II SA/Go 775/15

Dnia 12 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry na skutek wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. M Spółka z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W skardze Spółka zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wywiodła, iż zgodnie dokumentacją finansową strony, obrazującą jej kondycję gospodarczą w roku 2014 (sprawozdanie finansowe za 2014 r., bilans zysków i strat za 2014 r., sprawozdanie Zarządu M sp. z o.o. z działalności Spółki za 2014 r.), 2014 rok zakończył się stratą w wysokości 435.167,66 zł, co było spowodowane zaciągnięciem przez Spółkę istotnych zobowiązań i poczynieniem wysokich nakładów finansowych, niezbędnych dla osiągnięcia oczekiwanego celu, jakim było prowadzenie zamierzonej działalności gospodarczej. W związku z silną konkurencją na rynku uzyskiwany z tego tytułu zysk okazał się niższy niż zakładany przy planowaniu działalności. Dodatkowo wszczynane i prowadzone przeciwko Spółce postępowania karnoskarbowe (od kilku do kilkudziesięciu nowych postępowań wszczynanych w każdym kolejnym miesiącu) permanentnie istotnie wpływały negatywnie na sytuację skarżącej Spółki, bowiem wiązały się z zatrzymaniami urządzeń należących do skarżącej i znajdujących się w nich środków pieniężnych, a także koniecznością poniesienia kosztów na pomoc prawną, niezbędną dla odzyskania bezpodstawnie zatrzymanych urządzeń (zwrot urządzeń skarżącej następuje dopiero co najmniej po kilku lub nawet kilkunastu miesiącach). Wspomniane powyżej postępowania karnoskarbowe i poprzedzające je czynności kontrolne przeprowadzane przez urzędy celne w lokalach, negatywnie wpływają na kontrahentów skarżącej (właścicieli lokali, w których eksploatowane są urządzenia Spółki). Osoby te nie tylko są oskarżane przez urzędy celne o popełnianie przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s., ale także wszczynane są przeciwko nim i prowadzone równolegle do postępowań wobec skarżącej, postępowania o wymierzenie kar pieniężnych. Powyższe powoduje, iż bardzo wielu kontrahentów (właścicieli lokali) rezygnuje ze współpracy ze skarżącą, pozbawiając ją tym samym możliwości czerpania spodziewanych (planowanych) zysków z eksploatacji automatów do gier w tych lokalach, co ma bezpośrednie przełożenie na kondycję finansową skarżącej. Skutkiem powyższego jest uzyskana w pierwszym półroczu 2015 strata z działalności na poziomie 425.526,79 zł. Żadnej z ww. okoliczności skarżąca nie była w stanie przewidzieć przy planowaniu działalności. Z końcem sierpnia 2015 r. skarżąca będzie zmuszona zakończyć działalność gospodarczą w związku z wejściem w życie w dniu 3 września 2015 r. ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych. Ponieważ prowadzenie działalności na automatach do gier stanowi jedyny segment działalności gospodarczej skarżącej, począwszy najpóźniej od dnia 3 września 2015 r. skarżąca utraci jedyne źródło dochodu i nie będzie uzyskiwać jakiegokolwiek dochodu. Strona nie prowadzi innej działalności gospodarczej niż wyżej wymieniona. Tym samym jej sytuacja finansowa nie jest stabilna i nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa, w tej sytuacji może spowodować, że Spółka będzie zmuszona ogłosić stan niewypłacalności, mimo zawisłości prawie pół tysiąca postępowań administracyjnych i karnoskarbowych, gdyż nie będzie w stanie uregulować swoich bieżących zobowiązań względem kontrahentów publicznoprawnych (zobowiązań podatkowych oraz składek z tytułu ubezpieczenia społecznego) oraz prywatnoprawnych. Jest to w szczególności istotne na tle ilości postępowań w przedmiocie kar pieniężnych (wymierzanych w zasadzie bez wyjątku w sprawach analogicznych, gdzie zarzuca się skarżącej organizowanie gier na automatach do gier poza kasynami gier bez zezwolenia). Oceniając stan finansowy strony i dokonując prognozy jej sytuacji majątkowej po wykonaniu zaskarżonej decyzji, należy również uwzględnić pozostałe grożące stronie kary finansowe w analogicznych postępowaniach, z których znaczna większość znajduje się już na etapie odwoławczym lub sądowym (na etapie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego), a zatem zgodnie z przewidywanym w art. 139 § 3 o.p. terminem na rozpoznanie odwołania mogą być rozpoznane oraz utrzymane w mocy równolegle do wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, sąd może, lecz nie musi uwzględnić wniosku w tym zakresie nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie. Rozstrzygając ten wniosek sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych wymienionych we wskazanym przepisie. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m.in. w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/04), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt IISA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek w art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadnia wstrzymanie danego aktu. Skoro zaskarżoną decyzją wymierzono stronie karę pieniężną, to z uwagi na treść art. 61 § 3 p.p.s.a. oczywistym jest, że rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową strony skarżącej, tak by sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie spornej kwoty przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tego jednak brak w rozpatrywanym wniosku. Nie podano w nim bowiem żadnych rzeczowych informacji wskazujących na aktualne możliwości płatnicze skarżącej spółki czy posiadany przez nią majątek. Brak jest zatem możliwości oceny, czy uiszczenie kwoty 24.000 zł przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy zagrozi płynności finansowej skarżącej Spółki, a tym bardziej czy doprowadzi do jej upadłości. Ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (postanowienie NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1099/14). Należy również wskazać, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt: I OZ 737/14). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt: II GZ 684/13). Wykazywana przez wnioskodawcę strata bilansowa nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych, ani też nie jest wskaźnikiem jednoznacznie obrazującym sytuację finansową podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Strata jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej (postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I GZ 92/11 Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach orzeczenia.nsa.gov.pl). Oczywistym jest bowiem, że podmiot wykazujący stratę bilansową w danym roku może równocześnie dysponować dużymi zasobami pieniężnymi. W rozpatrywanym przypadku strona skarżąca nie przedstawiła zestawienia posiadanych środków pieniężnych oraz majątku trwałego, jakim dysponuje, co pozwoliłoby Sądowi na dokonanie prawidłowej oceny tego, czy kara nałożona zaskarżoną decyzją grozi wyrządzeniem Spółce znacznej szkody lub spowodowaniem dla niej nieodwracalnych skutków. Z tego względu Sąd uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, iż w stosunku do niej zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dodatkowo należy podkreślić, że odmowa uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przesądza o kierunku rozstrzygnięcia sądowego w zakresie kontroli legalności tego aktu. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.