II SA/Go 71/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska, Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Protokolant Ewa Siudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny orzekł brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u J.S., to jest przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat wymienionej pod pozycją nr 15 w wykazie chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (DZ.U. z 2002r. Nr 132 poz. 1115) - zwanym dalej rozporządzeniem. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie wykonanych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy badań laryngologiczno-foniatrycznych, rozpoznano u J.S. przewlekły nieżyt gardła i krtani oraz dysfonię hyperfunkcjonalną. W wyniku przeprowadzonych badań laryngologicznych i laryngovidostroboskopowych, rozpoznanie takie zostało potwierdzone także przez jednostkę odwoławczą, to jest Instytut Medycyny Pracy – Samodzielną Pracownię Otolaryngologii Zawodowej. Organ I instancji stwierdził, że pomimo długotrwałego, trwającego przez 34 lata narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci pracy w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym z dziećmi upośledzonymi, w tym w stopniu umiarkowanym, znacznym i głębokim, a także niepełnosprawnymi, nie stwierdzono u J.S. cech klinicznych chorób zawodowych figurujących w obowiązującym wykazie chorób zawodowych będącym załącznikiem do wymienionego powyżej rozporządzenia. Od decyzji organu I instancji J.S. wniosła odwołanie. W ocenie strony przebieg pracy zawodowej i dokumentacja lekarska potwierdzają występowanie u niej choroby zawodowej. Ponadto strona wskazała na skutki dolegliwości narządu głosu, które doprowadziły do istotnych zaburzeń w funkcjonowaniu w życiu społecznym. Decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ II instancji wskazał, że do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej niezbędne są dwa pozytywne elementy, które winny być spełnione jednocześnie, czyli: orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej i wyniki dochodzenia epidemiologicznego wskazujące na istnienie związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą i warunkami pracy. W ocenie organu w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Rozpoznane u skarżącej przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy schorzenia – przewlekły prosty nieżyt krtani z cechami dysfonii hyperfunkcjonalnej, przewlekły suchy nieżyt gardła - nie są umieszczone w wykazie chorób zawodowych, o których mowa w § 1 rozporządzenia. Zgodnie bowiem z wykazem chorób zawodowych, przez przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym rozumie się: guzki głosowate twarde, niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, bądź wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych. W ocenie organu, brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. J.S. wniosła skargę. W skardze skarżąca podniosła, iż w okresie pracy zawodowej nie korzystała ze specjalistycznej opieki zdrowotnej, która to okoliczność mogła mieć wpływ negatywne stanowisko organów administracyjnych w niniejszej sprawie. Nadto skarżąca przytoczyła w skardze argumentację zawartą w odwołaniu. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2005r. sygn. akt II SA/Go 592/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku organ wskazał, iż w trakcie postępowania administracyjnego doszło do istotnych uchybień proceduralnych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu opinie lekarskie, które mają być podstawą rozstrzygnięcia winny zawierać wszechstronne uzasadnienie oraz w sposób przekonujący wyjaśniać zaistniałe w sprawie wątpliwości. Nadto Sąd wskazał, iż organy administracyjne nie sprostały obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przez co naruszyły przepisy art. 7 i 77 k.p.a. W szczególności organ I instancji nie ustosunkował się do zawartego w piśmie z dnia [...] lutego 2005r. wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie materiału dowodowego. W piśmie tym skarżąca wskazała na szereg dolegliwości występującej u niej w związku ze schorzeniem narządu głosu. Nadto Sąd wskazał, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcia administracyjne zostały oparte w sposób mechaniczny na orzeczeniach lekarskich co stanowi naruszenie art. 80 k.p.a. Tymczasem zgodnie z treścią § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzja powinna być wydana w szczególności na podstawie danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Istotną również dla sprawy, jest zdaniem Sądu okoliczność, iż z akt administracyjnych nie wynika jakie stanowisko zajęła J.S. wobec niekorzystnego dla niej orzeczenia lekarskiego przez jednostkę orzeczniczą I stopnia. Ponadto, Sąd I instancji zarzucił, iż lakoniczna treść orzeczenia lekarskiego z dnia [...] stycznia 2005r. mogła być dla skarżącej niezrozumiała, niewyczerpująca i nieprzekonywująca. Od wyroku Sądu I instancji, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę kasacyjną. Pełnomocnik organu oparł skargę kasacyjną na zarzucie, iż zaskarżony wyrok wydany został w wyniku błędnej kontroli sądowej poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwaną dalej p.p.s.a., z uwagi na przyjęcie, że decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a., to jest na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Stawiając powyższy zarzut, pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2006r. sygn. akt II OSK 948/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Sąd II instancji wskazał, że wykaz chorób zawodowych zamieszczony w załączniku rozporządzenia, w pkt 15 przewiduje chorobę zawodową narządu głosu spowodowaną nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat, którą określono jako guzki głosowate twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Sąd II instancji stwierdził, że trafnie podniesiono w kasacji, iż o ile wskazane powyżej orzeczenia lekarskie nie kwestionują nadmiernego obciążenia narządu głosu spowodowanego zatrudnieniem to postawione rozpoznanie choroby występującej u J.S. w obu tych orzeczeniach nie jest chorobą wymienioną w wykazie wskazanego powyżej rozporządzenia. W tym kontekście - stwierdził Sąd II instancji - zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji nie wskazał jakie znaczenie w kontekście tych orzeczeń lekarskich mają uchybienia proceduralne stwierdzone w zaskarżonym wyroku. W szczególności nie wskazał Sąd I instancji, jaki i to istotny wpływ na wynik sprawy może mieć fakt braku załączenia do akt sprawy odwołania od orzeczenia lekarskiego wydanego przez jednostkę orzeczniczą pierwszego stopnia i fakt, że organ nie ustosunkował się do wniosków J.S. zawartych w piśmie z dnia [...] lutego 2005r. o ponowne rozpatrzenie materiału dowodowego. Nadto Sąd II instancji za trafny uznał zarzut skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji – podnosząc, iż decyzja wydana została wyłącznie na orzeczeniach lekarskich, nie wskazał co ewentualnie organy administracji winny wziąć pod uwagę przy rozpatrzeniu materiału dowodowego, względnie jakie dodatkowe dowody winny zgromadzić w celu prawidłowego rozpoznania sprawy. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. zdanie pierwsze, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładania prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ze względu na wykonywaną pracę zawodową skarżąca przez okres 34 lat, narażona była na nadmierny wysiłek głosowy. W celu wydania orzeczenia o stwierdzeniu choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, lub orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – skarżąca poddana została badaniom laryngologiczno-foniatrycznym w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono u skarżącej przewlekły nieżyt gardła i krtani oraz dysfonię hyperfunkcjonalną. Nie stwierdzono natomiast choroby zawodowej. Rozpoznanie powyższe zostało następnie potwierdzone przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, czyli Instytut Medycyny Pracy - Samodzielną Pracownię Otolaryngologii Zawodowej. Rozpoznane u skarżącej schorzenie, w myśl wskazanego powyżej rozporządzenia, nie jest chorobą zawodową. Zgodnie z punktem 15 załącznika rozporządzenia – wykaz chorób zawodowych przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym to: guzki głosowate twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznaniu i stwierdzeniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. A zatem dla stwierdzenia choroby zawodowej, konieczne jest jednoczesne wystąpienie dwóch czynników: występowanie w środowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia oraz skutek w postaci choroby, która została ujęta w wykazie chorób zawodowych – załączniku do rozporządzenia. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżąca wykonując pracę zawodową narażona była na nadmierny wysiłek głosowy, jednak stwierdzone u skarżącej schorzenie nie stanowi choroby zawodowej - w myśl wskazanego rozporządzenia. Okoliczność powyższa wynika z treści orzeczeń lekarskich wydanych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy – jako jednostkę orzeczniczą I stopnia oraz Instytut Medycyny Pracy jako jednostkę orzeczniczą II stopnia. Stosownie do treści § 8 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie, organ administracyjny wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w oparciu o opinie lekarskie, które są w swej treści zbieżne. A zatem uzasadnione była dokonana przez organ ocena, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące problemów zdrowotnych oraz związanych z nimi problemów w funkcjonowaniu w życiu społecznym, aczkolwiek bardzo istotne, nie podważały jednak treści orzeczeń lekarskich. Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której wyżej mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, DZ.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269). Zgodnie z tak określoną kognicją, sąd administracyjny uchyla zaskarżony akt administracyjny jeżeli stwierdzi, że wydany został z naruszeniem prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub – naruszeniem prawa procesowego mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 1 pkt 1 lit. a,b, c. - p.p.s.a.) Rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa skutkującym uchylenie zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Str.7.