II SA/Go 681/23
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2024-02-01
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Jacek Jaśkiewicz, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy dłużnik alimentacyjny spłacał część zasądzonych alimentów, ale egzekucja była nieskuteczna w zakresie całości należności, a jednocześnie dłużnik posiada zatrudnienie i dochody, można umorzyć odsetki od należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego lub rozłożyć je na raty?Ratio decidendi
Umorzenie należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami lub rozłożenie ich na raty ma charakter uznaniowy i wyjątkowy. Może być zastosowane jedynie w sytuacji, gdy obiektywne okoliczności (niezależne od dłużnika) uniemożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Sama trudna sytuacja dochodowa i rodzinna, nawet przy niskich dochodach, nie jest wystarczająca, jeśli nie wynika z przyczyn nadzwyczajnych i nie uniemożliwia całkowicie spłaty choćby części należności.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą umorzenia odsetek od należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz odmowy rozłożenia tych należności na raty. Dłużnik alimentacyjny R.B. wnioskował o umorzenie odsetek i rozłożenie należności na raty, wskazując na trudną sytuację finansową, zatrudnienie z niskim wynagrodzeniem, zobowiązania rodzinne oraz odbywanie kary pozbawienia wolności. Organy administracji odmówiły, uznając, że sytuacja dłużnika nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniała zastosowanie ulgi, a jego obecne problemy wynikają z jego wcześniejszych zaniedbań i działań.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lutego 2024 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności z tytuły wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz odmowy rozłożenia na raty oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2023 r., wydaną na podstawie art. 2 pkt 10, art. 27 ust. 1-1a, art. 30 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 581 ze zm., dalej u.p.a.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej kpa), Prezydent Miasta - po rozpatrzeniu wniosku dłużnika alimentacyjnego R.B. z dnia [...] kwietnia 2023 r. o umorzenie odsetek od należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną (A.B.) świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz rozłożenia na raty powstałych zobowiązań - odmówił umorzenia ustawowych odsetek wynoszących na dzień [...] lipca 2023 r. 17 139,23 zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z powodu bezskuteczności egzekucji komorniczej zasądzonych świadczeń alimentacyjnych osoba uprawniona otrzymuje pomoc w formie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłacanych na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] sierpnia 2013 r., sygn. akt [...] zasądzono od R.B. na rzecz A.B. alimenty w kwocie 450,00 zł miesięcznie. W myśl art. 30 ust. 1 u.p.a. organ właściwy dłużnika (wójt, burmistrz, prezydent właściwy dla miejsca zamieszkania dłużnika) może umorzyć należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej w łącznej wysokości: 1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Ponieważ Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r. zaświadczył, że w trakcie trwania postępowania w sprawie [...] wyegzekwowano od R.B. w okresie [...] lipca 2018 r. do [...] kwietnia 2023 r. łącznie 5.683,90 zł (1 x 49,90 zł, 39 x 100 zł, 2 x 200 zł, 1 x 300 zł, 2 x 517 zł) nie zachodzi podstawa do umorzenia należności na podstawie ww. przepisu. Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 2 u.p.a. organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Z wniosku oraz ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że R.B. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką oraz babcią. Jest zatrudniony w firmie N K.R., gdzie osiąga dochód w wysokości 3.600,00 zł brutto miesięcznie. Z oświadczenia strony wynika, że dokłada ok. 600 zł do opłat miesięcznych związanych z utrzymaniem mieszkania, spłaca kredyt zaciągnięty na kwotę ponad 40 tys. zł, posiada zobowiązania wobec funduszu alimentacyjnego w związku z zaległościami oraz bieżącą wypłatą świadczeń na dwoje dzieci, ponadto płaci dobrowolne alimenty na rzecz trzeciego dziecka w wysokości 400 zł miesięcznie. Dłużnik oświadczył, że nie posiada nieruchomości, majątku ruchomego, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie korzysta z pomocy osób trzecich, ani z pomocy społecznej, jednakże spłata zobowiązań wobec funduszu alimentacyjnego przekracza jego możliwości finansowe, a otrzymywane wynagrodzenie nie starcza na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie zadeklarował możliwość spłaty powstałych zobowiązań w wysokości 800 zł miesięcznie.
W ocenie organu nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 ust. 2 u.p.a. Wnioskodawca nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, z którego wynikałoby, że nie może pracować. Podejmuje zatrudnienie, z którego uzyskuje dochody. Instytucja umorzenia należności na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy jest wyjątkowa, co oznacza, że w sytuacji osoby występującej o podjęcie takiej decyzji muszą wystąpić szczególne okoliczności. Obowiązek alimentacyjny zgodnie z art. 128 i 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w przypadku rodziców w stosunku do ich dzieci ma charakter obligatoryjny. Zgodnie z zasadą pomocniczości wyrażoną w preambule Konstytucji RP, system zabezpieczenia społecznego nie ma na celu zwolnienia w całości rodzica z ponoszenia kosztów utrzymania dzieci, bowiem Państwo ma wspierać, a nie zastępować w alimentacji osoby do tego zobowiązane. Organ wskazał, że wypłata osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego w miejsce przyznanych mu od rodzica alimentów nie stanowi zwolnienia tego rodzica z jego obowiązku, a umorzenie powinno mieć miejsce, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, a przy ocenie możliwości spłaty należy mieć na uwadze nie tylko aktualną sytuację dłużnika, lecz także należy ocenić, czy istnieją widoki na poprawę jego sytuacji w przyszłości. Obowiązek alimentacyjny ciąży na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowanie czy edukację, przy czym dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Każde umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. W sytuacji, gdzie brak jest szczególnie uzasadnionej okoliczności uzasadniającej umorzenie, byłoby to sprzeczne z założeniami ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W niniejszej sprawie organ stwierdził brak podstaw do umorzenia odsetek od należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Analogicznie, rozłożenie na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego następuje w ramach uznania administracyjnego. Jednocześnie ustawodawca nie wskazuje ścisłych przesłanek do zastosowania ulgi, posługując się pojęciem ogólnym ("uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną"). Zgodnie z art. 27 ust. 11 u.p.a. z kwoty uzyskanej z egzekucji w pierwszej kolejności zaspokaja się odsetki od należności. Na dzień wydania decyzji należność wnioskodawcy wynosi 47.327,76 zł. Od powyższej kwoty naliczono 17.139,23 zł odsetek ustawowych. Rozłożenie należności dłużnika na raty po 800,00 zł miesięcznie powodowałoby spłacanie jedynie przyrastających odsetek od należności. Należność dłużnika nie ulegałaby zmianie, a wydanie decyzji ratalnej powodowałoby zawieszenie egzekucji prowadzonej przez Komornika Sądowego, co byłoby sprzeczne z interesem społecznym.
Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta R.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie, zarzucając decyzji organu I instancji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 2 u.p.a., a także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa. Odwołujący się wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie w całości odsetek oraz rozłożenie na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania poza przedstawieniem sytuacji wnioskodawcy poinformowano, że wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział Karny z dnia [...] maja 2023 r. sygn. akt: [...] R.B. został skazany na karę pozbawienia wolności w wymiarze 4 miesięcy i przebywa aktualnie w Zakładzie Karnym. W Zakładzie Karnym odmówiono mu podjęcia pracy.
Podkreślono także, że aktualnym celem wnioskodawcy jest wywiązywanie się z obowiązku regularnego płacenia alimentów na dzieci, jak również spłacenie zaległych alimentów. Zaznaczono, że od każdej wpłaty Komornik pobiera opłatę egzekucyjną stąd korzystniej byłoby otrzymać rozłożenie na raty zobowiązania i zawieszenie na ten czas postępowania egzekucyjnego. Umorzenie odsetek ustawowych od należności głównej umożliwiłoby dobrowolne wykonanie ciążącego na stronie obowiązku i uniknięcie sytuacji, gdy przymusowe egzekwowanie długu prowadzić będzie do uczynienia ze zobowiązanego beneficjenta świadczeń z pomocy społecznej.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia odsetek od należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, czy rozłożenia na raty należności głównej. Organ powołał się na treść pisma Komornika Sądowego z dnia [...] czerwca 2023 r. oraz wskazał, że ze względu na wysokość wyegzekwowanych od dłużnika alimentacyjnego kwot alimentów w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 30 ust. 1 u.p.a. Dobrodziejstwo przewidziane w art. 30 ust. 2 u.p.a. stanowi nadzwyczajne zwolnienie zobowiązanego z długu alimentacyjnego, co następuje kosztem uszczuplenia środków publicznych. W związku z powyższym interpretacja tego unormowania nie może prowadzić do poszerzenia przesłanek gwarantujących przewidziane przez ustawodawcę zwolnienie z długu (czy to całkowite, czy częściowe) lub przesunięcie terminu jego płatności, ani też nie może prowadzić do zmiany kręgu podmiotów uprawnionych. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Kolegium wskazało, że wnioskodawca jest osobą aktywną zawodowo, a wykonywany przez niego zawód rokuje na wzrost dochodów w przyszłości. Zadłużenie powstało wskutek działań, jak i zaniedbań odwołującego się, a zatem nie cechuje ich wyjątkowość, sytuacja nadzwyczajna. Będąc zobowiązanym do ponoszenia kosztów utrzymania dziecka nie podejmował zatrudnienia. Obecna przeszkoda w zdobywaniu środków utrzymania nie ma charakteru trwałego i nieodwracalnego. Okoliczność odbywania kary pozbawienia wolności nie stanowi uzasadnienia dla zastosowania ulgi umorzenia na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.a., nie jest bowiem okolicznością obiektywną, lecz stanowi efekt zabronionych z punktu widzenia prawa działań osadzonego. Uznanie takiej sytuacji za wyjątkową prowadziłoby do tego, że naganne działanie dłużnika, sprzeczne z normami karnymi byłoby dodatkowo premiowane umarzaniem zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnych, uprzednio spełnianych na koszt podatnika. Przesłanki przemawiającej za umorzeniem przedmiotowych należności nie stanowi również sama tylko hipotetyczna możliwość wystąpienia trudności ze znalezieniem pracy po opuszczeniu zakładu karnego (por. wyroki NSA z 20 października 2011 r., I OSK. 881/11; z 4 września 2018 r., I OSK 2604/16; z 17 listopada 2020 r., 1 OSK 2909/18). Wbrew stanowisku skarżącego za umorzeniem przedmiotowych należności nie przemawia zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Kolegium podzieliło nadto argumentację organu I instancji o braku podstaw do rozłożenia na raty powstałych zobowiązań.
Na powyższą decyzję R.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucającej jej:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkujące brakiem ustalenia okoliczności przemawiających za tym, że skarżący spełnia kryteria umorzenia ustawowych odsetek od należności głównej z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej oraz rozłożenia na raty powstałych zobowiązań, a także art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę przejawiającą się w odmowie mimo iż sytuacja materialna i rodzinna skarżącego uzasadnia uwzględnienie wniosku,
2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 2 u.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuznaniu sytuacji R.B. za szczególną, podczas gdy jego sytuacja rodzinna i materialna klasyfikuje go do skorzystania z tej regulacji, jak i jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że te same przesłanki decydują zarówno o umorzeniu zobowiązania (lub odmowie umorzenia), jak i o rozłożeniu spłaty świadczenia na raty, co doprowadziło do błędnego uznania, że nie istnieją okoliczności, aby rozłożyć skarżącemu na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podtrzymana została argumentacja przedstawiona uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreślono także, że relacja skarżącego z dziećmi uległa poprawie do tego stopnia, że od paru miesięcy małoletni A.B. przebywa na stałe u skarżącego na skutek ucieczki z domu matki, która jest niewydolna opiekuńczo i wychowawczo z uwagi na zaawansowaną chorobę alkoholową. Od czerwca 2023 r. skarżący zarówno osobiście, jak i z pomocą swojej mamy sprawuje faktyczną pieczę nad małoletnim A.B. i ponosi w związku z tym wszystkie koszty utrzymania małoletniego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 30 ust. 2 u.p.a., zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Jak słusznie podkreślały organy, rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy i uzależnione jest od stwierdzenia występowania szczególnych okoliczności. Ustawodawca swobodnemu uznaniu właściwego organu pozostawił odmowę lub uwzględnienie wniosku dłużnika alimentacyjnego. Zatem przy działaniu w ramach uznania administracyjnego organ administracji ma prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy, co nie oznacza, że rozstrzygnięcie takie może nosić cechy dowolności. Zakres swobody działania organu administracyjnego wynika z przepisu prawa materialnego, jakim jest art. 30 ust. 2 u.p.a., a ograniczony jest ogólnymi regułami postępowania administracyjnego określonymi w przepisach k.p.a. Stąd, aby uznać podjętą na podstawie przytoczonego wcześniej art. 30 ust. 2 decyzję za zgodną z przepisami prawa, jej wydanie musi zostać poprzedzone zgromadzeniem materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7, art. i art. 77 § 1 k.p.a.), wszechstronnym i wnikliwym rozważeniem zebranych dowodów (art. 80 k.p.a.) przez pryzmat ustalenia sytuacji zdrowotnej, dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy, a następnie oceny tych okoliczności z punktu widzenia zasadności zastosowania ulgi w spłacie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o co zwrócił się skarżący. Rolą sądu administracyjnego jest zaś sprawdzenie prawidłowości wnioskowania organu administracji stwierdzającego, że w danej sytuacji faktycznej nie było możliwe lub celowe uwzględnienie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności alimentacyjnych, lub że udzielenie takiej ulgi było zasadne. Wywody organu w tym zakresie muszą być wewnętrznie spójne, a także zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Przesłankami umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych uprawnionym świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz rozłożenia ich spłaty na raty może być sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika, które obiektywnie uniemożliwiały i uniemożliwiają wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowano jednolite stanowisko odnośnie sposobu interpretacji przepisu art. 30 ust. 2 u.p.a. jako wyjątku od zasady z art. 27 ust. 1 tej ustawy, przewidującej obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego organowi właściwemu wierzyciela kwot wypłaconych zastępczo za dłużnika na rzecz osób uprawnionych do alimentów łącznie z ustawowymi odsetkami. Ten regres jest jednym z elementów systemu dyscyplinującego dłużników alimentacyjnych do uregulowania swoich zobowiązań i w ten sposób nawiązuje do treści preambuły ustawy alimentacyjnej o zwiększaniu odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Państwo nie przejmuje zatem ciążącego na osobach zobowiązanych do alimentacji obowiązku, lecz wykonuje swoją powinność pomocy osobom ubogim (por. wyrok TK z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. K 5/10, wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. I OSK 807/20). Innymi słowy, umorzenie należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest wyjątkiem podlegającym ścisłej, a nie rozszerzającej interpretacji. Zastosować je można wyłącznie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności (niezależnych od dłużnika alimentacyjnego) jego sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Ponadto sytuacja wnioskującego o udzielenie ulgi na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.a. powinna być oceniana na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych, a nie całego społeczeństwa (por. np. wyroki z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. I OSK 807/20 i z 24 listopada 2022 r., sygn. I OSK 1851/20).
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy, za prawidłowe należy uznać stanowisko organów, zgodnie z którym sytuacja skarżącego nie jest nadzwyczajna i wyjątkowa na tle porównywalnych typowych sytuacji rodzinnych i dochodowych, w jakich z reguły znajdują się dłużnicy alimentacyjni. W grupie porównawczej nie brakuje osób dotkniętych chorobami, niemających stałych dochodów lub osiągających niskie dochody, niemogących podjąć pracy z powodu podeszłego wieku lub nawet stwierdzenia niepełnosprawności w stopniu znacznym. Niejednokrotnie dłużnicy mają na swoim utrzymaniu inne osoby.
Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką oraz babcią. W stanie faktycznym aktualnym na datę złożenia wniosku skarżący pracował w charakterze kierowcy z wynagrodzeniem w wysokości 3.600 zł brutto miesięcznie. Niewątpliwie niski poziom dochodów utrudnia zaspokojenie jego potrzeb bytowych i osobistych oraz spłatę należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jednakże osiągane dochody dają jakąś szansę spłaty należności wypłacanych w zastępstwie za skarżącego, chociaż nie w najbliższej perspektywie. Wskazać również należy, że aktualna sytuacja stanowi konsekwencję biernej postawy skarżącego w przeszłości, a nie zdarzeń o nadzwyczajnym charakterze. Możliwości zaś zarobkowania w czasie, kiedy były zasądzone alimenty na dziecko były oceniane przez Sąd orzekający w tamtym postępowaniu, są bowiem jedną z ustawowych podstaw określenia wysokości rat alimentacyjnych. Podkreślić należy, że ani organy, ani Sąd nie kwestionują trudnej sytuacji skarżącego, nie uniemożliwia ona jednak egzekwowania choć niewielkich kwot na poczet wypłaconych należności z funduszu alimentacyjnego. Raz jeszcze należy podkreślić, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z odsetkami, albo ich rozłożenie na raty ma charakter wyjątkowy i możliwe jest jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwiała i uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku i zwrotu należności.
W badanej sprawie na organach administracji spoczywał obowiązek wyważenia interesu społecznego (publicznego) oraz słusznego interesu strony, o których mowa w art. 7 k.p.a., a Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów złamania podstawowych standardów procesowych. Organy wskazały bowiem okoliczności, które uzasadniały podjęcie kwestionowanego rozstrzygnięcia w sposób zgodny z regułami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że według Sądu przedstawiona w decyzjach ocena sytuacji skarżącego na tle innych dłużników alimentacyjnych, w świetle kodeksowych reguł, w tym wynikających z art. 107 § 3 k.p.a., pozwala na stwierdzenie, że jest to ocena rzetelna i obiektywna, a organy wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia wniosku okoliczności.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło