II SA/Go 874/15

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-01-21

Skład orzekający: Sławomir Pauter, Jacek Jaśkiewicz, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sztuczne stworzenie warunków do otrzymania płatności w ramach wsparcia dla gospodarstw rolnych, poprzez podział jednego gospodarstwa na wiele podmiotów powiązanych kapitałowo i osobowo, stanowi podstawę do odmowy przyznania pomocy finansowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, odmawiając przyznania pomocy finansowej spółce, która sztucznie stworzyła warunki do jej uzyskania. Działanie polegające na podziale jednego gospodarstwa rolnego na wiele powiązanych podmiotów, w celu obejścia przepisów o modulacji i degresywności płatności, jest sprzeczne z celami systemu wsparcia i stanowi nadużycie prawa.
Stan faktyczny
Spółka B złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że spółka sztucznie stworzyła warunki do jej uzyskania poprzez podział jednego gospodarstwa rolnego na wiele podmiotów powiązanych kapitałowo i osobowo z P.M. Celem tego działania było obejście przepisów o modulacji i degresywności płatności, co prowadziłoby do uzyskania wyższych kwot wsparcia. Spółka zaskarżyła decyzje organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi B spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 oddala skargę. W dniu 30 września 2015r. B sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnychwarunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013. Zaskarżona decyzja została wydana na tle następującego stanu faktycznego: Złożonym 15 maja 2013 r. (wpływ do organu 17 maja 2013 r.) wnioskiem skarżąca ubiegała się o przyznanie m. in. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 do działek rolnych o łącznej powierzchni 19,18 ha. Po przeprowadzeniu postępowania Kierownik BP ARiMR odmówił przyznania wnioskowanej płatności wskazując, że jej przyznanie byłoby sprzeczne z przepisami § 2 pkt 2 oraz § 3 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 40 poz. 329 ze zm. – dalej "rozporządzenie ONW"), a w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie regulacji art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. Urz. WE L 25/8 z dnia 28 stycznia 2011r. – dalej "rozporządzenie Komisji (WE) nr 65/2011"). Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji przytoczył definicje zawarte w art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2012 r., poz. 86): producenta rolnego (pkt 3) pkt 3 oraz gospodarstwa rolnego (pkt 1), zaznaczając, że nadanie numeru ewidencyjnego stanowi potwierdzenie, iż jego właściciel zgłosił się do organu jako producent rolny i posiadacz gospodarstwa rolnego. Zaznaczył też, że uzyskanie wpisu do ewidencji producentów nie jest równoznaczne z uzyskaniem jakichkolwiek uprawnień do płatności, gdyż to czy podmiot jest uprawniony do uzyskania płatności rozstrzygane jest na gruncie danych przepisów dotyczących przyznania poszczególnych płatności. Rolnik nie dlatego jest producentem rolnym, że został wpisany do rejestru (zgodnie z zapisem ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności) lecz dlatego, że spełnia warunki określone w szczegółowych przepisach prawa materialnego. Kierownik BP podkreślił, że istotą płatności obszarowych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami), przy czym chodzi tu o wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Organ stwierdził, że wobec braku sformułowania oddzielnych definicji "posiadania gospodarstwa rolnego" na potrzeby rozdziału pomocy finansowej dla rolnictwa oraz z uwagi na posługiwanie się tym pojęciem we wszystkich powołanych aktach prawnych dotyczących pomocy dla rolnictwa, sięgnąć należy do regulacji Kodeksu cywilnego. Przytaczając art. 336 k.c., zaznaczył, że posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na określonym władztwie nad rzeczą i występuje w dwóch postaciach: posiadania samoistnego i posiadania zależnego. Kierownik BP powołał się na obecnie obowiązujące przepisy art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008.321.14), definiujące gospodarstwo rolne jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku i na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną. Powołując się na omówione przepisy wskazał, że jednostka posiadająca odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo, powinna być uznana za jedno gospodarstwo rolne. Organ powołał się również na orzecznictwo administracyjne (m. in. wyroki: NSA z 12 lipca 2012 r. II GSK 646/11, WSA w Warszawie z 6 czerwca 2014 r. VIII SA/Wa 168/14, WSA we Wrocławiu z 15 kwietnia 2014 r. III SA/Wr 778/13) oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12), zaznaczając że taki wywód jest niezbędny aby wykazać, iż skarżąca spółka nie jest wyodrębnionym, samodzielnym i samorządnym producentem rolnym. Jest podmiotem zgłaszającym działki rolne, będące częścią wszystkich jednostek produkcyjnych zarządzanych przez P.M.. Wymienione w decyzji 103 spółki, zdaniem organu, zostały zarejestrowane i wnioskują o płatności z dwóch powodów: aby zmaksymalizować wysokość otrzymanych płatności oraz aby uzyskać płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana (zarówno z powodu przekroczenia powierzchni, jak i z powodu braku możliwości zwiększenia powierzchni objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym). Organ pierwszej instancji wskazał, że P.M. w 2005 r jako osoba fizyczna oraz wspólnik 5 innych spółek (AG sp. z o.o., AK sp. z o.o., AM Sp. z o.o., AMy sp. z o.o., AP Sp. z o.o.) zgłosił do płatności łącznie 1159,55 ha. Już w 2008 r., wraz z 39 innymi spółkami, zadeklarował do płatności 2865,72 ha, w 2009 r. spółek było 60 a powierzchnia wynosiła już 3988,25 ha. W roku 2012 aż 90 podmiotów powiązanych kapitałowo, osobowo wnioskowało o płatności na łączną powierzchnię 3789,40 ha. W 2013 r. spółek powiązanych kapitałowo z P.M. było już 103. Zaznaczył przy tym, że wyjaśnienia powyższe pozwalają zrozumieć mechanizm i cel działań polegających na podziale dużego gospodarstwa na wiele gospodarstw mniejszych. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi. Celem takich rozwiązań w zakresie definicji "producenta rolnego" jest właściwy podział różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników będących faktycznymi posiadaczami gospodarstwa rolnego. Ponieważ wszystkie powołane wyżej akty prawne posługują się pojęciem "producenta rolnego", jako podmiotu posiadającego gospodarstwo rolne, rozumienie tego pojęcia na gruncie wszystkich ww. aktów prawnych musi być jednakowe, bowiem wszystkie uregulowania służą jednemu celowi, tj. właściwemu rozdzieleniu różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników. Dalej Kierownik BP powołał art. 4 ust. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 65/2011 z dnia 21 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, którego treść stanowi, iż nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Kierownik BP zauważył, że należyte rozumienie pojęcia posiadania gospodarstwa rolnego jest konieczne dla oceny, czy B sp. z o.o. rzeczywiście posiadała gospodarstwo rolne. Wskazał, że wspólnikami B sp. z o.o. są P.M. i D.M.. Pierwszy z nich został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 103 podmiotów, w tym spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek cywilnych, które uzyskały odrębne wpisy do ewidencji producentów. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a także jest właścicielem K S.A. Nadto R. i P.M., pozostający wówczas w związku małżeńskim, będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów nadanych osobom fizycznym utworzyli dodatkowo 10 spółek, w których są jedynymi współwłaścicielami (AK sp. z o.o., B s.c., Bo s.c., D s.c., K s.c., M s.c., N s.c., P s.c., S s.c., Sz s.c.), oraz 66 spółek cywilnych i spółek z o.o., w których jedno z małżonków jest wspólnikiem. Również D.M. - syn R. i P.M. - został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 31 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w których wraz z P.M. są jedynymi wspólnikami, zaś dwie z nich (D sp. z o.o. oraz Dz sp. z o.o.) są jedynymi wspólnikami trzynastu kolejnych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością utworzonych przez ww. osoby w roku 2012. Organ podkreślił, że w 2013 r. podmiotów powiązanych z P.M. było już 103 i tabelarycznie zanalizował wszystkie te podmioty pod kątem roli, jaką pełni w nich P.M. oraz deklarowanych przez powierzchni, które podlegają modulacji. Analiza ta doprowadziła organ do wniosku, że P.M. w 2013 r. występował jako wspólnik bądź prezes zarządu w 103 spółkach, przy czym wnioski o przyznanie płatności ONW dotyczyły łącznej powierzchni 3630,930 ha. Organ zauważył, że P.M. składając jeden wniosek o przyznanie płatności ONW do powierzchni 3.630,93 ha otrzymałby płatność jedynie do powierzchni 300 ha, i wynosiłaby 22.375 zł., natomiast składając wnioski w powyższy sposób przy uwzględnieniu modulacji ONW i przy najniższej stawce obowiązującej dla strefy I wyniosłaby 447.546,10 zł. Podobnie znaczne różnice wystąpiłyby w przypadku płatności rolno środowiskowych. Łącznie różnica wynosi 2.020 075,57 zł. W ocenie Kierownik BP tworzenie przez P.M. wielu spółek, które następnie odrębnie zgłaszały działki rolne, które gdyby musiały zostać zgłoszone łącznie uzyskałyby mniejsze płatności, jest działaniem obchodzącym prawo. Przedmiotem deklaracji spółki we wniosku na rok 2013 są grunty rolne działek ewidencyjnych: [...] (później wycofana). W latach 2005-2013 o płatności do tych działek ubiegało się (poza skarżącą) łącznie dziesięć różnych podmiotów, które organ w decyzji wyszczególnił. Kierownik BP doszedł do wniosku, że ww. działki były swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których wspólnikiem jest P.M., natomiast przeniesienia posiadania tych działek miały stanowić jedynie formalny tytuł prawny do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat ONW i PRŚ przez spółki, których P.M., występując we własnym imieniu, nie otrzymałby. Organ podkreślił, że P.M. jest również właścicielem firmy N prowadzonej w formie działalności gospodarczej, która to firma wykonywała usługi (prace rolne) na rzecz podmiotów, w których P.M. jest wspólnikiem. Dodatkowo zważył, że dla 103 spółek funkcjonujących w 2013 r., w 73 wskazano konto bankowe nr [...], w którym jako właściciela konta wskazano P.M. lub jego syna – D.M.. Z umów spółek cywilnych oraz odpisów KRS spółek z o.o. wynika, że są one powiązane osobowo przez P.M., R.M. oraz D.M.. Przemawia za tym zarówno struktura organizacyjna spółek, w których osoby te mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie spółek albo bezpośrednio, będąc jej wspólnikami bądź pełniąc inne funkcje umożliwiające im prowadzenie spraw spółek, np. prokurenta, pełnomocnika lub prezesa zarządu, względnie pośrednio, gdzie jako wspólnik występuje inna spółka, której wspólnikami są wymienione osoby. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a firma ta jest wykonawcą prac agrotechnicznych na deklarowanych przez podmioty działkach. Ponadto rejestrowane na przestrzeni lat 2005-2013 spółki podawały jako swe siedziby ten sam adres: ul. [...] lub ul. [...] (będący jednocześnie adresem zamieszkania P.M.), względnie [...] (przy czym do korespondencji wskazywano adres ul. [...]). Kierownik BP podkreślił również nieograniczoną decyzyjność P.M. jako bezpośredniego lub pośredniego wspólnika, prokurenta, bądź członka zarządu. Powyższe ustalenia doprowadziły organ do stwierdzenia braku przesłanek do uznania skarżącej jako spółki samodzielnie prowadzącej działalność gospodarczą, posiadającą autonomię w zakresie zarządzania. Organ zaznaczył również brak dokumentów potwierdzających samodzielność techniczną i ekonomiczną gospodarstwa oraz wskazał, że skarżąca sama świadczy usługi rolnicze (dla spółki, która do płatności deklaruje 183 ha), więc mogłaby uprawiać swoje grunty, a nie zamawiać usługę i ponosić nieuzasadnione koszty na rzecz firmy N oraz G sp. z o.o. Materiał siewny został zakupiony został przez P.M., a pozostałości po zbiorach nabył M.D. (prezes P sp. z o.o.). Na podstawie dostarczonej ewidencji sprzedaży wynika, że plon zebrany z pól wyniósł 14 ton zielonki prosa o wartości 1680 zł, a koszty uprawy 66 577,20 zł. Jednostka certyfikująca potwierdza jedynie fakt spełnienia kryteriów produkcji ekologicznej, a nie każdy kto prowadzi produkcję ekologiczną ubiega się o uzyskanie płatności rolnośrodowiskowej stanowiącej jedną z form wsparcia w ramach problematyki Rozwoju Obszarów Wiejskich. Kierownik BP podsumował, że P.M. nadzorował prace rolne zarówno jako zleceniodawca jak i zleceniobiorca usług, stwierdzając jednocześnie, że grunty rolne zgłaszane przez skarżącą oraz inne ww. podmioty, są de facto zarządzane przez tę samą osobę – P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez niego oraz spółki, w których jest wspólnikiem, nie stanowią odrębnych gospodarstw, samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. Organ uznał, że to P.M. prowadził działalność rolniczą, która była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To on uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z tą działalnością, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni. O trwałym charakterze posiadania nie świadczy również swobodne przekazywanie poszczególnych gruntów pomiędzy ww. podmiotami. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że przy tak stworzonej strukturze własnościowej 103 podmiotów, nie jest możliwa ich odrębność gospodarcza. Zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców jest zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy unijnych, jednakże ustalony i wykazany związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej, tj. prowadzenia przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w takiej samej lokalizacji, korzystając ze wspólnego zaplecza, wskazaniu tego samego rachunku bankowego (należącego do P.M.) do przelewu środków uzyskanych z ARiMR, stanowi sztuczne działanie w celu obejścia przepisów prawa. P.M. brał udział w załatwianiu wszystkich spraw prowadzonych dla skarżącej (jak i wszystkich innych spółek), związanych z bieżącym funkcjonowaniem gospodarstw rolnych. P.M. sygnował wniosek inicjujący sprawę o płatność, pomimo, że nie występował jako osoba do tego upoważniona, a w zakresie finansów sprawuje stały nadzór. W ocenie organu aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Wyodrębnienie spółek miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia. W następstwie poczynionych ustaleń organ uznał, że powyższe działanie wyczerpało przesłanki z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, którego treść stanowi, iż nie nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego wsparcia. Organ podkreślił, że środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1). Zaznaczył, że B sp. z o.o., składając wniosek o przyznanie płatności, nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to posiadał P.M.. Gospodarstwo rozpatrywane jest jako całość wszystkich gruntów będących przedmiotem posiadania, a nie są to poszczególne działki ewidencyjne. Programy realizowane są w gospodarstwach a nie na poszczególnych działkach ewidencyjnych, które nie stanowią przecież odrębnego gospodarstwa. To P.M. prowadzi gospodarstwo rolne, ponosi nakłady i czerpie z tego tytułu zyski, zaś gospodarstwo B sp. z o.o. zostało sztucznie utworzone w celu uzyskania wyższych płatności. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie oraz o przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem spółki. W odwołaniu zarzuciła brak staranności przy zbieraniu dowodów i ustaleniach stanu faktycznego, nierzetelność prowadzonych postępowań, nieuzasadniony brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie dowodów zgłoszonych przez strony, błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie dowodów żądanych przez stronę oraz nieuzasadnione zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 i art. 32 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu. Odwołująca się Spółka wniosła ponadto o przesłuchanie wnioskowanych świadków oraz byłego prezesa zarządu spółki M.P., a ponadto o przeprowadzenie dowodów z dokumentów. Decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, że została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazał, że zasady przyznawania płatności w pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w odniesieniu do wniosków składanych w 2013 r. zostały określone w: ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173), ustawie z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r. poz. 86 – dalej "ustawa EP"); rozporządzeniu ONW; rozporządzeniu Komisji (WE) nr 65/2011; rozporządzeniu Rady (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wdrażającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej w odniesieniu do współczynników dotyczących sztuk dużych oraz definicji dech objętych badaniem (Dz. Urz. Z dnia 15 grudnia 2009 r. L 329/1); rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające, rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008.321.14); rozporządzeniu Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Organ odwoławczy przywołał również regulację § 2, 3 rozporządzenia ONW. Wskazał, że w myśl art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Zgodnie z art. 33 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską celami wspólnej polityki rolnej są: a) zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej; b) zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej , zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie; c) stabilizacja rynków; d) zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw; e) zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów. Organ odwoławczy podniósł, że skarżąca spółka nie była posiadaczem w rozumieniu § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW, ponieważ grunty te były użytkowane przez P.M.. Natomiast wnioskodawca musi wykazać, że faktycznie posiadał w dniu [...] maja danego roku grunty rolne i utrzymywać je zgodnie z normami. Faktyczne władztwo nad daną rzeczą oznacza również, że istnieje swoboda, co do podejmowania decyzji np.: co, gdzie i kiedy zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe, kiedy zbierać plony oraz kiedy gdzie i komu je sprzedawać. Organ odwoławczy stwierdził, w oparciu o ww. przepisy oraz całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżąca nie była posiadaczem - w rozumieniu § 2 ust. 2 rozporządzenie ONW gruntów rolnych zgłoszonych do płatności na rok 2013, ponieważ grunty te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego P.M. i były przez niego zarządzane. Wskazał, że w sprawie doszło do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego. Dyrektor OR nadmienił, że w przypadku płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w przypadku płatności JPO na podstawie art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1181/2013 z dnia 19 listopada 2013 r. w sprawie określenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 i uchylającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 964/2013 (Dz. Urz. UE L 313/13) kwoty płatności bezpośrednich w rozumieniu art. 2 lit. d rozporządzenia 73/2009, które mają być przyznane rolnikowi w wysokości przekraczającej 2000 euro na wniosek o przyznanie pomocy złożony w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 ulegają zmniejszeniu o 2,453658%. Natomiast płatności UPO w 2013 r. pomniejszone były w związku z zastosowaniem modulacji płatności zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r., zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013, w zw. z § 17a ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40 ,poz. 326 ze zm.), płatność uzupełniająca podlega zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 10% nadwyżki łącznej kwoty płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów ponad kwotę stanowiącą równowartość 5.000 euro przeliczoną na złote według kursu euro ustalonego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006. Organ odwoławczy podniósł, że składając jeden wniosek o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego (płatność JPO i płatność UPO) – przy konieczności stosowania modulacji w przypadku przedmiotowych rodzajów pomocy finansowej P.M. otrzymałby płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w dużo mniejszej wysokości (z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr1181/2013 oraz § 17a ust. 1 rozporządzenia UPO) niż kiedy po sztucznym podziale areału gruntów rolnych zgłaszanych do przyznania płatności wnioski o przyznanie płatności na rok 2013 złożyło kilkadziesiąt odrębnych podmiotów, z którymi P.M. – bezpośrednio lub pośrednio - jest powiązany. Wskazał, że skarżąca jest podmiotem zgłaszającym działki rolne będące częścią gospodarstwa zarządzanego przez P.M. i nie może zostać uznana za samodzielnego producenta rolnego. B sp. z o. o. (wcześniej C sp. z .o.o) jest spółką zawiązaną [...] maja 2009 r. przez D. i P.M., z których pierwszy został prezesem ww. spółki, a drugi jej prokurentem. W dalszych latach istnienia spółki zmieniali się prezesi, a funkcje te pełnili: P.M., M.P., D.M.. Przedmiotem wniosku spółki o przyznanie płatności na rok 2013 są 2 działki ewidencyjne: nr [...]. Działka nr [...] została wycofana w roku 2013 i następnie zgłoszona do płatności przez P sp. z o.o. (wspólnicy: M.D. i M.P.) gdzie prezesem zarządu był M.D., następnie w roku 2014, jak wynika z wniosku działka ta ponownie została zadeklarowana przez spółkę B, gdzie prezesem był D.M.. Działki te były corocznie swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których - w różniej formie - rolę zarządczą pełnił P.M. lub też osoby powiązane z nim pod względem rodzinnym lub podległości służbowej. Przeniesienia posiadania tych działek mają charakter pozorny i stanowią jedynie formalny tytuł do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat przez spółki, których wspólnikiem jest P.M.. Organ odwoławczy podkreślił, że prezes zarządu składając wniosek o wpis B Sp. z o.o. do ewidencji producentów podał numer rachunku bankowego, na który miały być przekazywane środki finansowe dystrybuowane przez ARiMR, należący do P.M. i wyraził zgodę na przelewanie tych środków na ten rachunek. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku 73 spółek ze 103 powiązanych osobowo i kapitałowo z P.M.. Dyrektor OR zaznaczył też, że adres siedziby B oraz adres do korespondencji przewijają się we wszystkich spółkach, które są powiązane z osobą P.M., przy czym adres do korespondencji pozostaje zawsze bez zmian. Zmiana formalnej siedziby skarżącej na [...] ma jedynie charakter pozorny, gdyż wszystkie decyzje dotyczące zarządzania gruntami zgłoszonymi do płatności na rok 2013 podejmuje się w [...] – stamtąd są nadawane wszelkie przesyłki w sprawie. Dyrektor OR zaznaczył, że analiza składu personalnego zarządzającego 103 spółkami pozwala na stwierdzenie, iż spółka B, jak i pozostałe podmioty są w przeważającym stopniu zależne od P.M.. Zauważył, że pełniącymi funkcje zarządcze w tych spółkach zawsze są te same osoby tj. P.M., D.M., R.M., M.M. oraz M.P., a także osoba zatrudniona na umowę o pracę w działalności P.M. w firmie N M.P., M.D.. Natomiast w przypadku występowania innych osób, które pełnią w spółkach funkcje zarządcze przejawiają się zawsze osoby w różnej formie powiązane z P.M., np. S.K.. Związek P.M. i jego wpływ na działalność 103 podmiotów, w tym B sp. z o. o. pozwala obronić tezę, że powstanie skarżącej (oraz pozostałych podmiotów), to wynik celowego działania nastawionego wyłącznie na ominięcie konsekwencji wynikających z przepisów modulacyjnych mających zastosowanie do płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. W świetle powyższych stwierdzeń organ wywiódł, że zasadniczy cel stworzenia ww. spółek, w tym skarżącej oraz ich działalności jest sprzeczny z celem przepisów regulujących wspieranie rolników. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca nie ponosi kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników ani żadnych kosztów związanych z wypłatą wynagrodzeń czy płatności na ubezpieczenie społeczne. Zdaniem organu jest to zadziwiające albowiem wskazuje na fakt społecznego świadczenia pracy przez prezesa zarządu czy dyrektora zarządzającego w spółce. W świetle wysokości pensji jakie zazwyczaj pobierają osoby pracujące na tak wysoko postawionych w hierarchii przedsiębiorstw stanowiskach, brak pobierania wynagrodzenia przez zarządzających B świadczy o tym, że spółka zarządzana była wyłącznie na papierze. Analiza wykazanej w aktach dokumentacji prowadzi zdaniem organu do konkluzji, iż P.M. osobiście podpisywał dokumenty dotyczące transakcji z podmiotami powiązanymi z jego osobą zaś w przypadku dokumentów dotyczących transakcji bądź umów zawieranych pomiędzy podmiotami, w których P.M. jest wspólnikiem występują inne osoby, ale powiązane z P.M. i działające na zlecenie wspólników tj. m.in. P.M., co oznacza, że P.M. podpisywał umowy "sam ze sobą". Ponadto w aktach sprawy znajdują się faktury dotyczące certyfikacji gospodarstwa przez Jednostkę Certyfikującą P spółka z o.o., które w ocenie organu świadczą o tym, iż płatności za zobowiązania nie były regulowane przez B sp. z o. o., a bezpośrednio przez osobę P.M.. Powyższe okoliczności w ocenie organu odwoławczego dodatkowo świadczą o tym, iż B sp. z o. o. jest sztucznym tworem, istniejącym jedynie na papierze, nastawionym wyłącznie na deklarowanie do płatności gruntów rolnych będących w faktycznym posiadaniu P.M. i na pozyskiwanie tychże płatności w kwocie większej niż faktycznie przysługiwałaby P.M. gdyby nie podzielił w sposób pozorny jednego gospodarstwa rolnego, którym faktycznie zarządza. Organ podał, iż w rzeczywistości zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, iż grunty zgłaszane do płatności, w tym grunty zgłaszane przez B sp. z o. o., były w faktycznym posiadaniu P.M., a ich pozorny podział spowodowany był chęcią obejścia przepisów modulacyjnych i chęcią zwielokrotnienia możliwych do uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR. Fakt wyodrębniania i zawiązywania przez P.M. poszczególnych spółek cywilnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - w tym spółki B - i dzielenie łącznie posiadanego przez niego areału na mniejsze gospodarstwa jest w sposób daleko idący działaniem pozostającym w sprzeczności z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników gospodarujących w niekorzystnych warunkach. W ocenie organu odwoławczego w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie to P.M. finansował działania B oraz nadzorował prace rolne zarówno jako zleceniodawca jak i zleceniobiorca usług. Organ stwierdził, że sporne grunty rolne były zarządzane przez P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez P.M. oraz spółki, w których jest wspólnikiem pełniącym rolę zarządczą, nie stanowią odrębnych, samodzielnych gospodarstw, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie uwzględniona została całość okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności, a aplikowanie o pomoc finansową przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Organ nadmienił, że prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. Stwierdził też, że w sprawie ma zastosowanie regulacja art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, spółka zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 kpa, wnosząc jednocześnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do wydania decyzji w 30-dniowym terminie i wskazanie sposobu rozstrzygnięcia sprawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarga nie zawiera żadnego uzasadnienia podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie, wskazując że nie może ustosunkować się do podniesionego w niej zarzutu z uwagi na jego lakoniczność (brak sformułowania zarzutu). W złożonym 22 grudnia 2015 r. piśmie skarżąca, zaznaczając że jest ono uzupełnieniem skargi, stwierdziła, że zarzut kwalifikowanej wady nieważności wynika z braku wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji. Z kolei w piśmie złożonym dnia 19 stycznia 2016r. zarzuciła organowi dowolność oceny zgromadzonego dowodu, ograniczenie funkcji organu odwoławczego jedynie do roli kasacyjnej, a także nie odniesienie się do jej wniosków dowodowych i składanych wyjaśnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. 2014. 1647 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2012. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności odnieść się należy do sformułowanego w piśmie z dnia [...] grudnia 2015r. stanowiącym uzupełnienie skargi, zarzutu braku wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na jej niedoręczenie pełnomocnikowi skarżącej. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, że wejście decyzji do obrotu prawnego następuje także w sytuacji, gdy doręczenie decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, np. art. 40 § 2 k.p.a., tj. w sytuacji doręczenia decyzji stronie, a nie jej pełnomocnikowi (zob. wyroki NSA z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2259/12, LEX nr 1450907 oraz z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1817/11, LEX nr 1298498). Czynność doręczenia decyzji po jej wydaniu ma charakter jednorazowy i nie jest dopuszczalne ponowne poprawne dokonywanie doręczenia w miejsce wcześniejszego wadliwego. Przyjęcie innej koncepcji godziłoby bowiem w zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych określoną w art. 16 k.p.a. Wydanie decyzji i jej doręczenie powoduje związanie organu, o którym mowa w art. 110 k.p.a. i nie ma żadnych podstaw do przyjmowania fikcji braku doręczenia i możliwości ponawiania tej czynności przez organ. Należy zauważyć, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wadliwe, gdyż dokonane z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a. doręczenie decyzji organu I instancji, nie wywołało żadnych negatywnych konsekwencji dla skarżącej spółki, która w terminie wniosła odwołanie od tej decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji jest możliwe wówczas, gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie nie sposób dopatrzeć się takiego wpływu, a w związku z tym Sąd nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z powodu naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu zawartego w piśmie uzupełniającym skargę z dnia [...] stycznia 2016r. dotyczącego pominięcia zgłaszanych wniosków dowodowych, wskazać należy, że w piśmie skarżącej spółki z dnia [...] maja 2015r. wskazano, iż wobec złożonych oświadczeń "wniosek o przesłuchanie świadków wydaje się nie być niezbędnym i koniecznym w sprawie", co prawidłowo zostało zinterpretowane przez organ jako cofnięcie wniosku o bezpośrednie przesłuchanie przez organ wnioskowanych wcześniej osób, w związku ze złożeniem przez nie oświadczeń na piśmie. Okoliczności objęte treścią tych oświadczeń będą przedmiotem rozważań w dalszej części uzasadnienia. Przechodząc do oceny zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazać przede wszystkim należy, że w ocenie Sądu organy obu instancji słusznie przyjęły, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie regulacji wyrażonej w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 stanowiącej, iż nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organów co do tego, iż skarżąca spółka nie była posiadaczem gruntów zgłoszonych do płatności, gdyż grunty te były w posiadaniu P.M., a przeniesienie posiadania miało charakter pozorny, ani też co do tego, że skarżąca spółka nie prowadziła działalności rolniczej. W związku z tymi stwierdzeniami organów w pierwszej kolejności należy zauważyć, że ocena, czy zachodzi przewidziana w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 przesłanka odmowy płatności w postaci sztucznego stworzenia warunków do przyznania płatności może dotyczyć "beneficjentów", a więc podmiotów, które spełniają ustawowe warunki do przyznania płatności. Tymi warunkami są posiadanie gruntów zgłoszonych do płatności oraz bycie "rolnikiem", co uzależnione jest m.in. od prowadzenia działalności rolniczej. Wynika to z § 2 pkt 3 rozporządzenia ONW stanowiącego, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 14 tej ustawy użyte w ustawie pojęcie rolnik, oznacza rolnika w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009. Rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 określa się osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, oraz która prowadzi działalność rolniczą. "Działalność rolnicza" w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Zatem, gdyby rzeczywiście skarżąca spółka nie była posiadaczem gruntów objętych wnioskiem i nie prowadziła działalności rolniczej, to nie przysługiwałyby jej płatności, gdyż nie spełniałaby warunków określonych w powołanym § 2 pkt 3 rozporządzenia ONW. Wówczas zupełnie bezprzedmiotowe byłoby badanie sztucznego stworzenia warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że posiadanie jest stanem faktycznym, a przeniesienie posiadania stanowi czynność realną, nie zaś czynność prawną. W związku z tym nie można do przeniesienia posiadania odnosić przepisów dotyczących pozorności czynności prawnych (art. 83 k.c.), co czyni nieuprawnionym stwierdzenie, że przeniesienie posiadania na rzecz skarżącej spółki było pozorne. Aby skutecznie zakwestionować posiadanie przez skarżącą spółkę gruntów zgłoszonych do płatności w 2013r. oraz prowadzenie przez nią działalności rolniczej, organy musiałyby wykazać, że skarżąca spółka nie wykonywała w 2013r. żadnych czynności mogących być uznane za przejawy posiadania gruntów, w szczególności działań związanych z uprawą tych gruntów. W związku z tym zauważyć należy, że w celu wykazania posiadania gruntów zgłoszonych do płatności, skarżąca spółka przedstawiła dowody w postaci dokumentów, z których wynikało, że spółka płaciła innym podmiotom za usługi rolnicze, materiał siewny oraz certyfikację gospodarstwa, a także przedstawiła pisemne oświadczenia osób, które w imieniu skarżącej spółki zlecały te usługi. Z oświadczeń tych wynikało, że zarząd spółki miał pełną swobodę w zarządzaniu gospodarstwem i spółka przez zarząd lub upoważnione osoby zlecała usługi rolne w gospodarstwie. Podnoszona przez organy okoliczność, że wykonywanie usług rolniczych spółka zlecała podmiotom powiązanym, nie jest w ocenie Sądu wystarczająca do uznania, że to nie ona była posiadaczem gruntów i że to nie ona prowadziła działalność rolniczą. Takie stwierdzenie byłoby uprawnione tylko w wypadku wykazania przez organy pozorności zawieranych przez spółkę umów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej. Jednak takie wykazanie pozorności w rozumieniu art. 83 k.c. konkretnych umów, z których wynikały płatności udokumentowane przez skarżącą, nie nastąpiło. Ponieważ zatem przedstawione przez skarżącą w toku postępowania dowody w postaci dokumentów oraz złożone na piśmie oświadczenia osób działających w imieniu spółki, nie zostały skutecznie podważone przez organy, nieuprawnione było stwierdzenie organów, iż skarżąca spółka nie była posiadaczem gruntów zadeklarowanych we wniosku gruntów i nie prowadziła działalności rolniczej. Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu, organy nie podważyły skutecznie określonych w § 2 pkt 3 rozporządzenia ONW warunków przyznania skarżącej spółce płatności, a co za tym idzie pozbawienie płatności mogło nastąpić jedynie w oparciu o powołany art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Przechodząc do oceny zaistnienia przesłanek określonych w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, należy zauważyć, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Mianowicie w art. art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 znalazł się zapis: "nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia", a identyczna klauzula wprowadzona została w art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L nr 30). Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Zgodnie z art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Należy zauważyć, że ani przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, ani też przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo. Próba interpretacji przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 została podjęta przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu). Trybunał wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Ze względu na tożsamość obu regulacji, wskazówki zawarte w przywołanym orzeczeniu Trybunału można w pełni odnieść do znajdującego w niniejszej sprawie zastosowanie art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 oraz wykładni dokonanej w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia. W ocenie Sądu prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione przez organy w niniejszej sprawie były wystarczające do przyjęcia, że wszystkie wskazane wyżej przesłanki zaistniały w odniesieniu do płatności za 2013r., o które wystąpiła skarżąca spółka. Przez sztuczne stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności należy rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy sztuczne stworzenia warunków polegało na utworzeniu wielu podmiotów powiązanych, które w kolejnych latach przenosiły między sobą posiadanie gruntów w taki sposób, by uzyskać płatności większe, aniżeli te, które przysługiwałyby, gdyby takich działań nie przeprowadzono. Nastąpiło w ten sposób wykreowanie stanu faktycznego pozwalającego na zawyżenie wysokości płatności. W związku z tym przypomnieć należy, iż zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianym w art. 1 Rozporządzeniu Rady (UE) nr 1181/2013 z 19 listopada 2013 r. określającego współczynnik korygujący do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 i uchylającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 964/2013, w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego w danym roku jest wyższa od równowartości 2000 euro, kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2000 euro zmniejsza się, w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 2,453658 %. W przypadku natomiast uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) płatności w 2013 r. były pomniejszone w związku z zastosowaniem modulacji płatności zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r., zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013 w zw. z § 17a ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40,poz. 326 ze zm.) w ten sposób, że w przypadku gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 5.000 euro, płatność uzupełniająca podlega zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 10% nadwyżki. Ponadto gdy łączna kwota płatności, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 300.000 euro, płatność uzupełniająca podlega dodatkowemu zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 4% nadwyżki. Powyższe oznacza, że z uwagi na stosowanie przedstawionych wyżej zasad modulacji, w przypadku złożenia jednego wniosku o przyznanie płatności w ramach pomocy ONW obejmującego wszystkie grunty podzielone między podmioty powiązane, otrzymane płatności zostałyby wypłacone w niższej wysokości, aniżeli w sytuacji gdy wnioski takie złożyło kilkadziesiąt podmiotów powiązanych (w tym skarżąca spółka), które podzieliły się posiadanymi gruntami. Wynika to z treści § 3 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia ONW. Nie można też pomijać okoliczności, że te powiązane podmioty wystąpiły w 2013r. także o płatności bezpośrednie i uzupełniające oraz PRŚ, które podlegają degresywności, czyli zmniejszaniu w zależności od powierzchni zgłaszanych gruntów. Również w odniesieniu do tych płatności, z odpowiednich regulacji jednoznacznie wynika, że są one uzależnione od powierzchni zgłaszanych gruntów i maleją wraz ze wzrostem tej powierzchni. Mając na uwadze powyższe uregulowania należy stwierdzić, że utworzenie wielu podmiotów i przenoszenie pomiędzy nimi posiadanych gruntów, miało na celu czerpanie korzyści finansowych wynikających z obejścia powołanych wyżej przepisów wprowadzających w systemach wsparcia mechanizmy modulacji i degresywności płatności. Jak wskazano w przywołanym wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 do dokonania oceny, czy stworzenia sztucznych warunków nastąpiło w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia konieczne jest zbadanie m.in. takich elementów jak więź prawna, ekonomiczna czy personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne oraz ocena okoliczności świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Dokonując ustalenia "stworzenia sztucznych warunków" nie można zatem ograniczać się tylko do oceny działań samego beneficjenta, lecz również do działań osób czy podmiotów zaangażowanych w podobne projekty inwestycyjne (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r. II GSK 2576/14; LEX nr 1561888). Konieczna jest przy tym ocena działań podejmowanych zarówno na etapie tworzenia podmiotów powiązanych jak i na etapie występowania przez nie z wnioskami o płatności. Podmioty można uznać za powiązane jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu nimi albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, jak również osoby (zarówno fizyczne jak prawne), które łączą więzi o charakterze rodzinnym lub wynikające ze stosunku pracy, a także powiązania majątkowe pomiędzy tymi podmiotami lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze (por. np. art. 25 i art. 25a ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz. U. 2012. 361) oraz art. 9a i art. 11 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz. U.2014.851.) W rozpoznawanej spawie sprawie organy ustaliły utworzenie przez P.M., jego syna D.M. i żonę R.M. wielu podmiotów, powiązanych ze sobą, ubiegających się o płatności w ramach systemu wsparcia (w roku 2013 organy naliczyły 103 takie podmioty). Organy wskazały na powiązania kapitałowe między tymi podmiotami i funkcje pełnione w nich przez członków rodziny M.. Podmioty te przenosiły pomiędzy sobą posiadanie gruntów zgłaszanych do płatności. Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika , że B sp. z o. o. (poprzednio C sp. z o.o) jest spółką zawiązaną [...] maja 2009 r. przez D. i P.M., z których pierwszy został prezesem spółki, a drugi prokurentem. Zgłoszona do płatności działka nr [...] (przed podziałem nr [...]) była wcześniej zgłaszana przez R S.C (wspólnicy: P.M. oraz K S.A., w którym prezesem zarządu był P.M.). Usługi rolnicze na rzecz skarżącej spółki były wykonywane przez firmę N prowadzoną w formie działalności gospodarczej przez P.M.. Organy wskazały, że w przypadku 73 podmiotów występujących o płatności wskazano to samo konto bankowe, którego właścicielem jest P.M.. Ponadto podmioty te miały ten same adresy siedziby i wskazywały te same adresy do korespondencji. Dokonana przez organy analiza powiązań pomiędzy podmiotami, wskazująca na zbliżony czas ich powstania, sposób prowadzenia przez nie działalności, wspólne adresy i rachunki bankowe oraz łączące je więzi personalne i kapitałowe, pozwalała na ustalenie zamierzonej koordynacji działań tych podmiotów polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności, w celu uzyskania korzyści wynikających z uregulowań systemu wsparcia. Korzyści te miały wynikać z uzyskania większych płatności w związku ze zgłoszeniem przez wiele podmiotów podzielonych pomiędzy nie gruntów, aniżeli byłoby to w przypadku zgłoszenia całości gruntów przez jeden podmiot. Nie było przy tym w rozpoznawanej sprawie żadnych okoliczności wskazujących na inne jeszcze uzasadnienie utworzenia przez członków rodziny M. tak wielu podmiotów, które wymieniały się między sobą posiadanymi gruntami. W szczególności nie wskazano na jakiekolwiek możliwe korzyści ekonomiczne, które miałyby wynikać z utworzenia i działania tak wielu podmiotów, nie mających żadnych środków produkcji i nie zatrudniających żadnych pracowników. Sens ekonomiczny utworzenia wielu powiązanych podmiotów i wykreowania posiadania przez te podmioty gruntów zawierał się wyłącznie w tym, aby w taki sposób zwiększyć rozmiar płatności przez obejście przepisów wprowadzających modulacje i degresywność płatności. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż wyłącznym celem stworzenia sztucznych warunków przez utworzenie wielu podmiotów i dokonanie podziału między te podmioty gruntów zgłaszanych do płatności, było uzyskanie korzyści polegających na zawyżeniu płatności, a to pozwalało na stwierdzenie zaistnienia subiektywnego elementu w postaci woli tych podmiotów (w tym skarżącej spółki) uzyskania takich korzyści. Środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, finansowane z budżetu Unii Europejskiej, podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 19 grudnia 1995 r., które zakłada, że muszą one być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. W przypadku przedmiotowej pomocy cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takiego wsparcia. Cel w postaci zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie został też zapisany jako jeden z podstawowych celów wspólnej polityki rolnej w art. 39 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U.2004.90.864/2). Należy w związku z tym wskazać na fakt, iż skarżąca spółka nie zatrudniała żadnych pracowników i w tej sytuacji nie może być mowy, że jej funkcjonowanie w jakikolwiek sposób przyczyniało się realizacji celu zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, w szczególności przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. Nie sposób też nie zauważyć, że wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. W związku z powyższym nie może budzić wątpliwości, że osiągnięcie korzyści wynikających z obejścia przepisów wprowadzających do systemu wsparcia modulacje i stawki degresywne, pozostaje w sprzeczności z celami systemu wsparcia, do których należy zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Reasumując należy stwierdzić, iż w wyniku utworzenia wielu podmiotów powiązanych (w tym skarżącej spółki) i dokonania podziału między te podmioty gruntów zgłaszanych do płatności (w tym działki zgłoszonej przez skarżącą spółkę w 2013r.) doszło do stworzenia w sposób sztuczny warunków do przyznania pomocy, a otrzymanie w takiej sytuacji przez skarżącą płatności oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. W tej sytuacji w ocenie Sądu do ustalonego stanu faktycznego znajdował zastosowanie powołany przez organy art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011. Z powyższych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, należało na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło