II SA/Go 645/18

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-10-24

Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Grażyna Staniszewska, Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał interes prawny do uzyskania danych z rejestru mieszkańców dotyczących serii i numeru dowodu osobistego, informacji o pozostawaniu w związku małżeńskim oraz informacji o pozostawaniu przy życiu rodziców dłużnika?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu danych o serii, numerze i dacie ważności dowodu osobistego, informacji o pozostawaniu w związku małżeńskim oraz informacji o pozostawaniu przy życiu rodziców dłużnika. Interes prawny musi być konkretny, aktualny i bezpośrednio związany z realizacją uprawnień, a nie oparty na hipotetycznych przyszłych działaniach lub ogólnych twierdzeniach.
Stan faktyczny
A.W. zwrócił się o udostępnienie danych z rejestru mieszkańców dotyczących jego dłużnika M.C., w tym adresu, poprzednich miejsc zamieszkania, danych dowodu osobistego, informacji o stanie cywilnym i rodzicach. Organ pierwszej instancji udostępnił część danych, a w pozostałym zakresie odmówił, wskazując na brak należytego udokumentowania interesu prawnego. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organ ponownie rozpatrzył sprawę i wydał decyzję odmawiającą udostępnienia danych o dowodzie osobistym, stanie cywilnym i rodzicach, uznając, że wnioskodawca wykazał interes prawny jedynie w zakresie adresów zameldowania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. A.W. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] maja 2017r. A.W. wystąpił do Prezydenta Miasta z wnioskiem o udostępnienie z rejestru mieszkańców danych dłużnika M.C. dotyczących: adresu i daty zameldowania na pobyt stały oraz czasowy, wszystkich poprzednich miejsc zamieszkania, zgłoszenia wyjazdu poza granice kraju, serii i numeru oraz daty ważności dowodu osobistego, pozostawania dłużnika w związku małżeńskim oraz informacji o pozostawaniu przy życiu rodziców dłużnika. Jako uzasadnienie potrzeby uzyskania żądanych danych wnioskodawca wskazał na wezwanie Sądu Rejonowego Wydział Egzekucyjny do podania prawidłowego adresu zamieszkania lub przebywania dłużnika M.C. w celu skutecznego doręczenia pisma zobowiązującego go do stawiennictwa i złożenia wykazu majątku i przyrzeczenia. Organ udostępnił wnioskodawcy dane M.C. dotyczące jego aktualnego zameldowania na pobyt stały i czasowy oraz informację dotyczącą wyjazdu poza granice kraju. W pozostałym zakresie decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Prezydent Miasta odmówił udostępnienia danych o wszystkich poprzednich miejscach zamieszkania, serii i numerze i dacie ważności dowodu osobistego, pozostawaniu dłużnika w związku małżeńskim oraz informacji o pozostawaniu przy życiu rodziców dłużnika. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powodem negatywnego rozstrzygnięcia był brak wystąpienia przesłanki ujętej w art. 46 ust 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, tj. brak należytego udokumentowania przez wnioskodawcę uprawnienia w uzyskaniu wszystkich żądanych danych. Wskutek złożonego przez A.W. odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, która następnie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Go 881/17, Sąd uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2017r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2017 r. uznając, że A.W. wykazał interes prawny w zakresie udostępnienia danych o poprzednich adresach zameldowania na pobyt stały i czasowy M.C.. Ocenę wykazania interesu prawnego w zakresie pozostałych wnioskowanych danych Sąd pozostawił organowi, który przy rozstrzygnięciu winien mieć na uwadze cel postępowania w sprawie wyjawienia majątku, a także zakres podmiotowy tego postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. Prezydent Miasta udzielił stronie informacji o aktualnym i poprzednich adresach stałego i czasowego zameldowania M.C., natomiast decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 47 ust. 3 w związku z art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r. poz. 657 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.) Prezydent Miasta orzekł o odmowie udostępnienia danych o serii, numerze i dacie ważności dowodu osobistego, informacji o pozostawaniu w związku małżeńskim, informacji o pozostawaniu przy życiu rodziców M.C.. W uzasadnieniu organ omówił przeprowadzone postępowanie administracyjne w sprawie, a następnie wskazał, że pismem z dnia [...] lutego 2018 r. przesłał A.W. informację o wszystkich poprzednich adresach zameldowania na pobyt stały i czasowy dłużnika M.C.. Jednocześnie wystąpił do wnioskodawcy z wezwaniem do złożenia wyjaśnień co do wystąpienia nowych okoliczności uprawniających wnioskodawcę do uzyskania wszystkich żądanych danych. Następnie Prezydent podał, że w dniu [...] marca 2018 r., w odpowiedzi na wysłane wezwanie, wpłynęło do niego pismo A.W., w którym nie przedstawiono żadnych nowych dowodów. Wnioskodawca ponownie wskazał, że swój interes prawny wywodzi z przysługującego mu prawa do wystąpienia do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych rodzicach oraz prawa do złożenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, czy też prawa do wystąpienia do polskich placówek dyplomatycznych o pomoc w ustaleniu czy dłużnik przebywa na terenie danego kraju. Dalej organ wskazał, że stosownie do art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności dane z rejestru mieszkańców mogą być udostępnione przez właściwy miejscowo organ gminy przypadku, gdy z wnioskiem wystąpi osoba lub jednostka organizacyjna, która wykaże interes prawny w ich pozyskaniu. Przywołany przepis zwrotem - jeżeli "wykaże interes prawny" określa, że to na stronie żądającej udostępnienia danych spoczywa obowiązek udowodnienia istnienia interesu prawnego upoważniającego do otrzymania tych danych. Tym samym, aby strona wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku wykazania interesu prawnego, obowiązana jest przedłożyć takie dokumenty, o których mowa w przepisach prawa materialnego, z którego wywodzi swoje uprawnienie. Niewątpliwie zatem interes prawny to związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegający na tym, że akt stosowania normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie organ stwierdził, że A.W. wykazał interes prawny w pozyskaniu części żądanych danych, które zostały mu udostępnione pismami z dnia [...] maja 2017 r. i [...] lutego 2018 r. Niemniej jednak żądanie podania serii, numeru i daty ważności dowodu osobistego, informacji o pozostawaniu w związku małżeńskim, informacji o pozostawaniu przy życiu rodziców M.C. wykracza poza udokumentowany przez wnioskodawcę interes prawny, który wynika z zobowiązania sądu z dnia 10 kwietnia 2017 r. w związku z toczącym się postępowaniem o wyjawienie majątku dłużnika. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A.W., w którym zarzucił organowi niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę wyrażającą się w przyjęciu, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego mimo wskazania dokumentów i przepisów, które jego interes prawny konkretyzują. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda podkreślił, że skarżący wykazał jedynie interes prawny do uzyskania informacji o wszystkich adresach zameldowania na pobyt stały i czasowy M.C.. Wnioskodawca przedstawił wezwanie Sądu Rejonowego, zgodnie z którym został zobowiązany do podania adresu zamieszkania dłużnika, przy czym wezwanie sądowe jest dokumentem potwierdzającym istnienie interesu prawnego w żądaniu udostępnienia danych, ale tylko do tych danych wskazanych w wezwaniu. Na posiadanie interesu prawnego do uzyskania pozostałych danych dotyczących M.C., tj. seria, numer i data ważności dowodu osobistego, informacji o pozostawaniu w związku małżeńskim oraz o pozostawaniu przy życiu jego rodziców nie wskazuje zamiar wszczęcia postępowań sądowych i egzekucyjnych przeciwko dłużnikowi, gdyż sam zamiar zainicjowania postępowania sądowego nie wypełnia – zdaniem organu – istotnych elementarnych wartości na jakich oparty jest interes prawny. Wojewoda przypomniał, że ustawa o ewidencji ludności nie definiuje pojęcia interesu prawnego, który ma umocowanie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Interes prawny musi pozostawać w bezpośrednim związku zarówno z uzasadnieniem wskazanym we wniosku, zaznaczonym zakresem danych oraz dołączonymi dokumentami. Interes prawny nie może się ograniczać jedynie do wykazania ogólnego uprawnienia, lecz powinien polegać na udokumentowaniu, że uprawnienie to odnosi się do konkretnej osoby, przy czym wnioskodawca winien przedstawić takie informacje i dokumenty, które jednoznacznie wykażą posiadanie przez niego interesu prawnego. Najważniejszymi cechami interesu prawnego są jego realność i aktualność oraz to, że jest on indywidualny i konkretny. Oznacza to, że musi istnieć aktualnie, a nie hipotetycznie i pozostawać w bezpośrednim związku z przedmiotem sprawy administracyjnej. Samo deklarowanie zainicjowania w przyszłości postępowania sądowego, przesądza o braku uzasadnionych podstaw prawnych i faktycznych wykazania interesu prawnego. Zdaniem Wojewody wykazany przez skarżącego interes prawny w uzyskaniu danych dotyczących M.C. o serii, numerze i dacie ważności dowodu osobistego, informacji o pozostawaniu w związku małżeńskim oraz o pozostawaniu przy życiu jego rodziców nie jest interesem prawnym konkretnym, aktualnym, obiektywnie istniejącym, a jedynie hipotetycznym. A.W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2018r., w której zarzucił naruszenie: 1) art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności poprzez błędną wykładnię przesłanki interesu prawnego stanowiącej podstawę udostępnienia danych objętych wnioskiem oraz nieuwzględnienie, że interes prawny w uzyskaniu danych znajduje podstawę w regulacji materialnoprawnej (w przepisach art. 527 k.c. w związku z art. 258 k.p.c.), 2) art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności w związku z art. 258 k.p.c. poprzez błędne zastosowanie skutkujące przyjęciem, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek zastosowania powołanej regulacji, pomimo iż wnioskodawca będzie zobowiązany do wskazania żądanych danych, 3) art. 28 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i ograniczenie badania przesłanki interesu prawnego wyłącznie do pojęcia ukształtowanego na gruncie powołanego przepisu, który w istocie dotyczy interesu prawnego strony do udziału w postępowaniu administracyjnym, 4) art. 7, art. 75, art. 77 § 1 polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie wyrażającej się w przyjęciu, iż wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego mimo wskazania dokumentów i przepisów, którego jego interes prawny konkretyzują. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wniósł też o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi A.W. wskazał, że M.C. jest jego dłużnikiem i od wielu lat unika spłaty zadłużenia, natomiast organ próbuje dodatkowo chronić dane dłużnika, czym uniemożliwia dochodzenie skarżącemu jego roszczeń. Skarżący wskazał też, że żądane dane są niezbędne w celu odszukania majątku dłużnika lub wystąpienia w jego imieniu o stwierdzenie nabycia spadku lub zachowku, jak również zweryfikowania czy dłużnik nie zbył majątku na rzecz osoby bliskiej. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r. poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona kontrola wydanych w tej sprawie decyzji według wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie są obarczone kwalifikowanymi wadami prawnymi, nie naruszają ani przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego w stopniu skutkującym ich uchyleniem. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowił art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2001 r. o ewidencji ludności (t. jedn., Dz. U. z 2016 r. poz. 722 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności). W świetle tego przepisu dane z PESEL, rejestrów mieszkańców oraz rejestrów zamieszkania cudzoziemców mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Pojęcie interesu prawnego, o którym mowa w art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności nie jest w ustawie zdefiniowane. Dla ustalenia znaczenia tego pojęcia konieczne jest zatem odwołanie się do poglądów wypracowanych w doktrynie i orzecznictwie. Należy przyjąć, że istnienie interesu prawnego uzależnione jest od istnienia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2011, s. 85 i n.; por. też wyrok NSA z dnia 5 lutego 2009, II OSK 95/08). Interes prawny musi być interesem "własnym", "osobistym", "indywidualnym" danego podmiotu i mieć charakter "realny", to jest istnieć aktualnie, a nie hipotetycznie oraz pozostawać w bezpośrednim związku z przedmiotem sprawy administracyjnej (por.m.in. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r. I SA 1748/83, publik. E. Smoktunowicz, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i NSA, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 1994, s. 109). O tym, czy w konkretnej sprawie dany podmiot ma interes prawny, decydują przepisy prawa materialnego nie tylko z zakresu prawa administracyjnego, ale również z zakresu np. stosunków cywilnych. W niniejszej sprawie ustalenie interesu prawnego wnioskodawcy w uzyskaniu danych z rejestrów powinno być powiązane z sytuacją prawną strony w konkretnej sprawie. Wnioskodawca miałby więc interes prawny w uzyskaniu tych danych, gdyby jego sytuacja prawna była zależna od danych uzyskanych z ewidencji, tj. gdyby dane te byłyby niezbędne do zrealizowania przez wnioskodawcę swoich uprawnień. Zawsze zatem należy brać w tym względzie okoliczności danego przypadku. Wskazać należy, że w toku postępowania administracyjnego część z wnioskowanych informacji została skarżącemu udzielona. Odmowa udzielenia dotyczyła natomiast informacji dotyczących danych o serii, numerze i dacie ważności dowodu osobistego, informacji o pozostawaniu w związku małżeńskim oraz informacji o pozostawaniu przy życiu rodziców M.C.. Analizując zasadność powyższego rozstrzygnięcia o odmowie udzielenia w.w. informacji trzeba mieć na uwadze, że interes prawny w ich uzyskaniu skarżący upatruje w postępowaniu o dochodzenie spłaty należności przez dłużnika skarżącego – M.C.. Przed Sądem Rejonowym Wydział Egzekucyjny toczy się postępowanie o wyjawienie majątku przez M.C. (sprawa sygn. [...]), a według twierdzeń skarżącego wskazane dane są mu niezbędne do kontynuowania postępowania sądowego. Zauważyć należy, że instytucja wyjawienia majątku została uregulowana w przepisach art. 913 – 920 Kodeksu postępowania cywilnego. Wskazać przyjdzie, że z treści w.w przepisów nie wynika, aby w postępowaniu o wyjawienie majątku koniecznym było przedstawienie danych dłużnika dotyczących danych o serii, numerze i dacie ważności dowodu osobistego. Jak wynika z akt sprawy, o uzupełnienie wniosku we wskazanym zakresie nie zwracał się Sąd w sprawie sygn. [...]. W toku postępowania skarżący nie udokumentował oraz nie wykazał istnienia interesu prawnego, o którym mowa w art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, w udzieleniu mu powyższych informacji. Aktualne pozostają powyższe uwagi dotyczące wymogu wykazania interesu prawnego odnośnie danych dotyczących pozostawania przez dłużnika w związku małżeńskim. Wniosek o udostępnienie powyższych informacji skarżący uzasadnił zamiarem wystąpienia o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi wykonawczemu, również przeciwko małżonce M.C.. Zauważyć w tym miejscu należy, że wobec argumentacji skarżącego interes prawny w uzyskaniu danych dotyczących pozostawania M.C. w związku małżeńskim nie ma aktualnego, bezpośreniego oraz realnego charakteru, skarżący bowiem dopiero przewiduje lub zakłada, że może wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi wykonawczemu, również przeciwko małżonce M.C.. Trzeba ponadto wskazać, że w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika będącego w związku małżeńskim koniecznym jest wykazanie się dokumentem prywatnym lub urzędowym, z którego będzie wynikało, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika, o czym stanowi art. 787 kpc. Zgodnie z treścią art. 787 kpc tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika. Powyższa regulacja dowodzi, że uzyskanie danych dotyczących pozostawania dłużnika w związku małżeńskim nie będzie wystarczające do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, trzeba ponadto udokumentować zasadność skierowania egzekucji do majątku małżonka dłużnika. W toku postepowania o udostępnienie określonych danych skarżący nie przedstawił dokumentu, o którym mowa w art. 787 kpc, nadto nie wydaje się, aby organ administracyjny był właściwy do badania jego mocy dowodowej, do czego powołany jest sąd powszechny. Osoby i jednostki organizacyjnej ( art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy) mogą ubiegać się o udostępnienie jedynie takich informacji, które znajdują się w rejestrze PESEL, na co zwraca uwagę organ administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Katalog tych informacji określa art. 8 ustawy, a jak wynika z treści tego przepisu informacja o pozostawaniu przy życiu rodziców danej osoby, w katalogu tym nie została pomieszczona. Aby uzyskać wnioskowaną informację skarżący winien zwrócić się o udostępnienie danych wymienionych w art. 8 pkt 26 ustawy, wskazując przy tym niezbędne do tego dane rodziców M.C.. Należy mieć jednocześnie na uwadze, że na zasadzie art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy, wymogiem koniecznym w udostępnieniu w.w. informacji jest wykazanie interesu prawnego. Odnosząc się do argumentacji skargi trzeba zwrócić uwagę, że dane zawarte w rejestrze PESEL podlegają ochronie, mogą zostać udostępnione bez zgody osoby której dotyczą jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tj. gdy jest to uzasadnione realizacją praw podmiotowych wnioskodawcy. W komentarzu do art. 46 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy wskazano, że cyt.: "interes prawny w uzyskaniu danych z ewidencji ma wierzyciel osoby zmarłej w zakresie danych osobowych spadkobierców. Potwierdza to stanowisko WSA w Bydgoszczy, że interes prawny w uzyskaniu danych osobowych o spadkobiercach nie wynika z faktu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, ale z samego istnienia wierzytelności wnioskodawcy, która może być zrealizowana poprzez ustalenie, na kogo przeszły obowiązki majątkowe zmarłego dłużnika (wyrok z dnia 5 marca 2008 r., II SA/Bd 67/08, ZNSA 2008, nr 4). Do podobnych wniosków doszedł WSA w Warszawie w wyroku z dnia 26 października 2009 r., II SA/Wa 1759/08 (LEX nr 573891), stwierdzając, że uzasadnione jest żądanie udostępnienia danych osobowych z ewidencji ludności w celu dochodzenia swoich praw przed sądem lub wykonywania orzeczeń. Natomiast NSA w wyroku z dnia 9 lutego 2011 r., II OSK 180/10 (LEX nr 992500), stwierdził, że wykazanie interesu prawnego w żądaniu uzyskania danych osobowych ma polegać na wskazaniu okoliczności, które "w świetle przepisów prawa materialnego kreują ten interes prawny, a nie na wskazaniu wprost przepisu". Dlatego dokonanie negatywnej oceny wniosku, poprzez przyjęcie braku interesu prawnego, bez wcześniejszego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, jest co najmniej przedwczesne". ( por. komentarz Pawła Zaborniaka do art. 46 ustawy o ewidencji ludności ). Odnosząc powyższy komentarz do rozpatrywanej sprawy stwierdzić przyjdzie, że wierzytelność skarżącego wobec M.C. nie jest kwestionowana, skarżący jej spełnienia może dochodzić bezpośrednio od dłużnika, a wobec tego dane potrzebne do jej zaspokojenia zostały skarżącemu udostępnione. Na datę składania wniosku skarżący nie wykazał natomiast, że zaspokojenia wierzytelności przysługującej mu wobec M.C. dochodzi (lub może dochodzić )również od innych osób (współmałżonka oraz rodziców dłużnika), w tym zakresie interes prawny w uzyskaniu danych nie miał charakteru aktualnego, bezpośredniego oraz realnego. Wydane decyzje - zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji - nie naruszają zatem prawa w stopniu skutkującym koniecznością ich uchylenia. Art. 47 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności przewiduje w takiej sytuacji możliwość wydania przez organ rozpatrujący wniosek, o którym mowa w ust. 1, odmowy w drodze decyzji administracyjnej udostępnienia danych jednostkowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło