II SA/Go 652/11
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-10-27
Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Aleksandra Wieczorek, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Rektor Uniwersytetu) prawidłowo rozpoznał sprawę dotyczącą uchylenia decyzji o przyznaniu stypendium socjalnego i na wyżywienie, stosując się do zasad dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu, stwierdzając naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz przepisów dotyczących uzasadnienia decyzji. Rektor, jako organ odwoławczy, nie rozpoznał sprawy merytorycznie w całości, ograniczając się do stwierdzenia naruszenia przepisów przez organ pierwszej instancji i nie przeprowadzając własnego postępowania wyjaśniającego ani nie dokonując własnej oceny prawnej. Uzasadnienie decyzji było lakoniczne i nie odnosiło się do kluczowych kwestii, co uniemożliwiło sądowi ocenę toku rozumowania organu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Rektora Uniwersytetu, która utrzymała w mocy decyzję Dziekana uchylającą decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej o przyznaniu studentce A.D. stypendium socjalnego i na wyżywienie. Studentka odwołała się, podnosząc m.in. kwestię swojej trudnej sytuacji materialnej i kontynuowania nauki na drugim kierunku studiów magisterskich. Rektor utrzymał decyzję w mocy, wskazując na niezgodność z przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Studentka wniosła skargę do WSA, zarzucając niekorzystną interpretację przepisów, brak uwzględnienia sytuacji materialnej i wadliwe uzasadnienie. WSA uchylił decyzję Rektora.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu i stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi A.D. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej przyznania stypendium socjalnego i na wyżywienie I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., wydaną na podstawie art. 177 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164 poz. 1365 z późn.zm.) w związku z § 3 ust. 5 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Uniwersytetu (stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr 3 Rektora Uniwersytetu z dnia [...] stycznia 2011r.), Dziekan Wydziału [...] uchylił w ramach nadzoru decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Studentów Wydziału [...] z dnia [...] listopada 2010 r. o przyznaniu A.D. stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie na okres od listopada 2010 r. do czerwca 2011 r.
W uzasadnieniu organ podał, iż strona kończąc jednolite studia magisterskie na kierunku pedagogika uzyskała już tytuł magistra i tym samym przyznanie w roku akademickim 2010/2011 stypendium socjalnego i na wyżywienie jest niezgodne z art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 7 ust. 4 ww. Regulaminu. Ponadto powołując się na art. 177 ust. 5 tejże ustawy organ wskazał, że dziekan sprawuje nadzór nad działalnością komisji stypendialnej i ma prawo uchylić decyzję tej komisji niezgodną z przepisami ustawy oraz regulaminem.
W odwołaniu od powyższej decyzji A.D. podniosła, iż pomimo skończonych dwóch kierunków studiów kontynuuje naukę na studiach magisterskich uzupełniających w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra historii, a przepisy ustawy nie określają jednoznacznie, że nie należy się jej w tej sytuacji stypendium socjalne i na wyżywienie. Strona wskazała jednocześnie, iż otrzymane przez nią stypendia w miesiącach listopad 2010 r. – kwiecień 2011 r. zostały wydatkowane, a zwrot tak dużej kwoty (nawet w miesięcznych ratach) stanowiłoby ogromne obciążenie dla niej i jej najbliższej rodziny. Wobec powyższego strona wniosła o umorzenie zwrotu wypłaconych kwot stypendium, zaznaczając, że otrzymaną kwotę stypendium w miesiącu maju 2011 r. jest w stanie oddać Wydziałowej Komisji Stypendialnej.
Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 207 ust. 1 oraz art. 181 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, utrzymał decyzję I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż rozstrzygnięcie Dziekana Wydziału [...] jest poprawne, natomiast przepisy prawa, tj. art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nakazują uchylenie decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej przy Wydziale [...] z dnia [...] listopada 2010 r., jako niezgodnej z przepisami ustawy lub regulaminem.
Skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim A.D., wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie jej nieważności. Strona zarzuciła niekorzystną interpretację przepisu art. 184 ust. 5 ustawy Prawo szkolnictwie wyższym, nie wzięcie pod uwagę ciężkiej sytuacji materialnej w jakiej się znajduje, nie dotrzymanie terminów załatwienia sprawy oraz brak prawidłowego uzasadnienia decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. W skardze strona wniosła również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uzasadniając swoje stanowisko tym, że student nie jest uprawniony do otrzymywania stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowego, gdy uzyskał już tytuł magistra na innym kierunku studiów oraz gdy studiuje drugi kierunek studiów na studiach pierwszego stopnia – w tych przypadkach bowiem nie jest spełniona przesłanka kontynuowania studiów na drugim kierunku studiów w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra.
Za bezzasadne organ uznał również zarzuty strony skarżącej dotyczące nie wzięcia pod uwagę sytuacji materialnej strony, gdyż przedmiotem postępowania
w trybie nadzoru prowadzonym na podstawie art. 177 ust. 5 i 6 ustawy Prawo
o szkolnictwie wyższym nie jest ustalenie sytuacji materialnej studenta, lecz zbadanie pod względem zgodności z ustawą i regulaminem wydziałowej komisji stypendialnej decyzji administracyjnej.
Organ wyjaśnił ponadto, iż przedmiotem decyzji Rektora Uniwersytetu z dnia [...] lipca 2011 r. nie mogły być kwestie związane z umorzeniem zwrotu pobranych kwot stypendiów, gdyż nie są one przedmiotem postępowania nadzorczego.
Postanowieniem z dnia 20 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu wniosku skarżącej, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże jedynie częściowo z przyczyn
w niej wskazanych.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej jako "P.p.s.a."), zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bierze tym samym z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy w której skarga została wniesiona.
Na zasadzie natomiast art. 145 P.p.s.a., Sąd uchyla decyzję lub stwierdza jej nieważność, ewentualnie niezgodność z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." lub innych przepisach.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], którą to organ utrzymał w mocy decyzję nadzorczą Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] maja 2011 r. podjętą w ramach procedury przewidzianej w art. 177 ust. 5-6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Decyzją tą organ uchylił orzeczenie Wydziałowej Komisji Stypendialnej studentów Wydziału [...] z dnia [...] listopada 2010 r. przyznające A.D. na okres od listopada 2010 r. do czerwca 2011 r. stypendium socjalne oraz stypendium na wyżywienie.
Na podstawie art. 177 ust. 5 ustawy nadzór nad działalnością komisji stypendialnej sprawuje dziekan, który ma prawo uchylić decyzję wydziałowej komisji stypendialnej niezgodną z przepisami ustawy lub regulaminem (art. 177 ust. 6 ustawy). Wszczęcie postępowania nadzorczego przez dziekana jest zatem jego wyłączną kompetencją, która ma na celu zbadanie prawidłowości rozstrzygnięć wydawanych przez wydziałowe komisje stypendialne w sprawach świadczeń pomocy materialnej.
W tym miejscu należy zauważyć, że czynności nadzorcze, o których mowa
w przywołanych wyżej przepisach trudno jednoznacznie przyporządkować którejś
z procedur ujętych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.". Nie jest to część postępowania "zwykłego", gdyż wskutek przekazania uprawnień,
o których mowa w przepisach art. 175 ust. 3 w związku z art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, czynności postępowania zwykłego wykonują komisje stypendialne. Nie można także uznać, iż są to czynności podejmowane w ramach trybów nadzwyczajnych regulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego, na co wskazują wymienione w art. 177 ust. 6 ww. ustawy kryteria nadzoru
tj. zgodność z przepisami ustawy lub regulaminu ustalania wysokości, przyznawania
i wypłacania świadczeń pomocy materialnej - odmiennie od kryteriów wznowienia postępowania (art. 145 K.p.a.), stwierdzenia nieważności (art. 156 K.p.a.), czy też uchylenia lub zmiany decyzji (art. 154, 155 K.p.a.).
Należy wobec tego uznać, że ustawodawca w art. 177 ust. 5 i 6 ustawy przewidział odrębną procedurę nadzorczą, do której jedynie odpowiednio należy stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazana swoista procedura nadzorcza, stosownie do treści art. 177 ust. 6 przedmiotowej ustawy może zakończyć się, tak jak to miało w niniejszej sprawie, uchyleniem kontrolowanej decyzji komisji stypendialnej. Jednakże ustawodawca nie wypowiedział się w kwestii formy, w jakiej ma zapaść tego rodzaju rozstrzygnięcie organu nadzorczego.
W przedmiotowej sprawie Dziekan Wydziału [...] wydał – w trybie nadzoru – decyzję z dnia [...] maja 2011 r., a Rektor Uniwersytetu utrzymał tę decyzję w mocy (decyzja z dnia [...] lipca 2011 r.). Skoro zatem mamy do czynienia z postępowaniem, które zakończyło się wydaniem decyzji, oznacza to konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Zdaniem Sądu, w tej kwestii powinien mieć zastosowanie przepis art. 104 K.p.a. przewidujący dla rozstrzygnięcia sprawy formę decyzji (podobnie WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt II SAB/Bd 55/06, Lex nr 213867). Odpowiednie stosowanie procedury administracyjnej oznacza obowiązek przeprowadzenia postępowania zgodnie
z zasadami ogólnymi K.p.a., jak również przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zgodnie z przepisami art. 75 i nast. K.p.a.
Przede wszystkim podkreślić należy, iż w myśl art. 15 K.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Powyższe rodzi taki skutek, że wydanie decyzji przez każdy z organów administracji publicznej musi być poprzedzone samodzielnym przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, ustalenia stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa. Sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Zasada dwuinstancyjności tworzy obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który nie może ograniczyć się do kontroli zaskarżonej decyzji. Niezbędnym wymogiem merytorycznego orzekania przez organ drugiej instancji jest dostateczne i wszechstronne rozpatrzenie okoliczności sprawy. Postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu pierwszej instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 2473/05, Lex nr 196286 oraz z dnia
12 kwietnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1954/05, Lex nr 21215). W wyroku z dnia
12 listopada 1992 r. (sygn. akt V SA 721/92, ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95) NSA przyjął: "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone".
Stosownie zaś do art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. We wskazanym artykule przewidziano zasadę praworządności, zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Stwierdzić należy, iż zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego stanowią integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym wymieniony art. 7 K.p.a. jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz
w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący organy do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą.
Kontroli sądu administracyjnego podlega decyzja administracyjna jako całość, a więc łącznie z jej uzasadnieniem. Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji zostały zawarte w art. 107 § 3 K.p.a., który stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Dopiero przy spełnieniu tych wymogów uzasadnienie w dostatecznym stopniu motywuje rozstrzygnięcie i pozwala na poznanie i ocenę rozumowania organu poprzedzającego konkluzję (stanowisko organu) znajdującą swój wyraz
w rozstrzygnięciu. Zadaniem uzasadnienia jest bowiem przekonanie strony o prawidłowości decyzji. Jednocześnie też powinno ono stwarzać organom nadzoru oraz sądom administracyjnym możliwość sprawdzenia, czy w sprawie, co do okoliczności faktycznych dokonano wszystkich koniecznych ustaleń, a także rozważenia toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz sprawdzenia motywów rozstrzygnięcia.
Ponadto prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma kardynalne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a., a realizowanej na mocy art. 107
§ 3 tego aktu prawnego. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.
Przenosząc powyższe wymogi określone w Kodeksie postępowania administracyjnego na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż Rektor Uniwersytetu nie odniósł się do kluczowych kwestii stanowiących o istocie rozpoznawanej sprawy administracyjnej i tym samym niezbędnych do końcowego załatwienia sprawy. W kontekście ww. zasad procedury administracyjnej organ odwoławczy winien był ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające
i dokonać oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, bądź ewentualnie uzupełnić, w oparciu o normę art. 136 K.p.a., materiał dowodowy w sprawie. Rolą Rektora Uniwersytetu w tym postępowaniu nie było jedynie przytoczenie treści przepisów prawa i ocena postępowania pierwszoinstancyjnego, ale również prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz przedstawienie własnej oceny prawnej rozpoznawanej sprawy, a dodatkowo odniesienie się do kwestii określonych w art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz zarzutów odwołania istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż kwestie dotyczące przyznania studentowi stypendium socjalnego, stypendium mieszkaniowego i stypendium na wyżywienie reguluje art. 173 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel
w budżecie państwa m.in. w formie stypendium socjalnego, mieszkaniowego
i stypendium na wyżywienie. W myśl natomiast art. 184 ust. 5 wskazanej ustawy studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie
i stypendium mieszkaniowe nie przysługuje, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra, jednakże nie dłużej, niż przez okres trzech lat. Zgodnie zaś z art. 186 ust. 1 ustawy rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy, wbrew nakazowi wypływającemu z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - art. 15 K.p.a. oraz przepisów art. 7 i art. 8, art. 77 § 1 i art. 138 K.p.a. nie rozpoznał ponownie sprawy merytorycznie co do istoty w jej całokształcie, w szczególności nie wyjaśnił, dlaczego zastosował taką, a nie inną podstawę prawną orzeczenia. Organ odwoławczy nie dokonał własnego ustalenia stanu faktycznego oraz analizy okoliczności danej sprawy. Brak również wykładni przepisów, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie, tj. art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 7 ust. 4 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów
i doktorantów Uniwersytetu stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu z dnia [...] stycznia 2011 r. Swoje rozstrzygnięcie w sprawie ograniczył jedynie do kilku zdań, iż po stwierdzeniu naruszenia ww. przepisów organ I instancji przeprowadzając przedmiotowe postępowanie, prawidłowo uchylił decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej studentów Wydziału [...] z dnia [...] listopada 2010 r.
Nadto w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie odniesiono się szczegółowo do zarzutów odwołania. Dodatkowo, aczkolwiek nie stanowi to przedmiotu rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją organ winien wskazać stronie dlaczego w tym akcie jej wniosek o umorzenie należności nie został rozpatrzony,
i w jakim trybie to ewentualnie może nastąpić.
Dopiero w odpowiedzi na skargę z dnia [...] sierpnia 2011 r. Rektor Uniwersytetu podjął próbę pełniejszego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, iż próba uzasadnienia wydanej decyzji w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia określonego w art. 107 § 3 K.p.a. – pismo procesowe nie może "uzupełniać" zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w nim rozważań i ocen, które winny zostać zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym tej decyzji (podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 637/10, Lex nr 740884).
Takie działanie organu odwoławczego stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego i skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji, celem zapewnienia tej ogólnej zasady postępowania. Podkreślić bowiem przyjdzie, iż treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji uniemożliwia sądowi ocenę kryteriów, jakimi kierował się organ drugiej instancji utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien objąć oceną
i rozstrzygnięciem te kwestie, które zostały dotychczas pominięte, co w efekcie sprawiło, że stan faktyczny sprawy nie był należycie ustalony i uniemożliwił dokonanie pełnej sądowej oceny zgodności decyzji z prawem materialnym. Nadto organ winien uzasadnić decyzję administracyjna zgodnie ze wskazanymi przepisami.
Marginalnie należy również zauważyć że, aby organ uczelni publicznej mógł domagać się zwrotu przyznanego ostateczną decyzją administracyjna świadczenia, nawet jeżeli później decyzja ta została uchylona, winien wskazać w tym zakresie podstawę prawną swego żądania, czy to w trybie cywilnoprawnym, czy administracyjnoprawnym. Uprawnienie takie może wynikać z obowiązujących przepisów prawa lub ze stosunku zobowiązaniowego. W każdym przypadku organ winien rozważyć czy w związku z ewentualnym wadliwym orzeczeniem wydziałowej komisji stypendialnej może obciążać studenta negatywnymi konsekwencjami w postaci żądania zwrotu świadczenia, zwłaszcza gdy z uwagi na jego charakter (stypendium socjalnego i na wyżywienie) zostało ono zużyte na zaspokojenie bieżących potrzeb bytowych, a nadto strona znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 tej samej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło