II SA/Go 639/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-11-17
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Maria Bohdanowicz, Ireneusz Fornalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji jest zgodne z prawem, jeśli doręczenie tej decyzji było wadliwe?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo pewnych wątpliwości co do pierwszego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, drugie doręczenie było skuteczne. Skuteczne doręczenie uruchomiło bieg terminu do wniesienia odwołania, a ponieważ odwołanie zostało wniesione po jego upływie, organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu.Stan faktyczny
Organ celny nałożył na H.J.C. karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez licencji i opłaty za przejazd. Decyzja organu pierwszej instancji była kilkukrotnie doręczana, z trudnościami. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszej decyzji utrzymującej karę, organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od pierwotnej decyzji. H.J.C. zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów o doręczeniach i pouczeniach.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Protokolant referent Marta Świetlik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi H.J.C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na H.J.C. karę pieniężną w kwocie łącznej 11.000,00 zł, tj. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w wysokości 8.000,00 zł oraz za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych w kwocie 3.000,00 zł.
Decyzję podjęto w oparciu o następujący stan faktyczny:
W dniu [...] września 2006, na drodze krajowej nr [...], wjazd na Drogowe Przejście Graniczne funkcjonariusze celni Referatu Grupy Mobilnej zatrzymali do kontroli samochód ciężarowy marki [...] numer rejestracyjny [...] (właścicielem pojazdu jest H.J.C. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą – H.J.C. "A"), którym kierował J.W. przewożący towar do Niemiec, na co przedłożył dokumenty. Kierujący pojazdem przedstawił wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na wykonywanie przewozu na potrzeby własne. Natomiast nie posiadał w pojeździe, ani też nie okazał do kontroli wypełnionej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. W toku postępowania administracyjnego ustalono także, iż strona nie dysponowała licencją na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego transportu drogowego rzeczy.
Powyższą decyzję zaadresowaną do H.J.C. nadano w dniu [...] czerwca 2009 w urzędzie pocztowym, jednakże przesyłka została zwrócona z adnotacją "awizowano nie zastano" i "awizowano powtórnie". Ze zwróconej korespondencji nie wynikało jednak w jaki sposób zawiadomiono adresata o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym.
W dniu [...] lipca 2009r. Naczelnik Urzędu Celnego ponownie nadał przesyłkę z przedmiotową decyzją. Korespondencja została zwrócona w dniu 22 lipca 2009 z adnotacją,, adresata nie zastano-awizowano w dniu 3 lipca 2009" i " awizowano powtórnie - 10 lipca 2009".
Pismem z dnia [...] lipca 2009r. organ celny zwrócił się do Posterunku Policji
z prośbą o doręczenie H.J.C. decyzji z dnia [...] czerwca 2009, z uwagi na trudności w doręczeniu stronie korespondencji. Komisariat Policji pismem z dnia [...] września 2009 r. powiadomił, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 9 czerwca 2009 r. została doręczona H.J.C. w dniu 21 września 2009r.
H.J.C., reprezentowany przez pełnomocnika adw. T.G.. w dniu [...] października 2009 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji.
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2009 r.
Powyższa decyzja Dyrektora Izby Celnej stała się przedmiotem skargi H.J.C. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wniósł o uchylenie w całości orzeczeń wydanych przez organy celne obu instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 4 marca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. (sygn. II SA/Go 69/10) uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2009 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż organ odwoławczy wydając decyzję ostateczną nie przeprowadził czynności w postępowaniu wstępnym, które miały na celu ustalenie, czy odwołanie H.J.C. od decyzji organu I instancji zostało wniesione z zachowaniem terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Zdaniem Sądu nie zostało wyjaśnione z jakich powodów w postępowaniu administracyjnym nie uznano doręczeń z dnia 10 czerwca 2009r. oraz z dnia 1 lipca 2009r. za skuteczne, ani też dlaczego organ przyjął, że przesyłkę kierowaną do strony doręczono skutecznie dopiero z dniem 21 września 2009 r. i na tej podstawie przyjął, że odwołanie zostało wniesione w terminie.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dyrektor Izby Celnej wystąpił z reklamacją w przedmiocie nienależytego wykonania usługi pocztowej przez Urząd Pocztowy, celem ustalenia, czy w skrzynce odbiorczej H.J.C. pozostawiono dwa awiza z informacją o terminie odbioru przesyłki w siedzibie urzędu pocztowego miejsca zamieszkania adresata.
