II SA/Go 648/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi G.G. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. Starosta po rozpatrzeniu wniosku G.G. z dnia [...] marca 2009 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku letniskowego, szamba, ogrodzenia oraz przyłącza wodnego i elektrycznego na działce nr ew. gruntu [...], określając go jako obiekt kategorii ,,lll". W związku z niezaskarżeniem w/w decyzji przez stronę decyzja stała się ostateczna z dniem 8 kwietnia 2009 r. W dniu [...] marca 2010 r. G.G. wystąpił do Starosty z wnioskiem o sprostowanie decyzji z dnia [...] marca 2009 r. poprzez zmianę w decyzji kategorii obiektu z ,,III" na ,,l" według załącznika do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej zwanej Prawo budowlane). W treści wniosku G.G. wskazał jako podstawę prawną art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwanej kpa). W uzasadnieniu wniosku strona podała, iż zgodnie z klasyfikacją obiektów zawartą w cyt. załączniku do ustawy Prawo budowlane kategoria "III" obejmuje inne niewielkie budynki jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze i garaże do dwóch stanowisk włącznie. Zdaniem wnioskodawcy nie wszystkie jednak domy budowlane w strefie zabudowy letniskowej i nazwane letniskowymi można automatycznie zaliczyć do tej kategorii. Wnioskodawca zwrócił uwagę, iż na gruncie Prawa budowlanego oraz wydanych na jego podstawie rozporządzeń wykonawczych brak definicji domu letniskowego, ale funkcjonuje ono w niektórych miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Następnie wnioskodawca zwrócił uwagę, iż uchwała Rady Miejskiej nr XXIX/178/96 z dnia [...] grudnia 1996 r. w sprawie zmiany planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego gminy w miejscowości [...], obowiązująca dla terenu na którym powstaje dom strony, zawiera ogólne stwierdzenie, że teren ten przeznacza się pod ,,zabudowę letniskową". Zdaniem wnioskodawcy oznacza to, że gmina dopuściła możliwość zabudowy letniskowej z domami na całoroczny pobyt. W ocenie skarżącego dom letniskowy, którego dotyczy decyzja z dnia [...] marca 2009 r. ma charakter domu mieszkalnego jednorodzinnego (całorocznego), tak jak określa to kategoria ,,l" załącznika do ustawy Prawo budowlane. Zmiana w obrębie kategorii obiektu nie powoduje zdaniem strony konieczności zmiany treści projektu i pozwolenia, nadal obejmują one budynek letniskowy w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który na potrzeby klasyfikacji z załącznika do ustawy Prawo budowlane zalicza się do budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...] Starosta działając na mocy art. 113 § 1 kpa oraz załącznika do ustawy Prawo budowlane odmówił G.G. sprostowania decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. w sprawie pozwolenia na budowę budynku letniskowego oraz szamba poprzez zmianę kategorii obiektu z "III" na ,,!". W uzasadnieniu organ wskazał, iż według załącznika do ustawy Prawo budowlane określającego kategorię obiektów budowlanych do kat. ,,III" zalicza się niewielkie budynki jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze i garaże do dwóch stanowisk włącznie, zaś do kat. ,,l" zalicza się tylko budynki mieszkalne jednorodzinne. Organ podkreślił, iż strona w piśmie z [...] marca 2009 r. złożyła wniosek o wydanie pozwolenia budowlanego dotyczący "budynku letniskowego oraz szamba". Ponadto jak dodał organ działka nr [...], na której projektowany jest budynek letniskowy zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej z [...] grudnia 1996 r. położona jest na terenie o symbolu zapisu 63aUTL-2, który przeznaczony jest wyłącznie pod zabudowę letniskową. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył G.G. podnosząc, że nie wszystkie budynki nazwane letniskowymi można automatycznie zaliczyć do III kategorii obiektów budowlanych, gdyż część z nich po spełnieniu określonych kryteriów technicznych jest wg Prawa budowlanego budynkami jednorodzinnymi i winna być zaliczona do l kategorii obiektów budowlanych. Użycie przez ustawodawcę, w załączniku do ustawy Prawo budowlane, pojęcia ,,domy letniskowe" sugeruje, że do tej kategorii obiektów winny zostać zaliczone w pierwszej kolejności budynki nie spełniające wymagań przewidzianych dla domów jednorodzinnych. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Analizując stan faktyczny i prawny organ II instancji stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu, a zarzuty podnoszone w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. Wojewoda wskazał, iż zgodnie z treścią art. 113 § 1 kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Organ odwoławczy zaznaczył, iż ustawodawca, mówiąc o możliwości prostowania błędów pisarskich i rachunkowych czy też oczywistych omyłek, nie wskazuje ustawowej definicji tych pojęć, w związku z czym, stosując ten przepis, należy mieć na uwadze potoczne ich znaczenie. ,,Błąd rachunkowy" oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, a ,,błąd pisarski" to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r.. II SA 863/00. Lex nr 75522). ,,lnna oczywista omyłka" oznacza, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z jednoznacznie wyrażoną przez organ myślą, a spowodowane zostało przez przeoczenie lub niewłaściwy dobór słowa. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Ich oczywistość, stanowi równocześnie normy dopuszczalności sprostowania. Z powyższego wynika, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. Zatem w trybie tym nie podlegają sprostowaniu błędy i omyłki istotne, a więc dotyczące ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Organ odwoławczy wskazał, iż Starosta decyzją z dnia [...] marca 2009 r. pozwolił na budowę budynku letniskowego wraz z szambem na działce nr [...], gdyż takiego zamierzenia budowlanego dotyczył wniosek G.G. i dołączony do niego projekt budowlany. Decyzja ta wydana była w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr XXIX/178/96 Rady Miejskiej z dnia [...] grudnia 1996 r. w sprawie zmiany planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego gminy, w zakresie terenów zabudowy letniskowej, który omawiany teren przeznaczył pod zabudowę letniskową. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem G.G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnosząc o jego uchylenie i rozstrzygnięcie sprawy w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w sprawie, 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1pkt 1 w związku z art. 144 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszego stopnia, mimo iż istniały podstawy do jego uchylenia w wyniku naruszenia art. 113 §1 kpa. W uzasadnieniu skarżący ponownie przywołał argumentację wcześniej przedstawioną we wniosku i zażaleniu. Stojąc na stanowisku, iż dom będący przedmiotem decyzji z dnia [...] marca 2009 r. winien być zaliczony do kategorii l obiektów skarżący zaprezentował w treści skargi obszerne rozważania dotyczące w/w zagadnienia i rozumienia pojęć domu letniskowego oraz budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwaną dalej p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga daną sprawę w jej granicach, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd rozpoznając sprawę ma prawo oraz obowiązek dokonania oceny czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd przy tym nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność W zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie zarówno organu l jak i II instancji są zgodne z prawem wobec czego brak jest podstaw do ich uchylenia bądź stwierdzenia nieważności. Przedmiot skargi w niniejszym postępowaniu stanowi postanowienie organu odmawiające skarżącemu wnioskowanego przez niego sprostowania decyzji o pozwoleniu na budowę budynku letniskowego poprzez zmianę zawartej w decyzji kategorii obiektu z III na l (określonej w treści załącznika do ustawy Prawo budowlane). Na wstępie zaznaczyć należy, iż zastosowany przez organy na gruncie niniejszej sprawy tryb postępowania tj. postępowanie w przedmiocie sprostowania był uzasadniony, gdyż stanowił on konsekwencję jednoznacznie sformułowanego przez skarżącego wniosku inicjującego postępowanie administracyjne. We wniosku tym z dnia [...] marca 2010 r. skarżący wprost zwrócił się o dokonanie przez organ sprostowania decyzji organu z dnia [...] marca 2009 r. powołując dodatkowo jako podstawę prawną wniosku art. 113 § 1 kpa. Powyższe nie pozostawiało zatem wątpliwości co do zakresu żądania strony i konieczności rozpoznania złożonego wniosku w oparciu o treść art. 113 § 1 kpa. Zgodnie z treścią art. 113 § 1 kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Zauważyć należy, iż cytowany przepis nie odnosi się do instytucji zmiany decyzji administracyjnej w znaczeniu przyjętym w art. 16 kpa (gdzie zawarta została zasada trwałości decyzji ostatecznej), a w myśl którego zmiana decyzji ostatecznej (w zakresie merytorycznym) dopuszczalna jest tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Sprostowanie w rozumieniu art. 113 § 1 kpa oznacza zmianę pozostającą bez wpływu na merytoryczny wymiar decyzji oraz skutki prawne przez nią wywoływane. Organ może prostować błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w każdym czasie. Z wykładni językowej przepisu art. 113 § 1 wynika, że w sprawie sprostowania decyzji właściwy jest organ administracji, który wydał tę decyzję. Podkreślić należy, iż organ może dokonać sprostowania wydanej przez siebie decyzji tylko i wyłącznie wówczas, gdy spełniona zostanie choćby jedna z przesłanek określonych w art. 113 § 1 kpa, tj. w orzeczeniu tym zachodzi "błąd pisarski lub rachunkowy" lub "inna oczywista omyłka". Orzecznictwo sądowe ukształtowało następujący sposób interpretacji w/w pojęć. "Błąd rachunkowy" oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia, a "błąd pisarki" - widoczne, wbrew zamierzeniu władzy, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa itp." (wyrok NTA z dnia 13 stycznia 1932 r., L. rej. 8334/30, cyt. za: E. Iserzon, Komentarz, 1937, s. 179-180, wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., II SA 863/00, Lex nr 75522). Na równi z błędem rachunkowym i pisarskim traktowana jest inna oczywista omyłka. Pomimo, iż art. 113 § 1 kpa nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki to już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, iż jest to błąd ewidentny, łatwo zauważalny i niewymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń, ustaleń (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 czerwca 2008 r. II SA/Sz 219/08). Sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone przepisem art. 113 kpa. Przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Te wady decyzji charakteryzuje przy tym ich oczywistość, stanowiąca równocześnie normy dopuszczalności sprostowania. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 10 lutego 1994 r., SA/Kr 723/93, ONSA 1995, nr 2, póz. 65). W orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie przyjęta jest teza, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 26 września 2008 r. II FSK 943/07). W wyroku z dnia 4 maja 1988 r., III SA 1466/87 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, iż: ,,1. Nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji (art. 113 § 1 k.p.a.), które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. 2. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego." Postanowienie o sprostowaniu decyzji wydane w oparciu o art. 113 § 1 kpa nie może kształtować sytuacji prawnej strony, gdyż taki skutek czy to w sferze stosunku materialnoprawnego czy procesowego wywoływać może tylko i wyłącznie decyzja, której sprostowanie dotyczy (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2008 r. II GSK 397/07). Skarżący na gruncie rozpoznawanej sprawy domagał się od organu sprostowania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę budynku letniskowego w zakresie oznaczenia kategorii w/w obiektu z dotychczasowej kat. III na kat. l. Kategorie obiektów określone są w załączniku do ustawy Prawo budowlane. Do kategorii l zaliczył ustawodawca: budynki mieszkalne jednorodzinne, zaś do kategorii III zaliczone zostały: inne niewielkie budynki, jak domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk łącznie. Zamieszczanie przez organy administracji budowlanej kategorii obiektu w decyzji o pozwoleniu na budowę wynika z zastosowania się przez organy do treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. Nr 120 poz. 1127). W/w rozporządzenie wydane zostało na podstawie art. 32 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. W załączniku nr 3 do w/w aktu wykonawczego określony został wzór decyzji o pozwoleniu na budowę ze wskazaniem na poszczególne wymagane prawem elementy takiej decyzji. Wśród tychże elementów ustawodawca wskazał także określenie kategorii obiektu, którego dotyczy pozwolenie na budowę. Zatem uznać należy, iż określenie kategorii obiektu budowlanego stanowi element merytoryczny decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosując się do zawartego w w/w akcie wykonawczym wzoru decyzji Starosta określił w decyzji z dnia [...] marca 2009 r. kategorię obiektu budowlanego - III. Z akt sprawy oraz z wyrażonego przez organ stanowiska wynika, iż zastosowanie kategorii III wynikało z treści złożonego przez skarżącego wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, który dotyczył budynku letniskowego. Wobec powyższego organ nie dostrzegł podstaw prawnych do zmiany określonej w decyzji z dnia [...] marca 2009 r. kategorii obiektu na l, czego domagał się skarżący. Mając na uwadze wcześniejsze rozważania Sąd w pełni podziela stanowisko organów obu instancji co do braku podstaw prawnych uzasadniających uwzględnienie wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2010 r. Jak wskazano powyżej określenie kategorii obiektu stanowi jeden z elementów decyzji o pozwoleniu na budowę, który to element ma charakter merytoryczny. Organ wskazał, iż zawarta w decyzji z dnia [...] marca 2009 r. kategoria obiektu lii określona została na podstawie wniosku, uznając ją za prawidłową w niniejszej sprawie w świetle treści załącznika do Prawa budowlanego. Powyższe przemawia za przyjęciem, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło ze strony organu do oczywistej omyłki czy to pisarskiej, czy też innej (o których mowa w art. 113 § 1 kpa) w zakresie określenia w decyzji kategorii obiektu. Stanowisko organu w sprawie oraz analiza akt administracyjnych sprawy nasuwa wniosek, iż w sprawie nie doszło do mylnego zastosowania przez organ przepisu prawa ani też mylnego ustalenia stanu faktycznego. Powyższe zdaniem Sądu potwierdza dodatkowo fakt złożenia przez skarżącego, we wniosku, zażaleniu oraz skardze, obszernych wywodów dotyczących zasadności zastosowania przez organ w decyzji o pozwoleniu na budowę kategorii l zamiast III obiektu. Wywody skarżącego przeprowadzone w oparciu o analizę przepisów prawa, z przywołaniem orzecznictwa sadowego, odnoszą się merytorycznie do zagadnienia ustalenia właściwiej kategorii obiektu, zatem odnoszą się do istoty tego problemu, a nie wskazują na dokonanie przez organ omyłki natury oczywistej. Reasumując Sąd uznał, iż zastosowana przez organ w decyzji o pozwoleniu na budowę kategoria obiektu nie spełnia znamion określonych w art. 113 § 1 kpa tj. nie stanowi oczywistej omyłki, która byłaby widoczna ,,na pierwszy rzut oka", od razu zauważalna, a wręcz przeciwnie zastosowana została przez organ ,,z pełną świadomością" w powiązaniu z treścią wnioskiem strony o wydanie pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, aby na gruncie rozpoznawanej sprawy zachodziła którakolwiek z przesłanek określonych w art. 113 § 1 kpa uzasadniających dokonanie wnioskowanego sprostowania. W okolicznościach przedmiotowej sprawy dokonanie takiej zmiany (z kategorii III na l) poprzez sprostowanie prowadziłoby do zmiany merytorycznej decyzji, zmieniłoby rozstrzygnięcie organu co do istoty, a to skutkowałoby naruszeniem przez organ przepisów prawa. Dodać należy, iż żądanie określone przez skarżącego we wniosku z dnia [...] marca 2010 r. może być przedmiotem wniosku o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 155 kpa (taki wniosek zgłoszony został przez skarżącego dopiero w treści skargi), gdyż w tym właśnie trybie ustawodawca dopuszcza możliwość dokonania zmiany decyzji ostatecznej co do jej istoty. Wobec powyższego Sąd uznał zarzuty skarżącego zawarte w skardze za nieuzasadnione. Skoro w sprawie nie zaszła oczywista omyłka dotycząca kategorii obiektu budowlanego określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę, brak też było podstaw do przeprowadzenia przez Sąd analizy pojęć określonych w kategorii l i III załącznika do ustawy Prawo budowlane oraz art. 3 pkt. 2 a ustawy Prawo budowlane. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.