II SA/Go 715/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-03-12
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Mirosław Trzecki, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która została zmieniona w trakcie procedury uchwalania bez ponowienia czynności planistycznych, jest nieważna w całości, czy tylko w części dotyczącej wprowadzonych zmian?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która została zmieniona w trakcie procedury uchwalania bez ponowienia czynności planistycznych. Zmiana ta istotnie wpłynęła na przeznaczenie terenu i naruszyła procedurę planistyczną, uniemożliwiając zainteresowanym zapoznanie się z projektem w zmienionym kształcie. W pozostałym zakresie skarga została oddalona, ponieważ inne zarzuty nie wykazały naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący J.S. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących procedury planistycznej oraz naruszenie prawa własności. Skarżący wskazał, że zmiany wprowadzone do projektu planu w trakcie sesji nadzwyczajnej nie zostały poprzedzone ponownym przeprowadzeniem czynności planistycznych, co uniemożliwiło zainteresowanym zapoznanie się z projektem w zmienionym kształcie. Ponadto, skarżący domagał się zmiany zapisów dotyczących strefy korytarza elektroenergetycznego oraz lokalizacji drogi dojazdowej, które jego zdaniem istotnie ograniczały korzystanie z jego nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 15 pkt 2a zaskarżonej uchwały, w pozostałej części skargę oddalił, określił, że zaskarżona uchwała w części stwierdzającej jej nieważność nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Rady Gminy na rzecz skarżącego kwotę 250 zł tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J.S. na uchwałę Nr XVII/113/08 Rady Gminy z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego we wsi [...] (Dz. Urz. Województwa z 2008 r. Nr 87 poz. 1342) I. stwierdza nieważność § 15 pkt 2a zaskarżonej uchwały, II. w pozostałej części skargę oddala, III. określa, że zaskarżona uchwała w części stwierdzającej jej nieważność nie podlega wykonaniu, IV. zasądza od Rady Gminy na rzecz skarżącego J.S. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego.
J.S. – na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej: u.s.g, oraz art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a, wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] lipca 2008r. Nr XVII/113/08 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego we wsi [...] (Dz.Urz. Województwa z 2008r. Nr 87, poz. 1342). Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił:
1. rażące naruszenie przepisów art. 17 i art. 19 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zwanej dalej: u.p.z.p, polegające na tym, że pominięto przy opracowywaniu projektu planu czynności wymienionych w art. 17 u.p.z.p, pomimo wniesienia zmian do projektu planu i dokonania w ich wyniku istotnych modyfikacji projektu planu w częściach objętych tymi zmianami,
2. rażące naruszenie art. 2, art. 21, art. 64 i art. 68 Konstytucji RP, a także art. 1 ust. 2 w związku z art. 6 u.p.z.p oraz art. 140 Kodeksu cywilnego, polegające na naruszeniu prawa własności skarżącego w ten sposób, że zaskarżona uchwała istotnie ogranicza skarżącemu dalsze swobodne korzystanie z przedmiotu własności i czerpanie z niego korzyści.
Skarżący wskazał, że Wójt Gminy nie uwzględnił jego skargi w zakresie § 27 ust. 5 pkt 2 zaskarżonej uchwały, poprzez uchwalenie podpunktu, iż nie tworzy się strefę korytarza elektroenergetycznego od istniejącej linii SN, jako tymczasowego sposobu użytkowania terenu w odniesieniu do działki zabudowanej nr [...], oznaczonej na rysunku planu symbolem MN. Ponadto skarżący domaga się przesunięcia o 10m w stronę wsi [...] drogi dojazdowej do działek nr [...], oznaczonej na rysunku planu symbolem KDW i łączącej się z drogą powiatową tworząc skrzyżowanie.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności całości uchwały Rady Gminy.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że jest rolnikiem i od 1987r. prowadzi gospodarstwo rolne we wsi [...]. Zaskarżoną uchwałą większość ziemi rolnej tj. działki nr [...], stanowiące własność skarżącego, zostały w całości włączone do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...].
