II SA/Go 77/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego postanawia: odrzucić skargę. E.J. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim dwa pisma z dnia [...] grudnia 2015 r. (data stempla pocztowego na kopercie). Zarządzeniem z dnia 14 grudnia 2015 r. Przewodniczący Wydziału II wpisał powyższe pisma do dziennika korespondencji ogólnej pod nr 55/15 i wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania poprzez sprecyzowanie rodzaju pisma, w szczególności czy jest to skarga lub inne pismo mające na celu wszczęcie postepowania przed sądem administracyjnym, oznaczenie organu administracji publicznej, którego skarga dotyczy, wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności, bądź też wskazanie przedmiotu bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postepowania przez organ oraz wyraźne sprecyzowanie żądania, tzn. czego wnioskodawczyni domaga się od Sądu. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 17 grudnia 2015 r. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 17 grudnia 2015 r. skarżąca złożyła do akt sprawy pismo procesowe z dnia [...] grudnia 2015 r. zatytułowane "Skarga" załączając do niego między innymi kserokopię decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...]. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 grudnia 2015 r. odnotowano w powyższym dzienniku korespondencji wpływ skargi E.J. na powyższą decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2015 r., po czym przekazano ją w dniu 22 grudnia 2015 r., zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) Wojewodzie . W dniu 18 stycznia 2016 r. powyższa skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy wpłynęła do Sądu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 stycznia 2016 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł - stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W zarządzeniu tym wskazano, iż wpłaty należy dokonać w kasie Sądu lub na podany rachunek bankowy - w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto na podstawie zarządzenia z tej samej daty E.J. została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie 6 kompletów odpisów skargi ( 1 komplet – 3 pisma ) poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, celem doręczenia uczestnikom postępowania. Jednocześnie przesłano skarżącej kserokopię jej skargi z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz dwóch pism wniesionych do Sądu w dniu 14 grudnia 2015 r., zarejestrowanych w Dz. K. 55/15 wraz z informacją o uznaniu przez Sąd, że pismo strony z dnia [...] grudnia 2015 r. zatytułowane "Skarga" stanowi sprecyzowanie dwóch pism (o różnej treści) wniesionych do Sądu w dniu 14 grudnia 2015 r. i zarejestrowanych w Dz.K. 55/15 Wydziału II. Na wykonanie powyższego Sąd zakreślił stronie skarżącej również 7-dniowy termin od daty doręczenia wezwania, informując jednocześnie, iż nieusunięcie powyższego braku formalnego skargi we wskazanym terminie spowoduje jej odrzucenie. Wezwanie zostało doręczone, w trybie doręczenia zastępczego - dorosłemu domownikowi w dniu 1 lutego 2016 r. ( k. 36 akt sądowych ). Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Do pisma załączyła plik dokumentów , obejmujący siedem kserokopii PPF, dwie kserokopie pisma zatytułowanego "skarga" z dnia [...] grudnia 2015 r. ( pismo z k. 7 ), dziewięć kserokopii jednego z dwóch pism złożonego w dniu 14 grudnia 2015 r. ( pismo z k. 4 ), 7 kserokopii pisma Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 19.06.2015 r. oraz kserokopię zażalenia z dnia 29 grudnia 2015 r. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na podstawie tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącej jako pełnomocnika z urzędu – adwokata S.S.. W dniu 7 marca 2016 r. akta sprawy udostępniono substytutowi ww. pełnomocnika strony wraz z możliwością wykonania ich fotokopii. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wymienione w tym przepisie. Stosownie natomiast do treści art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać: oznaczenie sądu do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma, osnowę wniosku lub oświadczenia, podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika oraz wymienienie załączników. Z kolei w myśl art. 47 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom (§ 1). Odpisami w rozumieniu powołanego przepisu mogą być uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (§ 2). Odpisy pisma, a zatem i odpisy skargi, wymagają bezwzględnego poświadczenia ich zgodności z oryginałem. Przez to poświadczenie osoba poświadczająca przyjmuje odpowiedzialność za zgodność pisma z oryginałem. Uwierzytelnienia takiego dokonuje strona, która jest autorem danego pisma procesowego lub jej pełnomocnik ( por. postanowienia NSA z 29 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2351/11, z 19 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1562/15 i z 6 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1447/15). Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że w przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Brak któregoś ze wspomnianych elementów stanowi brak formalny skargi. Stosownie zaś do art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem na prawach strony. W niniejszej sprawie, stronami są E.J., Wojewoda, a także J.N., E.J., E.J., A.K., M.B., Z.K.. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, jeżeli z powodu tych braków nie można nadać sprawie prawidłowego biegu. W odniesieniu do kwestii skutków prawnych niedołączenia do skargi jej odpisów oraz nieuzupełnienia takiego braku formalnego w przepisanym do dokonania tej czynności terminie wypowiedział się NSA w uchwale z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (ONSAiWSA 2014/3/29), przyjmując, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, a który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Zdaniem NSA obowiązek dopełnienia wymagań formalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu. Sądy administracyjne orzekają na podstawie procedury, w obrębie której toczy się postępowanie, z wykorzystaniem instrumentów będących w ich dyspozycji oraz przysługujących im kompetencji. Okoliczność, że w ramach tych kompetencji ustawodawca przewidział m.in. rozwiązania określone w art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 zd. 1 i art. 47 § 1 p.p.s.a., skutkujące w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi jej odrzuceniem, nie stanowi przecież o niekonstytucyjności wskazanych przepisów. W związku z tą jednoznaczną regulacją ustawową nie sposób przyjąć, że narusza ona prawo obywatela do sądu. P.p.s.a. nie zamyka drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP), lecz umożliwia każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa w ramach określonej procedury. Wobec tego, iż do skargi nie zostały dołączone jej odpisy skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie 6 odpisów skargi (6 kompletów odpisów skargi - 1 komplet – 3 pisma ) własnoręcznie podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem celem doręczenia uczestnikom postępowania w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone, w trybie doręczenia zastępczego - dorosłemu domownikowi w dniu 1 lutego 2016 r. Wobec powyższego, w świetle art. 72 § 1 p.p.s.a., według którego jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma, doręczenie w dniu 1 lutego 2016 r. przesyłki zawierającej wezwanie należy uznać za skuteczne. Zatem ostatnim dniem, w którym skarżąca powinna wywiązać się z nałożonych obowiązków był dzień 8 lutego 2016 r. W zakreślonym terminie skarżąca nadesłała jedynie kserokopie pism, szczegółowo powyżej opisanych, wśród których nie ma podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem pism, które stanowią skargę na skarżoną decyzję. Skarżąca nie miała podstaw do przyjęcia, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zwalniało ją z obowiązku złożenia odpisów skargi w odpowiedniej ilości oraz podpisanych i względnie potwierdzonych za zgodność z oryginałem ( por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., II OZ 467/14 ). Zważyć bowiem należy, iż złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie wstrzymuje biegu przewidzianego w art. 49 § 1 p.p.s.a. ustawowego terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma. Termin 7 dniowy określony w art. 49 § 1 p.p.s.a. ma ustawowy charakter, co oznacza, że nie może być ani skrócony, ani przedłużony przez sąd ( por. postanowienie z dnia 30 października 2009 r. , I OSK 1462/09 ). Może być natomiast przywrócony, jeżeli jego niedochowanie nie było zawinione przez stronę. Takiego jednak wniosku w niniejszej sprawie strona nie złożyła. W świetle powyższych okoliczności, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.