II SA/Go 801/15

Dnia 18 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry na skutek wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: 1) odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, 2) na podstawie art. 126 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) odmówić zawieszenia postępowania sądowego. H Spółka z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W skardze Spółka zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a nadto o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, czy przepisy art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tego samego podmiotu, za ten sam czyn kary pieniężnej i posiłkowej odpowiedzialności karnoskarbowej za przestępstwo skarbowe z art. 107 kodeksu karnego skarbowego, są zgodne z art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytania prawne WSA w Gliwicach. Uzasadniając pierwszy z wniosków Spółka wywiodła, że w sprawie nie zachodzą jakiekolwiek przesłanki negatywne stojące na przeszkodzie uwzględnieniu tego wniosku, nie istnieje również jakikolwiek przepis prawa powszechnie obowiązującego wyłączający wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. Za uwzględnieniem wniosku przemawia brak jednolitego stanowiska Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniach, których dotyczy zaskarżona decyzja oraz wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych stwierdzających zasadność skarg na inne decyzje we wskazanym wyżej przedmiocie. Nadto wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, bowiem wobec skarżącej Spółki toczy się już szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Na dzień [...] kwietnia 2015 r. skarżąca Spółka zapłaciła kary pieniężne w łącznej wysokości 5.079.683,76 zł. W związku z niebagatelną kwotą uiszczoną już przez Spółkę wykonanie decyzji grozi utratą płynności finansowej, co skutkowałoby groźbą jej upadłości czyli sytuacją, której nie da się już odwrócić nawet w przypadku wygrania przez Spółkę sporu i zwrotu wyegzekwowanego już wcześniej świadczenia. Strona skarżąca ponosi obecnie duże straty nie osiągając planowanych zysków w wyniku zatrzymania przez urzędy celne urządzeń do gier. Uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie postępowania, kiedy dokonanie zarzuconego czynu nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację finansową Spółki i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. Na potwierdzenie swojej argumentacji Spółka przytoczyła szereg orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych wstrzymujących wykonanie decyzji w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry. Nadto strona przedłożyła oświadczenie Prezesa H Sp. z o.o. w przedmiocie wysokości uiszczonych kar w latach 2012-2015 r., kserokopię rachunku zysków i strat za okres od [...] stycznia do [...] grudnia 2013 r., listę zapisów kasowych/bankowych oraz listę księgowań na kontach syntetycznych dotyczącą nałożonych kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry w latach 2012-2015. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało oddalić. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.) zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s.186). Treść normatywna powyższego przepisu wskazuje, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA w Warszawie z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania zaistnienia wymienionych w nim okoliczności spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., II FZ 460/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę (postanowienie NSA z 18 maja 2004 r., FZ 65/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu skarżąca Spółka nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jakkolwiek w treści wniosku, jak również w załączonym do skargi oświadczeniu prezesa zarządu Spółki wskazane zostało, że skarżąca uiściła już znaczną kwotę tytułem wymierzonych kar pieniężnych (5.079.683,76 zł), to jednak informacja ta nie jest wystarczająca do wstrzymania wykonania decyzji. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest bowiem dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym spółki. Zweryfikowanie tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej prowadząc do powstania znacznej szkody bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych danych Spółka nie przedłożyła. Nie można tym samym zweryfikować, czy skarżąca rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej decyzją, a co się z tym wiąże, że wykonanie decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim Spółka nie wskazała okoliczności stanowiącej o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż powołano się tylko na kwotę już uiszczonych kar z tego samego tytułu i inne toczące się postępowania. Nie wykazano, jaka jest obecnie rzeczywista kondycja finansowa Spółki. Załączona do wniosku, niepotwierdzona za zgodność z oryginałem, kserokopia rachunku zysków i strat dotyczy 2013 r. i wynika z niej tylko, że w porównaniu do 2012 r., w 2013 r. zmniejszyła się strata netto Spółki z (-) 8.743.995,54 zł do (-) 4.029.316,60 zł. Natomiast samo twierdzenie strony skarżącej o generowanej stracie jest niewystarczające do oceny wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie straty w prowadzonej działalności gospodarczej nie jest samodzielną okolicznością, która mogłaby przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Strata stanowi jedynie różnicę pomiędzy przychodem osiągniętym w danym roku podatkowym a kosztami jego uzyskania. Wykazanie straty nie przekłada się jednak na stwierdzenie, że podatnik nie dysponuje środkami finansowymi czy też majątkiem niezbędnym do pokrycia określonej decyzją należności publicznoprawnej. Wykazanie straty nie jest również jednoznaczne z powstaniem stanu zagrożenia niewypłacalnością. Nie jest bowiem wykluczone, że strata może zostać pokryta ze środków finansowych, którymi podatnik dysponuje lub uzyskanych w drodze kredytu bądź pożyczki. Zatem poniesienie straty niekoniecznie musi oznaczać zakończenie działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Jednocześnie brak jest w aktach sprawy danych odnoszących się do sytuacji majątkowej skarżącej Spółki, co tym samym uniemożliwiło ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu (postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). W konsekwencji poczynionych wyżej rozważań należy stwierdzić, że skarżąca Spółka wnosząc o przyznanie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji nie wykazała, aby w stosunku do niej zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Na marginesie wskazać należy, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dodatkowo potencjalna wadliwość zaskarżonej decyzji nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku w przedmiocie wstrzymania jej wykonania, ponieważ dokonywanie oceny legalności decyzji na tym etapie postępowania jest przedwczesne i niedopuszczalne. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Z kolei rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji postanowienia jako niezaskarżalne, nie wymaga uzasadnienia.