II SA/Go 793/18

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-11-22

Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Grażyna Staniszewska, Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami w innym państwie członkowskim UE, które może zostać przywrócone po spełnieniu określonych warunków (np. badań lekarskich), stanowi bezwzględną przesłankę odmowy wydania polskiego prawa jazdy na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie ustaliły jednoznacznie, czy skarżący pozostaje w Niemczech w okresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Brak było jasności co do znaczenia prawnego dat wskazanych w niemieckich dokumentach oraz co do konkretnych środków prawnych zastosowanych przez organy RFN. W związku z tym, subsumpcja stanu faktycznego pod przepis prawa materialnego była przedwczesna, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący, obywatel RFN, złożył wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy kategorii B. Starosta odmówił wydania prawa jazdy, powołując się na informację z Niemiec, że skarżący został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami w 2014 r. z powodu zagrożenia w ruchu drogowym, a warunkiem odzyskania uprawnień jest pozytywny wynik badań lekarsko-psychologicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na przepisy krajowe i unijne zakazujące wydawania prawa jazdy osobie, której uprawnienia zostały cofnięte w innym państwie członkowskim. Skarżący zarzucił błędy w wykładni przepisów i ustaleniach faktycznych, wskazując m.in. na błędne zinterpretowanie daty zatarcia skazania oraz brak polskiego tłumaczenia dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S.G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] działając na podstawie art 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm., dalej: u.k.p.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: k.p.a.) - odmówił S.G. wydania polskiego prawa jazdy kat. B. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że 29 maja 2017 r. S.G. złożył wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy kategorii B. W związku z tym, iż wyżej wymieniony jest obywatelem RFN organ podjął czynności mające na celu zbadanie czy wnioskodawca nie posiada niemieckiego krajowego prawa jazdy. Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego przesłał pismo z [...] czerwca 2017 r., z którego wynika, że wnioskodawca nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy, gdyż w dniu [...] października 2014 r. został on pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami z powodu doprowadzenia do celowego zagrożenia w ruchu drogowym. Warunkiem odzyskania niemieckiego prawa jazdy jest pozytywny wynik badań lekarsko-psychologicznych przeprowadzonych w Niemczech. Organ wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą krajowe prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Wobec ustalenia negatywnej przesłanki wydania wnioskującemu polskiego krajowego prawa jazdy kategorii B, tj. cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami Starosta wydał decyzję odmowną. S.G. złożył odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego w postaci art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. oraz przepisów postępowania art. 8, 7, 9 i 77 § 1 k.p.a., domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i orzeczenia o wydaniu mu prawa jazdy kat. B, ewentualnie skierowania go na stosowne badania w celu wydania odpowiedniej opinii w Polsce. Odwołujący wskazał, że starosta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołał także dodatkową informację organu niemieckiego, dotyczącą tego, iż warunkiem ewentualnego ponownego uzyskania nowego niemieckiego prawa jazdy jest pozytywny wynik badań lekarsko-psychologicznych przeprowadzonych w Niemczech. W ocenie skarżącego nie można tego mylić z okresem obowiązywania cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Okres ten w odniesieniu do odwołującego już upłynął. Formalne różnice, warunki i wymogi do uzyskania nowego prawa jazdy kategorii B obowiązujące w Niemczech w jego ocenie nie mogą mieć w niniejszej sprawie żadnego znaczenia. Odwołujący zaznaczył, że gdyby organ I instancji rzetelnie przeanalizował otrzymane niemieckie dokumenty, byłby zmuszony ustalić, że S.G. posiadał cofnięcie uprawnień wyłącznie do dnia [...] kwietnia 2016 r. ("Fahrerlaubnissperre bis"). Odwołujący dodatkowo zwrócił uwagę, iż data podana w rubryce "Tigungs – Datum" – [...] listopada 2029 r. to niemieckie zatarcie skazania, nie mające żadnego związku z zakazem prowadzenia pojazdów, czy cofnięciem uprawnień. Skarżący wskazał, że w polskim prawie karnym również obowiązuje instytucja zatarcia skazania. Podkreślił, że spełnia wszelkie przesłanki z art. 11 ust. 1 u.k.p., w szczególności odbył szkolenie i zdał egzamin państwowy w zakresie prawa jazdy kat. B. Strona zwróciła również uwagę na brak tłumaczenia na język polski dokumentów pochodzących od niemieckich organów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO), decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że zgodnie z art. 4 ust. 2 u.k.p., kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Ponadto podkreśliło, iż na terytorium RP nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innych państwach - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem (art. 4 ust. 3 u.k.p.). SKO wyjaśniło, że pozytywne przesłanki wydania prawa jazdy reguluje art. 11 ust. 1 u.k.p., zaś przesłanki negatywne - art. 12 ust. 1 u.k.p. Zgodnie z art. 12 ust. 2a i 2b u.k.p., w celu wydania prawa jazdy właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do odpowiednich organów innych państw członkowskich UE, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich EFTA o potwierdzenie, że osoba ubiegająca się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczęła procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy. Organ odwoławczy wskazał, iż z informacji udzielonej przez Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego, zawartej w piśmie z [...] czerwca 2017 r., przetłumaczonym przez tłumacza przysięgłego na język polski, wynika, iż wnioskodawca nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy i że może ponownie uzyskać prawo do kierowania pojazdami w RFN, gdy przedłoży pozytywną opinię medyczno-psychologiczną. Mając na uwadze powyższe Kolegium uznało rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe, wskazując, iż w świetle orzecznictwa prawo jazdy "krajowe" nie oznacza tylko wydanego w Polsce i przez polskie organy, ale również - krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie, gdyż są to dokumenty uważane za równorzędne i w tym zakresie przepis art. 4 ust. 2 oraz 12 ust. 1 pkt 4 u.k.p. stanowi realizację założeń art. 41 Konwencji Wiedeńskiej" (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 8 maja 2014 r., II SA/Op 1/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). Przez posiadanie prawa jazdy należy w tym kontekście według organu rozumieć i takie sytuacje, w których prawo jazdy nie jest w danym momencie ważne, ale po spełnieniu przewidzianych prawem okoliczności jego ważność może zostać ponownie przywrócona. Dokument prawa jazdy poświadcza tylko uprawnienia, a zatem ma charakter pochodny od uprawnień. W ocenie SKO, z cytowanych przepisów, w tym w szczególności z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. wynika w rozpoznawanej sprawie ponad wszelką wątpliwość ewidentna przeszkoda, wykluczająca możliwość skutecznego ubiegania się przez S.G. o wydanie polskiego prawa jazdy w czasie gdy obowiązuje zatrzymanie (lub cofnięcie) uprawnień do kierowania pojazdami w RFN, w której wcześniej wnioskodawca takie uprawnienie uzyskał. Skargę na powyższą decyzję złożył S.G., działający przez pełnomocnika adw. P.B., zarzucając jej: 1/ naruszenie prawa materialnego w postaci: a) art. 4 ust. 2 u.k.p., poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że przez posiadanie ważnego prawa jazdy należy rozumieć sytuacje, w której uprawnienia do prowadzenia pojazdów zostały bezterminowo cofnięte, b) art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji niezasadną odmowę wydania prawa jazdy kat. B; 2/ naruszenie przepisów postępowania w postaci: a) art. 6 K.p.a. polegające na uchybieniu zasadzie praworządności, tj. działaniu organu bez (wbrew) podstawy prawnej, i to w szczególności poprzez: - wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, - niewskazanie konkretnej podstawy prawnej mogącej uzasadniać przyjęte przez organ założenie, że S.G. ma w Niemczech jedynie tymczasowo zatrzymane prawo jazdy, które może odzyskać po przedstawieniu orzeczenia lekarskiego, a tym samym, że posiada on w Niemczech ważne prawo jazdy (co narusza także art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a.), - bezpodstawne przyjęcie, iż wydanie polskiego prawa jazdy może być ograniczone przez przewidziany w prawie niemieckim wymóg odbycia badań i uzyskania pozytywnej opinii lekarsko-psychologicznej, choć w tym zakresie organ, dopuszczając się obrazy art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., nie wskazał konkretnej podstawy prawnej (skarżący w toku sprawy przedłożył aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów, w tym w zakresie kat. B), b) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania wbrew zasadzie praworządności oraz na niepodjęciu działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i do jej załatwienia z uwzględnieniem słusznego interesu odwołującego, sprowadzające się w szczególności do niedostatecznego zbadania i umotywowania założenia, iż odwołujący nadal posiada ważne prawo jazdy w Niemczech, mimo iż z informacji pochodzącej z niemieckiego Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego wynika, że odwołujący nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy, a jedynie mógłby ponownie uzyskać nowe prawo jazdy po spełnieniu dodatkowych wymogów (w zakresie kat. B obowiązujących jedynie w Niemczech), c) art. 8 k.p.a. sprowadzające się do prowadzenia postępowania w sposób umniejszający zaufanie do władzy publicznej, zamiast - zgodnie z dyspozycją tego przepisu - w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, d) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku należytego i kompletnego zgromadzenia oraz rozpatrzenia całości materiału dowodowego, zwłaszcza informacji z niemieckiego Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego, co w szczególności sprowadza się do wadliwego ustalenia, iż S.G. znajduje się w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., e) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów materialno-prawnych i postępowania, czego skutkiem jest oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na błędnie ustalonym stanie faktycznym. Ponadto strona skarżąca zarzuciła organowi błędne ustalenia faktyczne sprowadzające się do bezpodstawnego przyjęcia, iż skarżący posiada w RFN ważne prawo jazdy, skoro ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (pisma niemieckiego Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego) wynika jasno, że nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie Starosty do wydania niezwłocznie decyzji uwzględniającej w całości wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy kat. B oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 r. Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; zwanej dalej p.p.s.a.) dopuścić dowód z uwierzytelnionego tłumaczenia z języka niemieckiego sporządzonego przez tłumacza przysięgłego P.D. w dniu [...] listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Należy wskazać, że zasady wydawania prawa jazdy regulują przepisy u.k.p., a podstawę odmowy wydania prawa jazdy w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 12 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 2016 r., I OSK 718/16, CBOSA) wskazał, że od daty wstąpienia Rzeczpospolitej Polskiej w struktury Unii Europejskiej unijny porządek prawny stał się elementem obowiązującego w naszym kraju porządku prawnego, zatem krajowe organy i sądy muszą brać pod uwagę również uregulowania unijne. Wyrażona w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej zasada lojalności zobowiązuje państwa członkowskie do podjęcia wszelkich środków ogólnych lub szczególnych właściwych dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii. Obowiązek ten skierowany jest również do organów krajowych stosujących prawo, a jednym z jego przejawów jest nakaz tzw. prounijnej wykładni przepisów krajowych. Reguła ta oznacza dążenie do takiej wykładni prawa krajowego, która w jak najszerszym stopniu będzie uwzględniała uregulowania prawa unijnego. W dziedzinie uznawania zagranicznych dokumentów potwierdzających prawo kierowania pojazdami kluczowe znaczenie mają dwie dyrektywy unijne: dyrektywa Rady z 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (91/439/EWG, Dz. Urz. WE, seria L, nr 237, s. 1, ze zm.) oraz zastępująca ją od dnia 19 stycznia 2007 r. – dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE, seria L, nr 403, s. 18). Obydwie dyrektywy wprowadzają przepisy pozwalające na odmowę wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa (art. 8 ust. 4 dyrektywy nr 91/439/EWG, art. 11 ust. 4 dyrektywy nr 2006/126/WE). Dyrektywy wprowadzają zakaz posiadania przez jedną osobę praw jazdy wydanych przez więcej niż jedno państwo członkowskie (art. 7 ust. 5 dyrektywy nr 91/439/EWG, art. 7 ust. 5 lit. a dyrektywy nr 2006/126/WE – "jedna osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy"). Wskazać również należy, że przepis art. 12 ust. 1 pkt 5 stanowi odpowiednik regulacji zawartej w art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L.2006.403.18 ze zm.) zgodnie z którym państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione". W orzecznictwie wskazuje się, że przez takie sytuacje, gdy prawo jazdy w danym momencie nie jest ważne, ale po spełnieniu przewidzianych prawem okoliczności jego ważność może zostać ponownie przywrócone, rozumieć należy takie zdarzenia jak np. upływ terminu ważności samego dokumentu, upływ terminu ważności badań lekarskich, czasowe odebranie dokumentu lub czasowe pozbawienie uprawnień do kierowania pojazdami. W takich sytuacjach nie sposób bowiem uznać, że osoba w ogóle nie posiada ważnego prawa jazdy. Z sytuacją odmienną pod względem skutków prawnych – tj. nieposiadania prawa jazdy mamy natomiast do czynienia wtedy, gdy osoba nigdy nie posiadała takiego uprawnienia lub też została go pozbawiona na stałe na mocy obowiązujących przepisów prawa i w trybie w nich przewidzianym (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 lutego 2017 r., II SA/Gl 1167/16, CBOSA). Celem tych przepisów jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i nie dopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości UE wyrażonym w wyroku z 1 marca 2012 r. w sprawie C-467/10 Baris Akyüz, przepisy art. 1 ust. 2 oraz art. 8 ust. 2 i 4 dyrektywy Rady 91/439/EWG w związku z art. 2 ust. 1 oraz z art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE w sprawie praw jazdy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom przyjmującego państwa członkowskiego, które pozwalają, aby odmówiło ono uznania na swoim terytorium prawa jazdy wydanego w innym państwie członkowskim, jeżeli wobec posiadacza owego prawa jazdy przyjmujące państwo członkowskie nie zastosowało żadnego środka w rozumieniu rzeczonych art. 8 ust. 4 dyrektywy 91/439 lub art. 11 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 2006/126, lecz w tym ostatnim państwie odmówiono mu wydania pierwszego prawa jazdy na tej podstawie, że zgodnie z przepisami wskazanego państwa nie spełniał on fizycznych i psychologicznych wymogów bezpiecznego prowadzenia pojazdu silnikowego. Należy wskazać, że przepisy art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Wymóg zawarcia w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia należy rozumieć w ten sposób, że uzasadnienie musi pozwalać na skontrolowanie przez sąd, czy orzekający organ nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. Zważyć również trzeba, że z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wywodzi się, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważania, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 69, wyrok NSA z dnia 2 marca 2017 r., I GSK 1855/15, CBOSA). Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zważyć trzeba, że ocena zastosowania przepisów prawa materialnego wymaga uprzedniego stwierdzenia, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo, po wszechstronnym rozpatrzeniu materiału dowodowego zebranego w sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r., II GSK 2740/15, CBOSA). Rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. W orzecznictwie wskazano, iż wynikający z treści art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. zakres ustaleń organu obejmuje badania, czy wnioskodawca uzyskał prawo jazdy za granicą, czy to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami cofnięte, za istotny przyjmując okres, na który prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie cofnięto, albowiem tylko w tym okresie ukonstytuowany analizowanym przepisem zakaz wydania prawa jazdy może obowiązywać (zob. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., I OSK 718/16, CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na kanwę niniejszej sprawy należy stwierdzić, że dokonane przez organy ustalenia co do wystąpienia okoliczności uzasadniających odmowę wydania skarżącemu polskiego prawa jazdy są przedwczesne z powodu niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla zastosowanej kwalifikacji prawnej. Należy wskazać, że organ I instancji stwierdził, że skarżący nie posiada w Niemczech ważnego prawa jazdy, bowiem dnia [...] października 2014 r. został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami z powodu doprowadzenia do celowego zagrożenia w ruchu drogowym. Organ I instancji wskazał, że warunkiem odzyskania przez skarżącego niemieckiego prawa jazdy jest przedstawienie pozytywnej opinii medyczno-psychologicznej. Z kolei organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie decyzji dnia [...] maja 2014 r. skarżący został pozbawiony prawa jazdy, a następnie ze względu na umyślne stworzenie zagrożenia w ruchu lądowym na podstawie decyzji z dnia [...] października 2014 r. wstrzymano prawo jazdy do dnia [...] kwietnia 2016 r. Organ II instancji uznał, że istnieje ewidentna przeszkoda wykluczająca możliwość skutecznego ubiegania się przez skarżącego o wydanie polskiego prawa jazdy w czasie gdy obowiązuje zatrzymanie (lub cofnięcie) uprawnień do kierowania pojazdami w Niemczech. Zdaniem Sądu przedstawione stanowisko budzi istotne wątpliwości. W ocenie Sądu, konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy jest bowiem jednoznaczne ustalenie, czy skarżący pozostaje w Niemczech w okresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami stosownie do art.12 ust.1 pkt 5 u.k.p. Należy wskazać, że organy nie ustaliły znaczenia prawnego daty (5 listopada 2029 r.) zawartej w dokumencie Kraftfarht-Bundesamt i przetłumaczonej jako umorzenie (w oryginale Tilgungs-Datum). Nadto z dokumentu tłumaczenia przedstawionego przez pełnomocnika skarżącego wynika, że zwrot "Tilgungs Datum" powinien być przetłumaczony jako "data zatarcia". Z materiału dowodowego nie wynika w sposób jednoznaczny, iż do wskazanych dat (umorzenia, zatarcia?) nastąpiło terminowe cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Takiej informacji nie zawiera pismo Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. w którym wskazano, że skarżący nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy i może on ponownie wejść w posiadanie prawa jazdy jeżeli przedłoży pozytywną opinię medyczno-psychologiczną. Okoliczności tej sprawy wymagały zdaniem Sądu zbadania prawa obcego, jako że należało wyjaśnić jakie środki prawne zostały zastosowane przez organy RFN wobec skarżącego i czy mogą one zostać uznane za odpowiadające normie prawnej zawartej w art. 12 ust. 1 ust. 5 u.k.p. tzn., czy prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. W ocenie Sądu z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika bowiem jednoznacznie jakie konkretnie środki prawne zastosowane przez organy RFN obowiązują skarżącego w dacie orzekania i do jakiego czasu (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 sierpnia 2018 r., II SA/Go 447/18, CBOSA). Nie może zarazem budzić wątpliwości, że ustalenie treści prawa obcego jest elementem stanu faktycznego. Organ może w sprawie, w której pojawia się problem znaczenia dla rozstrzygnięcia danej sprawy znajomości prawa obcego, zwrócić się o opinię biegłego, w sytuacji, gdy korzystając z dostępnych mu środków nie jest w stanie ustalić treści prawa obcego. Zdaniem Sądu skoro w rozpoznawanej sprawie nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy przyjęte przez organy istotne fakty został ustalone, subsumcja tego stanu faktycznego pod przepis prawa materialnego (art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p.) byłaby przedwczesna. Z powyższych względów Sąd uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wobec istotnych braków dowodowych doszło do naruszenia prawa procesowego to jest art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z uwagi na konieczność znacznego uzupełnienia postępowania dowodowego z wykorzystaniem dokumentów i prawa obcego należało również uchylić decyzję organu I instancji (art. 135 p.p.s.a.). Zadaniem organów będzie dokładne i wyczerpujące ustalenie aktualnego stanu faktycznego sprawy z wykorzystaniem dokumentów źródłowych oraz zweryfikowanie wyżej wskazanych wątpliwości dotyczących informacji organów RFN. O należnych skarżącemu kosztach postępowania (pkt II wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. W poczet zasądzonych kosztów postępowania sądowego, w łącznej wysokości 697 zł, Sąd zaliczył wpis od skargi - 200 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł, odpowiadające wysokości stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło