II SA/Go 673/19
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-01-30
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Krzysztof Dziedzic, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyczepa kempingowa z zadaszeniem, instalacją wodną i kanalizacyjną, posadowiona na działce rolnej na bloczkach betonowych, może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę, jeśli funkcjonuje dłużej niż 180 dni i jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Przyczepa kempingowa z zadaszeniem i instalacjami, posadowiona na gruncie na bloczkach betonowych, spełnia cechy tymczasowego obiektu budowlanego. Jeśli taki obiekt funkcjonuje dłużej niż 180 dni od rozpoczęcia budowy bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia, lub jest sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję nakazującą rozbiórkę, ponieważ brak jest możliwości jego legalizacji.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu letniskowego na bazie przyczepy kempingowej z zadaszeniem i zbiornikiem na ścieki. Obiekt został postawiony w latach 2016-2018 bez wymaganego pozwolenia na budowę, a jego lokalizacja jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza teren pod obszary rolnicze. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując kwalifikację obiektu jako budowlanego oraz brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A.P. i A.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu letniskowego oddala skargę.
1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) po rozpatrzeniu odwołania A. i A.P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) [...] z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] nakazującą A. i A.P. rozebranie obiektu letniskowego na bazie przyczepy kempingowej o wymiarach około 8,35 m x 3,0 m z zadaszeniem o wymiarach około 8,35 m x 5,4 m oraz zbiornikiem na ścieki, znajdującego się na terenie działki nr ewid. [...] w miejscowości [...].
1.1. Stan sprawy rozstrzygniętej tymi decyzjami przedstawia się następująco: dnia 22 maja 2018 r. do PINB wpłynęło pismo Burmistrza [...] z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli legalności zabudowy na terenie tzw. "[...]", w tym na działce nr ewid. [...]. Organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2018 r. przeprowadził oględziny, w wyniku których ustalił, że działka nr [...] została podzielona na osiem działek o numerach od [...] do [...]. Na działce nr [...] znajdowały się przyczepa kempingowa posadowiona na bloczkach betonowych (obiekt nr 4) o wymiarach około 8,35 m x 3,0 m z zadaszeniem o wymiarach około 8,35 m x 5,4 m, ujęcie wody (obiekt nr 5) oraz zbiornik na ścieki (obiekt nr 6), należące do A. i A.P. Uczestniczący w oględzinach A. i A.P. oświadczyli do protokołu, że postawili obiekty w latach 2016 - 2018 bez zgłoszenia Staroście [...].
Po wszczęciu postępowania PINB decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] nakazał A. i A.P. rozebrać opisany wyżej obiekt letniskowy wraz ze zbiornikiem na ścieki. W ocenie PINB wykonanie przedmiotowego obiektu stanowiło budowę, która stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) wymagała pozwolenia na budowę.
Na podstawie prowadzonej ewidencji, o której mowa w art. 82b ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ustalono, że Starosta w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] września 2018 r. nie przyjął od nikogo zgłoszenia ani nie wydał żadnego pozwolenia na budowę jakiegokolwiek obiektu na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...]. Zdaniem PINB w sprawie, ze względu na brak wymaganego pozwolenia na budowę, zastosowanie znajdują przepisy art. 48 Prawa budowlanego, bowiem ze względu na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla terenu przedmiotowej inwestycji brak jest możliwości jej zalegalizowania, co oznacza konieczność wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.
1.2. Decyzja PINB z dnia [...] października 2018r. została uchylona w wyniku odwołania A. i A.P. Uzasadniając decyzję kasacyjną z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] WINB wskazał na nieprawidłowości o charakterze procesowym dotyczące zawiadomienia stron o oględzinach oraz wszczęcia postępowania. Decyzja WINB nie została zaskarżona do sądu.
1.3. Rozpatrując ponownie sprawę PINB zawiadomił strony o terminie oględzin i przeprowadził je dwukrotnie w dniach [...] marca 2019 r. i [...] kwietnia 2019 r. w obecności stron. W ich wyniku stwierdzono, że na działce znajduje się przyczepa kempingowa o wymiarach 8,35 m x 3,0 m z zadaszeniem o wymiarach 8,35 m x 5,4 m oraz ujęcie wody i zbiornik na ścieki, do którego odprowadzane są ścieki z obiektu letniskowego. Do protokołu dołączono trzy fotografie przedstawiające obiekt. Organ potwierdził też treść notatki służbowej PINB z dnia [...] września 2018 r. (dokument nr 2 w aktach PINB) opisującej ustalenia w zakresie braku pozwolenia i dokonania zgłoszenia budowy omawianego obiektu.
Ponowną decyzją z dnia [...] maja 2019, nr [...] PINB, powołując się na art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał A. i A.P. rozebrać przedmiotowy obiekt. W uzasadnieniu decyzji organ powiatowy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego i podjęte ustalenia podając powody nakazu rozbiórki takie, jak w poprzedniej decyzji rozbiórkowej.
1.4. Odwołanie od decyzji rozbiórkowej PINB z dnia [...] maja 2019 r. wnieśli A. i A.P. W odwołaniu zarzucili, że organ I instancji nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu w zakresie uniemożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów przed wydaniem decyzji, przez brak stosownego zawiadomienia strony i pouczenia o tym uprawnieniu. Zdaniem skarżących organ powiatowy nie dokonał rzetelnej kwalifikacji prawnej przyczepy i zadaszenia nie uwzględniając faktu, że są to obiekty nie związane w żaden sposób trwale z gruntem oraz zignorował zalecenie organu odwoławczego odnośnie udokumentowania kwestii braku pozwolenia.
1.5. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji WINB wskazał, że w świetle
art. 3 pkt 1 i pkt 5 ustawy Prawo budowlane obiekt wzniesiony w latach 2016-2018 na przedmiotowej działce przez strony jest tymczasowym obiektem budowlanym. Biorąc pod uwagę sposób użytkowania obiektu i przystosowanie go do zamieszkiwania letniskowego jak i okres jego funkcjonowania na działce jest to obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W rezultacie, jak prawidłowo przyjął PINB budowa rozpatrywanego obiektu wymagała pozwolenia na budowę, którego inwestorzy, co nie budzi wątpliwości, nie uzyskali.
Dalej organ wojewódzki wskazał, że zgodnie z ogólną zasadą określoną w art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Przy czym należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 pkt 7 tej ustawy roboty budowlane to nie tylko budowa, ale też prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Ustawienie na działce obiektu letniskowego (nie będącego budynkiem) jest czynnością, w wyniku której dochodzi do posadowienia w określonym, stałym miejscu, obiektu budowlanego - stanowi to istotę pojęcia robót budowlanych w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Natomiast w myśl art. 29 ust. 1 pkt 12 powołanej ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Jednakże, nawet tymczasowy obiekt budowlany posadowiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane, lecz nie rozebrany lub nie przeniesiony w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z materiału dowodowego wynika, że rozpatrywany obiekt znajduje się w istniejącej lokalizacji dłużej niż 180 dni od dnia rozpoczęcia a nawet zakończenia jego budowy. W sytuacji, gdy obiekt wybudowany został bez pozwolenia właściwego organu po dniu 1 stycznia 1995 r. zastosowane w sprawie znalazł art. 48 Prawa budowlanego z 1994r.
1.6. Odnosząc się do możliwości legalizacji WINB wskazał, że w rozpatrywanej sprawie brak jest prawnych możliwości zalegalizowania wybudowanego samowolnie obiektu letniskowego, bowiem przedmiotowa zabudowa jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej [...] nr XVIII/208/04 z dnia 29 kwietnia 2004 r. (publ. Dz. Urz. Województwa z 2004 r., nr 43, poz. 774). Rozpatrywany obiekt znajduje się na terenie oznaczonym w ww. planie symbolem RP przeznaczonym pod obszary rolnicze. Przy czym ustalenia planu nie przewidują innego niż rolnicze wykorzystania tego terenu z wyjątkiem zalesienia (§ 4 pkt 4 planu). Zatem wzniesienie w okresie lat 2016 - 2018 obiektu było sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś stan niezgodności z planem miejscowym jest ciągły i występuje również w dacie wydania niniejszego orzeczenia. W rezultacie niemożliwym stało się spełnienie przesłanki określonej w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane do legalizacji obiektu.
Wskazywane przez strony działania w celu zmiany obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wpływają w żaden sposób na postępowanie w sprawie zgodności z prawem przedmiotowej zabudowy i nie są warunkiem wydania w tym przedmiocie decyzji przez organ nadzoru budowlanego.
1.7. Zdaniem WINB prawidłowe są również ustalenia PINB odnośnie określenia współinwestorów, wskazanych w sentencji zaskarżonej decyzji rozbiórkowej jako jej współadresatów. Skoro bowiem skarżący byli inwestorami i zarazem są współwłaścicielami rozpatrywanego obiektu, to w pełni uzasadnione było skierowanie do nich decyzji rozbiórkowej.
WINB wskazał również na prawidłowe określenie zakresu orzeczonej rozbiórki uwzględniające, oprócz obiektu letniskowego na bazie przyczepy kempingowej również urządzenie budowlane w postaci zbiornika na ścieki związanego z tym obiektem. Co do zasady bowiem zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć budowlę (budowlą jest między innymi tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 ustawy) stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Za prawidłowy uznał również brak rozstrzygnięcia PINB odnośnie wykonanego w związku z omawianym przedsięwzięciem ujęcia wody, gdyż stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 10 Prawa budowlanego reglamentacji nie podlega wykonywanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu obudowy ujęć wód podziemnych.
1.8. Organ odwoławczy odniósł się również do zarzut braku zawiadomienia stron o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. W jego ocenie naruszenie to pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżący nie przestawili w odwołaniu żadnych argumentów i okoliczności wskazujących na pominięcie przez PINB ewentualnego żądania stron przeprowadzenia w sprawie określonego dowodu. Co więcej, protokół oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2019 r. wskazuje, że skarżący brali w nich czynny udział i organ w żaden sposób nie ograniczał możliwości wnoszenia przez nich uwag i żądań istotnych dla prowadzonego postępowania i mających wpływ na wydane rozstrzygnięcie.
2. W skardze wniesionej do tutejszego sądu z zachowaniem terminu A. i A.P. wnieśli o uchylenie powyższej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucając im mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez jego niewłaściwą wykładnię, skutkującą błędnym przyjęciem, że znajdująca się na działce przyczepa kempingowa wraz zadaszeniem posiada ustawowe znamiona obiektu budowlanego;
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego przez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące błędnym przyjęciem, że znajdująca się na działce przyczepa kempingowa wraz zadaszeniem jest tymczasowym obiektem budowlanym;
3) przepisu postępowania, tj. art. 10 § 1 w związku z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej k.p.a.) przez uznanie, że nieprzyczynienie się przez organ I instancji do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania, w szczególności przez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu w zakresie umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, nie stanowiło istotnego naruszenia prawa i przez to nie miało żadnego znaczenia dla postępowania;
4) przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez uznanie przez organ II instancji, że zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w zakresie zaniechania ustalenia precyzyjnej daty posadowienia na działce przyczepy kempingowej oraz zaniechania ustalenia czy od chwili posadowienia na działce przyczepy wraz z zadaszeniem, nie zmieniała ona miejsca swojego usytuowania, a także w zakresie zaniechania potwierdzenia u uprawnionego pracownika organu administracji architektoniczno-budowlanej o braku udzielenia pozwolenia lub przyjęcia zgłoszenia rozpatrywanego obiektu po dacie 6 września 2018 r. do dnia [...] maja 2019 r. jako daty wydania nowej decyzji, nie stanowiło istotnego naruszenia prawa i przez to nie miało żadnego znaczenia dla toczącego się postępowania.
W uzasadnieniu skargi zarzuty te zostały rozwinięte. W szczególności skarżący podnieśli, że znajdująca się na ich działce mobilna przyczepa, która posiada własny układ jezdny nie może być przez to traktowana jako obiekt budowlany, lecz ewentualnie jako pojazd, i który z tego względu nie może podlegać przepisom ustawy Prawo budowlane ani tym bardziej ich naruszać, a w konsekwencji nie może naruszać obowiązujących na dzień dzisiejszy ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
3. W odpowiedz na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 powołanej wyżej ustawy proceduralnej - p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., według którego sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
5. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów procesowych, których ewentualna zasadność miałaby wpływ na prawidłowość dokonanej przez organy rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy. Zarzuty te są w ocenie sądu niezasadne. Skarżący w toku postępowania, z punktu widzenia jego ostatniego etapu mieli w pełni zachowane tzw. czynne prawo do udziału, gwarantowane zasadą określoną w art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący z tego prawa korzystali biorąc udział w oględzinach, składając wyjaśnienia oraz środki zaskarżenia. Wskazać też należy, że właśnie potrzeba zagwarantowania pełnych praw stronie była główną przyczyną uchylenia pierwszej z decyzji wydanych przez organ powiatowy. Kwestia braku powiadomienia stron przed wydaniem decyzji przez organ I instancji nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy, bowiem odwołanie zostało rozpatrzone przez organ II instancji w pełnym zakresie a organ ten odniósł się do wszystkich zarzutów skarżących.
Jak wynika z akt administracyjnych stan faktyczny sprawy w ponowionym postępowaniu wynika z obiektywnych dowodów i nie mają na niego wpływu subiektywne zapatrywania stron, które są nie tyle polemiką z faktami, co inną oceną tego samego materiału dowodowego. Rekonstrukcja stanu faktycznego sprawy nie była bowiem złożona i organ dokonał jej na podstawie standardowych czynności dowodowych, to jest oględzin (udokumentowanych protokołem oraz zdjęciami i pomiarami) i analizy dokumentów. Niektóre z ustaleń pochodzą wprost z twierdzeń stron (np. data wzniesienia obiektu). Prowadzenie innych dowodów nie było potrzebne i nie było też wnioskowane.
Kwestie, które szeroko podnosi się w skardze, jak omyłki w oznaczeniu działki w zawiadomieniu o oględzinach, nie miały żadnego wpływu na treść ustaleń. Podobnie zarzut dotyczący tego, że organ przed oględzinami dysponował już "częściowo wypełnionym protokołem". Z kolei zarzut dotyczący tego, że stan obiektu pomiędzy oględzinami zmienił się nie został w żaden sposób wykazany. Dla wyniku sprawy istotne znaczenie ma zatem nie tyle zmiana, lecz to jaki był stan obiektu w dacie podejmowania zaskarżonych decyzji, a stan ten jasno wynika z akt sprawy. Dla kwalifikacji obiektu, o czym niżej w punkcie 6, nie ma znaczenia to, co podniesiono w skardze, że przyczepa jest mobilna i mogłaby być przemieszczana w obrębie tej samej działki.
Z tych względów należy uznać, że prawa stron zostały w postępowaniu zagwarantowane a stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Prawidłowa i mająca oparcie w aktach sprawy jest również ocena materiału dowodowego, którą organ właściwie uzasadnił (art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.).
6. Jeśli chodzi o kwalifikację obiektu należy w pełni podzielić stanowisko organów kwalifikujących przyczepę kempingową jako tymczasowy obiekt budowlany. Kwalifikacja taka jest utrwalona w orzecznictwie, w którym wskazuje się, że przyczepa kempingowa stanowi przykład tymczasowego obiektu budowlanego objętego definicją zamieszczoną w art. 3 pkt 5 Prawa budowalnego (por. np. wyrok NSA z 20 października 2015 r., II OSK 633/15, CBOSA). Fakt, że przyczepa taka może być przemieszczana po drogach lub gruncie nie wyklucza możliwości zakwalifikowania jej jako tymczasowego obiektu budowlanego po ustawieniu go na gruncie (por. wyroki NSA z 5 kwietnia 2019 r., II OSK 1256/17 oraz 10 września 2019 r., II OSK 1941/17, CBOSA). Przyczepa skarżących posadowiona została na gruncie na bloczkach betonowych, wyposażona została w instalację wodną i kanalizacyjną oraz funkcjonalnie z tym związane zbiornik na ścieki i ujęcie wody. Spełnia ona zatem wszystkie cechy tymczasowego obiektu budowlanego. Trafnie też organy zakwalifikowały zbiornik na ścieki jako urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego).
7. Na podstawie dokonanej kwalifikacji organy prawidłowo przyjęły, że dla posadowienia takiego obiektu na przedmiotowej działce wymagane było, w dacie dokonania tej czynności, pozwolenie na budowę. Zgodnie bowiem z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowalnego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 ust. 1 Prawa budowalnego określono wyjątki od powyższej zasady, w tym ten, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu (pkt 12). Budowa (posadowienie) tego rodzaju obiektu wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego).
Jednak obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 30 listopada 2000 r., SA/Sz 2010/98). W sprawie jasne jest i wykazane, że obiekt budowlany (przyczepa) skarżących został posadowiony na nieruchomości w okresie przekraczającym 180 dni, a skarżący nie wystąpili do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej ze zgłoszeniem albo wnioskiem o pozwolenie na budowę.
8. Powyższe oznacza, że tymczasowy obiekt budowlany został wybudowany (posadowiony) bez wymaganego pozwolenia na budowę i w konsekwencji w sprawie zastosowanie znajduje art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo,
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Obowiązek wydania nakazu rozbiórki nie jest jednak bezwzględny, organ bowiem jest zobowiązany do badania, czy budowa jest zgodna z przepisami, umożliwiając doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli istnieją takie uwarunkowania, organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego. Dopiero w sytuacji braku prawnych możliwości legalizacji samowoli, organ zobowiązany jest orzec obowiązek rozbiórki.
Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określa art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. W ramach postępowania w trybie tego przepisu organ ma obowiązek zbadać, czy przedmiotowy obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli budowa obiektu budowlanego jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź narusza przepisy, w tym techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, organ orzekający jest obowiązany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego.
9. W sprawie organy prawidłowo zastosowały przedstawioną wyżej procedurę i wobec ustalenia braku zgodności tymczasowego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym orzekły nakaz rozbiórki (usunięcia) obiektu. Przyczepa kempingowa znajduje się na terenie oznaczonym w obwiązującym w dacie jej posadowienia miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako obszary rolnicze, przez które rozumieć należy obszary otwarte oznaczone na rysunku planu symbolem "RP" obejmujące grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty zadrzewione i zakrzewione, drogi dojazdowe do gruntów rolnych, tereny różne, kanał, rowy, grunty pod wodami oraz nieużytki oraz, co wynika z informacji otrzymanej od gminy, częściowo na terenie oznaczonym jako "obszar leśny" przez co należy rozumieć obszar otwarty oznaczony na planie symbolem RL obejmujący lasy i drogi dojazdowe do gruntów leśnych (por. § 2 pkt 5 i 6 uchwały Rady Miejskiej [...] z dnia 29 kwietnia 2004 r., nr XVIII/208/04 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "E" w obrębie wsi [...] oraz pismo UMiG [...] z dnia [...] listopada 2018 r., k. 14 akt administracyjnych wraz z wyrysem części graficznej planu).
Wskazać należy, że ustalenie przeznaczenia terenu w planie zagospodarowania przestrzennego jako gruntu rolnego (analogicznie gruntu leśnego) nie oznacza samo przez się zakazu wszelkiej jego zabudowy, bo takie zakazy muszą wynikać ze szczególnych ustaleń przeznaczenia takiego terenu, jednak oznacza generalny zakaz takiej zabudowy, która zmienia przeznaczenie takiego terenu (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 11 maja 1998 r., OPK 40/97, CBOSA). Przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze lub nieleśne wymaga bowiem wyraźnego ustalenia planu (por. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów leśnych i rolnych).
W przedmiotowym przypadku dopuszczenie możliwości wznoszenia zabudowy letniskowej na terenie rolniczym lub leśnym prowadziłoby do niedozwolonej zmiany ustalenia przeznaczenia terenu zawartego w planie. W odniesieniu do obszarów rolniczych dopuszcza się możliwość ich zalesienia (por. § 4 ust. 4 pkt 1 i 2 planu). Z treści planu wynika natomiast, że grunty te nie zostały przeznaczone pod zabudowę, której zakres, przedmiot i warunki określają przepisy rozdziału II planu.
10. Z tych względów prawidłowa jest ocena organów, że z uwagi na istniejącą sprzeczność samowoli budowalnej z przepisami obowiązującego w dacie posadowienia obiektu i wydawania decyzji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, brak jest możliwości wszczęcia postępowania legalizacyjnego, co determinuje nakaz rozbiórki (usunięcia) obiektu. Na temat kwalifikacji tego typu jak należący do skarżących obiektów posadowionych na gruntach w miejscowości [...] i skutków prawnych samowoli budowlanej tutejszy sąd wypowiadał się już w innych sprawach i konsekwentnie podtrzymuje swoje stanowisko (por. choćby wyrok z dnia 23 sierpnia 2012 r., II SA/Go 316/12 i oddalający skargę kasacyjną w tej sprawie wyrok NSA z dnia 21 maja 2014 r., II OSK 3021/12, CBOSA).
Kwestia ewentualnej lub projektowanej zmiany planu w przyszłości nie ma żadnego wpływu na prawidłowość procedowania organów oraz legalność decyzji, o czym była również mowa w wyrokach dotyczących podobnych spraw rozstrzyganych przez tutejszy sąd w przedmiocie obiektów letniskowych w miejscowości [...] (por. choćby wyrok z dnia 5 czerwca 2018 r., II SA/Go 180/18 i oddalający skargę kasacyjną w tej sprawie wyrok NSA z dnia 30 października 2018 r., II OSK 2869/18, CBOSA).
11. Za prawidłowe należało też uznać skierowanie decyzji rozbiórkowej do skarżących, będących zarazem inwestorami i właścicielami obiektu. Zgodnie z art. 52 Prawa budowalnego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji. Nałożenie obowiązku wykonania czynności można uzasadniać kryterium sprawstwa lub tytułu prawnego do obiektu budowlanego, którego postępowanie dotyczy.
W konsekwencji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani przepisów postępowania w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło