II SA/Go 717/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.N. na decyzję Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego p o s t a n a w i a : 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Dyrektor Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta odmówił przyznania A.N. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności. Od powyższej decyzji A.N. wniósł w ustawowym terminie wynikającym z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jednocześnie decyzję Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej z dnia z [...] maja 2012 r. nr [...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc również o przyznanie adwokata. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Go 551/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., powołując się na przepis art. 58 §1 pkt 6 oraz art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), odrzucił skargę A.N. i odmówił przyznania prawa pomocy. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 1 września 2012 r. W dniu 27 sierpnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga z dnia [...] sierpnia 2012 r. A.N., adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którą ponownie zaskarżono decyzję z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej oraz złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej w skrócie p.p.s.a., skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zgodnie z art. 127 § 1 i § 2 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji, do rozpatrzenia którego właściwy jest organ administracji publicznej wyższego stopnia. Decyzja organu wyższego stopnia, tj. organu odwoławczego jest decyzją ostateczną (art. 16 § 1 k.p.a.) i właśnie od tego rodzaju rozstrzygnięcia stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na decyzję organu pierwszej instancji (w tym przypadku Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej) bez oczekiwania na rozpoznanie sprawy przez administracyjny organ odwoławczy (w tym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze), należy uznać za niewyczerpanie środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 p.p.s.a., tym bardziej, że decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie środku zaskarżenia – odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które należało wnieść za pośrednictwem organu pierwszej instancji w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Jest to jedna z przyczyn niedopuszczalności skargi, o jakiej mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 194), w związku z czym wniesiona skarga nie mogła zostać rozpoznana pod względem merytorycznym i Sąd był zobligowany do jej odrzucenia. Należy jednak zaznaczyć, że skarżący wnosząc od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego uruchomił prawidłowy tryb odwoławczy od rozstrzygnięcia Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej i jeżeli wydaną w sprawie na skutek odwołania decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego będzie uważał za niezgodną z prawem, będzie mógł ją zaskarżyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jeżeli uczyni to w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji organu drugiej instancji, skarga będzie wówczas dopuszczalna i Sąd rozpozna sprawę pod względem merytorycznym. Podkreślenia wymaga, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyjaśnił skarżącemu zasady wnoszenia skarg do wojewódzkiego sądu administracyjnego już w postanowieniu z dnia 25 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Go 551/12. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Jeżeli chodzi o wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo to może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). Jednakże w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądowym panuje zgodny pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (postanowienie NSA z 14 marca 2012 r., II GZ 82/12, LEX nr 1121172), zaś stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie (postanowienie NSA z 28 lutego 2012 r., II FZ 109/12, LEX nr 1121093). Przepis art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia (postanowienie NSA z 22 lutego 2012 r., I OZ 1110/11, LEX nr 1120723), co ma miejsce w niniejszej sprawie.