II SA/Go 737/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2013 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.J. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzje Rektora Uniwersytetu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów p o s t a n a w i a : zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych. Dnia 30 października 2012 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosek A.J. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jest osoba bezrobotną i pozostaje na utrzymaniu pozostałych członków rodziny. A.J. podała, że wynagrodzenie jej ojca wynosi miesięcznie 3.500 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedstawiła opłaty związane z eksploatacją nieruchomości (podatek od nieruchomości – 451 zł, telefon (Internet) – 110 zł, wywóz nieczystości – 57 zł za kwartał, energia elektryczna – 804 zł za sześć miesięcy). Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi wynosi 200 zł (§ 2 ust. 6 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zważyć trzeba, że A.J. z dniem [...] marca 2013 r. została skreślona z listy studentów Uniwersytetu. Skarżąca podała, że obecnie stara się o pracę w charakterze stażysty i pozostaje na utrzymaniu rodziny. W orzecznictwie wyjaśniono "Okoliczność, że pełnoletnie dziecko, które nie posiada własnego majątku, uczy się i pozostaje na utrzymaniu rodziców, nie uzasadnia jeszcze zwolnienia od kosztów sądowych. Z istoty obowiązku alimentacyjnego wynika bowiem, że w wypadkach uzasadnionych prowadzenia procesu w interesie dziecka, które nie osiągnęło możliwości samodzielnego utrzymania, rodzice winni wyłożyć potrzebne na ten cel środki, jeżeli mogą to uczynić bez uszczerbku utrzymania, koniecznego dla siebie i rodziny. W takim wypadku o zwolnieniu od kosztów sądowych decydują możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1989 r., II CZ 80/89, LEX nr 8963, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2012 r., II FZ 975/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy wskazać, że ojciec skarżącej otrzymuje wynagrodzenie w wysokości około 3.500 zł (netto). Nie można jednak pominąć, że matka skarżącej nie posiada dochodu. Nadto z treści formularza PPF wynika, że skarżąca jak i jej rodzice nie posiadają oszczędności. Konstatując należy stwierdzić, że wniosek A.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a został on uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.