Oddział Rejonowy Centrum Poczty wyjaśnił, że przesyłka polecona nr [...] nadana w dniu 10 czerwca 2009 r. była awizowana w dniu 12 czerwca 2009 r. oraz w dniu 19 czerwca 2009 r. Natomiast przesyłka polecona nr [...] wysłana do H.J.C. w dniu 1 lipca 2009 r. była pierwszy raz awizowana w dniu 3 lipca 2009r., a drugi raz w dniu 10 lipca 2009r. W obu przypadkach pierwsze i drugie awiza zostały umieszczone w skrzynce oddawczej adresata.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010r. Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 134 w związku z art. 125 § 3 , art. 57 § 1 i § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) stwierdził, że odwołanie H.J.C. od decyzji z dnia [...] czerwca 2009r. zostało złożone z uchybieniem terminu do wniesienia środka zaskarżenia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż rozstrzygnięcie wydane przez Naczelnika Urzędu Celnego w dniu [...] czerwca 2009r. zostało skierowane do H.J.C. na jego adres zamieszkania. Organ podał, iż z uwagi na to, iż adresata nie zastano w dniu 12 czerwca 2009r., stąd też przesyłkę poczta przechowywała przez okres czternastu dni w placówce w [...], po myśli art. 44 § 1 pkt 1 kpa. Ponieważ korespondencji nie podjęto we wskazanym wyżej terminie, stąd w dniu 19 czerwca 2009 r. pozostawiono powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki. Dyrektor IC podkreślił, iż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. przesyłki nr [...] nie zaznaczono, czy w skrzynce oddawczej H.J.C. pozostawiono zawiadomienie o pozostawieniu pisma z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni od dnia 12 czerwca 2009r.
Dalej organ II instancji poinformował, iż w dniu 1 lipca 2009r. Naczelnik Urzędu Celnego
przesyłką nr [...] przesłał po raz drugi swoją decyzję na adres zamieszkania H.J.C.. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że dla tej przesyłki pierwsze awizo pozostawiono w skrzynce odbiorczej adresata w dniu 3 lipca 2009r., a drugie zawiadomienie miało miejsce w dacie 10 lipca 2009r.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż z pisma Oddziału Rejonowego Centrum Poczty wynika, że w datach 12 czerwca 2009r. oraz 19 czerwca 2009r. dla przesyłki nr [...] oraz w dniach 3 lipca 2009 r. i 10 lipca 2009 r. dla przesyłki nr [...] w skrzynce oddawczej H.J.C. pozostawiono zawiadomienia o sposobie i miejscu odbioru przesyłek.
W tej sytuacji Dyrektor Izby Celnej, kierując się treścią art. 44 § 1 pkt 1 oraz art. 44 § 2 kpa uznał, że dla przesyłki nr [...] nadanej przez Naczelnika Urzędu Celnego w dniu 10 czerwca 2009 r. nie można przyjąć, iż doręczenie zastępcze nastąpiło z dniem 19 czerwca 2009 r., gdyż wątpliwości co do pozostawienia pierwszego oraz drugiego awiza zostały usunięte dopiero z dniem 17 maja 2010 r. Natomiast analiza sposobu doręczenia przesyłki z dnia 1 lipca 2009 nr [...] daje podstawy do przyjęcia, iż decyzję z dnia 9 czerwca 2009 r. organ l instancji doręczył zastępczo z dniem 17 lipca 2009 r., zgodnie z treścią art. 44 § 4 kpa, bowiem pismo kierowane do H.J.C. poczta przechowywała przez okres czternastu dni w swojej placówce, adresatowi pozostawiono w jego skrzynce oddawczej dwa awiza, a ponadto fakt pozostawienia zawiadomień zaznaczono na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia rozpoczął się z dniem 18 lipca 2009 r. (w sobotę ) i skończył się z dniem 31 lipca 2009r. Dyrektor organu drugiej instancji poinformował, iż poza sporem jest, iż odwołanie H.J.C. zostało sporządzone, jak wynika z jego treści, w dniu [...] października 2009r., ale nadano je listem poleconym w dniu 5 października 2009r., a więc 66 dni po upływie terminu wskazanego w ustawie o transporcie drogowym (art. 93 ust. 5) do wniesienia środka zaskarżenia. Strona nie złożyła natomiast wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 2 kpa).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Gorzowie Wlkp., reprezentowany przez adwokata T.G., zarzucił organom naruszenie:
1. art. 8 k.p.a. i art. 122 k.p.a. polegające ich niezastosowaniu pomimo uznania pierwotnie zarówno przez organ I jak i II instancji, że decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona stronie dopiero w dniu 21. 09. 2009 roku oraz pouczenia w tej decyzji strony o możliwości, sposobie, terminie wniesienia środka zaskarżenia
2. art. 136 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez wydanie w postępowaniu odwoławczym orzeczenia mniej korzystnego dla strony odwołującej
3. art. 9 k.p.a w zw. z art. 44 k.p.a. poprzez nieprawidłowe pouczenie strony
o podstawach (terminach) stosowania i skutkach wynikających z treści art. 44 k.p.a. a ograniczenie się jedynie do pouczenia strony o obowiązku informowania o zmianie adresu
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia organu drugiej instancji w całości oraz poprzedzającej je decyzji organu pierwszej instancji w całości i umorzenie postępowania,
2) ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu drugiej instancji oraz decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnianiu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a."
W niniejszej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie nastąpiły, dlatego skarga została oddalona.
Na wstępie zważyć przyjdzie, iż działanie organów administracji publicznej
w sprawie spornej kary pieniężnej za wykonywanie przez skarżącego transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, stanowiło już przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego toczącego się przed tutejszym Sądem, który wyrokiem z dnia 4 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Go 69/10 uwzględniając skargę H.J.C. uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zwrócić należy uwagę, iż po myśli przepisu art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osadzonej co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 P.p.s.a.).
Stosownie do przepisu art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej jako "K.p.a." postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Od decyzji organu l instancji przysługuje stronie odwołanie do organu II instancji.
Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie od decyzji organu administracji publicznej pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia stronie. Przy czym pamiętać należy, iż w fazie wstępnej postępowania odwoławczego organ ma obowiązek ocenić czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie.
W przypadku, gdy organ ustali, iż odwołanie zostało wniesione w terminie, wówczas jest ono rozpatrywane merytorycznie. W przeciwnym razie organ jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 134 K.p.a. W orzecznictwie utrwalił się bowiem pogląd, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu na podstawie art. 134 K.p.a. Zatem stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, a wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej jaką jest przepis art. 134 K.p.a. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Gd 1482/96; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94).
W celu ustalenia czy środek procesowy jakim jest odwołanie został wniesiony
w terminie, organ winien w pierwszej kolejności ocenić skuteczność doręczenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
W doktrynie wyróżnia się ze względów podmiotowych dwa rodzaje doręczania pism - doręczenie właściwe oraz zastępcze. Doręczanie pism w trybie określonym w art. 42 K.p.a., z uwagi na to, że pismo adresat odbiera osobiście, jest doręczeniem właściwym. Wszystkie inne formy doręczeń pism osobom fizycznym mają charakter uzupełniający. Taki charakter uzupełniający ma doręczenie zastępcze, które normuje przepis art. 43 K.p.a., zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Jeżeli oba omówione powyżej sposoby doręczenia nie mogą być zastosowane, wówczas kwestię doręczenia reguluje art. 44 K.p.a., który miał również zastosowanie w niniejszej sprawie.
Przepis art. 44 K.p.a. określa dwie przesłanki skuteczności doręczenia. Pierwszą z nich jest przechowywanie pisma przez oznaczony okres w placówce pocztowej (w przypadku doręczenia pisma przez pocztę). Drugą przesłanką jest umieszczenie zawiadomienia
o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej, w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe
w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w ww. terminie siedmiodniowym pozostawia się powtórne zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. W sytuacji, gdy przesłanki te zostały spełnione, zgodnie z przepisem art. 44 § 4 K.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 44 § 1 K.p.a. Jest to domniemanie, że doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez pocztę) i nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia.
Z akt sprawy wynika, że decyzja organu pierwszej instancji była doręczana do skarżącego jako jej adresata aż trzykrotnie. Pierwszy raz w dniu 10 czerwca 2009r. (przesyłka nr [...]), przy czym adresata nie zastano w dniu 12 czerwca 2009r. i pozostawiono pierwsze awizo, a w dniu 19 czerwca 2009r. kolejne. Przesyłkę tę zwrócono jako niepojętą w terminie (koperta znajduje się w aktach adm. – k. 25a) w dniu 26 czerwca 2009r. przy czym nie zaznaczono, czy i gdzie pozostawiono zawiadomienie o przechowywaniu pisma w placówce pocztowej z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni od dnia 12 czerwca 2009r.
W dniu 1 lipca 2009r., Naczelnik Urzędu Celnego (przesyłka nr [...]) przesłał po raz drugi swoją decyzję na adres zamieszkania H.J.C.. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że dla tej przesyłki pierwsze awizo pozostawiono w skrzynce odbiorczej adresata w dniu 3 lipca 2009r., a drugie zawiadomienie miało miejsce w dacie 10 lipca 2009r. Tym razem na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdowała się adnotacja o sposobie i miejscu przechowywania przesyłki. Korespondencję tą zwrócono jako niepojętą w terminie w dniu 20 lipca 2010r.
Następnie pismem z dnia [...] lipca 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego powołując się na § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 2005 r. w sprawie zasad współdziałania organów celnych z organami administracji publicznej oraz innymi państwowymi i samorządowymi jednostkami organizacyjnymi zwrócił się do Posterunku Policji o doręczenie H.J.C. decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. w związku z trudnościami z doręczaniem mu korespondencji. Pismem z dnia [...] września 2009 r. Komendant Komisariatu Policji poinformował, iż decyzja została doręczona w załączeniu przesyłając zwrotne potwierdzenie odbioru przez H.J.C. decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. z datą odbioru - 21 września 2009 r. (k. 26 akt adm.).
Ponadto z pisma z dnia [...] maja 2010r. (k. 79 akt sprawy) Oddziału Rejonowego Centrum Poczty wynika, że w datach 12 czerwca 2009r. oraz 19 czerwca 2009r. dla przesyłki nr [...] oraz w dniach 3 lipca 2009 i 10 lipca 2009 dla przesyłki nr [...] w skrzynce oddawczej H.J.C. pozostawiono zawiadomienia o sposobie i miejscu odbioru przesyłek.
Odnosząc się do kwestii pierwszego doręczenia stwierdzić należy, iż po wyroku z dnia 4 marca 2010r. (sygn. akt II SA/Go 69/10) uchylającym decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2009r. z uwagi na niewyjaśnienie kwestii terminowego wniesienia odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (ww. pismo Oddziału Rejonowego Centrum Poczty) wynika, że informację o sposobie i miejscu odbioru przesyłki z dnia 10 czerwca 2010r. pozostawiono skarżącemu w skrzynce oddawczej.
Pozostaje jednak jeszcze jedna kwestia, która umknęła organom administracyjnym prowadzącym postępowanie w niniejszej sprawie, a w szczególności organowi odwoławczemu. Stwierdzić przyjdzie, że gdyby organ pierwszej instancji wyjaśnił - zwracając się do operatora pocztowego, przed ponowną próbą doręczenia swojej decyzji, czy została spełniona druga z ww. przesłanek określonych w art. 44 K.p.a., to i tak pierwotne doręczenie rozstrzygnięcia z dnia 9 czerwca 2010r. było nieprawidłowe. Doręczenie to bowiem nie wypełniło pierwszej z omówionych powyżej przesłanek art. 44 K.p.a. dotyczących długości okresu pozostawania przesyłki
w placówce pocztowej.
W myśl art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni
w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, a z takim doręczeniem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Okres 14 dni liczy się od dnia pozostawienia pisma w placówce (data pierwszego awizowania), a doręczenie uważa się za dokonane z upływem czternastego dnia (art. 44 § 2 w związku z art. 44 § 3 i § 4 K.p.a.). Przy obliczaniu ww. 14-dniowego terminu pamiętać należy również o regule zawartej w art. 57 § 1 K.p.a., że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie (w niniejszej sprawie pierwsze awizo), przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
Pierwsze awizowanie przesyłki nadanej w dniu 10 czerwca 2009r. nastąpiło 12 czerwca 23009r. i był to pierwszy dzień z ww. czternastu. Czternasty dzień wobec tego przypadał na 26 czerwca 2009r. i był to ostatni dzień, w którym strona mogła podjąć korespondencję. Zwrot przesyłki winien więc nastąpić w dniu 27 czerwca 200r. (sobota),
a nie jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie w dniu 26 czerwca 2009r. W związku
z powyższym zwrot korespondencji nastąpił przedwcześnie.
Jeśli chodzi o powtórne doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego
z dnia [...] czerwca 2009r., to mając na uwadze powołane powyżej wyjaśnienia Oddziału Rejonowego Centrum Poczty, stwierdzić należy, iż została ona doręczona skutecznie, w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów procedury administracyjnej. Pierwsze awizowanie przesyłki z dnia 1 lipca 2009r. miało miejsce w dniu 3 lipca 2009r. i dlatego ostatnim dniem, w którym H.J.C. mógł odebrać przesyłkę był 17 lipca 2009r., a w przypadku niepodjęcia przesyłki mogła być ona zwrócona do nadawcy najwcześniej 18 lipca 2009r. (sobota). Przesyłka została zwrócona nadawcy 20 lipca 2009r., zatem należy stwierdzić, iż wskazane powyżej przesłanki z art. 44 K.p.a. zostały w przypadku powtórnego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji wypełnione. Skutek doręczenia, o jakim mowa w art. 44 § 4 K.p.a. nastąpił zatem z upływem dnia 17 lipca 2009 r.
Wobec powyższego, czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji rozpoczął swój bieg od dnia 18 lipca 2009r., a zakończył z końcem dnia 31 lipca 2009r. W tym miejscu stwierdzić należy, że powtórne awizowanie miało miejsce w dniu 10 lipca 2009 r., podczas gdy powinno nastąpić 11 lipca, jednakże, nie niweczy to skutku, iż przesyłka pozostawała w placówce pocztowej przez wymagany 14-dniowy okres i skarżący miał możliwość jej podjęcia.
Z akt sprawy bezspornie wynika, iż skarżący wniósł odwołanie dopiero w dniu [...] października 2009r. (data nadania – koperta k. 30 akt adm.), a więc ze znacznym przekroczeniem terminu wyznaczonego przez art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2007 r. Nr 125 poz. 874). Zgodnie z tym przepisem od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje odwołanie do organu nadrzędnego w stosunku do organu, który karę tę nałożył, w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedsiębiorcy lub innemu podmiotowi wykonującemu przewozy na potrzeby własne tej decyzji.
Podsumowując stwierdzić trzeba, iż ponownie przeprowadzone, po wyroku z dnia 4 marca 2010r., postępowanie wyjaśniające pozwoliło ustalić, iż drugie doręczenie decyzji organu pierwszej instancji było zgodne z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle powyższego kolejna, trzecia próba doręczenia tego rozstrzygnięcia była zbędna i mogła mieć dla strony jedynie charakter informacyjny, albowiem uprzednio skutek doręczenia już nastąpił i uruchomiony został bieg terminu do wniesienia odwołania.
W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt, że w sytuacji, kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze ponowne (kolejne) doręczenie decyzji organu pierwszej instancji stronie nie powoduje ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości przyjęcia dwóch różnych dat doręczenia decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 10/07, LexPolonica nr 2231993). Przewidziane w procedurze administracyjnej dwukrotne awizowanie przesyłki i możliwość odebrania jej w ciągu 14 dni gwarantuje stronie, prawidłowo dbającej o swe interesy (tym bardziej w sytuacji przedsiębiorcy), możliwość zapoznania się z treścią przesyłanego dokumentu osobiście, lub poprzez upoważnioną w tym zakresie osobę. Także już po zwrocie przesyłki organowi, strona miała możliwość ustalenia w placówce pocztowej nadawcy kierowanej do niej przesyłki i zapoznania się z jej treścią, celem podjęcia ewentualnych dalszych czynności procesowych.
Na podstawie analizy akt sprawy należy stwierdzić, mając na uwadze art. 153 P.p.s.a. oraz wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2010r. (sygn. akt II SA/Go 69/10), iż organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić należy, iż skarżący w uprzednim postępowaniu sądowoadministracyjnym reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu wyroku z dnia 4 marca 2010 r. Sąd zobowiązał organ do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego bowiem powziął wątpliwości wskazujące na skuteczność powtórnego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Nie może budzić wątpliwości, iż potwierdzenie skuteczności tego doręczenia nie mogło świetle przepisów postępowania administracyjnego mieć innej konsekwencji niż wynikające z przepisu art. 134 stwierdzenie, w drodze postanowienia, że odwołanie z dnia [...] października 2009 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Wraz z upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja organu pierwszej instancji uzyskuje bowiem przymiot ostateczności, i nie może być już wzruszona w zwykłym administracyjnym toku instancji (art. 16 K.p.a.). Ewentualne ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy na skutek odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, skutkowałoby zatem nieważnością decyzji organu drugiej instancji. Zważyć należy, iż od ww. wyroku nie została wniesiona skarga kasacyjna. Zwracając się do Oddziału Rejonowego Centrum Poczty organ drugiej instancji uzyskał informacje niezbędne do stwierdzenia czy odwołanie złożone przez H.J.C. było wniesione w ustawowym terminie czy też nie.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można zarzucić organowi naruszenia art. 8 K.p.a. czyli zasady pogłębiania obywateli do organów Państwa. Organy administracji przede wszystkim zobligowane są zasada praworządności, czyli działania na podstawie obowiązującego prawa, które w sytuacji uchybienia terminowi wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nakłada na organ obowiązek orzeczenia zgodnie z art. 134 K.p.a. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy rozstrzygniętej już bowiem decyzją ostateczną. Chroni to przede wszystkim pewność obrotu prawnego i trwałość decyzji ostatecznych.
Niezrozumiały jest zarzut naruszenia 122 K.p.a., który dotyczy odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących decyzji do ugody administracyjnej i postanowienia w sprawie jej zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia. Instytucja ugody administracyjnej nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania.
Nie maja w rozpoznawanej sprawie administracyjnej zastosowania także wskazane jako naruszone przez organ odwoławczy przepisy art. 136 w związku z art. 144 K.p.a. Przepis art. 136 K.p.a. reguluje bowiem granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym na etapie rozstrzygania merytorycznego sprawy, na podstawie skutecznie wniesionego środka odwoławczego, a nie na etapie wstępnym dotyczącym badania czy odwołanie jest dopuszczalne, czy pochodzi od strony i czy zostało wniesione w terminie. Z kolei przepis art. 144 k.p.a. ma charakter odsyłający i stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 (dotyczącym zażaleń) do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Biorąc pod uwagę treść obu tych przepisów oraz wskazanie, iż ich naruszenie polega na wydaniu w postępowaniu odwoławczym orzeczenia mniej korzystnego dla strony odwołującej, trudno domniemywać jaka była rzeczywista intencja autora skargi, co do treści tego zarzutu. Można jedynie domyślać się, iż wnoszący skargę zarzuca organowi odwoławczemu wydanie orzeczenia mniej korzystnego dla strony, w rozumieniu art. 139 K.pa., czyli naruszenia tzw. zakazu reformationis in peius. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie. Powyższy przepis nie mógł zostać naruszony przez organ odwoławczy poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia o charakterze proceduralnym, nie rozstrzygającym sprawy co do istoty, aczkolwiek kończącym postępowanie administracyjne. Z powodu wniesienia odwołania z uchybieniem terminu sprawa nie została bowiem ponownie rozstrzygnięta, a to oznacza, że organ nie mógł orzec "na niekorzyść" strony odwołującej się, w rozumieniu tego przepisu, czyli wydać rozstrzygnięcia co do istoty sprawy mniej korzystnego dla strony niż orzeczenie organu pierwszej instancji. Podkreślić należy, iż art. 139 K.p.a. dotyczy jedynie stosunku
w administracyjnym toku instancji, czyli decyzji organu odwoławczego, wobec treści decyzji organu pierwszej instancji. Nie można także w okolicznościach rozpoznawanej sprawy upatrywać, jak zdaje się to czynić strona skarżąca, orzeczenia przez organ drugiej instancji na niekorzyść strony w takim rozumieniu, iż uprzednio wydał decyzję merytoryczną (utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji), która została wyeliminowana z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, a na skutek ponownego rozpoznania sprawy stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut sformułowany jako naruszenie art. 9 K.p.a. w związku z art. 44 K.p.a. poprzez nieprawidłowe pouczenie strony o podstawach stosowania i skutkach wynikających z treści tego przepisu, a ograniczenie się do pouczenia o obowiązku informowania o zmianie adresu. Skarżący nie zaprzecza, iż był pouczony zgodnie z treścią art. 41 K.p.a. o obowiązku poinformowania organu
o każdej zmianie swego adresu i skutkach zaniechania takiej informacji (vide pouczenie w zawiadomieniu wszczęciu postępowania z dna [...] grudnia 2008 r. doręczone 5 stycznia 2008 r.- zwrotne potwierdzenie odbioru). Skarżący miał świadomość toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem obowiązujących przepisów. W postępowaniu tym skarżący uczestniczył, odebrał także zawiadomienie o zakończeniu postępowania, wraz z ponownym pouczeniem o treści art. 41 K.p.a. Nadto z akt sprawy wynika, iż w dniu 24 kwietnia 2009 r. skarżący osobiście stawił się w siedzibie organu pierwszej instancji i zapoznał się z aktami przedmiotowej sprawy. Wobec tego należy jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący był w postępowaniu administracyjnym należycie i w odpowiednim do okoliczności sprawy stopniu informowany, zgodnie z dyspozycja art. 9 K.p.a. Skarżący jest przedsiębiorcą co nakłada na niego obowiązek zachowania szczególnej staranności w dbałości o swoje prawa. Wobec zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, skarżący winien się spodziewać, iż zostanie wydana decyzja administracyjna kończąca postępowanie organu pierwszej instancji. W tej sytuacji mając jako przedsiębiorca świadomość trybów doręczeń w postępowaniu administracyjnym winien, zapewnić odbiór korespondencji w taki sposób, aby mógł się zapoznać z jej treścią i ewentualnie uruchomić postępowanie odwoławcze. Zaniechanie przez adresata odbioru przesyłki, nie wstrzymuje biegu terminów, o ile doręczenie jest skuteczne. Jednocześnie całkowicie nieuzasadnione jest oczekiwanie skarżącego co do zakresu informowania go przez organ o wszystkich ewentualnych przepisach regulujących procedurę administracyjna, w tym dotyczących trybu doręczeń zastępczych uregulowanego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło