysłach, a nie dowodach. W podsumowaniu odwołania podkreślono zaś, że U sp. j. jest posiadaczem wszystkich działek zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności, które utrzymuje w dobrej kulturze rolnej i spełnia wszelkie wymogi do przyznania płatności. Niezależnie od powyższego odwołanie od decyzji nr [...] zostało złożone także przez U sp.j. samodzielnie, zarzucając organowi błędy w ustaleniach faktycznych. 3. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Pomiarowego z dnia [...] czerwca 2014 r. Organ w obszernym uzasadnieniu opisał zarówno przebieg postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Kierownika Biura Powiatowego, jak i czynności postępowania wyjaśniającego podjęte na etapie postępowania odwoławczego. Przytoczył całe fragmenty dokumentów oraz zeznań, które stanowiły podstawę poczynionych w sprawie ustaleń. Przeanalizował wzajemne relacje podmiotów związanych ze skarżącą, oraz ze zgłoszonymi do płatności gruntami, w tym system zarządzania tymi gruntami, ich obsługi zarówno faktycznej (rolniczej), jak i organizacyjnej, które również wpłynęły na przyjęte rozstrzygniecie. Wskazując na treść przepisów rozporządzenia z 26 lutego 2009 r., ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009, Rozporządzenia Parlamentu nr 1166/2008, załącznika II do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1200/2009 oraz Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 i Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 wyjaśnił zasady i warunki przyznawania płatności rolnośrodowiskowej, a także zasady dokonywania transferu tej płatności w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego, organ zwrócił uwagę, że w ich świetle istotne znaczenie ma ustalenie, czy pierwotny wnioskodawca był faktycznie posiadaczem gruntów rolnych, które następnie przekazał wnioskodawcy składającemu wniosek transferowy. W tym zakresie odwołał się organ do pojęcia posiadania. Organ odwoławczy - mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym także zeznania K.S. złożone w toku postępowania odwoławczego, które potwierdzają zeznania złożone wcześniej przed organami ścigania – uznał, iż w omawianej sprawie nie można mówić o objęciu w posiadanie przez U sp. j. gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego K.S.. Zauważyć bowiem należy, iż U sp. j. nie może przejąć wniosku i objąć w posiadanie działek rolnych, których posiadaczem nie była K.S.. W jego ocenie zaś z zeznań pierwotnej wnioskodawczyni, potwierdzonych również przez inne osoby, wynika jednoznacznie, iż posiadaczem m.in. gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku z dnia [...] maja 2011 r. (data wpływu), a następnie zgłoszonych jako przejęte w dniu [...] maja 2011r. przez U sp. j. był wyłącznie M.W.. Tym samym w niniejszej sprawie płatności za rok 2011 nie mogą zostać przyznane wobec nie spełnienia przez w/w spółkę wymagań, o których mowa w § 23 i § 25 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r. Dalej Dyrektor wyjaśnił, że użyte w wymienionym przepisie sformułowanie przekazanie gospodarstwa rolnego dotyczy sytuacji, gdy następuje przekazanie całego gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 2b Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 gospodarstwo oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Natomiast w myśl art. 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu nr 1166/2008 gospodarstwo rolne lub gospodarstwo oznacza wyodrębnioną jednostkę zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Wspólnoty Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną. W świetle okoliczności rozpatrywanej sprawy U sp. j. nie mogła objąć w posiadanie gospodarstwa rolnego K.S. albowiem ta nigdy nie była posiadaczem takiego gospodarstwa, a jedynie fikcyjnym użytkownikiem gruntów rolnych wchodzących w skład spójnego gospodarstwa, którego posiadaczem był M.W.. Co więcej, w świetle wskazanych w niniejszej decyzji przepisów prawa, K.S. nie była rolnikiem, o którym mowa w art. 2a Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, jak również nie prowadziła działalności rolniczej, o której mowa w art. 2c Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. W konsekwencji Dyrektor Oddziału Regionalnego stwierdził, iż w przypadku rozpatrywanej sprawy nie miało miejsce przekazanie gospodarstwa w myśl art. 82 ust. 1 lit a i b Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, a co za tym idzie Kierownik Biura Powiatowego słusznie uznał, że K.S. nie mogła skutecznie przekazać gospodarstwa rolnego w myśl § 23 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. na rzecz U sp. j. Wynika to z faktu, że K.S. w dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności PRŚ na rok 2011 nie była posiadaczem gospodarstwa rolnego, a w związku z tym brak jest spełnienia przesłanki § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. (posiadanie gospodarstwa), a co za tym idzie nie była uprawniona do złożenia takiego wniosku. W konsekwencji powyższego w przedmiotowej sprawie nie mogło zaistnieć przekazanie gospodarstwa w myśl art. 82 ust. 1 lit. a i b Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, a w związku z tym nie jest spełniona przesłanka § 23 i § 25 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Ponadto Dyrektor stwierdził, że U sp.j. nie wypełnia wskazanych powyżej przesłanek, na podstawie których przyznawane są płatności PRŚ albowiem działania spółki skierowane były na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w przedmiotowym. W tym zakresie organ wskazał, że grunty rolne zgłoszone do płatności na rok 2011 przez U sp. j. (na podstawie fikcyjnego przejęcia od K.S.) wchodziły w rzeczywistości w skład gospodarstwa rolnego M.W. i były przez niego zarządzane, a co za tym idzie doszło do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość. Podział miał zaś na celu obejście przepisów prawa i uzyskanie przez M.W. nienależnych uprawnień do płatności PRŚ (oraz innych rodzajów pomocy finansowej realizowanych przez ARiMR). Organ szczegółowo opisał poczynione w sprawie ustalenia dotyczące wzajemnych powiązań osób fizycznych i spółek, które deklarowały w różnych okresach te same działki rolne, wchodzące w skład gospodarstwa M.W., a także szereg mechanizmów działania wszystkich tych podmiotów, które w jego ocenie świadczą o działaniu zmierzającym do obejścia zapisów § 14 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Organ wskazał, że dokonując analizy zadeklarowanych powierzchni w zakresie płatności PRŚ ustalono, iż powierzchnia zgłoszona razem przez wymienione w decyzji osoby do płatności PRŚ wyniosła 1068,79 ha, co w świetle § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r. dałoby kwotę 226 713,41 zł płatności. Natomiast w wyniku podziału przez M.W. gospodarstwa na w/w osoby - gdzie żadna z osób nie posiadała więcej niż 100 ha - wówczas łączna kwota płatności PRŚ wyniosłaby 845 133,10 zł. Tym samym zysk M.W., tylko w zakresie jednego wariantu w płatności PRŚ i tylko w jednym roku tj. 2011, mógłby wynieść aż 618 419,69 zł. W tym zakresie zatem organ stwierdził wystąpienie okoliczności uzasadniających zastosowanie w sprawie art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Organ odwoławczy uznał również, że organ I instancji prowadząc postępowanie wyjaśniające w sprawie rozpatrzył cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz podjął wszelkie niezbędne czynności procesowe, zmierzające do udokumentowania stanu posiadania gruntów rolnych zlokalizowanych na działkach, do których o przyznanie płatności PRŚ na rok 2011 wnioskowała początkowo K.S., a które to następnie zostały zgłoszone do płatności na rok 2011 jako przejęte przez U sp. j. Podkreślił, że przeprowadzone w tym zakresie postępowanie dowodowe było prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w tym zakresie wskazał, że zgodnie z art. 75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej Kpa) jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Podkreślił przy tym obowiązek organów administracji dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przeprowadzenia całego postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wynikający z art. 7 i art. 77 Kpa. Tym samym uznanie za dowód w sprawie dokumentów pochodzących z postępowania przygotowawczego oraz sądowego w sprawach karnych uznał za prawidłowe. Ponadto organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, że osoby zeznające nie były pouczone o treści art. 233 § 1 kodeksu karnego. Każdy protokół, pod którym osoby podejrzane się podpisywały, zawierał klauzulę o uprawnieniach i obowiązkach określonych w art. 300 kpk (kodeks postępowania karnego). W przedmiotowym artykule wskazano, że zastosowanie mają przepisy art. 177-192a czyli również art. 190 § 1 i § 2 kodeksu postępowania karnego stanowiący, że przed rozpoczęciem przesłuchania należy uprzedzić świadka o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy łub zatajenie prawdy. W postępowaniu przygotowawczym świadek podpisuje oświadczenie, że został uprzedzony o tej odpowiedzialności. Zwrócił również uwagę, że S.M. (występująca w imieniu spółki) oraz M.W. po mimo wielokrotnych wezwań nie stawili się na przesłuchania w celu złożenia wyjaśnień w sprawie. Nie udzielili także odpowiedzi na skierowane do nich, za pośrednictwem pełnomocnika, wezwanie do złożenia wyjaśnień na piśmie. Tymczasem zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 173) strona oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa bowiem na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W niniejszej sprawie – zdaniem organu – strona nie wykazała przesłanek, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie przedstawiła żadnych dowodów, które podważałyby ustalenia faktyczne organu poczynione w oparciu o powołany materiał dowodowy. 4. Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyła U sp. j. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji bądź uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 19 Kpa w zw. z art. 21 § 1 ust. 3 Kpa w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i nieuwzględnienie okoliczności, iż kierownik biura powiatowego ARiMR jest właściwy według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika, co powoduje, iż decyzje wydane zostały przez organ niewłaściwy; -art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., polegające na zaniechaniu zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego. - dokonanie ustaleń na podstawie protokołów zeznań świadków, którym przedstawiono zarzuty, co zgodnie z art. 182 § 3 kpk nie może stanowić dowodu w sprawie - bezwzględny zakaz dowodowy oraz poczynienie ustaleń faktycznych na podstawie wyjaśnień składanych w sprawie, w sytuacji gdy osoba je składająca nie jest pouczana o treści art. 233 § 1 kk, co jest warunkiem uznania zeznań za dowód w sprawie i w konsekwencji oparcie się na protokołach przesłuchań, które z przyczyn formalnych nie mogą stanowić dowodu w sprawie. - pozbawienie strony postępowania prawa do złożenia zeznań w sprawie przed pierwszą instancją, gdzie strony winny być przesłuchane z urzędu, czego próby sanowania tych czynności przez organ drugiej instancji, nie mogą zastąpić. - pominięcie dowodu z zeznań stron w sytuacji gdy z powodu choroby strony nie mogły zostać przeprowadzone, co w istocie potwierdza, że całe postępowanie było jednoinstancyjne, a nie dwuinstancyjne, tak jak nakazują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. - błędne przyjęcie, iż skarżący nie jest posiadaczem gospodarstwa bądź stworzył sztuczne warunki, w sytuacji gdy brak jest ku temu dowodów. - przyjęcie, że jedynym i zupełnym dowodem w postępowaniu administracyjne w przedmiocie przyznania płatności za rok 2011 jest akt oskarżenia, w sytuacji gdy zarówno okres objęty postępowaniem, jak i jego strona nie pozostają w żadnym związku przyczynowym i zarazem materialnym z zagadnieniami prawnymi objętymi aktem oskarżenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718; zwanej dalej p.p.s.a) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). 6. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Badając legalność kontrolowanego aktu w pierwszej kolejności należało odnieść się do najdalej idącego zarzutu skargi, którego uwzględnienie - zdaniem pełnomocnika skarżącego – skutkować powinno stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika BP ARiMR. Warunki i tryb udzielania pomocy finansowej w postaci płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007, Nr 64, poz. 427), zwana: ustawą PROW. Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy pomoc jest przyznawana: 1) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej; 2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1. Przytoczony powyżej przepis odsyła do rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005,) oraz do przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia jak i do przepisów wykonawczych wydanych na podstawie delegacji ustawowej z art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 1a. W ramach delegacji ustawowej z ust. 1 pkt 1 art. 29 ustawy PROW Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi upoważniony został do określenia w rozporządzeniu wykonawczym szczegółowych warunków i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzennego zasięgu wdrażania tych działań, w szczególności: a) trybu składania wniosków o przyznanie pomocy, b) szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy, (...) d) działań i przypadków, w których następca prawny wnioskodawcy albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmujący posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy oraz warunki i tryb wstąpienia do tego postępowania. W oparciu o wskazaną delegację ustawową zostało wydane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (powoływane jako: rozporządzenie PRŚ). Zgodnie z § 17 ust. 2 tego aktu wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Stosownie zaś do przepisu § 23 ust. 5 wniosek, o którym mowa w ust. 2, czyli nowy posiadacz gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy składa do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej przez wnioskodawcę. Z powołanej regulacji wynika, iż właściwym do orzekania w przedmiocie płatności PRŚ w przypadku tzw. wniosku transferowego właściwym pozostaje kierownik biura powiatowego Agencji, do którego został złożony "pierwotny" wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. W wyroku z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie II GSK 695/12 (vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl ) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przepis ten stanowi, zatem lex specialis w odniesieniu do ogólnej zasady określającej właściwość miejscową organów ARiMR wyrażonej w treści § 17 ust. 2 i odnosi się jedynie do wniosku o wstąpienie się do toczącego postępowania. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że strona skarżąca deklarując wstąpienie do postępowania o płatności PRŚ miała zatem obowiązek złożyć wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej do Kierownika BP ARiMR, tj. do organu w którym złożony został wniosek przez K.S.. Z akt sprawy wynika przy tym, iż jako siedziba/miejsce zamieszkania rolnika deklarowana była przez nią [...]. Z powołanych przyczyn niezasadny okazał się zarzut orzekania w sprawie przez niewłaściwy miejscowo organ pierwszej instancji. 7. Jeśli chodzi o meritum sprawy zgodnie z § 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność taka udzielana jest rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, 2009-01-31, E, Dz.U.UE.L 2011, nr 25, poz. 8), jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych, łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha, realizuje on 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej i spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów, określone w rozporządzeniu. Z powyższego wynika, że koniecznymi warunkami uzyskania płatności rolnośrodowiskowych jest bycie "rolnikiem", posiadania działek rolnych zgłoszonych do płatności i prowadzenie na nich "działalności rolniczej". "Rolnikiem" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 określa się osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. "Działalność rolnicza" w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadzała się do dokonania przez Sąd oceny, czy organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca spółka jawna nie spełnia warunków do uzyskania płatności rolnośrodowiskowych albowiem nie była posiadaczem zadeklarowanych działek rolnych i nie prowadziła na nich działalności rolniczej w zakresie wskazanych we wniosku pakietów. Odnosząc się do tej kwestii, także w nawiązaniu do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. wskazać należy, że ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich zawiera szczególną, w stosunku do k.p.a. regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą obowiązki organu w tym zakresie. Przepis art. 21 ust. 1 tej ustawy stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według art. 21 ust. 2 w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Z kolei ust. 3 art. 21 ww. ustawy stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W powyższym uregulowaniu ustawodawca zdecydował się więc na odejście od zasady prawdy materialnej- wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. - nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązek organów został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na organie nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności (por. np. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., II GSK 810/11). Zasadą jest zatem, że to podmiot domagający się pomocy jest obowiązany wykazać okoliczności uprawniające do otrzymania tej pomocy. Zatem, to rolnik ma przedłożyć organowi stosowne dokumenty na poparcie swoich uprawnień (np. faktury potwierdzające wykonywanie zabiegów agrotechnicznych, potwierdzenie zbywania plonów, sprawozdania finansowe itd.). Organ rozpatrując wniosek pomocowy, co do zasady nie jest zobowiązany ani do poszukiwania dowodów, ani do informowania rolnika o tym, co jest potrzebne, o ile rolnik nie zwraca się o pouczenia i informacje, bowiem wszystkie wymagania wynikają precyzyjnie i wprost z przepisów prawa. 8. Zdaniem Sądu organy orzekające w rozpoznawanej sprawie nie naruszyły powołanych wyżej przepisów. W świetle powołanych wyżej przepisów szczególnych, w razie wątpliwości co do okoliczności faktycznych mających uzasadnić przyznanie płatności, organ prowadzący postępowanie jest jedynie obowiązany do żądania od strony dodatkowych wyjaśnień i dowodów. Takie działania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zostały podjęte. Jednak wspólnicy skarżącej spółki jawnej S.M. i M.W. pomimo wielokrotnie wyznaczanych terminów nie stawili się w celu złożenia wyjaśnień dotyczących posiadania gruntów, a po skierowaniu do profesjonalnego pełnomocnika skarżącej spółki jawnej wezwania do złożenia wyjaśnień na piśmie, odnośnie użytkowania gruntów rolnych zgłoszonych do płatności, takie wyjaśnienia nie zostały złożone. Skarżąca spółka jawna, na której ciąży ciężar dowodu, mimo kierowanych do niej wezwań nie tylko zatem nie przedstawiła dowodów, które uzasadniałyby wystąpienie przez ten konkretnie podmiot o płatności, ale również nie podjęła jakiegokolwiek współdziałania z organami w celu wykazania powyższego. Powoływanie się przez skarżącą spółkę na tytuł prawny do zgłoszonych do płatności gruntów nie jest wystarczające. Zaniechanie przedstawienia dowodów potwierdzających prowadzenie przez skarżącą spółkę jawną odrębnego gospodarstwa rolnego, przez które - zgodnie z art. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 roku w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej – należy rozumieć wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą, wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną powoduje, że prawidłowo organy przyjęły, że skarżąca nie wykazała tej okoliczności. Podkreślenia wymaga, że to od konkretnych podmiotów podejmujących działalność gospodarczą zależy, w jakiej formie organizacyjnej (prawem dopuszczalnej), będą prowadzić dane przedsięwzięcie, a więc np. produkcję rolną. Prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki jawnej, nie może zwalniać od obowiązku wykazania, że to ten podmiot samodzielnie prowadzi działalność rolniczą i na własny rachunek użytkuje konkretne objęte wnioskiem o przyznanie płatności grunty rolne. Sąd w pełni akceptuje stanowisko prezentowane w objętej skargą decyzji, że w toku postępowania skarżąca spółka jawna nie przedstawiła żadnych dowodów to potwierdzających, a tym samym prawidłowe było ustalenie, że w 2012 r. nie była faktycznym użytkownikiem zadeklarowanych do płatności działek i nie prowadziła na nich samodzielnej działalności rolniczej. 9. Nie budzą też zastrzeżeń Sądu ustalenia organów dokonane na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach postępowania karnego, odnośnie sztucznego tworzenia w okresie od 2004 do 2011 r. przez M.W. oraz osoby i podmioty z nim powiązane warunków do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemów wsparcia. Należy jednak zauważyć, iż działania te w stosunku do skarżącej spółki jawnej, w odniesieniu do 2012 r. i zgłoszonych do płatności gruntów, nie przyniosły efektu w postaci stworzenia warunków polegających na posiadaniu gruntów zgłoszonych do płatności oraz prowadzeniu na nich działalności rolniczej, albowiem okoliczności te nie zostały wykazane. W tej sytuacji nie zaistniały przesłanki do zastosowania regulacji przewidzianej w art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, zgodnie z którym nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Przesłanka odmowy płatności w postaci sztucznego stworzenia warunków do przyznania płatności może bowiem dotyczyć "beneficjentów", a więc podmiotów, które spełniają ustawowe warunki do przyznania płatności, czyli posiadanie gruntów zgłoszonych do płatności oraz prowadzenie na nich działalności rolniczej. W przypadku skarżącej warunki nie zostały skutecznie stworzone albowiem skarżąca spółka nie była posiadaczem gruntów i nie prowadziła na nich działalności rolniczej i już z tego względu nie mogła otrzymać płatności. 10. Zważywszy na omówiony zakres obowiązków procesowych organu w sprawie o przyznanie płatności, bezzasadne okazały się wywody pełnomocnika strony, iż organy orzekające w sprawie nie uzyskały z postępowania karnego tych dowodów, które miałyby świadczyć o tym, że to skarżące Gospodarstwo było posiadaczem zadeklarowanych gruntów rolnych oraz podejmowało na nich działania opisane w skardze, świadczące o ich rolniczym wykorzystywaniu. Stanowisko prezentowane w tym zakresie pozostaje sprzeczne z powołanymi już regulacjami art. 21 ustawy PROW. Rozstrzygając w przedmiotowej sprawie Sąd uznał, iż nie zasługują na uwzględnienie także pozostałe wnioski dowodowe zgłoszone w skardze. Odnośnie protokołów rozpraw z dnia [...] marca 2016 r. i z dnia [...] grudnia 2015 r., to obrazują one jedynie aktualne we wskazanych datach stanowiska procesowe oskarżonych w odniesieniu do stawianych im zarzutów obejmujących okres lat 2004-2011, nadto pierwszy z protokołów jest dokumentem powstałym już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Z przedstawionych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, należało ją oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.