II SA/Go 867/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-12-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Marek Szumilas, Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie transportu drogowego przez osobę zatrudnioną na umowę zlecenia, a nie umowę o pracę, może być uznane za transport na potrzeby własne, a tym samym czy brak licencji na transport drogowy jest w takiej sytuacji podstawą do nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie transportu drogowego przez osobę zatrudnioną na umowę zlecenia nie może być uznane za transport na potrzeby własne, ponieważ definicja pracownika zawarta w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym, w powiązaniu z art. 2 Kodeksu pracy, wymaga zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. W związku z tym, transport taki jest traktowany jako transport drogowy wymagający licencji, a jego wykonywanie bez licencji stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na przedsiębiorcę Z.M. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za używanie pojazdu z tachografem, który nie posiadał ważnego przeglądu okresowego. Kontrola wykazała, że kierowca był zatrudniony na umowę zlecenia, a nie umowę o pracę, co uniemożliwiło zakwalifikowanie transportu jako przewozu na potrzeby własne. Przedsiębiorca zakwestionował decyzje organów, argumentując m.in. błędną interpretację pojęcia 'pracownik' i możliwość zamknięcia działalności gospodarczej z powodu nałożonych kar.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Z.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r.,nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874, ze zm.) nałożył na Z.M. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą - Zakład "Z" Z.M., powołując się na ustalenia protokołu kontroli protokołu z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], nałożył karę pieniężną w łącznej wysokości 9000 złotych.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] marca 2012 r. w miejscowości [...], na drodze kategorii droga wojewódzka, został zatrzymany samochód [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował C.K.. Kierowca wykonywał przejazd po załadunku w miejscowości [...] do miejscowości [...] na rzecz firmy Zakład Z Z.M., który okazał w tym zakresie wypis z zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne nr [...] oraz dokument przewozowy. Stwierdzono, iż kierowca wykonywał umowę zlecenia zawartą z w/w przedsiębiorcą. Nadto ustalono w trakcie czynności kontrolnych, iż zainstalowany w pojeździe tachograf marki [...] typ [...] nie posiada ważnego przeglądu okresowego. Nie stwierdzono na nim ważnej tabliczki pomiarowej. Również oględziny fotela kierowcy, słupków drzwi oraz przedniej szyby potwierdziły brak wymaganego potwierdzenia wykonania badania okresowego urządzenia. Kierowca nie posiadał i nie okazał żadnego innego dokumentu potwierdzającego wykonanie tego badania. Ponadto w toku postępowania administracyjnego organ ustalił, iż wykonywany transport, nie może zostać zakwalifikowany jako transport na potrzeby własne, w rozumieniu art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, bowiem wykonywany był przez osobę nie będącą pracownikiem przedsiębiorcy, lecz zatrudnioną przez niego na umowę zlecenia. W konsekwencji organ przyjął, iż wykonywany transport miał charakter transportu drogowego rzeczy, o którym mowa w art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, którego wykonywanie wymaga uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego, którego przedsiębiorca w niniejszej sprawie nie posiada.
Tym samym stwierdzono następujące uchybienia:
- na podstawie art. 92 a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz załącznika nr 3 L.p. 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy – wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji, co stanowiło podstawę nałożenia kary w wysokości 1000 zł;
- na podstawie art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz L.p. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy – wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, co stanowiło podstawę nałożenia na przedsiębiorcę kary w wysokości 8000 zł.
Z.M. wniosła odwołanie od w/w decyzji, zaskarżając ją w całości, zarzucając nie rozpatrzenie jej wyjaśnień z dnia [...] czerwca 2012 r., brak powołania w rubrum decyzji konkretnych przepisów k.p.a. i przepisów kodeksu pracy w przedmiocie rozstrzygnięcia sprawy, pomimo posłużenia się tymi przepisami w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także błąd w ustaleniach faktycznych sprawy, skutkujący uznaniem, iż w sprawie zachodzi podstawa nałożenia na nią kary pieniężnej.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 pkt 4, art. 4 pkt 22 lit. a, art. 5, art. 33 ust. 1 i art. 92 a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874, ze zm.), L.p. 1.1 i L.p. 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy, oraz art. 15 ust. 7 a ppkt i) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985) i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych (Dz. U. Nr 33 poz. 295), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ II Instancji wskazał, że stosownie do art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, niezarobkowym przewozem drogowym (przewozem na potrzeby własne) jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Przewozy drogowe na potrzeby własne jak stanowi treść art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Natomiast podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją", o czym mowa w art. 5 ust. 1 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a) wymienionej ustawy, obowiązki lub warunki przewozu drogowego obowiązki lub warunki wynikają z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20.12.1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21.).
W myśl art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących.
Stosownie do § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. sprawdzanie urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe zarejestrowanym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, wykonuje się nie rzadziej niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w czasie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej.
Określone w ust. 3 pkt a) rozdziału VI załącznika 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 okresowe badania przyrządów zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co dwa lata, przy czym mogą być przeprowadzane przy okazji badania technicznego. Badania te obejmują: sprawdzenie, czy urządzenie działa prawidłowo, sprawdzenie, czy urządzenie opatrzone jest znakiem homologacji typu, sprawdzenie, czy zamocowana jest tabliczka pomiarowa, sprawdzenie, czy plomby na urządzeniu i na innych częściach instalacji są w stanie nienaruszonym, wyznaczenie faktycznego obwodu tocznego kół. Po takim badaniu należy dokonać wymiany tabliczki pomiarowej.
Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że zgodnie z art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6). Znowelizowana ustawa o transporcie drogowym, w załączniku nr 3 zawiera wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia nakładane na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem.
Konsekwencją tego rozwiązania jest treść L.p. 1.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, ustalająca karę pieniężną w wysokości 8000 zł. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz treść L.p. 6.1.4, która przewiduje karę pieniężną w wysokości 1000 zł. za naruszenie w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji.
Jednocześnie organ wskazał, że stosownie do art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych nałożonych na podmiot wykonujący przewóz drogowy za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych.
Odnosząc się do naruszenia, o którym mowa w L.p. 6.1.4 organ odwoławczy wskazał, że podczas kontroli i oględzin zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe tachografu marki [...] typ [...] stwierdzono brak ważnego przeglądu okresowego urządzenia. Organ wskazał, że ostatni przegląd urządzenia miał miejsce – zgodnie z tabliczką pomiarową - w dniu [...] stycznia 2010 r., a zatem przekroczony został okres 24 miesięcy od ostatniej kontroli sprawności urządzenia. Kierowca w toku trwającej kontroli nie okazał żadnego dokumentu, ani żadnej innej cechy legalizacyjnej, z której wynikałoby, że taka kontrola została przeprowadzona w wymaganym okresie. Strona zaś pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. załączyła do złożonego wyjaśnienia kopię faktury wystawionej dnia [...] kwietnia 2012 r., potwierdzającej dokonanie kontroli okresowej tachografu. Jednak z przedstawionego przez stronę dokumentu wynika, że tachograf został poddany badaniu okresowemu dopiero po kontroli.
Co do naruszenia wskazanego w L.p. 1.1 w/w załącznika, organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń organu I instancji wynikało, iż kierowca pojazdu C.K. w trakcie kontroli okazał m.in. wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wydany na rzecz Zakładu "Z" Z.M., z datą ważności [...] marca 2015 r., dokument przewozowy WZ na przewożony ładunek ramek metalowych, umowę zlecenia z dnia [...] września 2011 r. oraz dowód rejestracyjny kontrolowanego pojazdu. Także strona, na wezwanie organu o dokument potwierdzający zatrudnienie C.K., przedłożyła w dniu 5 kwietnia 2012 r. umowę zlecenia zawartą z kontrolowany kierowcą w dniu [...] marca 2012 r. Powyższą formę zatrudnienia potwierdza również oświadczenie kierowcy wpisane do protokół przesłuchania go w charakterze świadka.
Tymczasem ustawodawca wskazał wprost, że dla uznania danego przewozu za niezarobkowy przewóz - przewóz na potrzeby własne - przesłanki wymienione w art. 4 pkt. 4 ustawy musza być spełnione łącznie, a zatem brak którejkolwiek z nich powoduje, że nie można wówczas mówić o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne. W myśl art. 4 pkt. 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym, jednym z warunków uznania przewozu drogowego za przewóz na potrzeby własne jest prowadzenie pojazdów samochodowych używanych do ww. przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Natomiast termin "pracownik" został zdefiniowany w art. 2 Kodeksu pracy, stosownie do którego pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 18 października 1994 r. (K 2/94; OTK 1994/2/36) podkreślił, iż kodeksom przysługuje szczególne miejsce w systemie prawa ustawowego i dlatego terminy i pojęcia używane przez kodeksy traktuje się jako wzorcowe i istnieje domniemanie, iż inne ustawy nadają im takie samo znaczenie. W związku z powyższym skoro ustawodawca nie zdefiniował pojęcia pracownika na gruncie ustawy o transporcie drogowym, w ocenie organu II instancji zasadne jest odwołanie się do legalnej definicji pojęcia pracownika sformułowanej w Kodeksie pracy. Organ podkreślił, że w polskim systemie prawa obowiązuje prymat wykładni językowej, która nakazuje ustalić znaczenie normy prawnej ze względu na język prawny, w którym jest ona sformułowana. Należy więc stwierdzić, że przepis art. 4 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowym posługuje się pojęciem "pracownik", zdefiniowanym w art. 2 Kodeksu pracy, bowiem brak jest przepisu szczególnego, który pozwalałby na przyjęcie innego znaczenia. Ponadto jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. I OSK 1655/06 "w prawie cywilnym przedmiot umowy zlecenia został ujęty wąsko, co wyraźnie różnicuje ją od umowy o pracę. Umowa zlecenia w znaczeniu sensu stricto obejmuje zobowiązanie do dokonania czynności prawnej, a w znaczeniu sensu largo obejmuje czynność o charakterze faktycznym. Z tych powodów nie można umowy zlecenia traktować jako umowy o pracę".
Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, iż kierowca – C.K. w świetle tego przepisu nie może być uznany za pracownika skarżącej, gdyż na dzień kontroli łączyła kierowcę ze stroną umowa cywilnoprawna - umowa zlecenia, a dopiero po kontroli w dniu [...] maja 2012 r. strona zawarła z kierowcą umowę o pracę. Z tych powodów nie można umowy zlecenia traktować jako umowy o pracę.
Skarżąca zatem nie dopełniła obowiązku określonego w art. 4 pkt 4 lit a ustawy o transporcie drogowym, ponieważ kierowca C.K. nie był na dzień kontroli drogowej pracownikiem strony, a między stronami została zawarta umowa zlecenia. Jednocześnie biorąc pod uwagę powyższe w ocenie organu wskazać należy, że w chwili kontroli drogowej nie mógł być wykonywany przewóz na potrzeby własne lecz właśnie transport drogowy, w zakresie którego strona winna była legitymować się stosownym uprawnieniem jakim jest licencja, wskazując jednocześnie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2007 r. (sygn. akt I OSK 1254/06), w którym stwierdzono, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że "zasada swobody umów" obowiązująca także w prawie pracy zgodnie z art. 353 § 1 k. c. w związku z art. 300 k.p. pozwala stronom swobodnie ukształtować stosunek prawny, w ramach którego ma być wykonana praca. O rodzaju zawartej umowy rozstrzyga więc przede wszystkim zgodna woła stron. Jednakże ocena charakteru prawnego łączącego strony, która musi być poprzedzona ustaleniem zarówno treści oświadczeń woli, złożonych przez strony przy zawieraniu umowy, jak i celu i zamiaru, a także treści ukształtowanego w ten sposób stosunku prawnego nie należy do właściwości organów administracji, czy też do sądu administracyjnego. Ustalenie istnienia stosunku pracy, jeżeli łączący stosunek prawny wbrew zawartej między nimi umowy ma cechy stosunku pracy jest sprawą z zakresu prawa pracy rozstrzyganą przez sąd pracy.
Skarżąca zatem nie dopełniła obowiązku określonego w art. 4 pkt 4 lit a ustawy o transporcie drogowym, ponieważ kierowca C.K. nie był na dzień kontroli drogowej pracownikiem strony, między stronami została zawarta umowa zlecenia. Jednocześnie biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, że w chwili kontroli drogowej nie mógł być wykonywany przewóz na potrzeby własne lecz właśnie transport drogowy, w zakresie którego strona winna była legitymować się stosownym uprawnieniem jakim jest licencja.
Organ odwoławczy podkreślił, że strona na dzień kontroli posiadała tylko aktualne zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne (dowód: pismo ze Starostwa Powiatowego), natomiast nie posiadała licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego, ani licencji na wykonywanie międzynarodowych przewozów drogowych (dowód: pismo Biura ds. Transportu Międzynarodowego w aktach sprawy). Zatem strona w dniu kontroli wykonywała transport drogowy rzeczy bez wymaganej licencji, dlatego też organ odwoławczy uznał nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 8000 złotych za zasadne podnosząc, że w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 92 c ustawy zwalniający stronę z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, bowiem powinna ona była zdawać sobie sprawę i mieć wiedzę w zakresie obowiązujących przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone prawidłowo. Organ ten działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Nadto wbrew twierdzeniom strony organ odniósł się do jej wyjaśnień przesłanych za pośrednictwem pisma z dnia [...] czerwca 2012 r. wskazując, iż wyjaśnienia te nie stanowią podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Treść wydanego rozstrzygnięcia, zdaniem organ odpowiada dyspozycji art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Wnosząc do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na przedmiotową decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, skarżąca zakwestionowała także poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zarzucając niezgodność z prawem i wniosła o ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia podkreślając w uzasadnieniu, że maksymalnie szybko naprawiła stwierdzone przez organ nieprawidłowości. Natychmiast uregulowany także został mandat karny w kwocie 800 zł. wskazując, że sam pojazd nie stwarzał żadnego zagrożenia na drodze. Nie zgodziła się z przyjętą przez organ interpretacją pojęcia "pracownik". Wskazała, iż uiszczenie tak znacznej kary może doprowadzić do zamknięcia, prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Podkreśliła, że działanie organów w tej sprawie urąga zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w sprawie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153., poz. 1269, ze zm.). Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 - dalej jako "p.p.s.a."). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem powyższych kryteriów Sąd stwierdził, iż odpowiada ona prawu, a zarzuty skargi okazały się niezasadne.
Materialnoprawną podstawę orzekania przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm.)
Zgodnie z art. 4 pkt 4 cytowanej ustawy, niezarobkowym przewozem drogowym (przewozem na potrzeby własne) jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Przewozy drogowe na potrzeby własne, jak stanowi art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Natomiast podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga zaś uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją", o czym mowa w art. 5 ust. 1 ww. ustawy. W myśl art. 4 pkt. 3 ustawy transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również:
a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,
b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy;
W myśl art. 4 pkt 22 lit. a ustawy o transporcie drogowym, obowiązki lub warunki przewozu drogowego obowiązki lub warunki wynikają z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21.).
I tak, jak wskazał organ, zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących.
Stosownie do § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 roku w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych, sprawdzanie urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe zarejestrowanym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w ust. 3 lit. b rozdział VI załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, wykonuje się nie rzadziej niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w czasie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej.
Według ust. 3 pkt a rozdziału VI załącznika 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 okresowe badania przyrządów zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co dwa lata, przy czym mogą być przeprowadzane przy okazji badania technicznego. Badania te obejmują: sprawdzenie, czy urządzenie działa prawidłowo, sprawdzenie, czy urządzenie opatrzone jest znakiem homologacji typu, sprawdzenie, czy zamocowana jest tabliczka pomiarowa, sprawdzenie, czy plomby na urządzeniu i na innych częściach instalacji są w stanie nienaruszonym, wyznaczenie faktycznego obwodu tocznego kół. Po takim badaniu należy dokonać wymiany tabliczki pomiarowej.
Zgodnie z dyspozycją art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6). Ustawa o transporcie drogowym, w załączniku nr 3 zawiera wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia nakładane na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść L.p. 1.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, która karą pieniężną w wysokości 8000 zł. sankcjonuje za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz treść L.p. 6.1.4, która przewiduje karę pieniężną w wysokości 1000 zł. za naruszenie w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji.
Stan faktyczny niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, potwierdzają go bowiem zarówno dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, jak również sama skarżąca. Z protokołu kontroli z dnia [...] marca 2012 r., jak również z zeznań kierowcy, a także wyjaśnień skarżącej, na dzień kontroli wynika, że istotnie C.K. był zatrudniony w przedsiębiorstwie Z.M. na podstawie umowy zlecenia na okres od [...] marca 2012 r. do [...] marca 2012 r., umowę o pracę strony zawarły dopiero w dniu [...] maja 2012 r. Zatem na dzień dokonanej kontroli, wykonywanego transportu, kierowca nie był pracownikiem przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. art. 2 ustawy - Kodeks pracy. Skutkuje to niemożliwością zakwalifikowania wykonywanego transportu, jako transportu na potrzeby własne, objętego zgłoszeniem przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W konsekwencji wykonywany transport należało zakwalifikować jako transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy. Wykonywanie zaś transportu drogowego wymaga – w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie – uzyskania licencji. Skarżąca nie posiada licencji na wykonywanie transportu drogowego. Tym samym w wykonywany w dniu [...] marca 2012 r. transport, był wykonywany bez wymaganej prawem licencji, co odpowiada dyspozycji L.p. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy "Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji", za które to naruszenie wymierza się karę w kwocie 8000 zł.
Wskazując na określenie użyte w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym pojęcia "pracownik" za powołanym przez organ orzecznictwem wskazać należy, iż chodzi tu o pracownika, w rozumieniu art. 2 k.p. (por. I OSK 1655/06, I OSK 1254/06, II GSK 11/08, II GSK 1739/11, K 2/94).
W dniu wykonywania podlegającego kontroli transportu, zamontowane w pojeździe urządzenie rejestrujące – tachograf, nie posiadało aktualnego wymaganego sprawdzenia. Skarżąca uzupełniła wskazany brak, co sama podkreśla, niezwłocznie po stwierdzeniu uchybienia.
Zgodnie natomiast z ustawą wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem przepisów prawa – obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej ( art. 92a ust. 1 ustawy), przy czym karę wymierza się za stwierdzone w trakcie kontroli danego transportu naruszenia. Okoliczność, iż skarżąca usunęła stwierdzone nieprawidłowości, nie może prowadzić do uchylenia odpowiedzialności, za uprzednie wykonywanie transportu z naruszeniem obwiązujących przepisów prawa. Wymierzając zaś sporną karę pieniężną organ obowiązany był ustalić i ocenić stan faktyczny istniejący w dniu kontroli wykonywania przez stronę transportu drogowego, nie zaś stan z daty wydawania zaskarżonej decyzji. Tym samym podnoszona zarówno w odwołaniu, jak i w skardze argumentacja nie mogą doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Stwierdzone w dniu [...] marca 2012 r. uchybienia mają w niniejszej sprawie charakter bezsporny.
Odnosząc się do treści zarzutów skarżącej zawartych w skardze Sąd miał na uwadze także treść przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi ogólną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w razie spełnienia przesłanki polegającej na braku możliwości przewidzenia przez ten podmiot zdarzeń lub okoliczności powodujących naruszenie przepisów.
Chodzi zatem o tego rodzaju sytuację, w której doszło do naruszenia przepisów, jednakże nastąpiło ono wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot realizujący przewóz nie mógł przewidzieć. Jednakże Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy, przytoczonych powyżej przepisów prawa oraz poglądów orzecznictwa i doktryny stwierdził, iż w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do obciążenia strony skarżącej karą administracyjną, albowiem nie wykazała ona skutecznie istnienia podstaw wskazanych w art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli dokonując jego wszechstronnej analizy, a decyzja uzasadniona została w sposób wymagany treścią art.107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na względzie, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło