II SA/Go 601/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-10-10
Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Marek Szumilas, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o pozytywnym zaopiniowaniu wstępnego projektu podziału nieruchomości, wydane na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powinno uwzględniać nie tylko przeznaczenie terenu pod drogę publiczną, ale także możliwości zagospodarowania pozostałej części nieruchomości oraz parametry techniczne projektowanej drogi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, nie dokonując wszechstronnej analizy zgodności projektu podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Opinia o zgodności powinna uwzględniać nie tylko przeznaczenie terenu pod drogę, ale także możliwości zagospodarowania pozostałej części nieruchomości oraz parametry techniczne projektowanej drogi, zgodnie z zasadami praworządności i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Wójta Gminy pozytywnie opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości należącej do Ł.J., polegający na wydzieleniu działki pod drogę dojazdową. Ł.J. zarzucił w zażaleniu wady formalne postanowienia oraz nieuzasadnione określenie obszaru działki drogowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało postanowienie Wójta w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną analizę zgodności podziału z planem miejscowym i brak wyczerpującego uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi Ł.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] r. znak: [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Ł.J. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z [...] lutego 2012 r. znak: [...] Wójt Gminy pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] położonej w obrębie geodezyjnym [...], której właścicielem jest Ł.J.. Integralną część ww. postanowienia stanowi załącznik mapowy z naniesionym projektem podziału nieruchomości.
W uzasadnieniu organ podał, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy nr XL/237/10 z [...] września 2010 r. (Dz.Urz. Woj. Nr 11 poz. 283) dzielona nieruchomość w obszarze projektowanej działki [...] jest przeznaczona pod tereny zabudowy usługowo-mieszkaniowej, w obszarze projektowanej działki [...] jest przeznaczona pod pas drogi publicznej - dojazdowej. Organ wyjaśnił, że przedstawiony wstępny projekt podziału nieruchomości jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, położeniem nieruchomości, stanem zagospodarowania i uzbrojenia terenu, zasadami ochrony środowiska.
Zażalenie na postanowienie Wójta wniósł Ł.J.. Podniósł, że do postanowienia dołączono niewyraźnie skopiowaną i nieprecyzyjnie opisaną mapę, z której można domyślać się, że w projekcie obszar działki przeznaczonej pod pas drogi publicznej- dojazdowej, zaprojektowanej jako działka [...], określony jest na poziomie 90 m2. Stanął na stanowisku, że takie określenie obszaru działki przeznaczonej pod pas drogi jest nieuzasadnione i tym samym pozytywna opinia również nie znajduje uzasadnienia. Jednocześnie strona wskazała, że zaskarżone postanowienie obarczone jest wadami formalnymi, gdyż w treści postanowienia brak jest oznaczenia strony postępowania w sposób zgodny z wymogami przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz brak jest poprawnego i pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego treści postanowienia. Wskazał, że strona postępowania, zgodnie z przepisami oraz ze stanowiskiem orzecznictwa
i doktryny, ma prawo do należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych.
Postanowieniem z [...] maja 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej "kpa" oraz art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.), dalej u.g.n. utrzymało postanowienie organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało na treść art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n., zgodnie z którym podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Celami publicznymi zgodnie z art. 6 pkt 1 ww. ustawy jest wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. Sieć dróg publicznych jest kształtowana w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego (co wynika z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. 2003 r. Nr 80 poz. 717).
Dalej SKO powołało art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w myśl którego obowiązkowym elementem każdego planu jest określenie przeznaczenia terenów oraz linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. W ocenie organu wytyczenie dróg (ulic)
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i nadanie im w treści planu parametrów technicznych właściwych do zakwalifikowania ich do dróg publicznych, jest wystarczające do uznawania późniejszej czynności wydzielenia gruntów pod te drogi za realizację celu publicznego.
Zdaniem Kolegium, nie ulega wątpliwości, że planowane działania gminy polegające na przeznaczeniu projektowanej działki [...] pod pas drogi publicznej - dojazdowej, jest w świetle przytoczonych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, realizowaniem celów publicznych, co uzasadniało wszczęcie z urzędu postępowania zmierzającego do podziału nieruchomości należącej do skarżącego.
Zgodnie z treścią art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, a zgodność tę opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta formie postanowienia (art. 93 ust. 4 i 5 cyt. ustawy), który orzeka jedynie o zgodności wstępnego projektu podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie jest władny do rozpoznania ewentualnych zarzutów stron dotyczących innych aspektów planowanego podziału. Zgodność z planem miejscowym jest zasadniczym kryterium dopuszczalności podziału nieruchomości. Podział nieruchomości musi być zgodny z planem miejscowym zarówno pod względem przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Organ odwoławczy zaznaczył, iż organ właściwy do wydania opinii w sprawie podziału oraz do wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości ma obowiązek ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych stanowiących przesłanki podziału. W szczególności zobowiązany jest do zbadania celu podziału oraz zamierzonego przeznaczenia działek powstałych w wyniku podziału. Intencją takiego rozwiązania jest, aby podział nieruchomości nie niweczył celów planowania przestrzennego i sposobów racjonalnego wykorzystania gruntów określonych w planie miejscowym. Istota rozstrzygnięcia organu sprowadza się w tej sytuacji do skonkretyzowania ustaleń planu w odniesieniu do zamierzonego podziału i sposobu zagospodarowania działek uzyskanych w rezultacie podziału.
Wobec powyższego, Kolegium posumowało, iż jedynym warunkiem pozytywnego zaopiniowania przez organ wstępnego projektu podziału nieruchomości jest jego zgodność
z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ stwierdził, iż w okolicznościach niniejszej sprawy jest bezspornym, bo wynika
to z treści dołączonej do akt administracyjnych kserokopii fragmentu załącznika nr 8
do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu [...] obejmującego obszar działki nr [...] (zatwierdzonego uchwałą Uchwała Nr XL/237/10 Rady Gminy z dnia [...] września 2010r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w obrębach: [...] - Dz.Urz. Woj. Nr 11 poz. 283), że nieruchomość skarżącego oznaczona numerem geodezyjnym [...] została częściowo przeznaczona pod zabudowę usługowo - mieszkaniową (symbol UM), częściowo pod projektowany odcinek drogi dojazdowej KD. Jednocześnie z ustaleń planu (części tekstowej) wynika,
iż projektowana ulica oznaczona symbolem KD przewidziana została jako teren komunikacji drogowej. Stosownie do zapisów § 47 ww. uchwały w sprawie uchwalenia planu miejscowego wyznacza się tereny komunikacyjne, oznaczone na rysunku planu symbolem "KD" - drogi publiczne dojazdowe, dla których: 1) ustala się następujące warunki: dla projektowanych dróg szerokości min. 10,0m w liniach rozgraniczających; ulica jednojezdniowa o szerokości min. 5,0m; 2) dopuszcza się realizacje: jednostronnych, wydzielonych ciągów pieszych, zwężenia szerokości dróg do min. 8,0 m,, zachowanie istniejącej szerokości dróg na terenach zainwestowanych, wydzielonych ścieżek rowerowych, zatok parkingowych wzdłuż jezdni. Plan przewiduje też umieszczenie w ulicach sieci infrastruktury technicznej. Z paragrafu 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu
i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.), wynika, iż drogi gminne (publiczne) powinny mieć parametry techniczne i użytkowe odpowiadające klasom dróg bądź lokalnych (L), bądź dojazdowych (D) bądź zbiorczych (Z). Parametry drogi o symbolu KD odpowiadają klasie dróg dojazdowych. Wobec tych okoliczności kwestionowanie przez skarżącego parametrów drogi, wydaje się wynikać wyłącznie z niezrozumienia istoty podziałów z urzędu i braku analizy ustaleń planu. Podsumowując należy stwierdzić, że projekt podziału nieruchomości jest zgodny
z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a organ I instancji wobec prawidłowego stwierdzenia tej zgodności, zgodnie z prawem wydał zaskarżone postanowienie.
