II SA/Go 550/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.), Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Lisowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2007 przy udziale sprawy ze skargi J.P. na Komendant Wojewódzki Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Zwolnienie ze służby Oddalono skargę Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. stwierdzono całkowitą niezdolność młodszego aspiranta J.P. do służby w Policji. W związku z powyższym orzeczeniem, Komendant Powiatowy Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. zwolnił policjanta od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby, zgodnie z przepisem art. 6 f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 23 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. Nr 151, poz. 1261 z późn.zm.). Raportem z dnia [...] maja 2006 r. mł.asp. J.P. zwrócił się raportem z prośbą o zwolnienie go ze służby w Policji, powołując się na wskazane wyżej orzeczenie komisji lekarskiej. Komendant Powiatowy Policji, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., podwyższył policjantowi dodatek służbowy o kwotę 110 zł, tj. do kwoty 200 zł miesięcznie z dniem [...] czerwca 2006 r. Następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1, art. 45 ust. 3 oraz art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn.zm.), w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2001 r. Nr 152, poz. 1732 z późn.zm.), przychylił się do prośby mł. asp. J.P. i zwolnił go ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2006r. Policjant odwołał się od powyższego rozkazu podnosząc, że służbie w Policji poświęcił całe życie, wielokrotnie był wyróżniany, jednakże nie znajdowało to odzwierciedlenia w wysokości jego uposażenia, a na skutek podstępnych działań byłego komendanta został wykluczony kadrowo i finansowo. Jednocześnie J.P. złożył wniosek o zmianę wysokości dodatku służbowego. Komendant Wojewódzki Policji orzekając w trybie odwoławczym rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2006 r. w przedmiocie dodatku służbowego. Ponadto rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2006 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymał także w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji nr [...] w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. W uzasadnieniu wskazano, iż orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. Wojewódzka Komisja Lekarska (zatwierdzonym orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA) uznała skarżącego za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Powyższe orzeczenia oraz raport J.P. o zwolnienie ze służby w związku z orzeczeniem Komisji Lekarskiej, stały się podstawą zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2006 r. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, zwolnienie funkcjonariusza policji w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne zwolnienie ze służby. W opinii Komendanta Wojewódzkiego skarżący składając raport w przedmiocie zwolnienia ze służby wyraził wolę rozwiązania stosunku służbowego przed upływem 12 miesięcznego terminu. Pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. J.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na rozkazy personalne nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji wnosząc o zmianę wydanych w stosunku do niego krzywdzących rozkazów personalnych oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. Skarżący podniósł, iż zaskarżone orzeczenie w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji jest krzywdzące, gdyż brak było uzasadnionych podstaw do utrzymania w mocy rozkazu organu pierwszej instancji. Nadto skarżący argumentował, iż stał się ofiarą "mobbingu płacowo-kadrowego", którego istnienia przed zwolnieniem, będzie starał się dowieść w postępowaniu sądowym wszelkimi sposobami. J.P. podkreślił, iż przez cały okres służby tj. 24,3 roku był wielokrotnie nagradzany i wyróżniany, natomiast niekorzystny układ życiowych wydarzeń w związku ze służbą zaskutkował jego inwalidztwem. Jednocześnie skarżący podkreślił, iż inwalidztwo przekreśliło mu możliwość odbudowania pozycji wyjściowej do godnej emerytury. Odpowiadając na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Zgodnie z art. 57 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a." Sąd rozdzielił skargi wniesione w piśmie z dnia [...] sierpnia 2006r. na rozkazy personalne Wojewódzkiego Komisarza Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r. w ten sposób, że pod sygnaturą II SA/Go 550/06 prowadzona jest sprawa ze skargi na rozkaz personalny nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby. Natomiast sprawę ze skargi na rozkaz personalny nr [...] w przedmiocie dodatku służbowego zarejestrowano pod numerem II SA/Go 551/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż na skutek rozdzielenia skarg J.P. niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne obejmowało zbadanie zgodności z prawem jedynie postępowania organów administracji publicznej zakończonego wydaniem rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], utrzymującego w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], o zwolnieniu go ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2006 r. Skarżący w dniu [...] listopada 2006r. złożył wniosek o zawieszenie toczącego się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. postępowania sądowego do czasu sporządzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnienia wyroku z dnia 28 października 2005 r. (sygn. akt I OSK 184/05), gdyż w jego ocenie uzasadnienie to może mieć zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie. Sąd ustalił, iż wyrokiem z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt I OSK 174/05 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2004 r. sygn. akt II SA 3193/03 w sprawie ze skargi na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono, adwokatowi reprezentującemu skarżącego we wskazanym wyżej postępowaniu sądowym w dniu 20 grudnia 2005 r. Jednocześnie skarżący został poinformowany, że wyrok wraz z uzasadnieniem zostanie przesłany bezpośrednio jego pełnomocnikowi (vide informacje Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA k.36 i k. 55 oraz odpis wyroku k.37-41). Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi szczegółowo regulują przypadki, w których obligatoryjne jest zawieszenie przez sąd z urzędu postępowania sądowego (art. 124 § 1), jak również przesłanki zawieszenia fakultatywnego (art. 125 § 1). Jednocześnie ustawodawca zastrzegł, że poza przypadkami określonymi we wskazanych wyżej przepisach, sąd może zawiesić postępowanie jedynie na zgodny wniosek stron (art. 126 P.p.s.a.). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie, nie zaistniała żadna z obligatoryjnych oraz fakultatywnych przesłanek zawieszenia niniejszego postępowania sądowego. W szczególności nie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., gdyż postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi J.P. na postanowienia Komendanta Głównego Policji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończyło się ostatecznym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2005 r. Orzeczenie to zapadło zatem nie tylko przed wniesieniem skargi do tutejszego Sądu, lecz nawet przed wydaniem zaskarżonych rozkazów personalnych. Nadto Sad zważył, iż postępowanie toczące się w trybie nadzwyczajnym dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji (rozkazu personalnego) w postępowaniu dyscyplinarnym pozostaje bez wpływu na treść orzeczenia stanowiącego przedmiot niniejszej skargi, która obejmuje rozkaz personalny w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji z odrębnych przyczyn – stwierdzenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby w policji oraz raportu policjanta o zwolnienie. Ponadto Komendant Wojewódzki Policji zajął wobec wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego postępowanie negatywne, wobec braku zgodnego wniosku stron, brak było również podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 126 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe okoliczności, postanowieniem z dnia 12 lutego 2007 r., Sąd odmówił zawieszenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Następnie, pismem z dnia [...] marca 2007 r., skarżący wniósł o odrzucenie w sprawie dowodu w postaci opinii służbowej oraz powołanie dowodów z opinii wskazanych pracowników KPP oraz z dokumentów w postaci akt osobowych kierownika prewencji Komisariatu Policji mł. ASP. S.M. Na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r., po myśli art. 106 § 3 i art. 133 P.p.s.a. Sąd postanowieniem oddalił powyższe wnioski dowodowe uznając, że nie są one niezbędne dla wyjaśnienia sprawy. Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy i badając legalność zaskarżonego aktu ocenia między innymi czy organy administracji publicznej prawidłowo i kompletnie zgromadziły materiał dowodowy, a następnie dokonały jego prawidłowej i wszechstronnej oceny i na tej podstawie właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Co do zasady nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, gdyż kontrola legalność decyzji administracyjnych odbywa się ma materiale dowodowym zebranym przez organy administracji publicznej. Sąd nie może zastąpić organu administracji w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, ani też jak chce tego skarżący - "odrzucić dowodu". W § 3 art. 106 P.p.s.a. zawarto szczególne uregulowanie, na mocy którego "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie." W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego, gdyż nie zachodzą istotne wątpliwości co do ustalonego przez organy stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Nie budzi natomiast żadnych wątpliwości teza, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może być prowadzone postępowanie dowodowe z zeznań świadków (por. wyr. NSA z dnia 25 lutego 2000 r., I SA 428/99, LEX nr 55 767). Przechodząc od kwestii proceduralnych do rozpoznania merytorycznego przedmiotowej skargi Sąd zważył, iż nie może być ona uwzględniona, albowiem zaskarżonemu orzeczeniu nie można postawić zarzutu, iż zostało ono wydane z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zaskarżony rozkaz personalny podjęty został po prawidłowo przeprowadzonej analizie materiału dowodowego, a dokonana ocena prawna stanu faktycznego jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Zgodnie z art. 40 ustawy o Policji, policjant może być skierowany z urzędu lub na jego prośbę do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych schorzeń ze służbą. W zaskarżonym rozkazie personalnym i poprzedzającym go rozkazie Komendanta Powiatowego Policji, jako podstawę prawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji wskazano przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, policjanta zwalnia się ze służby w przypadkach orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Oznacza to, że zwolnienie ze służby z tej przyczyny ma charakter obligatoryjny. Co do zasady zwolnienie policjanta ze służby na tej podstawie nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, z uwagi na treść art. 43 ust. 1 omawianej ustawy chyba, że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Oznacza to, że pisemne zgłoszenie przez policjanta wystąpienia ze służby wyłącza stosowanie przepisu ochronnego, chroniącego trwałość stosunku służbowego policjanta w okresie 12 miesięcy od dnia faktycznego zaprzestania służby z powodu choroby. Odrębną przyczynę zwolnienia policjanta ze służby (fakultatywną) zawarto w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływy 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Jednocześnie z ustępu 3 art. 41 ww. ustawy wynika, iż policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest, że młodszy aspirant J.P. przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] grudnia 2005 r. Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA uznała go za całkowicie niezdolnego do służby w Policji oraz zakwalifikowała do trzeciej grupy inwalidzkiej. Jednocześnie komisja orzekła, że inwalidztwo skarżącego jest związane ze służbą i ma charakter czasowy. Termin badania lekarskiego wyznaczono na kwiecień 2009 r. W sprawie nie jest kwestionowane, iż mł. asp. J.P. raportem z dnia [...] maja 2006r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o zwolnienie go ze służby. Organ ten, jako przełożony właściwy rzeczowo i miejscowo do podjęcia decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby (art. 45 ust.1 w zw. z art. 32 ust. 1 ww. ustawy) przychylił się do prośby zainteresowanego i z dniem [...] czerwca 2006r. zwolnił go ze służby Policji. Skarżący z powodu choroby nie pracował od dnia [...] grudnia 2005 r., a więc rozwiązanie stosunku służbowego z urzędu z tej przyczyny mogłoby nastąpić najwcześniej w grudniu 2006r. Niemniej jednak mł. asp. J.P. składając raport o zwolnienie ze służby wyraził wolę rozwiązania stosunku służbowego przed upływem ustawowego 12 miesięcznego terminu. Swój wniosek skarżący uzasadnił orzeczeniem komisji lekarskiej, którego prawidłowości w szczególności w zakresie orzeczenia o całkowitej niezdolności do służby w Policji w jakikolwiek sposób nie kwestionował. Oświadczenia woli w tym zakresie nie cofnął do dnia wydania przedmiotowego rozkazu personalnego. Ponadto rozkaz personalny będący podstawą zwolnienia funkcjonariusza policji ze służby został wydany w terminie określonym w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. W konsekwencji należy uznać, że bezpośrednią, a zarazem samoistną przyczyną obligującą przełożonego do zwolnienia policjanta ze służby był raport o zwolnienie ze służby. W tych okolicznościach zbędnym byłoby rozważanie, czy treść orzeczenia komisji lekarskiej spełnia przesłankę "trwałości", o której mowa w przepisie art. 41 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Dokonując analizy akt administracyjnych Sąd zważył także, że rozkaz personalny organu pierwszej instancji spełnia wymogi formalne określone przepisem § 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjanta. Należy wskazać, iż skarżący w swojej skardze podnosi jedynie zarzuty odnośnie wysokości przyznanego mu dodatku służbowego, który stanowi przedmiot rozstrzygnięcia w toczącej się przed tutejszym Sądem odrębnej sprawie o sygn. akt II SA/Go 551/06. W ocenie Sądu skarżący nie podniósł argumentów kwestionujących zasadność zwolnienia go ze pełnionej służby. Podejmując decyzję – raport personalny o zwolnieniu ze służby organ nie był upoważniony do weryfikacji czy też ponownego rozważania prawidłowości uprzednio wydanych decyzji w sprawach personalnych dotyczących poszczególnych świadczeń, czy też składników finansowych mających wpływ na wysokość osiąganego uposażenia. Organ orzekał na podstawie stanu faktycznego i prawnego (w tym treści innych ostatecznych rozkazów personalnych) istniejącego w dacie wydawania przedmiotowego rozkazu. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał za słuszny pogląd organu drugiej instancji odnośnie zaistnienia przesłanek zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Mł. asp. J.P. składając bowiem raport z prośbą o zwolnienie go ze służby, niezależnie od motywów jakimi się kierował, wyraził chęć rozwiązania stosunku służbowego. W tych okolicznościach argumenty zaprezentowane w skardze przez J.P. nie znajdują uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku zawartego w skardze wniosku o zasądzenie kosztów postępowania sądowego należy wskazać, iż z uwagi na oddalenie skargi brak jest podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Zgodnie bowiem z przepisem art. 199 P.p.s.a., zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest samodzielne ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje stronie od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji lub w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 P.p.s.a. (art. 200 i 201 P.p.s.a.).