II SA/Go 889/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku stowarzyszenia [...] o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Powiatu z dnia 25 sierpnia 2014 r., nr XXXIX/312/2014 w przedmiocie zmiany uchwały Nr XXIII/136/08 Rady Powiatu z dnia 31 października 2008 r. w sprawie zakazu używania niektórych jednostek pływających na jeziorach Powiatu postanawia odmówić dopuszczenia stowarzyszenia [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Wojewoda wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na uchwałę Rady Powiatu z dnia 25 sierpnia 2014r., nr XXXIX/312/2014 w przedmiocie zmiany uchwały Nr XXIII/136/08 Rady Powiatu z dnia 31 października 2008 r. w sprawie zakazu używania niektórych jednostek pływających na jeziorach Powiatu. W § 1 zaskarżonej uchwały z załącznika nr 1 do zmienianej uchwały wykreślono jezioro Morawy. Wojewoda wskazał, iż Rada Powiatu przy znoszeniu zakazu używania niektórych jednostek pływających na w/w jeziorze, stanowiącym akwen naturalnych wód śródlądowych położonym na obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...], istotnie naruszyła art. 33 ust. 1 ustawy o chronię przyrody zgodnie z którym zabrania się podejmowania działań mogących osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub 2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 lub 3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. W piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. udział w postępowaniu zgłosiło Stowarzyszenie [...] wnosząc o dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.z U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.). Wnioskodawca poparł wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały wskazując na naruszenie przepisów prawa unijnego oraz krajowego. Stowarzyszenie uzasadniło udział w postępowaniu statutowym i faktycznym celem jego działania polegającym na ochronie zasobów przyrodniczych Rzeczypospolitej Polskiej, bioróżnorodności gatunkowej, siedliskowej i krajobrazowej wskazując w tym zakresie na zapisy statutu stowarzyszenia. Zdaniem wnioskodawcy statutowa działalność [...] jest zbieżna z tematyką, której dotyczy skarżona uchwała, gdyż na terenie, którego ona dotyczy znajdują się gatunki ptaków drapieżnych, których ochroną zajmuje się stowarzyszenie i którym zaskarżona uchwała szkodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Podstawę prawną do orzekania w przedmiocie dopuszczenia podmiotów do toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego stanowi art. 33 p.p.s.a. Regułą wyrażoną w art. 32 p.p.s.a. jest, iż w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Regułę tą jednak poszerza art. 33 p.p.s.a, który w § 1 stanowi, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Z kolei § 1 a, dodany przez art. 1 pkt 9 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658, dalej zwanej ustawą zmieniającą) stanowi, że jeżeli przepis szczególny przewiduje, że strony postępowania przed organem administracji publicznej są zawiadamiane o aktach lub innych czynnościach tego organu przez obwieszczenie lub w inny sposób publicznego ogłaszania, osoba, która brała udział w postępowaniu i nie wniosła skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, jeżeli przed rozpoczęciem rozprawy złoży wniosek o przystąpienie do postępowania. Z kolei w myśl § 2 cyt. przepisu, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 9 w zw. z art. 2 ustawy zmieniającej p.p.s.a, udział w charakterze uczestnika postępowania zgłosić może osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 (posiadająca zdolność sądową, choćby nie posiadała osobowości prawnej, w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób), w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Stowarzyszenie, które złożyło w przedmiotowej sprawie wniosek posiada osobowość prawną jako wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego (nr [...]), Do celów statutowych stowarzyszenia, w myśl statutu stowarzyszenia załączonego do wniosku, należy ochrona zasobów przyrodniczych Rzeczypospolitej Polskiej, bioróżnorodności gatunkowej, siedliskowej i krajobrazowej polegające m.in. na organizowaniu różnych form aktywnej ochrony ptaków drapieżnych. Zatem zakres działalności stowarzyszenia pozostaje w związku z przedmiotem zaskarżonej uchwały, która dotyczy jeziora [...] - położonego na obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...]. Pomimo powyższego stwierdzenia wniosek o dopuszczenie stowarzyszenia do udziału w sprawie nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na tryb, w jakim została wniesiona skarga Wojewody. Mianowicie postępowanie w przedmiotowej sprawie toczy się na skutek skargi wniesionej przez Wojewodę w trybie określonym w art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 20915 r. poz. 1445, dalej zwanej u.s.p.). Zgodnie z jego treścią po upływie terminu, o którym mowa w art. 79 ust. 1(30 dni od dnia doręczenia uchwały do organu nadzoru), organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu powiatu. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Po upływie terminu do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego działanie Wojewody jest jednak nadal formą nadzoru nad działalnością organu powiatu, sprawowanego pod względem zgodności z prawem. Postępowanie prowadzone w tym trybie nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a. Stronami takiego postępowania nadzorczego jest wyłącznie organ nadzoru oraz powiat i jej organ, którego rozstrzygnięcie dotyczy. Skoro wnioskodawca nie jest uczestnikiem postępowania nadzorczego, to nie może być też uczestnikiem postępowania przed sądem administracyjnym w sprawie ze skargi wniesionej w trybie art. 81 ust. 1 u.s.p. Odstępstwo od tej zasady przewiduje wyjątek ustanowiony w art. 85a ust. 3 u.s.p., który jednak nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Biorąc zatem pod uwagę, iż sprawa której dotyczy rozpoznawany wniosek nie mieści się w pojęciu "sprawy innych osób" – (których legitymacja skargowa wynika z przysługującego im interesu prawnego, bądź w przypadku uchwał z naruszonego interesu prawnego) – o której mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a., lecz wynika z realizacji ustawowych uprawnień nadzorczych wojewody nad organem powiatu. Tylko te organy są zatem stronami postępowania sądowego a wcześniej nadzorczego. W kwestii analogicznej, z zastosowaniem regulacji ustawy o samorządzie gminnym, niejednokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne konsekwentnie odmawiając organizacjom społecznym udziału w postępowaniu sądowym wszczętym skargą wniesioną w trybie nadzorczym. (postanowienia NSA z dnia 15 stycznia 2013 r. II OZ 1170/12; z dnia 7 sierpnia 2013 r., II OZ 6412/13, z dnia 23 listopada 2013 r. II OZ 1071/13), które to stanowisko Sąd orzekający w pełni podziela. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.