II SA/Go 847/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-01-13
Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Joanna Brzezińska, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo rozpoznał zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania, nie przeprowadzając postępowania dowodowego i opierając się jedynie na domniemaniu odpowiedzialności właściciela pojazdu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy nie rozpoznał należycie zarzutu nieistnienia obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, naruszając przepisy proceduralne. Organ nie ocenił zebranego materiału dowodowego w kontekście zarzutów strony, a jego uzasadnienie było zbyt lakoniczne. W przypadku zarzutu nieistnienia obowiązku, organ powinien dokładnie ocenić dowody przedstawione przez wierzyciela i ewentualnie uzupełnić postępowanie dowodowe, zamiast opierać się jedynie na domniemaniu odpowiedzialności właściciela pojazdu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej opłat dodatkowych za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. H.K. zgłosił zarzuty nieistnienia obowiązku, twierdząc, że nigdy nie parkował bez uiszczenia opłaty i nie otrzymał wezwań. Organy egzekucyjne, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, oddalały zarzuty, opierając się na domniemaniu odpowiedzialności właściciela pojazdu i zgromadzonych dokumentach. H.K. zaskarżył postanowienie SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i brak należytego rozpoznania jego zarzutów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi H.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego H.K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Upomnieniami z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], Prezydent Miasta wezwał H.K. do uregulowania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia, opłaty w łącznej kwocie 300,00 złotych wraz z kosztami upomnienia, za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania w okresie od [...] grudnia 2003 r. do [...] kwietnia 2004 r. (w 6 miejscach płatnego postoju na terenie miasta), pojazdu marki [...] o nr rej. [...], pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Określone w upomnieniach należności nie zostały uiszczone, zatem Prezydent Miasta w dniu [...] listopada 2008 r., wystawiając tytuły wykonawcze o nr [...], wszczął z urzędu postępowania egzekucyjne w przedmiocie doprowadzenia H.K. do wykonania obowiązku uiszczenia opłat dodatkowych.
Pismami z dnia [...] grudnia 2008 r. H.K. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzonych przez Prezydenta Miasta na podstawie ww. tytułów wykonawczych postępowań egzekucyjnych i wniósł o ich umorzenie. Wszczętej egzekucji zarzucił naruszenie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), z uwagi na nieistnienie obowiązku. W jednobrzmiących uzasadnieniach wskazał, że nigdy nie parkował samochodu bez uiszczenia należnej opłaty, w tym również w dniach opisanych w tytułach wykonawczych, które wszakże nie wskazują nr rejestracyjnych ani marki samochodu, który miałby być parkowany bez opłaty. Jedynie ze wskazanego w tytule upomnienia zobowiązany domyśla się, braku jakich opłat dotyczą owe tytuły. Wskazał, iż po otrzymaniu upomnień z dnia [...] lipca 2008 r. odmówił uiszczenia żądanej opłaty zaprzeczając faktowi parkowania samochodów spółki w tych dniach w strefie płatnego parkowania. Zaprzeczył jednocześnie, aby otrzymał wskazane w upomnieniu zawiadomienia nr [...] w odpowiedzi na co otrzymał pismo wyjaśniające tryb pobierania opłat. Zobowiązany zarzucił, iż wierzyciel nie przedstawił żadnego dowodu na potwierdzenie faktu, z którego wywodzi swoje prawo do wymierzenia mu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie. Zapisy oraz notatki maja bowiem charakter dokumentów prywatnych i pozwalają jedynie na stwierdzenie, że osoby które je podpisały lub sporządziły, tak twierdzą i nic ponadto. Zapisy elektroniczne w komputerze także nie mogą być dowodem w sprawie. Na poparcie swych twierdzeń zobowiązany powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Podkreślił, że obowiązek nie istnieje bowiem nie parkował samochodu bez dokonania opłaty, o czym już dwukrotnie informował wierzyciela, jak również o fakcie, że nie otrzymał pozostawionych przez kontrolerów wezwań o nieopłaconym parkowaniu. W ocenie H.K., warunkiem zaistnienia obowiązku zapłaty kwoty 50,00 zł za jednorazowy postój w SPP bez dokonania opłaty jest otrzymanie wezwania pozostawionego przez kontrolera SPP do wniesienia opłaty dodatkowej najpóźniej następnego dnia po otrzymaniu zawiadomienia. Wynika to wprost z pkt 1 rozdziału IV załącznika Regulamin Strefy Płatnego Parkowania do uchwały nr XX/214/2003 Rady Miasta z dnia [...] listopada 2003 r. w sprawie pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w [...]. Otrzymanie takiego wezwania jest oczywistym warunkiem żądania opłaty dodatkowej za parkowanie bez wniesienia opłaty, co wynika z treści pkt 4 rozdziału IV załącznika do ww. uchwały. Treść przepisów pkt 1-4 rozdziału IV załącznika do uchwały warunkuje uznanie parkowania za nieopłacone brakiem uiszczenia opłaty w określonym terminie a podstawą do uznania, że nastąpiło parkowanie bez opłaty, jest wezwanie pozostawione przez kontrolera. Reasumując zobowiązany ponownie zaprzeczył temu, że parkował samochody w czasie i miejscu wskazanym w upomnieniach z dnia [...] lipca 2008 r. i doręczonych mu tytułach wykonawczych oraz temu, że otrzymał wezwanie o którym mowa w pkt 1 rozdziału IV załącznika do ww. uchwały. Wierzyciel natomiast nie przedstawił żadnego dowodu na to, że skarżący parkował samochody bez dokonania opłaty za parkowanie i otrzymał wezwanie do uiszczenia kwoty 50 zł.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta oddalił zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego i podtrzymał żądanie uiszczenia zaległej opłaty za parkowanie (tytuł wykonawczy nr [...]) wobec H.K.. Uwzględniając zażalenie zobowiązanego Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] uchyliło ww. postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], Prezydent Miasta ponownie oddalił zarzuty dotyczące prowadzonego wobec H.K. postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to zostało uchylone w trybie zażaleniowym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, który po uzupełnieniu postępowania dowodowego, postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] oddalił zarzuty dotyczące prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych postępowania egzekucyjnego. Na skutek zażalenia H.K., to orzeczenie z powodu niewyjaśnienia okoliczności sprawy, zostało również uchylone postanowieniem SKO z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 17 § 1, art. 33 pkt 1-10 oraz art. 34 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oddalił zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego (tytuł wykonawczy nr [...]) wobec H.K..
W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania w sprawie oraz wskazał, że należności wynikające z przedmiotowych tytułów wykonawczych zostały wyegzekwowane przed terminem przedawnienia. Organ podkreślił, iż zobowiązany – H.K. nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do wskazania czy w datach i godzinach stwierdzonych przez kontrolerów SPP parkowania bez opłacenia postoju, powierzył komuś pojazd do kierowania lub używania. Organ wezwał również kontrolerów do opisów podjętych czynności od momentu stwierdzenia parkowania, do czasu przekazania tej informacji wierzycielowi i otrzymał pisemną informację o dokonanych czynnościach podpisana przez kontrolerów SPP. Organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone we wcześniejszych postanowieniach, które opiera zasadniczo na treści wyroków sądów administracyjnych. W ocenie organu ciężar dowodu na okoliczność korzystania z drogi ciąży na właścicielu pojazdu, jeżeli twierdzi on, że nie korzystał z drogi i nie odpowiada za zapłatę opłaty dodatkowej naliczonej wskutek nieopłacenia opłaty parkingowej. Co oznacza, że to nie wierzyciel jest zobowiązany do przeprowadzania dowodu na okoliczność kto korzystał z drogi, lecz to skarżący powinien przeprowadzić dowody na obalenie domniemania, iż to właściciel jest odpowiedzialny za uiszczenie opłaty parkingowej, a w konsekwencji i opłaty dodatkowej. Dalej organ powołał się na fakt, iż obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania wynika z przepisów prawa, bez potrzeby jego konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego, w tym decyzji. Co oznacza, że po stronie zarządcy drogi nie istnieje również obowiązek doręczania właścicielowi czy innej osobie użytkującej pojazd, takiej decyzji, jak również zawiadomienia o nieuiszczeniu opłaty parkingowej w trybie przewidzianym przez przepisy K.p.a.
Nadto w uzasadnianiu organ odwołał się do uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w którym przedstawiono, w jego ocenie, analizę materiału dowodowego zgromadzonego w oparciu o takie same środki dowodowe, jak ma to miejsce w sprawie tytułu wykonawczego H.K.. Stanowisko Sądu, zdaniem Prezydenta Miasta potwierdza, iż dokonał prawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów (oświadczeń kontrolerów, informacji z CEPIK, wyjaśnień z Biura Egzekucji Administracyjnej) i na ich podstawie miał podstawy do obciążenia H.K. opłatą dodatkową.
Organ podkreślił, iż w sprawie działa zarówno jako wierzyciel, jak i organ egzekucyjny, a jego postanowienie stanowi wypowiedź z punktu widzenia obu tych organów (art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Nadto organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie występuje żadna z przesłanek określonych w art. 33 ww. ustawy. W szczególności ze zgromadzonych dowodów wynika, że roszczenie istnieje i nie wystąpił błąd, co do osoby zobowiązanego co organ ustalił uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania, dokonując swobodnej oceny dowodów. Nie można bowiem mówić o błędzie co do osoby zobowiązanej, gdyż przesłanka ta dotyczy niezgodności formalnej, a z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy został skierowany przeciwko właścicielowi pojazdu, czego strona nie kwestionuje.
Organ wskazał, że przeprowadził wszelkie dowody, które są dostępne i mogą służyć realizacji zaleceń zawartych w postanowieniach Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Brak jest możliwości przeprowadzenia dowodu na okoliczność ustalenia, kto kierował pojazdem H.K., co wynika z braku monitoringu (kamer) w strefie płatnego parkowania i z faktu, że kontroler po stwierdzeniu braku opłaty parkingowej pozostawia za wycieraczką zawiadomienia i po wprowadzeniu danych do przenośnego komputera oddala się z tego parkingu. Oznacza to, że kontroler nie ma wiedzy dotyczącej osoby kierującej pojazdem. Zarządca drogi dysponuje jedynie danymi pojazdu, natomiast nie ma możliwości ustalenia osoby kierującej pojazdem. Fakt doręczenia zobowiązanemu wezwania z tytułu parkowania w SPP miał miejsce podczas kontroli pracownika Strefy, który sporządził notatkę elektroniczną spisując nr rejestracyjny oraz markę pojazdu, a następnie zostawił zawiadomienie o nieopłaconym postoju za szybą pojazdu. Notatka ta została zapisana do elektronicznej bazy danych i należy ją traktować jako oświadczenie kontrolera potwierdzające fakt nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania pojazdu o nr rejestracyjnym [...] będącego własnością H.K.. W takiej sytuacji nie można mówić o pomyłce. Dalsza procedura związana z dochodzeniem należności została zachowana.
Reasumując organ podkreślił, iż zgodnie z przepisami art. 13 ust. 1 pkt 1 i 13f ust. 1 korzystający z drogi jest podmiotem odpowiedzialnym za opłatę dodatkową, a orzecznictwo sądowe doprecyzowało, że jest to właściciel pojazdu. Uchwała rady miasta nie może zmienić podmiotu odpowiedzialnego, bowiem nie posiada do tego kompetencji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie H.K. wniósł o jego uchylenie oraz umorzenie postępowań egzekucyjnych, ewentualnie o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zobowiązany konsekwentnie podtrzymał swoje wcześniejsze zarzuty, iż nigdy nie parkował samochodu bez uiszczenia należnej opłaty oraz, że nie przedstawiono żadnego dowodu potwierdzającego fakt parkowania samochodu skarżącego w SPP bez dokonania opłaty. Wskazał, iż organ pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia opiera się głównie na orzeczeniach WSA i NSA, z których wynikać ma generalna zasada, że na właścicielu samochodu ciąży obowiązek wskazania, kto kierował samochodem parkowanym bez dokonania opłaty, jeżeli kwestionuje, że samochód nie był przez niego kierowany. Żadne z tych orzeczeń nie wskazuje jednak kto jest zobowiązany do zapłaty czy właściciel samochodu, czy kierujący samochodem. Podkreślił, że organ nie uwzględnił istotnej różnicy pomiędzy stanami faktycznymi będącymi podstawą rozstrzygnięć w cytowanych wyrokach, a stanem faktycznym w niniejszej sprawie, która polega na tym, iż w cytowanych orzeczeniach właściciele samochodów nie kwestionowali tego, że ich samochody były parkowane bez dokonania opłaty, lecz podnosili, że to nie oni w tym czasie kierowali samochodami, i tym samym nie byli osobami korzystającymi z dróg publicznych. W niniejszej sprawie natomiast strona od samego początku sporu (już na etapie otrzymania wezwania do zapłaty) kwestionuje sam fakt parkowania jego samochodu bez dokonania opłaty. Zaprzecza aby jego samochód, przez niego lub inną osobę, był parkowany bez dokonania opłaty.
Zobowiązany ponownie podniósł, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami to organ, w celu ustalenia tożsamości podmiotu korzystającego z dróg publicznych, musi przeprowadzić postępowanie dowodowe, a organ pierwszej instancji nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego. Ponownie także zakwestionował wartość dowodową zapisów elektronicznych, czy też notatek dokonanych przez pracowników SPP lub innego pracownika organu. Nadto dodał, że nie był zawiadomiony o miejscu i dacie przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego, w którym miał prawo brać udział, zatem zostały naruszone jego prawa wynikające z art. 79 K.p.a.
H.K. zarzucił również brak udowodnienia kwestii doręczenia mu wezwań do zapłaty, co było warunkiem uznania parkowania bez wniesionej opłaty. W jego ocenie organ pierwszej instancji nie odniósł się do zarzutu, że wezwanie skarżącego do zapłaty w takim czasie, aby mógł dokonać zapłaty za nieopłacony parking tj. najpóźniej następnego dnia po dniu, w którym stwierdzono parkowanie bez dokonania opłaty, jest warunkiem obowiązku wynikającego z rozdziału IV regulaminu Strefy Płatnego Parkowania do uchwały nr XX/214/2003 Rady Miasta z dnia [...] listopada 2003 r., albowiem otrzymanie wezwania jest warunkiem uznania parkowania bez wniesienia opłaty, co wynika z treści pkt 4 rozdziału IV ww. załącznika do uchwały. Reasumując zobowiązany stwierdził, iż na wierzycielu ciąży obowiązek udowodnienia stanu faktycznego uzasadniającego istnienie egzekwowanej wierzytelności, w sposób przewidziany przepisami k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), art. 18, art. 23 § 3, art. 33 i art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn.zm.), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ drugiej instancji stwierdził, iż skarżący zarówno w zarzutach, jak i wnosząc zażalenie na postanowienie w sprawie oddalenie zarzutów podnosi, iż wierzyciel nie uwzględnił jego wypowiedzi co do osoby kierującej pojazdem w spornych dniach oraz, że nie doręczył zobowiązanemu uprzednio odpowiedniego upomnienia.
Przytaczając treść przepisu art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych organ odwoławczy wskazał, iż nie budzi wątpliwości, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciąża, co do zasady, właściciela pojazdu. Właściciel jest bowiem na ogół korzystającym z drogi, a jednocześnie ma możliwość obrony swoich praw poprzez złożenie zarzutu błędu co do osoby i udowodnienie, że pojazd użyczył, czy udostępnił innej osobie. Wierzyciel pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. wezwał H.K. do uzupełnienia braków formalnych poprzez wskazanie, czy i komu w spornych dniach i godzinach powierzył pojazd o nr rej [...] do kierowania lub używania. Na to pismo skarżący nie udzielił odpowiedzi w określonym terminie i nie wskazał osoby trzeciej, zatem organ mógł domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych był właśnie właściciel pojazdu. Obowiązek udowodnienia swoich twierdzeń spoczywa na zobowiązanym, gdyż to on, podnosząc ten zarzut zamierza wywołać określony skutek prawny w postaci uchylenia się od odpowiedzialności.
Organ wskazał, że wierzyciel zobowiązany jest odnieść się do zgłoszonego zarzutu badając jego zasadność w zestawieniu ze zgromadzonymi w sprawie dowodami, które w przypadku postępowania egzekucyjnego w tej sprawie sprowadzają się do zawiadomień inspektorów Strefy Płatnego Parkowania (wydruki komputerowe), wezwań do zapłaty, upomnień, tytułów wykonawczych, potwierdzenia z CEPiK oraz oświadczeń pracujących w SPP kontrolerów o pozostawieniu odpowiednich wezwań za wycieraczką samochodu o nr rej. [...]. Dłużnik zgłaszając zarzut błędu co do osoby zobowiązanego winien przedstawić dowody wskazujące, że osoba korzystająca z drogi publicznej nie jest tożsama z właścicielem pojazdu. Jeżeli zobowiązany nie przedstawi dowodów uzasadniających zgłoszony zarzut, to prawidłowość prowadzonego postępowania można ocenić tylko w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty (vide: wyrok NSA z dnia 11.03.2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08). To nie organ egzekucyjny nakłada na korzystającego z dróg publicznych obowiązek uiszczenia należnej opłaty, albowiem jest to obowiązek wynikający z mocy samego prawa. Nie musi zatem, a nawet nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie korzystającego z dróg publicznych poprzez zaparkowanie samochodu, ponieważ na to nie pozwalają przepisy postępowania egzekucyjnego w administracji. Ma on w tej sytuacji prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel samochodu. Kolegium stwierdziło, że skoro w aktach administracyjnych znajduje się dokumentacja potwierdzająca nieopłacony postój pojazdów należących do skarżącego w konkretnych miejscach i ze wskazaniem konkretnych dat to organ rozpatrując zgłoszony zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, bez poparcia go stosownymi dowodami ze strony skarżącego, mógł oprzeć swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na tych dokumentach i uznać zgłoszone zarzuty jako nieuzasadnione.
Za chybiony organ odwoławczy uznał także zarzut nie otrzymania wezwania przez zobowiązanego. W tym zakresie organ wskazał, iż wezwanie takie nr [...] zostało odebrane przez żonę zobowiązanego T.K. w dniu [...] listopada 2006 r., co potwierdziła ona własnoręcznym podpisem. W związku z powyższym wezwanie zostało doręczone skutecznie (art. 43 KPA).
Powyższe postanowienie zostało przez H.K. zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art. 7, art.10, art. 79 i art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi H.K. powołał argumenty tożsame jak w zażaleniu i w całości podtrzymał podniesione tam zarzuty. Zarzucił organom w szczególności to, iż nie udowodniono, że parkował on lub inna osoba jego pojazd w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie. Skarżący konsekwentnie neguje istnienie obowiązku, którego przymusowego dochodzenia dotyczy przedmiotowe postępowanie. Zaprzecza zarówno faktowi parkowania na drodze publicznej bez uiszczenia opłaty z tego tytułu, jak również okoliczności, iż otrzymał wystawione przez pracownika SPP wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie.
Skarżący zarzucił, iż organ odwoławczy rozpoznając sprawę po raz czwarty, w niezmienionych okolicznościach sprawy, pomimo wcześniejszego uchylania postanowień pierwszoinstancyjnych, tym razem utrzymał postanowienie w mocy. W ocenie skarżącego wierzyciel nie odniósł się do najistotniejszych zarzutów, natomiast organ drugiej instancji nie odniósł się do zarzutów zażalenia, w szczególności tych dotyczących braku przedstawienia jakichkolwiek dowodów wskazujących na fakt parkowania bez uiszczenia należnej opłaty oraz podważających moc dowodową zapisów, notatek pracowników strefy płatnego parkowania, które nie mają mocy dokumentów urzędowych, czyli prowadzenia postępowania z naruszeniem art. 79 K.p.a.
H.K. podniósł, iż wierzyciel, a za nim SKO pominęli treść art. 13f. ust. 2 ustawy o drogach publicznych, w oparciu o który Rada Miasta podjęła uchwałę Nr XX/214/2003 z dnia [...] listopada 2003 r. w sprawie pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w [...], w której w pkt 1-4 rozdziału IV Załącznika do uchwały warunkuje uznanie parkowania za nieopłacone, brakiem uiszczenia opłaty w określonym terminie. Podstawą zobowiązania jest wezwanie pozostawione przez kontrolera. Nieuiszczenie opłaty za parkowanie do następnego dnia od dnia otrzymanie wezwania jest warunkiem uznania parkowania bez wniesienia opłaty, co wynika z treści pkt 4 rozdziału IV cyt. załącznika do uchwały. Skarżący podniósł, iż sam przepis art. 13 f ustawy o drogach publicznych, bez istnienia uchwał rady gminy nie stanowi podstawy prawnej do wymierzenia opłaty dodatkowej. Otrzymanie wezwania jest warunkiem uznania parkowania bez wniesienia opłaty, co wynika z treści pkt 4 rozdziału IV cyt. załącznika do Uchwały.
Reasumując skarżący wskazał, że na wierzycielu ciąży obowiązek udowodnienia, w sposób przewidziany przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, stanu faktycznego uzasadniającego istnienie wierzytelności egzekwowanej. Wierzyciel nie przedstawił żadnego dowodu na to, że skarżący parkował samochód bez dokonania opłaty i otrzymał wezwania do uiszczenia zapłaty kwoty 50.00 zł oprócz gołosłownych twierdzeń, a mimo tego SKO zaskarżonym postawieniem utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty okazały się zasadne.
Dokonując na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, uznać należało, że została ona wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, mogącym mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy.
Przedmiotem skargi jest, wydane w postępowaniu opartym o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn.zm.), dalej także jako: "ustawa o p.e.a.", postanowienie ostateczne w przedmiocie zarzutów zgłoszony w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Na wstępie wskazać należy, że art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje w tym postępowaniu odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca nakazuje zatem stosowanie przepisów K.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym nie wprost lecz odpowiednio, to jest z uwzględnieniem jego specyfiki polegającej przede wszystkim na przymusowym charakterze postępowania, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków. Przy interpretacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6-16 Kpa), w tym też zasady czynnego udziału stron w postępowaniu przewidzianej w art. 10 K.p.a., należy wziąć pod uwagę odrębność celów postępowania administracyjnego i postępowania egzekucyjnego. Zasada ta przejawiająca się między innymi w obowiązku zagwarantowania stronie dostępu do akt oraz w umożliwieniu stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, odnosi się jedynie do postępowania orzekającego i jedynie do postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. Sposób więc stosowania tych przepisów Kodeksu należy uznać za cechujący się znacznym ograniczeniem z uwagi na inną funkcję procesową (wyrok NSA z dnia 13.10.2005 r. sygn. akt II FSK 157/05 Lex 173123).
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzeń, jak i w dacie orzekania przez organy (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn.zm.), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W myśl art. 13b ust. 1 wskazanej ustawy, opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Kolejne przepisy art. 13b ustawy o drogach publicznych określają: zasady ustalania strefy płatnego parkowania (ust. 2) i upoważniają radę gminy (miasta) do ustalania takiej strefy (ust. 3) oraz do ustalania wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów w takiej strefie i do określenia sposobu pobierania tej opłaty (ust. 4 pkt 1 i 3). W ust. 5 wymienionego artykułu ustawodawca określił między innymi dopuszczalne różnicowanie wysokości opłat w zależności od czasu parkowania, a w ust. 7 wskazał, że wymienione opłaty pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi.
Ponadto, zgodnie z art. 13f omawianej ustawy, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową (ust. 1), przy czym wysokość i sposób jej pobierania określa rada gminy (miasta), lecz jej wysokość nie może przekraczać 50 zł (ust. 2), opłatę tę pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (ust. 3).
Uchwałą Nr XX/214/2003 z dnia [...] listopada 2003 r. w sprawie ustalenia pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w [...] (Dz.Urz.Woj. Nr 98, poz. 1389), Rada Miasta wykorzystała upoważnienie zawarte we wskazanych wyżej przepisach ustawy o drogach publicznych. Uchwała ta weszła w życie z dniem 5 grudnia 2003 r. i jako wydana na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, jest aktem prawa miejscowego, który zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi źródło powszechnie obowiązującego prawa na terenie Miasta. Jej przepisy dotyczą więc każdego, kto parkuje pojazd na miejscach wyznaczonych na terenie ustalonym jako strefa płatnego parkowania. Zgodnie z § 2 ust. 2 i 3 uchwały stawki opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w Strefie Płatnego Parkowania określa załącznik Nr 2, natomiast sposób pobierania opłat określa Regulamin parkowania, stanowiący załącznik Nr 3.
Istotne dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy jest również stwierdzenie, że obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania wynika z przepisów prawa, bez potrzeby jego konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego np. decyzji (wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt FSK 2580/04; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. II SA/Sz 534/06, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 1125/09 opublikowane w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). Opłata dodatkowa, o której mowa w art. 13f ustawy o drogach publicznych, jest bowiem funkcjonalnie związana z opłatą za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania uregulowaną w art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a ustawowe określenie: "Za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust.1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową", wskazuje na to, że obowiązek jej uiszczenia także wynika z mocy prawa, zwłaszcza że ustawodawca nie przewidział konieczności wydawania w tym przedmiocie decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Nie powinno również budzić wątpliwości, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciąża - co do zasady - właściciela pojazdu. Właściciel jest bowiem na ogół korzystającym z drogi, chyba że udowodni, że pojazd użyczył innej osobie. Skarżący poza domaganiem się przedstawienia mu przez organ egzekucyjny dowodów potwierdzających, że fakt parkowania jego pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty oraz doręczenia mu wezwań wystawionych przez kontrolerów strefy, nie podjął szerszej próby wyjaśnienia okoliczności sprawy i zasadności zgłaszanych zarzutów. Tymczasem, wbrew stanowisku skargi, dowodów takich nie mógł przeprowadzić organ, albowiem - jak to wskazano powyżej - to nie organ egzekucyjny nakłada na korzystającego z dróg publicznych obowiązek uiszczenia należnej opłaty. Nie musi zatem, a nawet nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie korzystającego z dróg publicznych poprzez zaparkowanie samochodu, ponieważ na to nie pozwalają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Ma on w tej sytuacji prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel. Ten ostatni zaś może dochodzić swych racji, podnosząc w toku postępowania egzekucyjnego zarzut, o którym mowa w art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. błędu, co do osoby zobowiązanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.06.2007 r., sygn. akt I OSK 209/07, Lex 344875), wskazując jednocześnie osoby, którym w tym czasie umożliwił korzystanie z pojazdu. Z kolei w sytuacji gdy zobowiązany kwestionuje sam fakt parkowania jego pojazdu przez kogokolwiek w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia należnej opłaty (np. podnosi, iż należną opłatę za parkowanie w strefie uiścił), w celu obalenia powyższego domniemania podnieść winien zarzut, o którym mowa w art. 33 pkt 1, czyli nieistnienia obowiązku i przedstawić dla udowodnienia swych racji odpowiednie dowody, przeciw dowodom zgromadzonym przez organy.
Zgodnie z poz. 7 w tabeli stawek opłat, stanowiącej załącznik nr 2 do ww. uchwały Rady Miasta opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania wynosi 50 zł. W myśl przepisu pkt 1 rozdziału IV (nieopłacenie postoju) Regulaminu Strefy Płatnego Parkowania (załącznik nr 3 do ww. uchwały), w przypadku stwierdzenia przez służbę parkingową parkowania bez wniesionej opłaty, kierujący pojazdem zobowiązany jest na podstawie wezwania pozostawionego przez kontrolera SPP do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 50 zł w Biurze SPP lub w kasie Urzędu Miasta. Nadto w pkt 2 i 3 wskazano, iż w przypadku przekroczenia czasu parkowania kierujący pojazdem winien na podstawie wezwania pozostawionego przez kontrolera SPP niezwłocznie uiścić opłatę w Biurze SPP, oraz wskazano tam sposób liczenia i czas uregulowania należnej opłaty za parkowanie. Obowiązkiem Biura SPP jest wystawienie pokwitowania wniesionych opłat. Zgodnie z pkt 4, w przypadku nieuiszczenia opłaty, w terminie określonym w pkt 3 parkowanie będzie traktowane tak jak bez wniesienia opłaty, za które należy wnieść opłatę dodatkową w wysokości określonej w pkt 1.
W pkt 3 rozdziału V omawianego Regulaminu SPP jako osoby upoważnione do kontroli wnoszenia opłat za postój w SPP Rada Miasta wskazała wyłącznie pracowników Biura Strefy Płatnego Parkowania (kontrolerów SPP), którzy działają na podstawie przedmiotowego regulaminu i zakresu obowiązków. Zgodnie z pkt 4, do obowiązków kontrolerów należy miedzy innymi: sprawdzanie ważności biletów parkingowych i abonamentów oraz "wypisywanie w terenie wezwań do uiszczenia opłat za nieopłacony postój". Z kolei w rozdziale VI Regulaminu SPP przewidziano, iż Biuro Strefy Płatnego Parkowania, wykonuje zadania określone w umowie, a w szczególności 1) gromadzi dane dostarczane przez kontrolerów SPP na temat nieuiszczenia opłat za parkowanie, 2) przekazuje do Urzędu Miasta wykaz pojazdów, które nie uiściły opłat do ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej.
Zgodnie z powyższą regulacją, za każdy stwierdzony przez upoważnionego kontrolera strefy płatnego parkowania nieopłacony postój, właściciel pojazdu (lub osoba korzystająca faktycznie z drogi publicznej) obowiązany jest uiścić opłatę dodatkową w wysokości 50 zł. Nadto w sytuacji, gdy korzystający z drogi publicznej przekroczył czas parkowania, i nie ureguluje należnej za czas przekroczenia opłaty, w terminie najpóźniej do godziny 18.00 dnia następnego po dniu określonym w wezwaniu do uiszczenia opłaty za czas parkowania przekroczony wobec czasu, za jaki opłata została uiszczona (w soboty do godziny 14.00), także obowiązany jest uiścić opłatę dodatkową za parkowanie bez uiszczenia należnej opłaty.
Wobec powyższego nie można uznać za prawidłową wykładni przepisów prezentowanej przez skarżącego, który utożsamia powstanie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu nieopłaconego parkowania w strefie płatnego parkowania, z doręczeniem mu wezwania wystawionego przez upoważnionego kontrolera SPP. Wobec stwierdzenia, że według zapisu ustawy obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu (w tym opłaty dodatkowej) powstaje z mocy prawa, bez potrzeby konkretyzacji tego obowiązku w drodze decyzji, oczywistym jest, że po stronie zarządcy (zarządu) drogi nie istnieje również obowiązek doręczania właścicielowi czy innej osobie użytkującej pojazd, takiej decyzji. Sporządzane przez inspektora w razie stwierdzenia nieuiszczenia opłaty za postój "zawiadomienie" ("wezwanie do uiszczenia opłaty"), dokumentuje jedynie fakt nieuiszczenia opłaty, a zarazem informuje posiadacza pojazdu o powstałym obowiązku dokonania opłaty, lecz nie nakłada tego obowiązku.
Podkreślić przy tym należy, że taki sposób zawiadamiania nie narusza konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich, w tym prawa do obrony. Posiadacz pojazdu ma bowiem zagwarantowaną możliwość obrony swoich praw m.in. właśnie poprzez złożenie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, przy czym takie postępowanie wszczyna się dopiero po uprzednim doręczeniu upomnienia (wezwania do zapłaty), z wykazaniem żądanej należności. Pomimo nieuiszczenia opłaty za postój, zobowiązany ma więc możliwość uiszczenia opłaty dodatkowej bez wszczynania postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne wszczyna bowiem dopiero doręczenie tytułu wykonawczego. Jeżeli zobowiązany kwestionuje istnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej poprzez wniesienie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, oceny zasadności tego zarzutu dokonuje wierzyciel, jak w tym przypadku będący równocześnie organem egzekucyjnym, a jego ocena, tak jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, podlega ocenie i ponownemu rozpatrzeniu organu drugiej instancji, a następnie kontroli sądu administracyjnego.
Skarżący, stosownie do pouczenia zawartego w doręczonych mu w dniu [...] grudnia 2008 r. tytułach wykonawczych z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], w ustawowym siedmiodniowym terminie wniósł tożsame zarzuty (dwoma odrębnymi pismami) w sprawie obydwu prowadzonych postępowań egzekucyjnych, wskazując jednoznacznie na nieistnienie obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu nieopłaconego parkowania w strefie płatnego parkowania (art. 33 pkt 1 ustawy o p.e.a.) z uwagi na fakt, iż nigdy nie parkował samochodu bez uiszczenia opłaty, w szczególności w czasie i miejscach wskazanych w upomnieniach oraz nie doręczono mu wskazanych w upomnieniach zawiadomień (wezwań) o nr [...].
Egzekucję administracyjną, czyli postępowanie zmierzające do skutecznego zaspokojenia wierzyciela, poprzez wyegzekwowanie od dłużnika istniejącej wierzytelności, wszczyna organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. W przypadku gdy wierzyciel, tak jak w rozpoznawanej sprawie, na mocy właściwych przepisów jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego (art. 26 § i § 4 ustawy o p.e.a.). W przypadku obowiązków uiszczenia należności pieniężnej powstających z mocy prawa, możliwość dochodzenia swych racji w szczególności poprzez kwestionowanie istnienia tego obowiązku, powstaje zatem dla zobowiązanego dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego. W szczególności poprzez prawo zgłoszenia, w terminie 7 dni od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zarzutów we wszczętym i prowadzonym na podstawie tego dokumentu urzędowego postępowaniu egzekucyjnym. Wobec wystawienia dwóch tytułów wykonawczych i zgłoszenia zarzutów wobec każdego z nich odrębnymi pismami, organ winien rozpoznać je odrębnymi postanowienia, bowiem mimo tożsamości osoby zobowiązanego, dotyczą odrębnych postępowań egzekucyjnych. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, z uwagi na tożsamość zarzutów i okoliczności faktycznych, to uchybienie proceduralne organu pierwszej instancji pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Podkreślić trzeba, że szczególny charakter postępowania toczącego się w trybie art. 33 ustawy o p.e.a. oraz zamknięty katalog okoliczności, które mogą stanowić podstawę do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego sprawia, że zarówno ten środek prawny, jak i prowadzone w jego wyniku postępowanie są znacznie sformalizowane. Wniesienie zarzutów wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia o dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Przy czym podniesione w nich okoliczności, które zdaniem zobowiązanego, wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. Jeżeli zatem dany zarzut nie zostanie podniesiony przez zobowiązanego, to nie może być rozpoznany przez organy prowadzące postępowanie egzekucyjne. W konsekwencji takie same granice sprawy administracyjnej zakreślone są dla organu drugiej instancji. Oznacza to, iż sądowa kontrola zgodności z prawem postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów dotyczyć może wyłącznie tych zarzutów przeciwegzekucyjnych, które zostały zgłoszone organowi egzekucyjnemu w terminie 7 dni, stosownie do art. 7 § 1 pkt 9 pouczenia w tytule wykonawczym. Zarzuty zgłoszone organowi egzekucyjnemu po upływie 7 dni, a zatem również takie, które zostały jako nowe podniesione w piśmie uzupełniającym, w zażaleniu na postanowienie o rozpatrzeniu zarzutów, bądź są podniesione dopiero w skardze do sądu, nie mogą być rozpatrywane nawet, jeśli formalnie rzecz biorąc, mieszczą się w ustawowym katalogu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, ustanowionym w art. 33 ustawy o p.e.a.
Wobec powyższego wskazać należy, iż H.K. w zarzutach zgłoszonych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zarówno na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] jak i nr [...] zgłosił jedynie zarzut nieistnienia obowiązku, określony w art. 33 pkt 1 in fine ustawy o p.e.a. Analiza pism zawierających zarzuty skarżącego, jak i dalszych pism zobowiązanego, zażaleń od postanowień w sprawie zarzutów jednoznacznie wskazuje, iż skarżący na żadnym etapie postępowań nie zgłaszał zarzutów błędu co do osoby zobowiązanego, w rozumieniu art. 33 pkt 4 ww. ustawy. Skarżący na żadnym etapie postępowania nie twierdził, iżby korzystającym z drogi publicznej poprzez parkowanie w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty, pojazdu marki [...] nr rej [...] stanowiącego jego własność była inna osoba. Skarżący zarzuca, iż w żadnym z objętych prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi przypadków, nie miało miejsce parkowanie przedmiotowego pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie. Neguje także fakt otrzymania wezwań (zawiadomień) o obowiązku uiszczenia opłaty oznaczonych nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., [...] z dnia [...] marca 2004 r., [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., [...] z [...] lutego 2004 r. oraz nr [...] z [...] kwietnia 2004 r.
Z tych powodów, wywody organu egzekucyjnego oraz organu odwoławczego dotyczące niestwierdzenia w prowadzonym postępowaniu błędu co do osoby zobowiązanego należy ocenić jako bezprzedmiotowe i wykraczające poza przedmiot sprawy rozpoznawanej w trybie art. 33 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Bezprzedmiotowa i bez wpływu na wynik sprawy byłaby zatem sądowa ocena zasadności podnoszonych w tym zakresie argumentów zarówno przez organy orzekające w przedmiocie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, jak i dotyczących ich zarzutów skargi.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, wobec treści zarzutów skargi podkreślenia wymaga, iż dokonując uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia organy administracji publicznej są każdorazowo zobowiązane do przestrzegania dyspozycji przepisu art. 107 § 3 K.p.a., na mocy którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie powinno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, ocenę przyjętego stanu faktycznego oraz wykładnię zastosowanych przepisów. Zawarte w decyzji rozstrzygnięcie powinno więc stanowić logiczną konsekwencję ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego i jego oceny w świetle obowiązujących przepisów prawa (por. W.Chruścielewski. J.P.Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2004, s. 154). Na mocy przepisu art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji norma art. 107 § 3 K.p.a. musi być wprost stosowana przez organy egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślić przyjdzie, iż szczegółowe i właściwe uzasadnienie postanowienia w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym zmierzającym do wyegzekwowania obowiązku, który powstaje z mocy prawa, ma szczególne znaczenie, w kontekście zasad ogólnych postępowania administracyjnego, jak również postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy, Sąd ocenił, że uzasadnienie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie przystaje do wskazanych wymagań. Analiza treści nader lapidarnego umotywowania postanowienia wywołuje uzasadnioną obawę, iż organ odwoławczy zaniechał dokonania własnej oceny zasadności zgłaszanych przez skarżącego zarzutów wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego tj. nieistnienia egzekwowanych obowiązków (art. 33 pkt 1 ustawy o p.e.a.) uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu nieopłacenia parkowania pojazdu samochodowego na drodze publicznej na wyznaczonym miejscu w strefie płatnego parkowania, określonej w przepisie art. 13 f w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.
Należy mieć na uwadze, co jest zgodne z ugruntowaną już linią orzecznictwa, iż organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swego orzeczenia. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę środku odwoławczym. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 1999r., sygn. akt IV SA 274/97). Brak odniesienia się przez organ odwoławczy do podnoszonych zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2001r., sygn. akt V SA 1611/00).
Za piśmiennictwem wskazać w tym miejscu trzeba, że zakres postępowania odwoławczego nie jest ze swej istoty węższy, niż zakres postępowania przed organem pierwszej instancji, a organ odwoławczy nie ma mniejszych obowiązków, niż organ pierwszej instancji. Przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, organ drugiej instancji musi się kierować tymi samymi zasadami, na których oparte jest to samo postępowanie przed organem pierwszej instancji. Fundamentalne znaczenie będą odgrywać zasady ogólne postępowania administracyjnego, w szczególności, poza zasadą dwuinstancyjności, zasada praworządności, zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Nie sposób również pominąć zasady swobodnej oceny dowodów. Przez pryzmat wymienionych zasad organ odwoławczy dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przed organem pierwszej instancji (G.Łaszczyca (w:) G.Łaszczyca, Cz.Martysz, A.Matan, Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz, tom 2, Warszawa 2007, s. 201).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy analiza pism zawierających zgłoszone przez H.K. zarzuty w postępowaniach egzekucyjnych oraz treści jego zażalenia od postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2010 r., w kontekście uzasadnień postanowień organów egzekucyjnych orzekających w sprawie już po raz czwarty, przy uwzględnieniu treści doręczonych zobowiązanemu tytułów wykonawczych, upomnień i pozostałych znajdujących się w aktach sprawy dokumentów dowiodła, że sposób, w jaki Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło zażalenie, nie jest zgodny ze wskazanymi wyżej przepisami proceduralnymi. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera bowiem ustosunkowania się co do rzeczywistej istoty sprawy (zgłoszonych zarzutów nieistnienia obowiązku), jak również co do większości zarzutów zażalenia w sytuacji, gdy stanowisko organu pierwszej instancji było w konkretnej kwestii niepełne, a nadto jego rozważania koncentrowały się zasadniczo wokół zarzutu, niezgłoszonego przez stronę w trybie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. błędu co do osoby zobowiązanego). W ocenie sądu, nie został przez organ odwoławczy dostatecznie wyjaśniony zarzut nieistnienia obowiązków objętych spornymi tytułami wykonawczymi. Mianowicie skarżący, w ramach tego zarzutu podniósł między innymi, że organ egzekucyjny nie przedstawił mu w toku postępowania egzekucyjnego dowodów na to, że parkował pojazd w strefie płatnego parkowania w czasie i miejscach wskazanych w upomnieniach, bez uiszczenia opłat, brak jest takich dowodów również w aktach sprawy. W przekonaniu strony ze zgromadzonych dowodów, w tym wezwań do zapłaty, upomnień, tytułów wykonawczych nie wynikają sporne i kwestionowane przez niego w sprawie okoliczności. Zarzuca, że nigdy też nie doręczono mu wezwań wystawionych przez pracowników strefy płatnego parkowania stanowiących podstawę do uiszczenia opłat dodatkowych, zgodnie ze wskazanym przepisem uchwały Rady Miasta. Skarżący wywodził, zarówno zgłaszając zarzuty, jak i w zażaleniu, iż warunkiem zaistnienia obowiązku zapłaty kwoty 50 zł, za jednorazowy postój w strefie płatnego parkowania bez dokonania opłaty, jest wezwanie pozostawione przez kontrolera strefy. Jednoczenie H.K. zaprzecza temu, aby takie wezwanie otrzymał.
Do tej motywacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się. Nie sposób jest uznać za odnoszące się do istoty podnoszonego zarzutu, a zarazem za wystarczające, zawarte w zaskarżonym postanowieniu lakoniczne powołanie się przez Kolegium na orzecznictwo w zakresie braku obowiązku organu prowadzenia postępowania w celu ustalenia korzystającego z dróg publicznych poprzez zaparkowanie samochodu oraz istnienie domniemania, że był to jego właściciel. Przypomnieć bowiem należy, iż skarżący kwestionuje sam fakt parkowania jego pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty, a nie prawidłowość ustalenia podmiotu zobowiązanego do jej uiszczenia (błąd co do osoby zobowiązanego).
Nadmienić także należy, iż w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek zdjęć dotyczących parkowania pojazdu, o których mowa na stronie 2 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, a które zgodnie z ustalonym przez organ odwoławczy stanem faktycznym zostały przekazane przez przedsiębiorstwo zarządzające strefą płatnego parkowania Wydziałowi Dróg i Transportu Publicznego Urzędu Miasta. Nadto w dotychczasowym postępowaniu w żadnym z orzeczeń organów zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, nie wskazano na fakt istnienia dokumentacji fotograficznej dotyczącej spornych zdarzeń.
Niezrozumiałe jest również, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzenie Kolegium (str. 2 uzasadnienia, 5 akapit), zgodnie z którym skarżący podnosi, iż wierzyciel nie uwzględnił jego wypowiedzi co do osoby kierującej pojazdem w spornych dniach oraz, że nie doręczył uprzednio odpowiedniego upomnienia. W szczególności bowiem, jak już wskazano skarżący nie wypowiadał się co do faktu kierowania jego pojazdu przez inna osobę, bowiem zaprzecza jakoby samochód ten był parkowany w strefie płatnego parkowania, nadto skarżący zaprzecza nie faktowi doręczenia mu "upomnień" zawierających wezwanie do wykonania obowiązku, warunkujących wszczęcie postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art.15 § 1 ustawy o p.e.a, ale twierdzi, iż nie doręczono mu wezwań pozostawionych przez kontrolerów strefy, o których mowa w pkt 1, rozdziału IV załącznika nr 3 "Regulamin strefy płatnego parkowania" do uchwały nr XX/214/2003 Rady Miasta z dnia [...] listopada 2003 r. w sprawie pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych.
Organ odwoławczy nie odniósł się również w jakikolwiek sposób do podnoszonych w zażaleniu zarzutów wobec zakresu prowadzonego postępowania wyjaśniającego, braku przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnego z przepisami K.p.a. oraz mocy dowodowej zgromadzonych dowodów tj. wydruków elektronicznych z systemu komputerowego oraz oświadczeń pracowników SPP. Podkreślić należy, iż Kolegium poza przytoczeniem jakie dowody zgromadzono w postępowaniu egzekucyjnym, nie dokonał własnej ich analizy i oceny. Jedynie lakonicznie stwierdził, że "skoro w aktach sprawy znajduje się dokumentacja potwierdzająca nieopłacony postój pojazdów należących do skarżącego w konkretnych miejscach i ze wskazaniem konkretnych dat, to organ rozpatrując zgłoszony zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, bez poparcia go stosownymi dowodami ze strony skarżącego, mógł oprzeć swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na tych dokumentach i uznać zgłoszone zarzuty jako nieuzasadnione". Wobec powyższego zachodzą uzasadnione wątpliwości, czy organ odwoławczy w ogóle nie rozpoznał zarzutów podnoszonych rzeczywiście przez H.K., czyli zarzutów nieistnienia obowiązków określonych w tytułach wykonawczych, w rozumieniu przepisu art. 33 pkt 1 in fine ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, lecz rozpoznawał niezgłoszony przez skarżącego zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 ww. ustawy.).
Z tych względów należało uznać, że organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły
i nie rozpatrzyły należycie zarzutu nieistnienia obowiązku, zgodnie z wymogami zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 K.p.a., co zasadnie zarzucił skarżący.
Nadto zasadnie podnosi strona skarżąca, iż organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu niedoręczenia wezwań nr [...] dokumentujących stwierdzenie przez osobę uprawnioną okoliczności postoju jego pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty. Wywód w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego postanowienia dotyczy bowiem doręczenia wezwania do zapłaty sporządzonego nie przez pracownika strefy płatnego parkowania w momencie stwierdzenia faktu parkowania bez uiszczenia opłaty ([...].12.2003 r., [...].02.2004, [...].03.2004r., [...].04.2004 r.), lecz wezwania do uiszczenia opłaty (w łącznej kwocie 300,00 zł) związanej ze stwierdzeniem powyższych sześciu zdarzeń sporządzonego przez Naczelnika Wydziału Dróg i Transportu Publicznego z dnia [...] października 2006 r. nr [...]. Wskazać należy, iż w aktach sprawy w istocie znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru powyższego wezwania kierowanego do skarżącego, potwierdzające fakt jego doręczenia w dniu 16 listopada 2006 r., podpisane "K.T. żona". Nadto należy wskazać, iż w dniu 21 listopada 2006 r. H.K. złożył odpowiedź na ww. wezwanie, zatem nie budzi wątpliwości fakt jego skutecznego doręczenia. Niezależnie jednak od powyższej konstatacji, zasadny jest zarzut skargi, iż organ odniósł się do doręczenia innego dokumentu, niż wezwania wskazywane przez skarżącego. Wobec tego nie został wyjaśniony w ramach zarzutu nieistnienia obowiązku zarzut dotyczący wezwań do uiszczenia opłaty w związku z niepłaceniem postoju samochodu skarżącego w strefie płatnego parkowania.
Zdaniem Sądu przedstawiony powyżej sposób uzasadnienia wydanego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia nie może zasługiwać na aprobatę. Powyższe stwierdzenia świadczą ponadto o tym, że na etapie odwoławczym sprawa nie była ponownie rozpatrywana merytorycznie, a organ drugiej instancji ograniczył się do przeprowadzenia instancyjnej kontroli poprawności postępowania Prezydenta Miasta. Zaniechanie zajęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze własnego stanowiska wobec zebranego w sprawie materiału i jego oceny, w kontekście zarzutów zażalenia, niewątpliwie nie pozwala na rozpoznanie motywów, którymi kierował się tenże organ przy załatwieniu sprawy.
Chybione są natomiast wywody skargi kwestionujące stanowisko organów orzekających w sprawie odnośnie zakresu i podstaw postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Obowiązki egzekwowane w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają dwojakie źródło. Po pierwsze, są to niewykonane obowiązki wynikające z takich aktów jak np. ostateczne decyzje administracyjne lub postanowienia. Po drugie, są to obowiązki wynikające z mocy prawa, a więc takie, których źródło leży w treści aktu prawotwórczego. Egzekwowanie tego drugiego rodzaju obowiązków nie wymaga dysponowania przez wierzyciela decyzją stwierdzającą obowiązek.
To rozróżnienie prowadzi do zróżnicowania sposobu rozpatrzenia przez organ egzekucyjny zarzutów zobowiązanego, w tym wniesionych na podstawie art. 33 pkt 1 i pkt 4 ustawy o p.e.a. O ile bowiem, odnośnie do obowiązku wynikającego z decyzji lub postanowienia rozpatrzenie zarzutu nieistnienia obowiązku, czy też błędu co do osoby zobowiązanego będzie miało charakter formalny (nastąpi sprawdzenie czy imię i nazwisko, adres zobowiązanego wskazane w tytule wykonawczym odpowiadają tymże danym personalnym zawartym w decyzji, czy decyzja stwierdzająca obowiązek jest wykonalna, istnieje w obrocie prawnym), o tyle takie formalne sprawdzenie nie będzie możliwe w odniesieniu do tych samych zarzutów odnośnie do obowiązku wynikającego z mocy prawa.
Nie oznacza to jednak, że zasadne są zarzuty skargi oparte na przekonaniu H.K., że w tym drugim przypadku (podobnie jak i w całym postępowaniu w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego) organ egzekucyjny zobowiązany jest do prowadzenia postępowania dowodowego, w zgodnego z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego. To przekonanie skarżącego jest błędne. Wyjaśnić trzeba, że postępowanie egzekucyjne w administracji nie toczy się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz według ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W toku tego postępowania nie mają zastosowania inne ustawy procesowe takie jak Kodeks postępowania karnego, Kodeks postępowania cywilnego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają natomiast (na mocy art. 18 ustawy o p.e.a.) odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy ustawy o p.e.a. nie stanowią inaczej. Oznacza to, że przepisy kpa stosuje się (jeśli określone zagadnienie jest regulowane inaczej w ustawie o p.e.a.) odpowiednio, a zatem z uwzględnieniem, celu, zasad ogólnych specyfiki i istoty postępowania egzekucyjnego uregulowanego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Skoro w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania, który – jak to już była wyżej o tym mowa – wynika z mocy samego prawa nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, zatem nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. W konsekwencji organ egzekucyjny nie prowadzi w tym zakresie ustaleń co do osoby kierującej pojazdem, gdyż nie jest do tego uprawniony. Dlatego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się zgodnie, że organ w takiej sytuacji ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu, któremu przysługuje prawo korzystania z tego pojazdu (podobnie wyrok: NSA z dnia 9 grudnia 2009r. I OSK 868/09). W sytuacji, gdy zobowiązany zgłasza zarzut nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji, braku uprzedniego doręczenia upomnienia, błędu co do osoby zobowiązanego – organ egzekucyjny, na którym ciąży obowiązek rozpatrzenia zgłoszonego zarzutu, bada jego zasadność w kontekście zgromadzonych w sprawie dokumentów, bowiem – jak już wyżej wskazano – nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego.
Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, iż dokumentami tymi w sprawach dotyczących egzekucji opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania na ogół są zawiadomienia (wezwania) wystawione przez pracowników upoważnionych do kontroli opłacenia parkowania, oznaczone kolejnym numerem ewidencyjnym, oznaczeniem kontrolera i jego podpisem, dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas parkowania pojazdu bez uiszczenia opłaty, wezwania do zapłaty wskazujące na fakt nieuiszczenie należnych opłat dodatkowych, upomnienia przedegzekucyjne i tytuły wykonawcze. W orzecznictwie przyjmuje się, co do zasady, iż zawiadomienie o nieopłaconym postoju (wezwanie) wskazujące nr rejestracyjny pojazdu, opatrzone numerem służbowym uprawnionego inspektora i jego podpisem stanowi dowód tego, że w konkretnym dniu i godzinie odnotowano w strefie płatnego parkowania obecność tego pojazdu bez uiszczenia opłaty za parkowanie. W przypadku przedstawienia przez wierzyciela takiego dowodu na potwierdzenie faktu nieopłaconego postoju, osoba zobowiązana winna wykazać, że opłaty takiej w owym czasie dokonała, bądź inna osoba korzystała z tego pojazdu, lub pojazd znajdował się w tym czasie w innym miejscu.
Wbrew wywodom skargi jednak, to na zobowiązanym, który zgłasza zarzut ciąży ciężar jego udowodnienia. Innymi słowy, jeżeli dłużnik zgłasza na podstawie art. 33 pkt 4 ustawy o p.e.a. zarzut błędu, co do osoby zobowiązanego, to powinien wskazać dowód, na to że osoba korzystająca z drogi publicznej nie jest tożsama z właścicielem pojazdu (podobnie wyrok NSA z dnia 11 marca 2009r. I OSK 1513/08) – wskazać osobę korzystającą z jego pojazdu, bądź fakt nielegalnego zaboru pojazdu. Jeżeli natomiast zgłasza zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku na podstawie art. 33 pkt 1 in fine ww. ustawy, to nie może ograniczyć się jedynie do ogólnikowego zaprzeczania faktowi parkowania pojazdu kiedykolwiek w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty. Organ winien zatem wezwać dłużnika do sprecyzowania, co do każdego ze zdarzeń, czy zarzuca nieistnienie obowiązków egzekwowanych na podstawie każdego z tytułów wykonawczych z tej przyczyny, iż w datach i miejscach wskazanych przez organ w ogóle nie miało miejsce parkowanie jego pojazdu w strefie płatnego parkowania, czy też parkowanie miało miejsce, ale należna opłata została uiszczona. Dłużnik winien także wskazać w tym zakresie stosowne dowody mające na celu wykazanie jego twierdzeń np. faktu uiszczenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania, bądź nieobecności, w czasie i miejscu wskazanym przez organ, pojazdu skarżącego w strefie płatnego parkowania (np. obecność w tym czasie w innym miejscu). Dlatego zarzuty skargi naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego z powodu nie przeprowadzenia przez organ egzekucyjny postępowania wyjaśniającego na okoliczności podnoszone (a w istocie negowane) w zgłoszonych zarzutach należało uznać za chybione.
Należy jednak podkreślić, iż powyższe nie zwalnia organów orzekających w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym od dokonania szczegółowej oceny przedstawionych przez wierzyciela dowodów na okoliczność faktu parkowania pojazdu samochodowego zobowiązanego na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty. Dokonując tej oceny organy winny uwzględnić okoliczności danej sprawy i sposób udokumentowania przedmiotowego faktu, z którego wywodzą dla zobowiązanego skutek prawny w postaci obowiązku zapłaty należności publicznoprawnej. Skoro bowiem brak jest obowiązku potwierdzenia doręczenia takowego wezwania (zawiadomienia o parkowaniu bez wniesionej opłaty), zatem procedura jest w tym wypadku odformalizowana, a jednocześnie osoba zobowiązana do zapłaty opłaty dodatkowej może skutecznie bronić swych praw w istocie dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, zatem nie może budzić wątpliwości, że organy jednostki samorządu terytorialnego zarządzające drogami oraz upoważnione do uregulowania trybu pobierania opłat i ich egzekwowania winny zapewnić takie zorganizowanie trybu stwierdzania parkowania z naruszeniem obowiązujących przepisów, aby była możliwość rzeczywistej weryfikacji tego faktu, na podstawie zgromadzonych przez organ dowodów.
Wobec powyższego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zważyć przyjdzie, iż w przedłożonych sądowi aktach administracyjnych brak jest jakiejkolwiek dokumentacji fotograficznej przedmiotowych zdarzeń, nadto pomimo wezwania sądu do uzupełnienia akt administracyjnych nie przedłożono kopii wezwań wystawianych przez uprawnionych kontrolerów strefy SPP sporządzanych w momencie i miejscu stwierdzenia parkowania pojazdu bez uiszczenia opłaty. W aktach znajdują się wydruki komputerowe z bazy danych, które stanowią wyciąg z elektronicznej bazy danych prowadzonej przez Biuro SPP, jak wynika z cytowanej uchwały rady Miasta baza ta jest tworzona na podstawie informacji przekazywanych po zakończeniu dnia przez kontrolerów Strefy. Nadto także w kontekście zarzutów i zażalenia należy poddać ocenie oświadczenia kontrolerów SPP z dnia [...] lutego 2010 r. co do przebiegu spornych zdarzeń, które miały miejsce [...] grudnia 2003 r., [...] marca oraz [...] kwietnia 2004 r., ze szczególnym uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy treść powyższych oświadczeń, niezależnie od zarzutów skarżącego, z uwagi na upływ czasu pomiędzy datą zdarzeń a datą oświadczeń, wymaga oceny także z uwagi na zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego - w zakresie szczegółowości pamięci określonych zdarzeń, o charakterze powtarzalnym, przez przeciętnego człowieka po upływie około 7 lat.
Reasumując, z powodu niedostatecznego rozpatrzenia zarzutów opartych
o przepisy art. 33 pkt 1 in fine ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co stanowi mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 34 § 1 tej ustawy, a także naruszenie przez organ odwoławczy obowiązku ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie i prawidłowego uzasadnienie rozstrzygnięcia (art. 15, art. 107 § 3 i art. 138 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy o p.e.a. –na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Mając na względzie dotychczasowy przebieg postępowania egzekucyjnego (uprzednio organ odwoławczy trzykrotnie orzekał w sprawie kasacyjnie), charakter rozpoznawanej sprawy, zasadę szybkości postępowania oraz fakt, iż zobowiązany od niemal dwóch lat oczekuje na prawidłowe rozstrzygnięcia przez organy egzekucyjne zgłoszonych przez niego zarzutów (nieistnienia egzekwowanych obowiązków), jako wystarczające dla końcowego załatwienia sprawy należało uznać uchylenie jedynie zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mając na uwadze powyższe wskazania a także specyfikę postępowania egzekucyjnego, winno wyjaśnić stan faktyczny sprawy, rozpoznać zgłoszone przez skarżącego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, co do ich rzeczywistej istoty, samodzielnie wnikliwie ocenić zgromadzony materiał dowodowy (ewentualnie go uzupełnić) oraz odnieść się do zarzutów i argumentów podniesionych przez zobowiązanego w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów sądowych tj. wpisu od skargi w wysokości 100,00 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło