II SA/Go 73/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.S. na czynność Burmistrza Miasta z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy zamiany lokalu komunalnego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. G.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na pismo (czynność) Burmistrza Miasta z dnia [...] grudnia 2021 r. dotyczące zamiany lokalu mieszkalnego, uzupełnione następnie pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że skarżący jest niezadowolony z odmowy wyrażenia zgody na zamianę dotychczas wynajmowanego przez niego mieszkania komunalnego na konkretnie wskazane przez niego w innym budynku. Organ przedstawił zasady wynajmowania lokali mieszkalnych w gminie [...] i wskazał, że skarżący znajduje się na liście osób oczekujących na zamianę lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe należało uznać, że zaskarżone do tutejszego Sądu pismo (czynność) Burmistrza Miasta nie mieści się w zamkniętym katalogu aktów i czynności podejmowanych przez organy administracji publicznej, objętych kognicją sądów administracyjnych. Pismo to nie jest bowiem ani decyzją administracyjną, ani żadnym innym aktem wymienionym w art. 3 § 2, § 2a czy § 3 p.p.s.a. Pismo to jest jedynie skierowanym do skarżącego pismem informacyjnym. Wobec powyższego nie podlega ono kontroli sądu administracyjnego i nie może być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi. Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z poglądem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, postępowanie w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę składa się z dwóch etapów. W pierwszym, wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega analizie i weryfikacji przez właściwy organ gminy. Następnie wniosek jest rozpoznawany przez organ, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu bądź o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia na liście. W tym pierwszym etapie działanie organu ma charakter administracyjnoprawny, bowiem organ decyduje o tym, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie jej potrzeb mieszkaniowych, z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Etap ten jest wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy. Natomiast drugi etap postępowania w zakresie udzielania konkretnej pomocy mieszkaniowej, związany jest z podjęciem czynności cywilnoprawnych, zmierzających do zawarcia umowy najmu i nie podlega on kognicji sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie skarżący jest już najemcą lokalu komunalnego, zaś jego oczekiwania w stosunku do organów związane są z brakiem zadowolenia z dotychczas zajmowanego lokalu mieszkalnego i chęcią zamiany go na inny, konkretnie wskazany przez skarżącego. Przy czym skarżący został zakwalifikowany do zamiany lokalu, znajduje się na liście osób oczekujących na zamianę. W tym zakresie sprawa pozostaje poza kognicją sądu administracyjnego. Mając to wszystko na względzie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę, uznając, że nie należy ona do właściwości sądu administracyjnego (punkt 1 postanowienia). W tym stanie rzeczy nie było także podstaw do rozpatrzenia przez Sąd wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie bowiem z treścią art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądowym panuje zgodny pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 14 marca 2012 r., II GZ 82/12, CBOSA), zaś stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2012 r., II FZ 109/12, CBOSA). Przepis art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2012 r., I OZ 1110/11, CBOSA), co ma miejsce w niniejszej sprawie, wobec czego, na podstawie art. 247 p.p.s.a., orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy (pkt 2 postanowienia).