W związku z powyższym SKO uznało, że postępowanie organu I instancji odpowiada ww. przepisom prawa jak i regułom postępowania administracyjnego zawartym w kodeksie postępowania administracyjnego: organ I instancji zgromadził w toku postępowania wymagane dokumenty, dokonał właściwej interpretacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w uzasadnieniu postanowienia przedstawił stan faktyczny sprawy. Wprawdzie organ I instancji nie podał i nie wyjaśnił przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, jednakże uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik postępowania. Kolegium nie dopatrzyło się w postępowaniu organu naruszenia prawa
w zakresie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skargę na decyzję Kolegium złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gorzowie Wlkp. Ł.J., który zarzucił rażące naruszenia prawa materialnego, tj.:
a) art. 93 ust. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010, Nr 102. poz. 651 ze zm. - dalej jako: u.g.n.) poprzez błędne uznanie, w wyniku niedokładnej analizy stanu faktycznego i prawnego, że projekt podziału nieruchomości w zaproponowanej formie odpowiada ustaleniom planu miejscowego, a więc że projekt podziału jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego, co było następstwem nieuwzględnienia wszystkich mających znaczenie w sprawie okoliczności faktycznych oraz przepisów powszechnie obowiązujących, w tym przepisów planu miejscowego;
b) § 47 uchwały Rady Gminy nr XL/237/10. z [...] września 2010r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] obrębach: [...] (dalej jako: plan miejscowy) poprzez niezastosowanie przepisu, który powinien mieć zastosowanie w sprawie z uwagi na istniejący stan faktyczny, naruszenie poprzez niewłaściwą subsumcję, będącą wynikiem błędnie dokonanej wykładni treści przepisu i niewłaściwego zastosowania przepisu w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny.
Ponadto skarżący Ł.J. zarzucił, mające wpływ na rozstrzygnięcie, rażące naruszenia przepisów prawa procesowego, tj.:
a) art. 77 §1 kpa, art. 80 kpa w związku z art. 6 kpa, art. 7 kpa oraz art. 8 kpa poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego i prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieodniesienie się do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych i nieprawidłowej subsumcji prawa;
b) art. 124 § 2 kpa w związku z art. 7 kpa, art. 8 kpa i art. 9 kpa poprzez brak odnoszącego się do sprawy uzasadnienia faktycznego i prawnego w postanowieniu organu
l instancji, brak wskazania strony postępowania oraz niekonwalidowanie tego stanu rzeczy przez organ II instancji i twierdzenie, że brak obligatoryjnego uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia na które przysługuje zażalenie, wydanego przez organ I instancji nie stanowi naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie tego postanowienia;
c) art. 138 kpa w związku z 144 kpa poprzez brak uchylenia postanowienia organu
l instancji mimo istniejących do tego podstaw prawnych;
d) nieprawidłowe wskazanie w rozstrzygnięciu organu II instancji art. 96 ust. 1 u.g.n. jako podstawy prawnej wydanego postanowienia ostatecznego- przepis ten dotyczy wydawania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości i nie jest podstawą wydania zaskarżanego postanowienia, w następstwie czego w rozstrzygnięciu brak wskazania pełnej i prawidłowej podstawy prawnej.
Wobec powyższych uchybień skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy z [...] lutego 2012 r. oraz zasądzenie od SKO na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Kolegium podało, iż stan faktyczny sprawy został ustalony w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, niebudzący zastrzeżeń. Jednocześnie organ podkreślił, iż wskazanie art. 96 u.g.n. nie stanowi nieprawidłowości, przepis ten bowiem wskazuje organ upoważniony do rozstrzygania wniosku o podział nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując, na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem, należało uznać, że postanowienie to oraz poprzedzające go postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2012 r. narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 93 ust. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603, ze zm.), dalej u.g.n., zgodnie z którym zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1 u.g.n.
W przedmiotowej sprawie art. 94 ust. 1 u.g.n. nie ma zastosowania, albowiem na terenie objętym zaskarżonym postanowieniem obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Gminy z dnia [...] września 2010 r. Nr XL/237/10 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy w obrębach: [...] ( Dz.Urz. Woj. Nr 11 poz. 283 ).
Postępowanie w sprawie zaopiniowania wstępnego projektu podziału działki nr [...], położonej w [...], stanowiącej własność skarżącego przedmiotowej zostało wszczęte z urzędu, stosownie do treści art. 61 kpa, o czym świadczy zawiadomienie z [...] grudnia 2011r. o wszczęciu postępowania skierowane do strony skarżącej (k. 2 akt administracyjnych organu I instancji). Z treści wskazanego zawiadomienia wynika, że podział przedmiotowej działki następuje w celu wydzielenia nieruchomości w związku z realizacją inwestycji – promenady i związany jest z wytyczeniem drogi dojazdowej.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n., podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Postępowanie podziałowe w niniejszej sprawie mogło zatem zostać wszczęte z urzędu w oparciu o przytoczony wyżej przepis, gdyż jest ono niezbędne do realizacji celu publicznego, jakim niewątpliwie jest budowa drogi publicznej – dojazdowej (art. 6 pkt 1 u.g.n.). W związku z powyższym istniał także obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, który to obowiązek dotyczy zarówno podziału dokonywanego na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 i 2 u.g.n.), jak i podziału dokonywanego z urzędu (vide: wyrok SN z 7 marca 2002r., III RN 50/01, LexPolonica nr 354423).
W niniejszej sprawie celem podziału jest wydzielenie z nieruchomości stanowiącej własność skarżącego części ulicy (drogi publicznej), oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przyjętym w ww. uchwale Rady Gminy.
Stosownie do treści art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n., badanie zgodności projektu podziału
z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych po podziale działek gruntu zgodnie z tym przeznaczeniem. Oznacza to, że przy opiniowaniu wstępnego projektu podziału organ obowiązany jest uwzględnić przeznaczenie terenu określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt podziału realizuje to przeznaczenie. Organ opiniujący w ramach badania kryterium dopuszczalności podziału z punktu widzenia zgodności z planem powinien również ocenić możliwości przyszłego zagospodarowania nowoutworzonych działek, zgodnie z celem i przeznaczeniem nieruchomości w planie miejscowym.
Organ ma obowiązek ustalenia okoliczności faktycznych stanowiących przesłanki podziału, w szczególności celu podziału oraz zamierzonego przeznaczenia działek powstałych w wyniku podziału. W opinii o zgodności podziału nieruchomości organ powinien w oparciu o jednoznaczne ustalenia faktyczne określić cel podziału oraz zamierzenia co do dalszego zagospodarowania działek, tak by powstałe jednostki geodezyjne nie stały w sprzeczności z możliwością racjonalnego wykorzystania gruntów, zakreśloną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Oceny tej organ powinien więc dokonać przez pryzmat skutku podziału nieruchomości, w wyniku czego dochodzi do powstania odrębnych nieruchomości. W wyroku z dnia 7 stycznia 2002 r. (sygn. akt I SA 1400/00, LEX nr 81990) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodność z ustaleniami planu, o której mowa w art. 93 ust. 2 u.g.n dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Oznacza to, że przy zatwierdzeniu i opiniowaniu projektu podziału organ musi przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt realizuje to przeznaczenie, a także, czy służy temu przeznaczeniu (podobnie WSA w Warszawie w wyroku z 27 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2355/05, LEX nr 235307, wyrok WSA w Warszawie z 7 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1800/07, LexPolonica nr 1994264).
W wyroku z 28 sierpnia 2008 r. (sygn. akt II SA/Bk 281/08, LEX nr 516739) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku orzekł, iż ocena zgodności podziału z ustaleniami planu musi dotyczyć całości nieruchomości, to jest każdej z działek, która miałaby powstać na skutek podziału.
Nie powinno budzić zastrzeżeń stanowisko, że w sprawie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości organ prowadzący to postępowanie jest obowiązany do przestrzegania ogólnych zasad postępowania administracyjnego, przede wszystkim tych, które zostały określone w art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – "k.p.a.". Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie, obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Z kolei przepis art. 7 k.p.a. stanowi natomiast, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności
i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. We wskazanym artykule przewidziano zasadę praworządności, zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
Stwierdzić należy, iż zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego stanowią integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym wymieniony art. 7 k.p.a. jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący organy do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość wydanego postanowienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 2351/05, Lex nr 196302). W myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona
i czy stanowi materiał dowodowy będący niezbędną podstawą do wydania decyzji administracyjnej oraz jej uzasadnienia.
Ponadto należy zwrócić uwagę, iż integralnym elementem wydanej przez organ administracji publicznej decyzji jest również jej uzasadnienie, o czym stanowi wprost art. 107 § 1 k.p.a. Kontroli sądu administracyjnego podlega decyzja administracyjna jako całość, a więc łącznie z jej uzasadnieniem. Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji zostały zawarte w art.107 § 3 k.p.a., który stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,
z przytoczeniem przepisów prawa. Dopiero przy spełnieniu tych wymogów uzasadnienie w dostatecznym stopniu motywuje rozstrzygnięcie i pozwala na poznanie i ocenę rozumowania organu poprzedzającego konkluzję (stanowisko organu) znajdującą swój wyraz w rozstrzygnięciu.
Przenosząc powyższe wymogi określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak i Wójt Gminy nie odnieśli się do kluczowych kwestii stanowiących o istocie rozpoznawanej sprawy administracyjnej, a niezbędnych do końcowego załatwienia sprawy. Zarówno SKO jak i organ I instancji naruszyły przepisy postępowania - art. 80 kpa w związku z art. 7 i art. 77 kpa w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie wadliwej oceny zgodności podziału z treścią obowiązującego planu miejscowego, to zaś skutkowało naruszeniem przepisu prawa materialnego - art. 93 ust. 2 u.g.n.
Oba rozstrzygające sprawę organy skoncentrowały się na zgodności przeznaczenia
z planem miejscowym działki oznaczonej nr [...] (wydzielanej pod ulicę dojazdową), pomijając okoliczność, że powstała skutkiem takiego wydzielenia również działka [...] i należy dokonać analizy, czy po dokonanym podziale będzie spełniała ona swoją funkcję.
Organy stwierdziły zgodność wstępnego podziału z planem miejscowym nie wyjaśniając tak naprawdę na czym owa zgodność ma polegać.
W ogóle nie przeanalizowano zapisu § 47 uchwały Rady Gminy z dnia [...] września 2010 r. Nr XL/237/10 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, a w szczególności pkt 2 lit. c, gdzie zapisano, że dopuszcza się zachowanie istniejącej szerokości dróg na terenach zainwestowanych. Wprawdzie podano treść powołanego wyżej § 47, ale nie odniesiono tych zapisów do tej konkretnej sprawy. Zgodnie z tym przepisem dopuszcza się szerokość drogi min. 10 m w liniach rozgraniczających, a ulica jednojezdniowa może być szeroka na 5 m, ponadto dopuszcza się zachowanie istniejącej szerokości dróg na terenach zainwestowanych. Tymczasem nie wiadomo jaka projektowana droga ma być, czy jednojezdniowa czy nie. Wydzielając działkę nr [...] organ nie wskazał jakiej szerokości ma ona być 5 m,10 m czy więcej. W związku z powyższym nie wiadomo, czy proponowany podział jest jedynym możliwym rozwiązaniem.
W wyroku z 23 listopada 2005 r. (sygn. akt II SA/Wa 1918/04, LEX nr 213637) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, iż opinia o zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego musi wyraźnie wskazywać czy projektowany podział jest z tym planem zgodny. Wydając opinię o zgodności projektu podziału z planem zagospodarowania przestrzennego należy wziąć pod uwagę tak część graficzną jaki opisową tego planu, wskazać stronom jakie jest przeznaczenie terenu tych działek, o podział których wnoszą i na jakiej części opisowej planu została oparta opinia.
Z map załączonych do akt niniejszej sprawy wynika, że z nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością skarżącego wydzielono znacznie węższe działki, nie wiadomo czym to jest podyktowane. Organy powinny w opisowej części opinii powyższą kwestię w sposób jednoznaczny wyjaśnić.
Zauważyć należy, że postanowienie, o którym mowa art. 93 ust. 4 u.g.n. stanowi etap postępowania administracyjnego o zatwierdzenie podziału nieruchomości. Organ zatwierdzający podział jest związany opinią o podziale ( por. wyrok WSA we Wrocławiu z 11 maja 2011r., sygn. akt II SA/Wr 168/11, LexPolonica nr 2589629). Oznacza to, że postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy de facto ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o dokonanie podziału nieruchomości. Pozytywna opinia stanowi bowiem podstawę do opracowania projektu podziału nieruchomości, negatywna natomiast przesądza o odmowie zatwierdzenia projektu. Dodać też trzeba, że przewidziana przez ustawodawcę wpierw instancyjna, a następnie sądowa kontrola legalności tegoż postanowienia, powoduje, że opinia co do zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego przestaje być rozstrzygnięciem arbitralnym, a zainteresowana strona (osoba mająca w tym interes prawny) może je kwestionować poprzez wniesienie zażalenia, a dalej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wobec powyższego wszelkie niejasności co do samego podziału muszą być wyjaśnione już na omawianym etapie, a nie na kolejnym – czyli na etapie opracowania podziału, który opiera się na pozytywnej opinii wstępnego podziału.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, przy opiniowaniu projektu podziału działki nr [...], Wójt Gminy zobowiązany będzie przede wszystkim do uwzględnia przeznaczenia terenu określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i z tego punktu widzenia do dokonania oceny, czy projekt podziału w/w działki realizować będzie to przeznaczenie, a także, czy służyć będzie temu przeznaczeniu. Ocena ta powinna dotyczyć całości nieruchomości, to jest każdej z działek, która miałaby powstać na skutek podziału.
Z uwagi na wskazane wyżej uchybienia Sąd uznał, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2012 r. naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy, a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w związku z 205 cytowanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło