II SA/Go 682/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "H" Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. "H" Spółka z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 60.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej skarżąca Spółka zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadniając go okolicznościami wskazanymi w treści skargi, a w szczególności faktem braku jednolitego stanowiska Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniu, różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego oraz istotne wątpliwości co do waloru dowodowego opinii biegłego i brak jego kompetencji do rozstrzygania w sprawie w miejsce specjalisty z jednostki badającej. W ocenie strony skarżącej, wykonanie tej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca wyjaśniła, że wobec niej toczy się wiele postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a dotychczas na dzień [...] kwietnia 2015 r. Spółka zapłaciła kary pieniężne w wysokości 5.079.683,76 zł. Zdaniem strony skarżącej, wykonanie zaskarżonej decyzji grozi utratą przez nią płynności finansowej, co skutkuje groźbą upadłości Spółki, czyli sytuacją nieodwracalną. Strona skarżąca zauważyła również, że ponosi duże straty nie tylko nie osiągając planowanych zysków z uwagi na zatrzymanie automatów do gry przez organy celne, ale także ponosząc straty finansowe. W ocenie skarżącej Spółki, uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie postępowania, kiedy dokonanie czynu z art. 107 Kodeksu karnego skarbowego nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy jej sytuację finansową i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. Dodatkowo Spółka zauważyła, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to nie tylko szkoda grożąca skarżącemu, ale także Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania w sądzie. Do pisma załączono m.in. oświadczenie Prezesa H Sp. z o.o. w przedmiocie wysokości uiszczonych kar w latach 2012 - 2015 r., listy zapisów kasowych/bankowych dotyczących uiszczenia nałożonych kar na łączną kwotę 5.079.683,76 zł za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] grudnia 2014 r., od [...] grudnia 2014 r. do [...] grudnia 2014 oraz od [...] stycznia 2015 do [...] kwietnia 2015 r., kserokopię rachunku zysków i strat za okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. Strona skarżąca przedstawiła również szereg orzeczeń sądów administracyjnych, którymi wstrzymano wykonanie decyzji w podobnych sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "ppsa", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 ppsa). Należy zauważyć, że aby sąd mógł wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności strona skarżąca musi wykazać we wniosku okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (vide: postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub że powstałe po jej wykonaniu skutki byłyby trudne do odwrócenia. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w istocie sprowadza się jedynie do ogólnego stwierdzenia, że wykonanie tej decyzji spowoduje straty finansowe u skarżącej. Skarżąca Spółka nie wykazała przy tym jednak, jaki jest jej ogólny stan majątkowy, nie przedłożyła bowiem żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na zobrazowanie jej aktualnej kondycji finansowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, niezbędne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku, sporządzonego (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) przez profesjonalnego pełnomocnika, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (vide: postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, skarżąca Spółka nie wykazała, że zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jakkolwiek w treści wniosku, jak również w załączonym do skargi oświadczeniu Prezesa Zarządu Spółki wskazane zostało, że skarżąca uiściła już znaczną kwotę tytułem wymierzonych kar pieniężnych (5.079.683,76 zł), to jednak informacja ta nie jest wystarczająca do wstrzymania wykonania decyzji. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest bowiem dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym spółki. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych danych Spółka nie przedłożyła. Nie można tym samym zweryfikować, czy skarżąca rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej decyzją, a co się z tym wiąże, że wykonanie decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim należy podnieść, że Spółka nie wskazała okoliczności stanowiącej o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż powołano się tylko na kwotę już uiszczonych kar z tego samego tytułu i inne toczące się postępowania. Nie wykazano jaka jest obecnie rzeczywista kondycja finansowa Spółki. Załączona do wniosku, niepotwierdzona za zgodność z oryginałem, kserokopia rachunku zysków i strat dotyczy 2013 r. i wynika z niej tylko, że w porównaniu do 2012 r., w 2013 r. zmniejszyła się strata netto Spółki z (-) 8.743.995,54 zł do (-) 4.029.316,60 zł. Natomiast samo twierdzenie skarżącej Spółki o generowanej stracie jest niewystarczające do oceny wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zauważa, że wykazanie straty w prowadzonej działalności gospodarczej nie jest samodzielną okolicznością, która mogłaby przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Strata stanowi jedynie różnicę pomiędzy przychodem osiągniętym w danym roku podatkowym a kosztami jego uzyskania. Wykazanie straty nie przekłada się jednak na stwierdzenie, że podatnik nie dysponuje środkami finansowymi czy też majątkiem niezbędnym do pokrycia określonej decyzją należności publicznoprawnej. Wykazanie straty nie jest również jednoznaczne z powstaniem stanu zagrożenia niewypłacalnością. Nie jest bowiem wykluczone, że strata może zostać pokryta ze środków finansowych, którymi podatnik dysponuje lub uzyskanych w drodze kredytu bądź pożyczki. Zatem poniesienie straty niekoniecznie musi oznaczać zakończenie działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że brak jest w aktach sprawy danych odnoszących się do sytuacji majątkowej skarżącej Spółki, co tym samym uniemożliwiło ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. II OZ 155/05, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że chociaż w art. 61 § 3 ppsa mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie strony skarżącej, że wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej Spółki nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Natomiast wskazane przez stronę skarżącą argumenty w postaci braku jednolitego stanowiska Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniu, różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego oraz istotne wątpliwości co do waloru dowodowego opinii biegłego i brak jego kompetencji do rozstrzygania w sprawie w miejsce specjalisty z jednostki badającej odnoszą się do kwestii ewentualnej wadliwości zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie potencjalnej wadliwości zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji jej uchylenie jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania w tej sprawie i nie może w żadnym wypadku stanowić przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu. Kwestia ta nie może być badana na etapie rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym. Zbadanie, czy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa może nastąpić jedynie w fazie postępowania rozpoznawczego, które zakończone zostanie wydaniem wyroku, rozstrzygającego merytorycznie postępowanie sądowe w niniejszej sprawie (vide: wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 19/15 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Niezasadne jest również odwoływanie się przez stronę skarżącą do przypadków wstrzymania wykonania podobnych decyzji w innych sprawach. Wstrzymanie wykonania decyzji jest bowiem uzależnione od aktualnej sytuacji konkretnej strony skarżącej oraz skutków, jakie wykonanie decyzji jej przyniesie. Sam zaś fakt, że inne sądy administracyjne uwzględniały wnioski skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonych przez nich decyzji oznacza jedynie, że skarżący ci wykazali, że w związku z wykonaniem tych decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji poczynionych wyżej rozważań Sąd stwierdza, że skarżąca Spółka, wnosząc o przyznanie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji, nie wykazała, aby w stosunku do niej zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ppsa. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa, orzekł jak w sentencji.