II SA/Go 669/17

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-09-28

Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Michał Ruszyński, Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym (art. 51 Prawa budowlanego) ma obowiązek ustalić, czy inwestor dysponował prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także czy wykonane roboty budowlane spełniają wymogi techniczno-budowlane dotyczące m.in. ewakuacji i bezpieczeństwa?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu poprzedniego wyroku przez NSA, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA. NSA wskazał, że WSA powinien rozpoznać sprawę z punktu widzenia zgodności z prawem postępowania prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego, również w zakresie prawa inwestorów do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W postępowaniu naprawczym organ nadzoru budowlanego musi ustalić, czy inwestor posiadał tytuł prawny do nieruchomości odpowiadający zakresowi wykonanych robót, a także czy roboty te spełniają wymogi techniczno-budowlane, w szczególności dotyczące ewakuacji i bezpieczeństwa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanych robót budowlanych w budynku wielorodzinnym, w tym zamurowania drzwi i okien, wykonania ścianki działowej włączającej część wspólną do lokalu, zmiany wymiarów okien i drzwi. Organ I instancji nałożył obowiązek przywrócenia ściany szczytowej do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego, jednocześnie stwierdzając brak podstaw do nakazania innych robót naprawczych. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. WSA oddalił skargę, ale NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na konieczność zbadania kwestii prawa do dysponowania nieruchomością oraz spełnienia wymogów techniczno-budowlanych.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi W.W.-K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej W.W.-K. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prowadzący postępowanie jako organ I instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasto (dalej jako PINB), na podstawie przeprowadzonych oględzin nieruchomości przy ul. [...] ustalił, że na parterze budynku od strony ul. [...] zamurowano drzwi wejściowe i trzy okna - w miejscu trzeciego okna wstawiono małe okienko. W korytarzu budynku w części wejściowej od ulicy postawiono ściankę działową, włączając w ten sposób fragment części wspólnej do mieszkania na parterze. W ścianie szczytowej budynku położonej w odległości 3,60 m od granicy działki, na parterze budynku wykonano okno do pomieszczenia mieszkalnego. Na parterze od strony podwórza w miejscu czterech okien wykonano trzy okna o większych wymiarach. Od strony podwórza zlikwidowano ganek drewniany z zadaszeniem, zmieniono kształt schodów zewnętrznych oraz zmieniono wymiary otworu drzwiowego na mniejsze i zlikwidowano naświetle nad drzwiami. Właścicielami lokalu mieszkalnego nr 1 na parterze budynku są J.B. i P.K., natomiast właścicielką lokalu mieszkalnego na piętrze jest W.W.-K.. Organ ustalił, że roboty budowlane w obrębie lokalu mieszkalnego na parterze budynku wykonane zostały około 30 lat wstecz przez ówczesnego właściciela budynku. Natomiast roboty wykonane na częściach wspólnych, tzn. korytarzu i wejściu do budynku wykonane zostały przez J.B. na przestrzeni lat 1982 - 1999. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w oparciu o oświadczenia stron, organ przyjął, że otwór okienny w ścianie szczytowej wykonano przed 30 laty przez ówczesnego właściciela nieruchomości, tzn. przed zasiedleniem budynku przez J.B. i P.K.. Zdaniem PINB, nie ulega wątpliwości, że zakres samowolnie wykonanych robót budowlanych dotyczy przebudowy budynku, na wykonanie której, w świetle art. 28 Prawa budowlanego, konieczne jest pozwolenie na budowę. Decyzją wydaną przez PINB w dniu [...] lutego 2013 r. organ stwierdził brak przesłanek do wydania nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego bądź nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB) decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] PINB nałożył na J.B. i P.K. - współwłaścicieli budynku nr 9 przy ul. [...], obowiązek wykonania w terminie do 30 kwietnia 2014 r. określonych w decyzji robót budowlanych. Na skutek odwołania W.W.-K., WINB decyzją z dnia [...] września 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W wyniku rozpoznania skargi na tę decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Go 949/13 uchylił zaskarżoną decyzję. WINB decyzją z dnia [...] marca 2014 r. uchylił w całości decyzję PINB z dnia [...] sierpnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W toku ponownego rozpatrywania sprawy po przeprowadzeniu w dniu [...] sierpnia 2014 r. oględzin, organ powiatowy ustalił, że na przełomie maja – czerwca 2014 r. J.B. wykonała kolejne roboty budowlane oraz konserwacyjne. Organ ustalił, że wymieniono drzwi wejściowe od strony podwórza, stanowiące obecnie główne wejście do budynku nr 9. Istniejące wcześniej stopnie wejściowe zewnętrzne do budynku wykończono płytkami gresowymi. Na podeście wejścia do budynku wykonano murek stanowiący balustradę. Wylanym betonem utwardzono wzdłuż elewacji wejście do budynku o wymiarach 1,35 x 5m. Od strony podwórza w miejscu jednego dużego okna zostały wstawione dwa okna z filarkiem pomiędzy nimi. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. PINB nałożył na J.B. i P.K. obowiązek przedłożenia oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych na parterze ww. budynku mieszkalnego, rozszerzonej o zakres samowolnie wykonanych robót potwierdzonych w protokole oględzin z dnia [...] sierpnia 2014 r. w zakresie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi i sztuką budowlaną oraz ich wpływu na stan techniczny budynku. W dniu 9 października 2014 r. organowi powiatowemu przedłożono ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych. Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. PINB, powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409), nałożył na J.B. i P.K. - współwłaścicieli budynku nr 9 przy ul. [...] obowiązek przywrócenia w terminie do dnia 30 czerwca 2015 r., ściany szczytowej ww. budynku usytuowanej w odległości 3,60 m od granicy z działką nr [...] do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego na parterze. Jednocześnie organ stwierdził brak przesłanek do wydania nakazu doprowadzenia, do stanu poprzedniego bądź nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych w warunkach samowoli budowlanej pozostałych robót budowlanych polegających na przebudowie parteru budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w zakresie: zamurowania drzwi wejściowych i trzech okien, wstawienia małego okienka w miejscu trzeciego okna, wykonania ścianki działowej wewnątrz budynku w korytarzu w części wejściowej od ulicy włączając w ten sposób fragment korytarza do mieszkania na parterze, wykonania od strony podwórza w miejscu czterech okien trzech okien o większych wymiarach, likwidacji od strony podwórza ganku drewnianego z zadaszeniem, zmiany kształtu schodów zewnętrznych oraz zmiany wymiarów otworu drzwiowego na mniejszy, likwidacji naświetla nad drzwiami, wykonania dwóch małych okien z jednego dużego utwardzenie powierzchni gruntu wzdłuż budynku poprzez nałożenie nowej wylewanej warstwy betonowej. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W.W.-K.. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielopolskim wyrokiem z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Go 314/15, oddalił skargę W.W.-K. na decyzję organu II instancji. W ocenie WSA, przedłożona na żądanie organu ocena techniczna spełnia niezbędne wymogi oceny, o jakiej mowa w art. 81c ust. 2 Prawo budowlane w związku z art. 75 § 1 k.p.a. W tej sytuacji stwierdzenie w sentencji orzeczenia I instancji braku podstaw do wydania nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego bądź do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, było zasadne. Przyjęty tryb postępowania odpowiada w całości przepisom Prawa budowalnego. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez W.W.-K., wyrokiem z dnia 20 czerwca 2017r., sygn. akt II OSK 2646/15, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. W uzasadnieniu NSA podniósł, że jednym z podstawowych zarzutów podnoszonych przez skarżącą kasacyjnie na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowego było naruszenie norm prawa budowlanego, a w szczególności norm techniczno-budowlanych. Zdaniem NSA, uszło uwadze Sądu I instancji, że strona precyzyjnie przywołała te normy prawa budowlanego, których w jej ocenie nie spełnia budynek w wyniku samowolnie wykonanych robót budowlanych, tj. § 207 ust. 1, § 242 ust. 1, § 61 i § 62 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd I instancji nie odniósł się do tych zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Ponadto w uzasadnieniu skargi skarżąca kasacyjnie wskazała, że jako współwłaścicielka nieruchomości została pozbawiona prawa do współdecydowania o bardzo istotnych sprawach dotyczących budynku, jego kształtu, przeznaczeniu i sposobie eksploatacji. Zarzut ten, sformułowany w skardze kasacyjnej jako naruszenie art. 51 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 21 ust. 1 Konstytucji RP wraz z zarzutem naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., okazał się usprawiedliwiony. Zakres robót budowlanych, ocenionych przez Sąd I instancji jako roboty wymagające pozwolenia na budowę, obejmował szereg prac, w tym m.in. wykonanie ścianki działowej wewnątrz budynku w korytarzu w części wejściowej od ulicy, włączając w ten sposób fragment korytarza stanowiący część wspólną do mieszkania na parterze. Kwestia prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu naprawczym, prowadzonym w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, nie stała się przedmiotem należytych rozważań w zaskarżonym wyroku. Nie będąc związany granicami skargi Sąd I instancji miał, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy określony zarzut nie został postawiony w skardze, albo uczyniono to w sposób nie dość precyzyjny. Tym samym WSA miał obowiązek rozpoznać sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, w tym również w zakresie prawa inwestorów do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. NSA odwołał się w powyższym zakresie do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt II OPS 2/10 wskazując, że przyjęcie stanowiska wyrażonego w tej uchwale nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym w ogóle nie może badać prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w toku podejmowania przez siebie czynności dowodowych. Skoro w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie inwestora obciąża obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w tzw. postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Różnica jaka w tym zakresie występuje polega na tym, że stosownie do przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 48 ust. 3 pkt 2 powyższej ustawy, wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, natomiast w postępowaniu naprawczym musi się to odbyć według reguł ogólnych, a więc przez przedstawienie dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, wskazujący na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych. Niespełnienie tego wymogu skutkuje, w myśl art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane a contrario, odmową wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadkach objętych postępowaniem naprawczym, zastosowaniem sankcji określonych w art. 51 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji winien odnieść się do zarzutów naruszenia norm techniczno-budowlanych i stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 51 ustawy Prawo budowlane, którego zastosowanie ma na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa. Pominięcie powyższych kwestii w rozważaniach Sądu I instancji stanowiło naruszenie art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd rozpoznaje sprawę ponownie po uchyleniu poprzedniego wyroku jaki w sprawie zapadł przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z tym zastosowanie znajduje art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Norma powyższa w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie interpretacji prawa. Podkreślić należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny, a w ślad za nim również organ, związani są nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu wyroku z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 2646/15, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że obowiązkiem Sądu I instancji było rozpoznać sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem postępowania prowadzonego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, również w zakresie prawa inwestorów do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z powyższym należy przypomnieć, że z uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. II OPS 2/10 wynika, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie oznacza jednak, że organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym nie bada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w toku podejmowanych przez siebie czynności dowodowych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, po podjęciu uchwały z dnia 10 stycznia 2011 r., II OPS 2/10, wykształciła się bowiem wyraźna linia orzecznicza według której, wyłączenie wymogu przedłożenia przez inwestora oświadczenia o przysługującym mu prawie do dysponowania nieruchomością nie znosi obowiązku ustalenia przez organ, czy inwestor taki tytuł w odniesieniu do wykonanych robót budowlanych posiada (por. wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. II OSK 2566/14, dnia 9 marca 2016 r. sygn. II OSK 1724/14, z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. II OSK 1311/14, z dnia 26 stycznia 2016 r. sygn. II OSK 1290/14, z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 912/14, z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 870/14, z dnia 28 października 2015 r. sygn. II OSK 435/14). Nadawanie takiego kierunku wykładni art. 50-51 ustawy - Prawo budowlane wynika z przyjęcia, że podzielenie odmiennego poglądu prowadziłoby do możliwości zalegalizowania robót budowlanych wykonywanych z naruszeniem prawa własności osób trzecich, co stawiałoby inwestora realizującego samowolę budowlaną w sytuacji korzystniejszej w stosunku do inwestora realizującego roboty budowlane z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z treści dyspozycji art. 30 ust. 2 i art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Skoro w postępowaniu dotyczącym legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie inwestora obciąża obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 48 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane), to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50-51 tejże ustawy. Różnica, jaka w tym zakresie występuje polega wyłącznie na tym, że wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu legalizacyjnym następuje poprzez złożenie stosownego oświadczenia, natomiast w postępowaniu naprawczym powyższa okoliczność jest ustalana na zasadach ogólnych polegających na przedstawieniu przez stronę dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, który wskazuje na jej uprawnienie do wykonania robót budowlanych. Niespełnienie wskazanego wyżej wymogu, a więc niemożność wykazania przez inwestora, że był uprawniony do wykonania samowolnie przeprowadzonych robót budowlanych, skutkuje w postępowaniu naprawczym koniecznością zastosowania sankcji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane polegającej na nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Należy mieć na uwadze, że istotą postępowania, o którym mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami Prawa budowlanego. Jednym zaś z warunków wykonywania robót budowlanych zgodnie z prawem jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 4 ustawy Prawo budowlane). Pominięcie przez organ nadzoru budowlanego konieczności wyjaśnienia kwestii dysponowania przez inwestora tytułem prawnym uprawniającym go do przeprowadzenia wykonanych robót budowlanych stanowi istotne naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, tak jak i pominięcie tego uchybienia przez sąd administracyjny kontrolujący decyzję wydaną w postępowaniu naprawczym stanowi naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. II OSK 893/15). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organy w ogóle zajmowały się kwestią posiadania przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tymczasem jak wskazano wyżej i co wynika także z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 2646/15, w toku postępowania naprawczego organy nadzoru budowlanego powinny były ustalić, czy inwestorzy dysponowali tytułem prawnym do nieruchomości odpowiadającym zakresowi wykonanych robót. Ponieważ ta okoliczność stanowiąca przedmiot czynności dowodowych została w sprawie całkowicie pominięta, rozważania Sądu mogą odnosić się do powyższego zagadnienia jedynie w aspekcie oceny zaistniałego uchybienia przez pryzmat przepisów procesowych (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a więc nie mogą prowadzić do przesądzenia, że skarżący odpowiednim tytułem prawnym nie dysponowali. W uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 2646/15, wskazano ponadto, że przy poprzednim rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. § 207 ust. 1, § 242 ust. 1, § 61 i § 62 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W związku z powyższym zauważyć należy, iż opinia techniczna sporządzona przez inż. E.K., na której opierały się organy, zawiera jedynie ogólne stwierdzenia, że "roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i zapewniają bezpieczeństwo konstrukcji, bezpieczeństwo pożarowe, bezpieczeństwo użytkowania, odpowiednie warunki higieniczne i zdrowotne". W opinii tej, ani w pozostałym materiale dowodowym zgromadzonym w toku dotychczasowego postępowania, nie ma jednoznacznych ustaleń co do spełniania wymogów zapewniających możliwość ewakuacji ludzi w razie pożaru, a także uwzględniających bezpieczeństwo ekip ratowniczych (§ 207 ust. 1 rozporządzenia) oraz możliwość ewakuacji drogami ewakuacyjnymi, których szerokość nie powinna być mniejsza niż 1,4 m (§ 242 ust. 1 rozporządzenia). Nie ma też ustaleń co do tego czy położenie drzwi wejściowych do budynku oraz kształt i wymiary pomieszczeń wejściowych umożliwiają dogodne warunki ruchu, w tym również osobom niepełnosprawnym, a także czy drzwi wejściowe do budynku i ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych oraz do mieszkań mają w świetle ościeżnicy co najmniej szerokość 0,9 m i wysokość 2 m, a wysokość progów nie przekracza 0,02 m (§ 61 i 62 rozporządzenia). Dotychczasowe ustalenia co do zamurowania drzwi wejściowych oraz wykonania ścianki działowej wewnątrz budynku w korytarzu w części wejściowej od ulicy, mogą natomiast wprowadzać wątpliwości, co do tego czy w wyniku dokonanej samowoli budynek spełnia powołane powyżej wymagania. Zaniechanie przez organ jednoznacznego wyjaśnienia powyższych wątpliwości co do spełniania przez budynek wskazanych wyżej wymogów określonych w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz zaniechanie wyjaśnienia, czy inwestorzy legitymowali się wymaganym prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, powoduje, iż nie został dopełniony obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przez co naruszone zostały przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie uzupełnienie materiału dowodowego w takim zakresie aby możliwe było ustalenie posiadania przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością uprawniającego do przeprowadzenia wykonanych robót budowlanych oraz jednoznaczne ustalenie spełniania przez budynek wskazanych wyżej wymogów określonych w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło