II SA/Go 655/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi G.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego G.W. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. . Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] lipca 2018 r., Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2018 r., Nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu P Sp. z o.o. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci P Sp. z o.o. nr [...] na działce nr [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 21 lutego 2018 r. inwestor P Sp. z o.o. wystąpił z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę dla inwestycji "Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej sieci P Sp. z o.o. nr [...]" na terenie położonym w obrębie ewidencyjnym [...] na działce nr [...]. Do wniosku dołączono cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z wymaganymi uzgodnieniami wykonanego przez uprawnionego projektanta, decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., Nr [...] Starosta, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 – dalej jako u.p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej jako k.p.a.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia Spółce P z o.o. na wnioskowaną inwestycję. Odwołanie od powyższej decyzji złożył G.W., w którym podniósł, że budowa stacji bazowej narusza jego interesy. Zauważył, że w [...] istnieją już 4 stacje bazowe, a badania naukowe potwierdzają negatywny wpływ takich inwestycji na życie ludzi, zwierząt, ptaków i roślin. Mimo protestu mieszkańców, decyzja została wydana. Ponadto budowa kolejnej wieży doprowadzi do wyludnienia wsi i pozbawi mieszkańców możliwości osiągania dochodów z turystyki. Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2018 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż działka objęta inwestycją nie znajduje się na terenie na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył ostateczną decyzję Burmistrza z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] o lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia polegającego na budowie bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na działce nr ew. [...]. Przedłożony wraz wnioskiem o pozwolenie na budowę projekt budowlany jest zgodny z warunkami ustalonymi w tej decyzji. Projekt budowlany jest także zgodny z wymaganiami ochrony środowiska oraz kompletny, spełnia wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462 z późn. zm.). Projekt zagospodarowania działki zgodny jest z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi. Spełnione zostały także wymagania dotyczące obowiązku przedłożenia wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Projekt budowlany wykonany został przez osoby posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Wojewoda wyjaśnił, że prowadząc postępowanie odwoławcze przeanalizował również kwestie podniesione przez odwołującego w toku postępowania przed organem I instancji, jak i w treści odwołania. Podkreślił, że przedmiotowe zamierzenie polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej winno podlegać ocenie w zakresie jego wypływu na środowisko. Ponadto ze względu na jego lokalizację w obszarze Natura2000 [...] oraz [...] ocenie winien również podlegać wpływ inwestycji na obszar Natura2000. Dalej Wojewoda wskazał, że organ administracji architektoniczno - budowlanej działa na podstawie wniosku inwestora oraz przedłożonej przez niego dokumentacji. Poziomy pól elektromagnetycznych w otoczeniu stacji bazowej telefonii cyfrowej są zależne od charakterystyk technicznych sprzętu nadawczego, a zwłaszcza mocy nadajników, charakterystyk promieniowania anten oraz sposobów rozmieszczenia tych anten. Poziomy te można wyznaczać zarówno obliczeniowo jak też i pomiarowo. Na etapie planowania lokalizacji stacji bazowych korzysta się z technik obliczeniowych. Wyznaczenie poziomów pól elektromagnetycznych w otoczeniu stacji bazowych bez znajomości danych technicznych sprzętu radiowego oraz sposobu jego rozmieszczenia, zwłaszcza anten i ich charakterystyk, jest niemożliwe. Z uwagi na specyficzny charakter inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, której eksploatacja związana jest z emisją pól elektromagnetycznych, organ administracji architektoniczno - budowlanej zmuszony jest opierać się na szczegółowych danych przedstawionych przez inwestora i dołączonych do złożonego wniosku o pozwolenie na budowę. Jeżeli dokumentacja taka nie budzi zastrzeżeń, nie zawiera nieścisłości, nieprawidłowości, nie ma podstaw, aby odmówić jej waloru wiarygodności i przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych. Może być ona sporządzona na zlecenie inwestora co nie oznacza, iż jest obarczona wadliwością lub stronniczością. Organ zobowiązany jest zatem do sprawdzenia, czy opracowanie takie zawiera wszelkie dane, niezbędne do dokonania oceny, czy planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć określonych szczegółowo w rozporządzeniu. W przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej dane takie stanowią: wskazanie jakiego rodzaju anteny będą instalowane, jakiej częstotliwości pola elektromagnetyczne będą emitowały, jaka będzie równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny, oraz w jakich odległościach od środka elektrycznego anteny, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania, występują miejsca dostępne dla ludności. Natomiast przez określenie "miejsc dostępnych dla ludności", o którym mowa w art. 124 ust. 2 Prawo ochrony środowiska oraz w rozporządzeniu z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 71 z późn. zm.), w kontekście oddziaływania na nie pól elektromagnetycznych należy rozumieć oddziaływanie takich pól zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Przez zwrot "miejsca dostępne dla ludności" należy, zdaniem organu odwoławczego rozumieć miejsca, gdzie choćby potencjalnie może powstać zabudowa zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym zgodnie z ustaleniami prawa miejscowego. W ocenie Wojewody, z ustaleń dokonanych w ramach prowadzonego postępowania wynika, że miejsca dostępne dla ludności w związku z promieniowaniem emitowanym przez przedmiotową stację bazową winny zostać określone na podstawie istniejącej zabudowy Przy takim określeniu poziomów, na których znajdują się miejsca dostępne dla ludności sporządzona została kwalifikacja przedsięwzięcia przez P.K. w lipcu 2017 r. Z rysunków przedstawiających przekrój wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania anten rozsiewczych projektowanych anten stacji bazowej telefonii wynika, iż w odległości maksymalnej 70 m dla anten sektorowych AS21_1, AS26_2, oraz w odległości 40 m dla anteny sektorowej AS25_1 od środka anteny rozsiewczej główna oś wiązki promieniowania będzie przebiegała w miejscach niedostępnych dla ludności. Dane powyższe są deklarowane przez inwestora i nie ma możliwości sprawdzenia zachowania wskazanych parametrów na etapie rozpatrywania wniosku o pozwolenie na budowę. Bezpośrednio po uruchomieniu anten stacji bazowej telefonii komórkowej powinny zostać wykonane pomiary kontrolne, które należy przeprowadzić także w razie zmiany warunków pracy obiektu, o ile mogłyby one mieć wpływ na zmianę poziomów elektromagnetycznych promieniowania jonizującego, którego źródłem jest obiekt. Pomiary te winny zostać wykonane, jak zasadnie zauważył odwołujący, w oparciu o wytyczne zawarte w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003 r. Nr 192 poz. 1883). W oparciu o powyższą kwalifikację ustalono, że projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Tym samy nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Mając na uwadze lokalizację przedmiotowej inwestycji oraz fakt, że nie jest ona bezpośrednio związana z ochroną Natura 2000, ani nie wynika z jej ochrony, organ dokonał oceny, czy zamierzenie to może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Przy dokonaniu tej oceny organ uwzględnił wskazane w opisie obszarów Natura 2000 zagrożenia i presje zarówno dla Obszaru [...], jak i dla Obszaru [...]. Wśród tych presji i zagrożeń nie zostały wskazane maszty i anteny komunikacyjne. Dla obszarów tych wskazano, m.in. pozbywanie się odpadów z gospodarstw domowych/obiektów rekreacyjnych, rybołówstwo, polowanie. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy ustalił, że projektowanej wieży telefonii komórkowej nie należy kwalifikować do przedsięwzięć, które może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura2000. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii naruszenia interesów odwołującego, w tym naruszenie decyzji o warunkach zabudowy wydanych dla działki nr [...], organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowa inwestycja w żaden sposób nie ograniczy odwołującemu prawa do dysponowania jego nieruchomością zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, w tym do jej zabudowy. Nie wpływa ona negatywne na możliwość użytkowania tej nieruchomości w sposób dotychczasowy, czy też planowany przez odwołującego. Odnosząc się do kwestii wpływu inwestycji na wyludnienie wsi, Wojewoda nie dopatrzył się bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zjawiskiem migracji ludności wiejskiej a projektowaną inwestycją. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniósł G.W., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. art. 6 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 pkt 1 u.p.b. w zw. z art. 59 i art. 62a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie z dnia 3 października 2008 r.; 2. art. 6 k.p.a. w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 u.p.b.; 3. art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., naruszenia art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81a k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a., art. 107 §1 pkt 3 k.p.a.; 4. wydanie decyzji w oparciu o projekt budowlany niespełniający wymagań określonych w przepisach prawa budowlanego, tj. naruszenie art. 34 ust. 4 w zw. z art. 34 ust. 2, art. 34 ust. 3 pkt 2 i 5 oraz art. 35 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 w zw. z art. 20 ust. 2 oraz art. 20 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 20 ust. 2 u.p.b. oraz § 3 pkt 1 ppkt 4 oraz pkt 2 oraz § 4 pkt 2 i § 11 pkt 1 ppkt 9 rozporządzenia MTBiGM z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego; 5. niezweryfikowanie przez organ umocowania osoby reprezentującej inwestora w toku postępowania do występowania w imieniu mocodawcy, prowadzące w konsekwencji do nieważności postępowania. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że ustalenie czy planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko dokonywane powinno być na podstawce danych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Z treści zaskarżonej decyzji, a w szczególności z opisu dokumentów złożonych wraz z wnioskiem wynika, że wnioskodawca nie przedłożył w ogóle karty informacyjnej przedsięwzięcia. Analiza dokumentacji załączonej do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę także nie wykazała, aby taka karta została organowi przedstawiona. Zatem, w ocenie skarżącego organ nie przeprowadził w ogóle analizy, czy dla planowanego przedsięwzięcia wymagane jest uprzednie przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, a tym samym naruszył treść art. 32 ust. 1 pkt 1 u.p.b. Podkreślono przy tym, że organ nie miał możliwości dokonania takiej analizy, gdyż inwestor nie załączył do wniosku, a organ nie wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku w zakresie złożenia karty informacyjnej przedsięwzięcia odpowiadającej wymogom wskazanym w art. 62a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Nawet gdyby przyjąć, że dokument zatytułowany kwalifikacja przedsięwzięcia opracowany przez mgra inż. P.K. jest dokumentem, który w mniemaniu inwestora ma być kartą informacyjną, o której mowa w art. 62a ww., to wskazać należy, iż dokument ten nie spełniał wymogów, o których mowa w tym przepisie, a zatem nie może być za taki dokument uznany. Przedłożona bowiem przez inwestora Kwalifikacja nie zawiera w szczególności danych o powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowlanego oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystywania i pokryciu nieruchomości szatą roślinną; rodzaju technologii; operator pominął w kwalifikacji przedsięwzięcia dane dotyczące producenta, typu, mocy, konfiguracji i charakterystyk eksploatacyjnych, a nawet ilości nadajników (modułów RRU) przedmiotowej stacji; ewentualnych wariantach przedsięwzięcia; przewidywanej ilości wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw oraz energii; rozwiązaniach chroniących środowisko; rodzajach i przewidywanej ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko; przedsięwzięciach realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia; ryzyku wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej; przewidywanych ilościach i rodzajach wytwarzanych odpadów oraz ich wpływie na środowisko. Zdaniem skarżącego, konieczne jest powołanie dodatkowego dowodu w postaci prywatnej opinii sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie kompetencje, która dokona oceny prawidłowości przedstawionych danych w przedłożonej Kwalifikacji Przedsięwzięcia pod kątem oceny, czy planowana inwestycja jest inwestycją zawsze znacząco wpływającą na środowisko, a więc wymagająca przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Dane przedstawiane przez inwestorów operatorów telefonii komórkowej w toku postępowań zmierzających do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz pozwoleń na budowę stacji bazowych telefonii komórkowej są niepełne właśnie w celu ukrycia konieczności uzyskania uprzedniej decyzji środowiskowej. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ nie dokonał praktycznie żadnych merytorycznych czynności związanych z oceną zgodności inwestycji z warunkami środowiskowymi. Organ poprzestał jedynie na uznaniu za nie budzące wątpliwości, oświadczenia inwestora wskazane we wniosku, nie dokonując żadnej własnej analizy. Ocena taka jest szczególnie istotna z punktu widzenia pozostałych stron postępowania, a więc właścicieli nieruchomości sąsiednich znajdujących się w bezpośrednim oddziaływaniu inwestycji. Organ zatem w tak znaczącej kwestii oparł się jedynie na oświadczeniu wnioskodawcy, w zasadzie pozostawiając tym samym wykonanie obowiązku ciążącego na organie w myśl art. 35 u.p.b. wnioskodawcy. Zasady doświadczenia życiowego pokazują, że nie należało się spodziewać innego stanowiska strony jak właśnie takiego, które będzie broniło interesów własnych. Rolą organu jest jednak rozpatrzenie interesów wszystkich stron postępowania i taki jest m.in. cel uregulowania zawartego w art. 35 u.p.b. Skarżący podkreślił, że skoro osoby rozpatrujące wniosek o pozwolenie na budowę nie mają kompetencji, aby dokonać sprawdzeń parametrów, winny zwrócić się w tym zakresie do tych komórek organizacyjnych urzędu, które takie kompetencje posiadają. Skoro organ sam potwierdza, że nie ma podstaw do kwestionowania tych twierdzeń, to powinien w tym względzie skorzystać z osób (biegłych) posiadających wiedzę specjalistyczną, nie może natomiast bezkrytycznie podejść do danych przedstawianych przez jedną ze stron postępowania. Zdaniem skarżącego, załączona do wniosku kwalifikacja przedsięwzięcia w sposób bardzo lakoniczny odnosi się do możliwości występowania w miejscach dostępnych dla ludności ponadnormatywnych natężeń pól elektromagnetycznych i nie uwzględnia w ogóle efektu nakładania się pól magnetycznych z innych urządzeń oddziaływujących bezpośrednio na wskazany obszar, a jedynie uwzględnia rzekome parametry planowanej stacji bazowej w oderwaniu od istniejących uwarunkowań środowiskowych. W dalszej kolejności zarzucono zaskarżonej decyzji, że nie zawiera wszystkich niezbędnych składników wymienionych w art. 107 §1 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 34 ust. 2 u.p.b. zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu. Do obowiązków projektanta należy ponadto m.in. zapewnienie w razie potrzeby udziału w opracowaniu projektu osób posiadających uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności. § 3 pkt 1 ppkt 4 Rozporządzenia MTBiGM z dnia 25 kwietnia 2012 wskazuje natomiast elementy jakie powinny znaleźć się na stronie tytułowej projektu, w tym imiona, nazwisko, nr uprawnień, specjalność oraz podpis osoby opracowującej poszczególne elementy projektu. W przedmiotowej sprawie projekt budowlany nie zawiera projektu branży telekomunikacyjnej (wbrew wykazowi dokumentacji składającej się na projekt budowlany) oraz podpisu osoby posiadającej uprawnienia nadane zgodnie z wymogami art. 14 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.b. Na karcie informującej o zawartości projektu znajduje się wprawdzie podpis mgr inż. B.S., przy wskazaniu dokumentacji z branży telekomunikacyjnej, jednak nie ma tam podpisu osoby sprawdzającej. Ponadto brak w dokumentacji dokumentów potwierdzających uprawnienia B.S. do projektowania w branży telekomunikacyjnej. Ponieważ inwestycja zawiera rozwiązania telekomunikacyjne i obejmuje urządzenia telekomunikacyjne, zdaniem skarżącego projekt branżowy dotyczący telekomunikacji powinien także stanowić element projektu budowlanego, a nie tylko być wymieniony w spisie dokumentacji. Również projekt budowlany nie zawierał danych dotyczących urządzeń, które mają być instalowane na maszcie oraz informacji o rzeczywistym obszarze oddziaływania obiektu, powodując naruszenie kolejno art. 34 ust. 3 pkt 3 u.p.b. oraz art. 34 ust. 3 pkt 5 u.p.b. W przedmiotowej sprawie organ nie sprawdził projektu pod kątem kompletności i wymaganych sprawdzeń, a tym samym dokonał zatwierdzenia projektu niespełniającego wymagań ustawowych naruszając tym samym art. 34 ust. 4 u.p.b. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed orangami administracji publicznej. Sąd kontrolując w zakreślonych wyżej granicach legalność decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu P Sp. z o.o., pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, obejmującej między innymi wieżę antenową o wysokości 74,5, dziewięć anten sektorowych i trzy anteny radioliniowe oraz zestaw modułów wyniesionych RRU dla potrzeb obsługi anten sektorowych, stwierdził, że zostały one podjęte z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło w istotnym stopniu rzutować na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną poddanych kontroli sądu rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 32 ust. 1 u.p.b. pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim: przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (pkt 1); uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów (pkt 2); wyrażeniu zgody przez ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa - w przypadku budowy gazociągów o zasięgu krajowym lub jeżeli budowa ta wynika z umów międzynarodowych (pkt 3). Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 1); złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2) - art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć: cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (pkt 1); oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2); decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 3) - art. 33 ust. 2 u.p.b. Zgodnie natomiast z art. 35 u.p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza: pkt 1 - zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; pkt 2 - zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; pkt 3 - kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; pkt 4 - wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - (ust. 1). W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (ust. 3). W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (ust. 4). Z przywołanych wyżej norm prawnych wynika, że warunkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę jest złożenie przez inwestora kompletnej dokumentacji projektowej wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stosownymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, która następnie powinna zostać rzetelnie i kompleksowo oceniona przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej pod kątem zgodności projektowanego zamierzenia inwestycyjnego z planem zagospodarowania przestrzennego lub - w przypadku jego braku - z wymogami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. Pozytywna weryfikacja wspomnianej dokumentacji obliguje organ do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Oceniając spełnienie przesłanek warunkujących udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego, organ zobligowany jest zgodnie z podstawowymi standardami procedury administracyjnymi zakreślonymi regulacjami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. stać na straży praworządności i podejmować wszelkie czynności niezbędne do starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy, uwzględniając przy tym interes społeczny i słuszny interes strony. W tym celu organ powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie w oparciu o całokształt akt administracyjnych sprawy ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyniki poczynionych w tym zakresie ustaleń winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w motywach wydanego przez organ rozstrzygnięcia. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że inwestor do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę załączył kompletną dokumentację, w tym oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ostateczną decyzję Burmistrza o lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] grudnia 2017 roku, projekt budowlany. Nadto do akt sprawy administracyjnej dołączono "Kwalifikację przedsięwzięcia instalacji radiokomunikacyjnej w przedmiocie oddziaływania na środowisko" sporządzoną na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przez mgr inż. P.K. zawierającą obok stosownych obliczeń, graficzny model obszaru oddziaływania instalacji radiokomunikacyjnej na środowisko (graficzne przedstawienie poziomu pól elektromagnetycznych). Powyższą kwalifikację sporządzono w lipcu 2017 roku. Uwzględniając powyższą dokumentację organ II instancji stwierdził, że opierając się na szczegółowych danych przedstawionych przez inwestora, iż przedsięwzięcie objęte wnioskiem nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednocześnie organ uznał dokumentację na podstawie której dokonał powyższych ustaleń za niebudzącą zastrzeżeń. W ocenie Sądu, Wojewoda rozpoznając niniejszą sprawę nie ustrzegł się jednak błędów, które mogły w istotnym stopniu rzutować na wynik sprawy, co stanowiło zasadniczy powód usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako wydanych z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Mianowicie organ odwoławczy nie wypowiedział się jednoznacznie, czy w świetle zebranego materiału dowodowego zachodzi możliwość zdalnego sterowania antenami i związana z tym możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Powyższe nie wynika ze znajdującej się w aktach sprawy kwalifikacji przedsięwzięcia. Brak jest dokumentów w oparciu, o które można by ustalić w jakim zakresie dane techniczne konkretnej anteny umożliwiają jej pochylenie (od ..do). Jeżeli bowiem istnieje możliwość pochylenia anteny, tzw. tilt, to tym samym istnieje możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Okoliczność ta winna podlegać wyjaśnieniu przez organ, a w razie stwierdzenia istnienia takiej możliwości, należało ustalić oddziaływanie anteny od minimalnego do maksymalnego jej pochylenia, aby jednoznacznie zbadać od jakiej do jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania. Ewentualne oddziaływanie w przypadku nachylenia pod różnym kątem anten stacji bazowej jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i powinno zostać zweryfikowane w świetle przepisów mających zastosowanie w sprawie oraz należycie umotywowane w uzasadnieniu decyzji. Zmiana pochylenia anteny może być następstwem nie tylko zamierzonych działań inwestora, ale także następstwem zdarzeń niezależnych od niego np. działaniem sił natury. Ponownej weryfikacji powinny wobec tego podlegać takie zagadnienia jak azymuty, możliwość pochylenia anteny - tzw. tilt, możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania (na skutek działania ludzi i sił natury) bądź przyjęte zabezpieczenia (rozwiązania techniczne) przed możliwą ingerencją ludzi i działaniem sił natury (np. silne wiatry), odległość na jaką urządzenie może emitować pole elektromagnetyczne (równoważna moc promieniowana izotropowo), uwzględniając dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku, (zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności - rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Powyższe zagadnienie nie było również przedmiotem jakichkolwiek rozważań ze strony organu I instancji. Należy nadto zauważyć, że w "kwalifikacji przedsięwzięcia", na którym to dokumencie organ oparł się dokonując analizy oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko zawarto dane dotyczące równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla poszczególnych anten podczas, gdy z dokumentacji wynika, że na maszcie radiowym będzie umieszczonych w sumie dziewięć anten sektorowych, po trzy w każdym z określonych w projekcie budowlanym azymucie (90 stopni, 190 stopni i 300 stopni). Określono więc oddziaływanie na środowisko jedynie pojedynczych anten, a nie całego przedsięwzięcia. Dla ustalenia czy dane przedsięwzięcie oddziałuje na środowisko, w jakim stopniu, czy dana inwestycja może być zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu odpowiednio § 2 ust. 1 bądź § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko, niezbędne jest określenie parametrów zarówno do poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia. Kwestia oddziaływania pola magnetycznego wymaga uwzględnienia maksymalnie możliwego emitowania tego pola z urządzenia. Nie można wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek z poszczególnych anten spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. Odmienna interpretacja § 3 ust. 1 i § 3 ust. 1 pkt 8 powołanego rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 roku prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy. Przyjęcie bowiem, że dla ustalenia czy przedsięwzięcie oddziałuje potencjalnie znacząco na środowisko, niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku, a nawet kilkunastu anten, z których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną co najmniej na linii nakładania się lub przecinania stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne (por. wyroki NSA z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II OSK 3083/15, z dnia 9 grudnia 2016r. sygn. akt II OSK 708/15, z dnia 11 lipca 2018r., sygn. akt II OSK 907/18). W kwalifikacji przedsięwzięcia znajdującej się w aktach sprawy administracyjnej powyższe okoliczności nie zostały wyjaśnione. Organy architektoniczno – budowlane również do powyższej kwestii w uzasadnieniach wydanych decyzji nie odniosły się. Nadto okolicznością, która może mieć istotny wpływ na wynik sprawy jest podnoszona przez skarżącego kwestia innych stacji bazowych telefonii komórkowej, które znajdują się w pobliżu planowanej inwestycji. Organy nie wyjaśniły w jakiej znajdują się one odległości, czy nie zachodzi zjawisko kumulacji i jaki to ma wpływ na środowisko. Ponadto w pismach adresowanych do organów, w tym odwołaniu, skarżący podnosił, że posiada decyzję ustalającą warunki zabudowy dla działki nr [...] stanowiącej jego własność, a położonej w bezpośrednim sąsiedztwie z działką, na której ma być postawiony sporny maszt z antenami. Powyższe również może mieć wpływ na wynik sprawy. Organy winny ustalić, co jest przedmiotem tej decyzji, czy realizacja inwestycji stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania z tego powodu oddziałuje na nieruchomość skarżącego. Od wyników tej analizy z uwzględnieniem powyższych uwag zależeć będzie nie tylko to, czy przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę inwestor obowiązany był uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Zdaniem Sądu istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma pojęcie "odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny", które oznacza odcinek prostej wyznaczony wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny uwzględniając azymut i pochylenie tej osi. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowanym na kanwie problematyki dotyczącej budowy stacji bazowych telefonii komórkowych przyjmuje się, że przez miejsca dostępne dla ludności należy rozumieć nie tylko miejsca, w których wzniesiono już legalnie budynki z przeznaczeniem na pobyt ludzi, ale również miejsca, w których te budynki mogą być wznoszone zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów. Nie budzi więc wątpliwości, że kwestia istnienia miejsc dostępnych dla ludności jest nierozerwalnie związana z możliwością korzystania z prawa własności przez właścicieli nieruchomości będących w zakresie oddziaływania planowanej stacji bazowej. Organ administracji publicznej obowiązany jest do badania i uwzględniania ewentualnej wysokościowej zabudowy działek leżących w pobliżu projektowanej stacji bazowej. Z punktu widzenia istnienia miejsc dostępnych dla ludności istotna jest bowiem okoliczność, do jakiej wysokości na terenie będącym w zakresie oddziaływania planowanej stacji bazowej mogą sięgać budynki. Zatem, przez oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko należy rozumieć oddziaływanie pól elektromagnetycznych zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym (por. wyroki NSA z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 719/09, z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2245/15). W niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż w aktach sprawy, jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest analizy sposobu wykorzystania terenu, na który oddziałuje sporne przedsięwzięcie, w znaczeniu wyżej podanym, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji odnośnie kwalifikacji przedsięwzięcia, jego oddziaływania na środowisko. W tym zakresie postępowanie zostało również przeprowadzone z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a uzasadnienie decyzji nie odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 20 ust. 2 u.p.b. zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu. Do podstawowych obowiązków projektanta należy ponadto m.in. zapewnienie w razie potrzeby udziału w opracowaniu projektu osób posiadających uprawnienia budowlane do projektowania odpowiedniej specjalności. Natomiast art. 20 ust. 2 u.p.b. nakłada na projektanta obowiązek zapewnienia sprawdzenia projektu przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ ma obowiązek sprawdzić kompletność projektu budowlanego i wymaganych sprawdzeń (art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 u.p.b.). Dokonując sprawdzenia projektu budowalnego w tym zakresie organ nie wyjaśnił kwestii związanej ze sprawdzeniem projektu w zakresie branży telekomunikacyjnej. Na projekcie budowlanym, jak zasadnie podniósł skarżący, brak jest danych i podpisu osoby sprawdzającej projekt budowlany w tym zakresie. Organ winien również wyjaśnić kwestię dołączenia do projektu budowlanego dokumentacji dotyczącej projektu w zakresie branży telekomunikacyjnej. W wykazie dokumentacji składającej się na projekt budowlany, taką dokumentację się wymienia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, do projektu budowlanego dołączono dokumenty poświadczające do projektowania w branży telekomunikacyjnej. Za nieuzasadniony należy uznać zarzut dotyczący niezweryfikowania przez organ umocowania osoby reprezentującej inwestora w toku postępowania do występowania w imieniu inwestora. W pełnomocnictwie załączonym do wniosku wskazano, że osoba składająca wniosek w imieniu inwestora jest uprawniona do występowania Spółki we wszystkich sprawach związanych z prowadzoną przez nią budową, eksploatacją i demontażem infrastruktury telekomunikacyjnej. Zdaniem Sądu pod pojęciem prowadzenie budowy mieści się nie tylko prowadzenie robót budowlanych, ale także spraw związanych z tym procesem, a takimi są sprawy związane z uzyskaniem stosownych pozwoleń, dokonywanie zawiadomień np. o rozpoczęciu budowy. Tym samym pełnomocnictwo to upoważniało osoby w nim wskazane do reprezentowania inwestora również w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Zgodnie z art. 80 k.p.a. zgromadzony w toku postępowania wyjaśniającego materiał dowodowy podlega ocenie zgodnie z zasadą swobody oceny dowodów. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udokumentowana. Należy jednocześnie mieć na uwadze, że ocena niektórych dowodów wymaga dokonania ich sprawdzenia przez organy nie tylko pod względem formalnym (np. czy przedłożona do akt sprawy kwalifikacja przedsięwzięcia zawiera wszystkie elementy przewidziane przez przepisy prawa), ale także dokonanie oceny merytorycznej, co z kolei wymaga niejednokrotnie wiedzy specjalistycznej związanej z daną dziedziną, a której to wiedzy organ może nie posiadać. W takiej sytuacji, gdy dany dowód jest kwestionowany w tym zakresie przez strony, w sposób merytoryczny poprzez wskazanie innych dowodów pozwalających poczynić inne istotne do rozstrzygnięcia sprawy ustalenia, wskazują na braki, które czynią wnioski wynikające z tego dowodu co najmniej za przedwczesne, zadaniem organu jest podjęcie czynności procesowych umożliwiających te wątpliwości usunąć. Taką czynnością może być np. przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z danej dziedziny. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została podjęta z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mogących mieć wpływ na wynik sprawy, jak również z naruszeniem przepisów u.p.b. dotyczących zawartości projektu budowlanego i związanych z tym obowiązkiem organu ich sprawdzania tj. art. 20 ust. 1, art. 34 ust. 2 i 3 i art. 35 ust. 1 i 3 u.p.b. Tym samym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I wyroku. Uchylone decyzje zostały wydane między innymi z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W świetle powyższych zastrzeżeń dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko istotne znaczenie może mieć dodatkowo wyjaśnienie, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie (taka sytuacja mogłaby wchodzić w rachubę w przypadku zdalnego sterowania antenami, zmiany ustawienia przez inwestora lub będąca następstwem działania natury) lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne, jak chociażby z inną stacją telefonii komórkowej, z jednoczesnym poczynieniem ustaleń dotyczących oddziaływania pola elektromagnetycznego na miejsca dostępne dla ludzi. Organ powinien również dokonać ponownej kontroli przedłożonego projektu budowlanego w związku z treścią art. 20 ust. 1, art. 34 ust. 2 i 3 i art. 35 ust. 1 i 3 u.p.b. Dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem ustalenia istotnych okoliczności do rozstrzygnięcia sprawy winien mieć na uwadze zasadę swobody oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone od organu na rzecz strony skarżącej koszty postępowania sądowego składa się uiszczony wpis od złożonej skargi w wysokości 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego adwokatem ustalone na podstawie § 14 ust. pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz. 1800 ze zm.) w wysokości 480 zł oraz uiszczoną opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł co łącznie dało kwotę 997 zł.