W ocenie skarżącego doszło do naruszenia zasad uchwalania planu miejscowego, ponieważ [...] lipca 2008r. na sesji nadzwyczajnej Rada Gminy przed podjęciem uchwały uznała w części uwagi złożone do projektu planu za zasadne i postanowiła o dokonaniu zmian w projekcie. W wyniku tych zmian postanowienia i szczegółowe zapisy planu uległy pewnym modyfikacjom. Skarżący za najistotniejszą uznał zmianę zapisu § 15 przez poszerzenie ust. 2 o treść : "zabudowy zagrodowej". Ponadto na projekcie rysunku planu miejscowego była konstrukcja mostowa w ciągu drogi dojazdowej wewnętrznej do działek nr [...], a zmieniono ją na przepust na rowie w ciągu drogi. Skarżący podał, że nie kwestionuje zmian dokonanych w planie a wręcz przeciwnie uważa, że były one konieczne. Zwraca tylko uwagę, że dokonano w/w zmian nie zachowując procedury planistycznej. W ocenie skarżącego organ przez niezastosowanie przepisu art. 19 u.p.z.p, a więc nieponowienie czynności planistycznych, określonych w art. 17 u.p.z.p, uniemożliwił mu oraz innym osobom zainteresowanym zapoznanie się i ustosunkowanie do przyjętych zmian. Sytuacja ta zdaniem skarżącego skutkuje koniecznością wniesienia skargi i domagania się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał także, że domaga się zmiany w zakresie § 27 ust. 5 pkt 2 uchwały poprzez uchwalenie ppkt, że nie tworzy się strefę korytarza elektroenergetycznego od istniejących linii SN, jako tymczasowego sposobu użytkowania terenu, w odniesieniu do działki zabudowanej nr [...], oznaczonej na rysunku planu symbolem MN. Skarżący wyjaśnił, że działka nr [...] jest zabudowana dwoma domami mieszkalnymi (w tym nowym domem bliźniaczym) oraz obiektami gospodarczymi związanymi z produkcją rolniczą i hodowlą zwierząt. Przez część niezabudowaną działki przechodzi linia energetyczna SN, na którą skarżący nie wyraził zgody. Skarżący podał, że niezabudowaną część działki przygotował, wydatkując duże nakłady finansowe na niwelację gruntu pod budowę oczyszczalni ekologicznej i dwóch garaży. W związku z tym domaga się jej usunięcia przez [...]. Wskazał, że obecnie budowa oczyszczalni ekologicznej i garaży stała się niemożliwa poprzez wprowadzenie do uchwały zapisu § 27 ust. 5 pkt 2, iż wyznacza się strefę korytarza elektroenergetycznego od istniejących linii SN, jako tymczasowego sposobu użytkowania terenu. W związku z powyższym skarżący uważa, że § 27 ust. 5 pkt 2 uchwały narusza jego interes prawny i wnosi w związku z tym o zmianę zapisu w planie.
Zdaniem skarżącego jego interes prawny jest oparty bezpośrednio na przepisach dotyczących własności i jej zakresu zawartego w art. 140 Kodeksu cywilnego. Nadto skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 1991r. sygn. akt IV SA 1949/1991, w którym Sąd zwrócił uwagę, że nie można aprobować sytuacji, w której ograniczenia własności wprowadzone planem zagospodarowania przestrzennego utrudniałyby egzystencję właścicieli nieruchomości poprzez wyłączenie na dziesiątki lat możliwości zaspokajania ich elementarnych potrzeb, jak budowa domu jednorodzinnego.
Skarżący domaga się także zmiany na rysunku planu poprzez przesunięcie o 10m w stronę wsi [...] drogi dojazdowej wewnętrznej do działek nr [...] oznaczonej na rysunku planu symbolem KDW, łączącej się z drogą powiatową tworząc skrzyżowanie. W ocenie skarżącego pozostawienie tej drogi całkowicie uniemożliwi mu wykonanie zjazdu na część jego działki nr [...] zabudowanej domem bliźniaczym. Droga ta jak wskazał skarżący wychodzi wprost na ganek nowo wybudowanego domu tworząc skrzyżowanie z drogą powiatową. Wykonanie jej spowoduje utratę walorów widokowych działki skarżącego i zwiększy emisję zanieczyszczeń, co na pewno będzie miało wpływ na zdrowie jego rodziny.
Skarżący uważa także, że w sprawie został naruszony jego interes prawny, który znajduje uzasadnienie w treści art. 1 ust. 2 w związku z art. 6 u.p.z.p, na podstawie których to przepisów ustalenia planistyczne planu miejscowego kształtują sposób wykonywania praw własności, przysługujących właścicielom nieruchomości. Przepis art. 1 ust. 2 u.p.z.p zawiera katalog czynników, które muszą być uwzględnione. Są wśród nich również takie elementy jak wymagania ochrony środowiska, wymagania ochrony zdrowia, walory ekonomiczne przestrzeni, które winny być przez prawo szczególnie chronione, co wynika z przepisów ustawy w sprawie ochrony i kształtowania środowiska, ustawy o ochronie przyrody i przepisów dotyczących ochrony zdrowia obywateli.
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Gminy podał, że ocenę zasadności wniesienia skargi pozostawia Sądowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju
sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, Sąd uznał, że skarga J.S. jest częściowo zasadna, przy czym zasadność skargi ogranicza się jedynie do kwestii istotnego naruszenia przez § 15 pkt 2 lit. a zaskarżonej uchwały trybu sporządzania planu miejscowego.
W niniejszej sprawie podstawę prawną wniesienia skargi do Sądu na uchwałę Rady Gminy stanowi art. 101 u.s.g. Zgodnie z ust. 1 art. 101 tej ustawy, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego, przy czym do sprawy tej nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g jest możliwe w każdym czasie, a jedynym warunkiem jest uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego strony lub jej uprawnienia, przy czym wezwanie to powinno być skierowane do organu, który podjął kwestionowaną uchwałę, i powinno być dokonane przed wniesieniem skargi do sądu.
Z akt sprawy wynika, iż skarżący pismem z [...] sierpnia 2008r. wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa, wywołanego zaskarżoną uchwałą. Wezwanie to wpłynęło do organu 7 sierpnia 2008r. Przewodniczący Rady Gmin nie odpowiedział na wezwanie skarżącego, lecz pismem z [...] sierpnia 2008r. poinformował go, iż jest one przedwczesne z uwagi na to, iż obecnie uchwała poddawana jest ocenie zgodności z prawem, dokonywanej przez Wojewodę. Skarżący wniósł skargę [...] października 2008r. Wniesienie skargi w tej dacie uznać należy za dokonane w zakreślonym przez ustawę terminie 60 dni, liczonych od dnia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że wniesiona skarga jest dopuszczalna.
W tym miejscu należy wskazać, że zaskarżona uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa z [...] sierpnia 2008r. Nr 87, poz. 1342. Wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa wpłynęło do Rady Gminy [...] sierpnia 2008r. a więc przed opublikowaniem uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa. Skarżący powołał w skardze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2007r. sygn. akt II OSK 1738/06 (LEX nr 341259). Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym orzeczeniu wyraził stanowisko, iż przepis art. 101 u.s.g, wprowadzając określoną w tym artykule procedurę zaskarżania aktów podejmowanych przez organy samorządu gminnego, powinien być tak rozumiany, że wezwanie do usunięcia naruszeń, które musi podmiot skierować do organu gminy w celu otwarcia sobie drogi do sądu administracyjnego, powinno niewątpliwie poprzedzać wniesienie skargi do tego sądu, jednakże wezwanie to może być dokonane po podjęciu kwestionowanej uchwały, lecz przed jej opublikowaniem. Sąd podziela powyższe stanowisko. Przede wszystkim Sąd podziela stanowisko NSA, iż przeciwny pogląd zdaje się być zbędnym utrudnieniem czy formalizmem, niemieszczącym się w aktualnych standardach ochrony praw obywatelskich. Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a - z uwagi na to, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżący skierował do organu gminy przedwcześnie, a więc przed opublikowaniem zaskarżonej uchwały w dzienniku urzędowym.
Skarżący wnosząc wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie skargę do Sądu wykazał swój interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Skarżący jest bowiem właścicielem nieruchomości znajdujących się na terenie objętym kwestionowaną uchwałą, a okoliczność ta znana była organowi już w trakcie prac na projektem miejscowego planu.
Przechodząc do zarzutów skargi należy podkreślić, że stosownie do treści art. 19 u.p.z.p, jeżeli rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego, w tym także w wyniku uwzględnienia uwag do projektu planu – czynności, o których mowa w art. 17 ustawy, ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian. Jednocześnie ustawodawca wskazuje, że przedmiotem ponowionych czynności może być jedynie część projektu planu objęta zmianą. Ponowienie, czy też powtórzenie czynności planistycznych musi być zatem dokonane, po dokonaniu zmian kształtu projektu planu a więc zanim zostanie on przestawiony radzie gminy do uchwalenia.
W rozpoznawanej sprawie, skarżący trafnie zaznaczył różnicę pomiędzy projektem planu, który został wyłożony do publicznego wglądu, a planem uchwalonym przez Radę Gminy na nadzwyczajnej sesji Rady odbytej w dniu [...] lipca 2008r.
W projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...], który został przedłożony do uchwalenia Radzie, § 15 miał następujące brzmienie: "Ustala się tereny rolnicze, oznaczone na rysunku planu symbolem "RL", dla których,
1) ustala się następujące warunki:
a) zachowanie rolniczego użytkowania terenu;
b) dojazd istniejący poprzez drogi wewnętrzne,
2) dopuszcza się zalesienia,
3) zakazuje się budowy obiektów: kubaturowych, produkcji rolniczej i hodowli zwierzęcej".
Z protokołu Nr [...] z przebiegu nadzwyczajnej sesji Rady Gminy odbytej [...] lipca 2008r. wynika, że Rada Gminy uwzględniła propozycję Komisji Rolnictwa, aby § 15 pkt 2 brzmiał: " dopuszcza się: a) zabudowy zagrodowej, b) zalesienia", oraz aby § 13 pkt 3 (powinno być § 15 pkt 3) brzmiał: "zakazuje się budowy obiektów kubaturowych związanych z produkcją rolniczą i hodowlą zwierzęcą". W związku z przyjętymi zmianami § 15 uchwalonego planu ma następujące brzmienie: "Ustala się tereny rolnicze, oznaczone na rysunku planu symbolem "RL", dla których,
1) ustala się następujące warunki:
a) zachowanie rolniczego użytkowania terenu;
b) dojazd istniejący poprzez drogi wewnętrzne,
2) dopuszcza się :
a) zabudowy zagrodowej,
b) zalesienia,
3) zakazuje się budowy obiektów kubaturowych związanych z produkcją rolniczą i hodowlą zwierzęcą".
Zmiana w zakresie § 15 pkt 3 ma jedynie charakter stylistyczny. Takiego charakteru nie ma natomiast zmiana dotycząca § 15 pkt 2 lit a zaskarżonej uchwały. W uchwalonym planie wprowadzono bowiem zmiany w zakresie przeznaczenia terenu, albowiem na terenach rolniczych (oznaczonym w planie symbolem "RL"), gdzie zgodnie z planem ma być zachowane rolnicze użytkowanie terenu, dopuszcza się zabudowę zagrodową, której projekt planu nie przewidywał. Przyjęta modyfikacja spowodowała zatem zmianę w przeznaczeniu przewidzianym w projekcie planu dla terenów rolniczych. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na to, że zapisy § 15 zaskarżonej uchwały są ze sobą wewnętrznie sprzeczne. Z jednej bowiem strony plan dopuszcza na terenach rolniczych realizację zabudowy zagrodowej a więc budowę budynku mieszkalnego z zabudowaniami gospodarskimi, z drugiej strony zakazuje budowy obiektów kubaturowych związanych z produkcją rolniczą i hodowlą zwierzęcą. Wobec powyższego zakazu realizacja zabudowy zagrodowej nie byłaby w ogóle możliwa.
Uwzględnienie zatem przez Radę Gminy propozycji Komisji Rolnictwa spowodowało istotne zmiany w projekcie planu. Sąd podziela zatem stanowisko skarżącego, iż powyższe obligowało organ do powtórzenia tych czynności planistycznych, które umożliwiłyby zainteresowanym podmiotom zapoznanie się z projektem planu w nowym kształcie (art. 17 pkt 10-13 u.p.z.p).
Pozostałe zarzuty skargi są niezasadne.
Skarżący wskazał w skardze, iż na projekcie rysunku planu miejscowego była konstrukcja mostowa w ciągu drogi dojazdowej wewnętrznej do działek nr [...], a zmieniono ją na przepust na rowie w ciągu drogi. Zdaniem Sądu rezygnacja z konstrukcji mostowej w ciągu drogi na rzecz przepustu na rowie nie jest daleko idącą zmianą projektu planu, która zmieniałaby jego koncepcję. Dlatego też niepowtórzenie czynności planistycznych w tym zakresie nie stanowi naruszenia procedury planistycznej w rozumieniu art. 28 u.p.z.p.
W ocenie skarżącego zaskarżona uchwała narusza art. 2, art. 21, art. 64 i art. 68 Konstytucji RP a także art. 1 ust. 2 w związku z art. 6 u.p.z.p, oraz art. 140 Kodeksu cywilnego, albowiem Wójt Gminy nie uwzględnił uwagi skarżącego w zakresie § 27 ust. 5 pkt 2 uchwały, poprzez uchwalenie podpunktu, że nie tworzy się strefę korytarza elektroenergetycznego od istniejących linii SN, jako tymczasowego sposobu użytkowania terenu w odniesieniu do działki zabudowanej nr [...]. Ponadto skarżący domaga się przesunięcia o 10m w stronę wsi [...] drogi dojazdowej do działki skarżącego nr [...], oznaczonej na rysunku planu symbolem KDW.
Skarżący wskazał, że przez część niezabudowaną jego działki nr [...] przechodzi linia energetyczna, na którą nie wyraził zgody. Podał, że wprowadzenie do planu § 27 ust. 5 pkt 2, dotyczącego utworzenia korytarza elektroenergetycznego, uniemożliwiło mu budowę oczyszczalni ekologicznej oraz dwóch garaży. Budowa natomiast drogi dojazdowej wewnętrznej uniemożliwi skarżącemu wykonanie wjazdu na część działki nr [...], zabudowanej domem bliźniaczym, ponadto wykonanie drogi spowoduje utratę walorów widokowych działki skarżącego i zwiększy emisję zanieczyszczeń, co w ocenie skarżącego będzie miało wpływ na zdrowie jego rodziny.
Odnosząc się do powyższych zarzutów należy wskazać, że z mocy u.p.z.p, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8). Gmina w zakresie planowania przestrzennego korzysta z tzw. władztwa planistycznego. W ramach tego władztwa gmina ustala przeznaczenie terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby zagospodarowania i warunków zabudowy terenu (art. 4 ust. 1 u.p.z.p). Dokonuje tego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W komentarzu do u.p.z.p, wskazuje się, że plan miejscowy ustala przede wszystkim przeznaczenie terenu i jako taki przesądza o ograniczeniach prawa własności. Podkreślono, że choć zgodnie z art. 21 Konstytucji RP prawo własności jest konstytucyjnie chronione, nie jest prawem bezwzględnym. Z istoty prawa własności wynika możliwość szerokiego korzystania z nieruchomości gruntowych. W stosunku własności uprawnionym jest właściciel, a zobowiązanym do nienaruszenia prawa własności – każdy inny podmiot. Stosownie do art. 140 Kodeksu cywilnego: w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Z art. 140 Kodeksu cywilnego wynika zatem, że istnieją trzy wyznaczniki granic treści prawa własności:
1. przepisy ustaw,
2. zasady współżycia społecznego, oraz
3. społeczno-gospodarcze przeznaczenie każdej własności.
Ustawowe ograniczenia prawa własności wynikają zarówno z przepisów prawa cywilnego, jak i z przepisów prawa administracyjnego, a więc np. z u.p.z.p, czy też ustawy Prawo budowlane, oraz ustawy – Prawo o ochronie środowiska. O ile ustawowe ograniczenia własności nie budzą w praktyce zastrzeżeń i wątpliwości, o tyle dwa pozostałe wyznaczniki granic treści prawa własności mają charakter mniej wymierny i nie mogą być nadużywane. Można się na nie skutecznie powoływać dopiero wówczas, gdy ustawowe ograniczenia własności stają się niewystarczające. W demokratycznym państwie prawa ich rola i znaczenie maleją. Mają większe znaczenie w stosunkach cywilnoprawnych niż w sferze prawa publicznego. Ograniczenia prawa własności wynikające z art. 140 KC, nie mogą być także interpretowane rozszerzająco (patrz: "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne" – Komentarz, pod. red. prof. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck,
Warszawa 2008, str. 40-41).
W ocenie Sądu Rada Gminy – korzystając z określonego w u.p.z.p, władztwa planistycznego gminy, określając w § 27 ust. 5 pkt 2 zaskarżonej uchwały, iż "wyznacza się strefę korytarza elektroenergetycznego od istniejących linii SN, jako tymczasowego sposobu użytkowania terenu", nie naruszyła wskazanych przez skarżącego przepisów. Należy bowiem stwierdzić, że powyższy zapis uchwały sankcjonuje a więc zatwierdza istniejący już na działce skarżącego i na innych działkach stan faktyczny. Ponadto zwrócić należy uwagę na to, iż sposób użytkowania terenu ma – jak wynika z ustaleń planu - charakter tymczasowy. W sytuacji zatem, gdy przez działkę skarżącego przebiega już linia energetyczna, organ mógł wyznaczyć strefę korytarza elektroenergetycznego, ograniczając w ten sposób prawo własności skarżącego. Podobnie sytuacja ma się z usytuowaniem drogi dojazdowej. Lokalizacja tej drogi, jak wynika z załącznika graficznego do planu, ograniczy skarżącemu możliwość wjazdu na część działki nr [...]. Nie oznacza to jednak, iż skarżący w ogóle będzie pozbawiony możliwości wjazdu na przedmiotową działkę. Odnosząc się natomiast do twierdzenia skarżącego, iż wykonanie drogi spowoduje utratę walorów widokowych działki skarżącego i zwiększy emisję zanieczyszczeń, co w ocenie skarżącego będzie miało wpływ na zdrowie jego rodziny, wskazać należy, że wykonanie każdej drogi, w tym drogi wewnętrznej (dojazdowej), może wywołać skutki wskazane przez skarżącego. Nie może to jednak oznaczać zakazu lokalizacji drogi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w określonym miejscu.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy także wskazać, że osoba, której działki objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Zgodnie bowiem z treścią art. 36 ust. 1 u.p.z.p, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy:
1. odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo,
2. wykupienia nieruchomości lub jej części.
Powyższe oznacza, że w przypadku, gdy zostanie ustalone, że przez realizację drogi wewnętrznej oraz przez wyznaczenie korytarza elektroenergetycznego został ograniczony sposób korzystania z działki skarżącego nr [...], może on żądać od gminy odszkodowania za poniesioną szkodę.
Niezależnie od zarzutów skargi, zaskarżona uchwała podlega także ocenie ze strony Sądu w jej całokształcie. Po dokonaniu tego zabiegu, Sąd uznał za konieczne stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej jej § 15 pkt 2a - na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. O tym, że zaskarżona uchwała w części stwierdzającej jej nieważność nie podlega wykonaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 152 cytowanej wyżej ustawy.
O kosztach postępowania Sąd orzekł mając na uwadze treść art. 206 p.p.s.a. Sąd częściowo uwzględnił skargę, dlatego też zasądził na rzecz skarżącego kwotę 250 zł. Na kwotę tę składa się połowa wpisu sądowego tj. 150 zł, oraz połowa kosztów dojazdu do Sądu na rozprawy w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło