II SA/Go 765/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku "B" sp. z o.o. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Dnia 12 października 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek "B" sp. z o.o. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca spółka podała, że w 2010 r. poniosła stratę a obecny stan finansowy spółki nie pozwala jej na poniesienie kosztów sądowych. Spółka wskazała, że kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych (30.279,39 zł), wysokość straty (61.735,14 zł), stan konta (93,67 zł). W uzupełnieniu złożonego wniosku spółka przedłożyła zbiorcze zestawienie przychodów i kosztów uzyskania przychodów za ostatnie trzy miesiące, odpisy deklaracji miesięcznych od podatku VAT oraz aktualny wyciąg obrazujący saldo na rachunku bankowym spółki. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Należy wskazać, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przytoczonego powyżej przepisu. Wymaga podkreślenia, że od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą generalnie wymaga się podejmowania działań z zachowaniem wyższego stopnia staranności. Dotyczy to również przewidywania konsekwencji wykonywanej działalności w postaci konieczności prowadzenia postępowań sądowych i ponoszenia związanych z tym kosztów. W tym kontekście należy również podkreślić, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (zob. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 2 wyd., Warszawa 2006, s. 504, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2008 r., I GZ 147/08, Lex nr 479137). Wymaga podkreślenia, że z treści formularza PPF i przedłożonych dokumentów wynika, że skarżąca spółka funkcjonuje w obrocie gospodarczym, a zatem utrzymuje pewien poziom płynności finansowej. W tym kontekście należy wskazać, że realizacja przez osobę prawną określonego celu gospodarczego nie ma pierwszeństwa przed uiszczeniem należności związanych ze wszczęciem i prowadzeniem postępowania sądowo administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2008 r., II OZ 682/08, Lex nr 493715). Zważyć również trzeba, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., I OZ 208/08, Lex nr 477191). W uzasadnieniu wniosku spółka podała, że ponosi stratę z prowadzonej działalności gospodarczej. W tym kontekście należy podnieść, że ponoszenie straty nie oznacza spełnienia przesłanki warunkującej przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Strata jest jedynie nadwyżką sumy kosztów uzyskania przychodów nad osiągniętymi przychodami. W judykaturze stwierdzono, że strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2008 r., I GZ 260/08, Lex nr 479125). Nie można również pominąć, że wpis od skargi wynosi jedynie 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek "B" sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.