II SA/Go 891/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-11-25
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Adam Jutrzenka – Trzebiatowski, Kamila Karwatowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ośrodek szkoleniowy wykorzystujący świnie domowe do celów medycznych musi posiadać wyodrębnione pomieszczenia do ich utrzymywania, jeśli zwierzęta przebywają w nim tylko na czas zabiegu i są następnie eutanazowane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dokonały błędnej wykładni przepisów ustawy o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych i edukacyjnych oraz rozporządzenia wykonawczego. Kluczowe jest, że wymogi dotyczące pomieszczeń w ośrodku powinny być adekwatne do planowanych procedur i czasu pobytu zwierząt. W sytuacji, gdy świnie przebywają w ośrodku tylko na czas zabiegu i są następnie eutanazowane, nie jest racjonalne wymaganie posiadania pomieszczeń do ich długotrwałego utrzymywania. Sąd podkreślił, że przepis rozporządzenia o konieczności wyodrębnienia pomieszczeń zawiera zastrzeżenie "jeżeli prowadzone procedury tego wymagają", co oznacza indywidualną ocenę potrzeb.Stan faktyczny
Spółka L. sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej spełnienie wymagań niezbędnych do prowadzenia szkoleń medycznych z wykorzystaniem świń domowych. Powiatowy Lekarz Weterynarii odmówił wydania decyzji, wskazując na liczne uchybienia w zakresie wymogów dotyczących pomieszczeń, zabezpieczenia przed dostępem osób trzecich, warunków sanitarnych oraz transportu zwierząt. Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi L. spółki z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji stwierdzającej spełnienie wymagań niezbędnych do prowadzenia szkoleń medycznych w ośrodku z wykorzystaniem świń domowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej L. spółki z o.o. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...] marca 2021 r. L. sp. z o.o., powołując się na art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych i edukacyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1392 ze zm.; aktualny tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1331; dalej jako u.o.z.), wystąpiło do Powiatowego Lekarza Weterynarii o
1. stwierdzenie w drodze decyzji administracyjnej spełnienia wymagań niezbędnych do prowadzenia działalności polegającej na wykonywaniu procedur – organizowaniu szkoleń medycznych z wykorzystaniem świń domowych w ośrodku położonym w [...],
2. niezwłoczne przesłanie pozytywnej decyzji ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego w celu wpisania wnioskodawcy do rejestru użytkowników, o którym mowa w art. 26 u.o.z.
Powiatowy Lekarz Weterynarii (dalej jako PLW) decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] – działając na podstawie m.in. art. 27 ust. 2 pkt 2 u.o.z. w zw. z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie minimalnych wymagań jakie powinien spełniać ośrodek oraz minimalnych wymagań w zakresie opieki nad zwierzętami utrzymywanymi w ośrodku (Dz. U. poz. 2139; dalej jako rozporządzenie) – odmówił wydania decyzji stwierdzającej spełnienie przez L. sp. z o.o. wymagań niezbędnych do prowadzenia działalności polegającej na wykonywaniu procedur – organizowaniu szkoleń medycznych z wykorzystaniem świń domowych –
w ośrodku zlokalizowanym pod adresem [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na skutek wniosku złożonego w dniu 24 marca 2021 r. przeprowadził kontrolę ośrodka w [...] pod względem spełnienia wymagań określonych w u.o.z. oraz w rozporządzeniu. W trakcie kontroli strona przedłożyła kopie następujących dokumentów:
1) zaświadczenie z dnia [...] grudnia 2015 r. o ukończeniu szkolenia; dyplom uzyskania tytułu doktora z dnia [...] stycznia 1998 r.; wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za planowanie procedur na zwierzętach nr [...]; wyznaczenie osoby uśmiercającej zwierzęta do doświadczeń nr [...]; wyznaczenie osoby wykonującej procedury w doświadczeniach na zwierzętach nr [...], umowę ramową o współpracy pomiędzy L. a U.P.,
2) zaświadczenie z dnia [...] września 2015 r. o ukończeniu szkolenia, uzyskania stopnia doktora; wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za planowanie procedur na zwierzętach nr [...], wyznaczenie osoby uśmiercającej zwierzęta do doświadczeń nr [...], wyznaczenie osoby wykonującej procedury w doświadczeniach na zwierzętach nr [...] - dla R.P.,
3) legitymację potwierdzającą uzyskanie tytułu specjalisty z zakresu: użytkowanie i patologia zwierząt laboratoryjnych, odpis dyplomu ukończenia studiów nr [...] - dla K.F.,
4) decyzję z [...] grudnia 2020 r. i zaświadczenie z [...] grudnia 2020 r.
o zarejestrowaniu siedziby stada,
5) umowę dotyczącą usług w zakresie zbiórki, transportu i utylizacji ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego (UPPZ),
6) umowę o świadczeniu usług weterynaryjnych i innych pomiędzy L. a lek. wet. D.F.,
7) oświadczenie G. sp. z o.o. z dnia [...] marca 2021 r.,
W protokole z kontroli z dnia [...] marca 2021 r. wskazano uchybienia w zakresie spełnienia wymagań określonych w rozporządzeniu, określonych w jego :
1) § 1 ust. 2 pkt 1 - ośrodek nie jest zabezpieczony przed dostępem dla osób trzecich,
2) § 2 pkt 1 - w ośrodku brak pomieszczeń do utrzymywania zwierząt wykorzystywanych do wykonywania procedur,
3) § 2 pkt 4 - w ośrodku brak pomieszczeń do izolowania nowo pozyskanych zwierząt do momentu ustalenia ich stanu zdrowotnego oraz określenia
i zminimalizowania potencjalnych zagrożeń dla zdrowia pozostałych zwierząt,
4) § 2 pkt 5 – w ośrodku brak pomieszczeń do izolacji zwierząt rannych lub chorych,
5) § 2 pkt 7- w ośrodku brak pomieszczeń magazynowych i technicznych,
6) § 3 i § 4 - w ośrodku brak pomieszczeń dla utrzymywanych świń;
7) § 5 ust. 4 - chłodnia do składowania zwłok zlokalizowana jest poza terenem ośrodka, na terenie warsztatu, który używany jest w innych celach niż przetrzymywanie zwłok zwierząt. Warsztat w którym ulokowana jest chłodnia znajduje się w budynku, który jest użytkowny przez inne osoby.
Strona wniosła zastrzeżenia do protokołu kontroli i dołączyła kopie dokumentów: procedury konserwacji obiektu i usuwania usterek oraz umowy serwisowej. Zastrzeżenia te odnosiły się do: nr protokołu, zapisanego celu kontroli w protokole kontroli z dnia [...] marca 2021 r., adresu e-mail K.F., planu i opisu obiektów, opisu procedur, kwestii zgody Krajowej/Lokalnej Komisji Etycznej (wyjaśnienie kiedy zostaje ona udzielona), osoby wyznaczonej do sprawowania opieki nad zwierzętami, osoby odpowiedzialnej za planowanie procedur oraz ich przeprowadzanie, osoby odpowiedzialnej za nadzór nad opieką i dobrostanem zwierząt oraz nad szkoleniami dla osób sprawujących opiekę nad zwierzętami, osoby odpowiedzialnej za realizację zadań w zakresie dobrostanu zwierząt, transportu zwierząt; uwag ogólnych i szczegółowych do protokołu. Zawierały ponadto deklarację dostarczenia dodatkowych dokumentów do dnia 22 kwietnia 2021 r., co też nastąpiło.
Ponadto w toku kontroli nie stwierdzono spełnienia wymogu z art. 24 ust. 2 pkt 3 u.o.z. - brak dokumentu potwierdzającego nabyte umiejętności z miejsca ich nabycia (dot. K.F. i D.F.).
W dniu 22 kwietnia 2021 r. strona przedłożyła dokumenty dotyczące stażu pracy K.F. i D.F., stanowiące jedynie oświadczenie o nabytych umiejętnościach podpisane przez te osoby.
Pismem z dnia [...] maja 2021 r. organ zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania wyjaśniającego zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.
Pismem z dnia [...] maja 2021 r. strona przedłożyła kolejne dokumenty, w tym dotyczące wymaganego stażu, w którym odniosła się do niektórych kwestii poruszonych w zawiadomieniu.
Następnie organ powiatowy wskazał, że z przedłożonych dokumentów i ustaleń kontroli wynika, że L. nosi się z zamiarem wykonywania procedur w budynku wynajętym od I. sp. z o.o., znajdującym się na ternie należącym do G. sp. z o.o. ([...]). Budynek ten jest nieogrodzony i należy do kompleksu budynków wykorzystywanych także przez inne podmioty. W ramach procedur zabiegom mają być poddawane świnie, przywożone po uprzedniej premedykacji z odległego o 50 km gospodarstwa.
Rozpatrując wniosek PLW w pierwszej kolejności wyjaśnił, że zgodnie z art. 26 u.o.z. prowadzenie działalności polegającej na hodowli, dostarczaniu zwierząt lub wykonywaniu procedur wymaga uzyskania wpisu do rejestru hodowców, dostawców
i użytkowników. Stosownie do art. 27 u.o.z. podmiot zamierzający prowadzić tego rodzaju działalność, przed uzyskaniem wpisu do rejestru składa do powiatowego lekarza weterynarii wniosek o stwierdzenie spełniania wymagań niezbędnych do prowadzenia tej działalności (ust. 1). Powiatowy lekarz weterynarii, w drodze decyzji administracyjnej: 1) stwierdza spełnienie wymagań niezbędnych do prowadzenia działalności, o której mowa w art. 26, jeżeli są spełnione wymagania określone w art. 17, art. 18, art. 20, art. 21, art. 23, art. 24 i art. 25 ust. 1 i 2 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 19; 2) odmawia wydania decyzji, o której mowa w pkt 1, jeżeli nie są spełnione wymagania niezbędne do prowadzenia działalności, o której mowa w art. 26, określone w art. 17, art. 18, art. 20, art. 21, art. 23, art. 24, art. 25 ust. 1 lub 2, lub w przepisach wydanych na podstawie art. 19 (ust. 2). Z kolei art. 17 u.o.z. stanowi, że podmiot prowadzący działalność w zakresie wykorzystywania zwierząt do celów naukowych lub edukacyjnych jest obowiązany utrzymywać takie zwierzęta w ośrodku: 1) w którym zostały zapewnione odpowiednie dla danego gatunku zwierząt warunki środowiskowe, w tym możliwość zaspokajania potrzeb fizjologicznych i etologicznych utrzymywanych zwierząt; 2) który został wyposażony w urządzenia i sprzęt dostosowane do potrzeb i cech gatunków zwierząt w nim utrzymywanych a ponadto (ust. 2 pkt 2 ) zapewnić zwierzętom między innymi transport w warunkach odpowiednich dla danego gatunku, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach o ochronie zwierząt i o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
Wymagania jakie powinien spełniać ośrodek w zakresie opieki nad zwierzętami
w nim utrzymywanymi - biorąc pod uwagę potrzeby fizjologiczne i etologiczne gatunków zwierząt utrzymywanych w ośrodku oraz konieczność zapewnienia utrzymywanym
w nim zwierzętom dobrostanu i prawidłowego stanu zdrowia, a także właściwych warunków opieki - określa rozporządzenie.
W ocenie PLW wnioskodawca nie spełnił wszystkich wymagań niezbędnych do prowadzenia działalności polegającej na wykonywaniu procedur, tzn. nie został przede wszystkim spełniony wymóg określony w § 1 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie
z którym ośrodek projektuje się w sposób uwzględniający potrzeby fizjologiczne
i etologiczne utrzymywanych w nich zwierząt. Zgodnie z definicją legalną pojęcia "ośrodek", zawartą w art. 2 u.o.z., ośrodkiem jest: budynek, tymczasowy obiekt budowlany lub miejsce, w którym są utrzymywane zwierzęta przeznaczone do wykorzystywania lub wykorzystywane w procedurze lub których tkanki lub narządy mają zostać wykorzystane do celów określonych w art. 3 ustawy, to jest do wykonywania procedur. Wnioskodawca natomiast na ośrodek ma zamiar wykorzystać budynek wynajęty, którego pierwotnym przeznaczeniem nie było utrzymywanie w nim zwierząt
w sposób zapewniających ich potrzeby fizjologiczne i etologiczne, nie został bowiem
w tym celu zaprojektowany. Ośrodek to miejsce, w którym utrzymuje się zwierzęta. Przepisy nie przewidują istnienia ośrodka, w którym nie byłoby możliwości utrzymywania (przetrzymywania) zwierząt. Tymczasem w budynku, który wnioskodawca ma zamiar przeznaczyć na ośrodek, nie ma pomieszczeń dostosowanych do utrzymywania świń. Są jedynie pomieszczenia, w których przygotowuje się zwierzęta do zabiegu i wykonuje zabiegi. Tym samym ośrodek nie odpowiada potrzebom fizjologicznym i etologicznym utrzymywanych w nim świń.
W ocenie organu z § 2 pkt 1 rozporządzenia (zgodnie z którym w ośrodku wyodrębnia się, jeżeli prowadzone procedury tego wymagają, pomieszczenia przeznaczone do utrzymywania zwierząt, w tym kojce i klatki) nie wynika, aby w sytuacji, gdy procedury nie przewidują utrzymywania świń, ośrodek nie musiał posiadać przeznaczonego na ten cel pomieszczenia. Taki wniosek byłby sprzeczny z ustawową definicją ośrodka jako obiektu budowlanego lub miejsca "w którym są utrzymywane zwierzęta" oraz z § 1 ust. 1 rozporządzenia, w myśl którego ośrodek musi zapewniać "potrzeby fizjologiczne
i etologiczne utrzymywanych w nich zwierząt". Utrzymywanie świń wymaga wydzielenia pomieszczenia. Konieczność zapewnienia pomieszczenia wynika z samej istoty procedury, której przedmiotem są świnie. Organ nie zaakceptował argumentów strony sprowadzających się do stwierdzenia, że skoro procedury nie przewidują utrzymywania zwierząt, które będą przebywały w ośrodku tylko przez czas wykonywania procedur, a ich potrzeby będą
z uwagi na znieczulenie ograniczone, to do wnioskodawcy nie mają zastosowania zawarte w rozporządzeniu wymogi dotyczące utrzymywania świń. Okoliczność, że według planowanych procedur świnie nie będą utrzymywane w ośrodku, ale doń przywożone w stanie premedykacji, od razu poddawane zabiegom a następnie eutanazji, nie zwalnia od prawnego wymogu posiadania wyodrębnionych pomieszczeń, w których świnie mogą być utrzymywane. Ponadto PLW zauważył, że ośrodek powinien być przygotowany na ewentualność, że z powodu różnych okoliczności procedura
w danym dniu nie mogłaby zostać wykonana według przyjętego schematu i wystąpiłaby konieczność dłuższego przetrzymania świni, przy np. braku możliwości jej odebrania przez dostawcę. Zwrócił również uwagę, że zgodnie z wnioskiem i projektem procedur za każdym razem to czy zwierzę po zabiegu poddane zostanie eutanazji zależy od decyzji lekarza weterynarii, a zatem nie zawsze będzie musiało do niej dojść.
Ze względu na to, że w budynku nie zostało wyodrębnione pomieszczenie,
w którym mogłyby być utrzymywane świnie planowany ośrodek, zdaniem organu, nie spełnia także wymogów, określonych w następujących przepisach rozporządzenia:
- § 2 pkt 1 - zgodnie z którym w ośrodku wyodrębnia się, jeżeli prowadzone procedury tego wymagają, pomieszczenia przeznaczone do utrzymywania zwierząt,
w tym kojce i klatki;
- § 2 pkt 4 - zgodnie z którym w ośrodku wyodrębnia się, jeżeli prowadzone procedury tego wymagają, pomieszczenia przeznaczone do izolowania nowo pozyskanych zwierząt do momentu ustalenia ich stanu zdrowotnego oraz określenia
i zminimalizowania potencjalnych zagrożeń dla zdrowia pozostałych zwierząt;
- § 2 pkt 5 - zgodnie z którym w ośrodku wyodrębnia się, jeżeli prowadzone procedury tego wymagają, pomieszczenia przeznaczone do izolacji zwierząt rannych lub chorych;
- § 2 pkt 7 - zgodnie z którym w ośrodku wyodrębnia się, jeżeli prowadzone procedury tego wymagają pomieszczenia techniczne i magazynowe; pomieszczenia magazynowe służyć mają do przechowywania ściółki, karmy czy paszy dla utrzymywanych zwierząt; wobec niezapewnienia pomieszczenia dla zwierząt wydzielenie pomieszczenia magazynowo - technicznego nie może świadczyć o spełnieniu tego wymogu;
- § 3 - zgodnie z którym (1) pomieszczenia, w których są utrzymywane zwierzęta:
1) wykonuje się z materiałów nieszkodliwych dla zdrowia zwierząt; 2) wykonuje się
w sposób zapobiegający możliwości okaleczenia zwierząt; 3) wykonuje się z materiałów odpornych na techniki czyszczenia i odkażania - z wyjątkiem pomieszczeń, które nie mogą być ponownie wykorzystywane; 4) wyposaża się w miejsce odpoczynku dla zwierząt, które posiada cechy miejsca odpoczynku dla zwierząt występującego w naturalnym środowisku tego gatunku zwierząt, dostępne dla wszystkich zwierząt tego gatunku; (2) konstrukcja podłóg w pomieszczeniach, w których są utrzymywany zwierzęta, powinna: 1) być przystosowana do danego gatunku i grupy wiekowej zwierząt; 2) umożliwiać łatwe usuwanie odchodów;
- § 4 - zgodnie z którym (1) w pomieszczeniach, w których są utrzymywane zwierzęta, zapewnia się: 1) dostosowanie do potrzeb zwierząt systemu wentylacji ciągłej i awaryjnej, 2) utrzymanie poziomu kurzu i stężenia gazów na poziomie nieszkodliwym dla zwierząt przez izolację, ogrzewanie i wentylację tych pomieszczeń; 3) temperaturę oraz wilgotność, dostosowane do gatunków i grup wiekowych zwierząt, których poziom jest codziennie mierzony i zapisywany, z tym że poziom wilgotności względnej może się wahać w granicach 55% ± 10%; 4) oświetlenie umożliwiające zaspokajanie biologicznych potrzeb zwierząt i odpowiednie warunki pracy personelowi, w przypadku gdy dostęp do światła naturalnego nie zapewnia cyklu dzień/noc;
(2) świetlenie w pomieszczeniach, w których są utrzymywane zwierzęta: 1) umożliwia wykonywanie czynności hodowlanych i kontrolę zwierząt; 2) dostosowuje się intensywnością i regularnością cykli do wymagań danego gatunku zwierząt;
3) dostosowuje się do wrażliwości na światło - w przypadku zwierząt albinotycznych; (5) pomieszczenia, w których są utrzymywane zwierzęta, wyposaża się w izolację akustyczną i materiały dźwiękochłonne, jeżeli prowadzone procedury tego wymagają; (6) zwierzęta mogą być stale utrzymywane poza pomieszczeniami w ośrodku, jeżeli warunki klimatyczne nie powodują u nich dystresu; (7) nie utrzymuje się w jednym pomieszczeniu zwierząt: 1) wymagających różnych warunków środowiskowych;
2) wykazujących wobec siebie zachowania agresywne, a dodatkowo, w przypadku gatunków antagonistycznych, zwierzętom uniemożliwia się kontakt wzrokowy, słuchowy lub węchowy. Zdaniem PLW wnioskodawca nie spełnił również wymogu określonego w § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym ośrodek zabezpiecza się przed dostępem osób trzecich. Budynek przeznaczony na ośrodek jest zlokalizowany na terenie G. Planowany ośrodek zajmuje jedynie jego część, pozostała część jest użytkowana przez inne podmioty. Budynek ten nie jest w żaden sposób oddzielony od pozostałego terenu G. Dostęp do niego jest możliwy dla każdej osoby przebywającej na terenie G. Jedynie wejście do pomieszczeń szkoleniowych ośrodka jest zamknięte. Parking przed budynkiem planowanego ośrodka jest dostępny dla wszystkich przybywających do G. W holu ośrodka znajdują się dwie pary drzwi, prowadzące do części budynku zajmowanych przez inne podmioty. Drzwi te są zamknięte. Wnioskodawca z nich nie korzysta, ale też nie ma do nich kluczy. Prezes G. dysponuje kluczami do drzwi prowadzących na korytarz wewnętrzny, a przedstawiciel I. do drzwi do pomieszczenia, w którym znajduje się chłodnia. Osoby trzecie - niezwiązane z wykonywaniem procedur - mają zatem swobodny wstęp do pomieszczeń ośrodka. Faktu tego nie zmienia udzielenie przez wnioskodawcę upoważnień do wstępu na teren ośrodka udzielonych Prezesowi Zarządu G. – będącego właścicielem całego obiektu i pracownikowi I., będącego właścicielem budynku, w którym ma się mieścić ośrodek. Upoważnieni nadal pozostają osobami trzecimi, które dysponując kluczami mają dostęp na teren ośrodka. W ocenie organu wnioskodawca nie spełnił także wymagania określonego w § 5 ust. 4 rozporządzenia, który stanowi, że w ośrodku zapewnia się warunki sanitarne
w zakresie składowania oraz bezpiecznego unieszkodliwiania zwłok i odpadów zwierzęcych. Pomieszczenie przewidziane na chłodnię znajduje się w istocie poza obszarem planowanego ośrodka: w ciągu budynku, użytkowanego przez osoby trzecie, wokół którego jest plac, na teren którego wjeżdżają osoby również niezwiązane
z zamierzoną działalnością wnioskodawcy. Poza tym chłodnia znajduje się na terenie warsztatu, który używany jest także w innych celach niż przetrzymywanie zwłok zwierząt. Tak jak ośrodek, pomieszczenie do przetrzymywania zwłok zwierząt nie jest wyizolowaną strukturą, zabezpieczoną przed dostępem osób trzecich. Do pomieszczenia, w którym znajduje się chłodnia ma bowiem dostęp przedstawiciel I.
PLW stwierdził również, iż wnioskodawca nie spełnił wymogu wynikającego z art. 17 ust. 2 pkt 1 u.o.z., zgodnie z którym podmiot prowadzący działalność w zakresie wykorzystywania zwierząt do celów naukowych lub edukacyjnych jest obowiązany zapewnić zwierzętom utrzymywanym w ośrodku opiekę gwarantującą dobrostan
i utrzymanie prawidłowego stanu zdrowia. W planowanym ośrodku nie zapewniono pomieszczeń dla świń, co byłoby zgodne z przytoczonymi wyżej przepisami § 2, § 3
i § 4 rozporządzenia, w szczególności brak jest pomieszczeń przeznaczonych do izolowania nowo pozyskanych zwierząt do momentu ustalenia ich stanu zdrowotnego oraz określenia i zminimalizowania potencjalnych zagrożeń dla zdrowia pozostałych zwierząt oraz pomieszczeń przeznaczonych do izolacji zwierząt rannych lub chorych (§ 2 pkt 4 i 5 rozporządzenia). Zwierzęta o nieustalonym stanie zdrowia, chore czy ranne stanowią bowiem zagrożenie dla innych zwierząt.
Zdaniem organu wnioskodawca nie spełnił też wymogu określonego
w powołanym powyżej art. 17 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.z., który stanowi, że podmiot, zamierzający wykonywać procedury jest obowiązany zapewnić zwierzętom utrzymywanym w ośrodku transport w warunkach odpowiednich dla danego gatunku, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach o ochronie zwierząt i o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. We wniosku wskazano, że zwierzęta mają być transportowane przez właściciela gospodarstwa pochodzenia świń i jego środkiem transportu, przy czym przed transportem zwierzęta zostaną poddane premedykacji, czyli uśpieniu. Transport zwierząt poddanych premedykacji pozostaje w sprzeczności z załącznikiem I rozdziałem I ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005, dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniające dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97 (Dz.U.UE.L.2005.3.1; dalej jako rozporządzenie nr 1/2005), zgodni, z którym środki uspokajające nie mogą być stosowane u zwierząt transportowanych, chyba że jest to całkowicie niezbędne do zapewnienia dobrostanu zwierząt oraz środki stosowane są pod nadzorem weterynaryjnym.
Mając na uwadze powyższe PLW odmówił wydania wnioskowanej decyzji.
Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. L. sp. z o.o. wniosło odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając:
1. błędną wykładnię § 1 ust. 1 i § 2 rozporządzenia, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że w każdym ośrodku, w którym prowadzone są procedury, konieczne jest wyodrębnienie wszystkich pomieszczeń wymienionych w § 2 rozporządzenia i to niezależnie od tego, jakie procedury będą przeprowadzane w danym ośrodku i w jakim stanie będą znajdować się poddawane im zwierzęta (a więc niezależnie od tego, czy planowane procedury wymagają wyodrębnienia takich pomieszczeń), i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że ośrodek wnioskodawcy nie spełnia wymogów z § 1 ust. 1 i § 2 rozporządzenia;
2. bezpodstawne przyjęcie, że ośrodek wnioskodawcy nie spełnia wymogów
z § 1 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia, czyli nie jest zabezpieczony przed dostępem osób trzecich;
3. błędną wykładnię art. 2 ust. 1 pkt 8 u.o.z. w zw. z art. 3 pkt 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/63/UE z dnia 22 września 2010 r. w sprawie ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych (Dz.Urz.UE L276/33; dalej jako dyrektywa nr 2010/63/UE), polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że wszystkie pomieszczenia wchodzące w skład ośrodka muszą znajdować się w jednym budynku i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że ośrodek wnioskodawcy nie spełnia wymogów z § 5 ust. 4 rozporządzenia;
4. rażący błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na całkowicie bezpodstawnym przyjęciu, że świnie wykorzystywane w procedurach będą przewożone
z gospodarstwa rolnego odległego o 50 km od ośrodka wnioskodawcy, podczas gdy z materiałów postępowania wynika, że gospodarstwo to znajduje się ok. 700 m od ośrodka wnioskodawcy;
5. błędną wykładnię art. 17 ust. 2 pkt 2 u.o.z. w zw. z art. 1 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1/2005 polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że załącznik nr I do tego rozporządzenia znajdzie zastosowanie również w przypadku transportu własnych zwierząt, dokonywanego przez rolników za pomocą własnych środków transportu na odległość mniejszą niż 50 km od ich gospodarstwa i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że planowany sposób transportu zwierząt do ośrodka wnioskodawcy nie spełnia wymogów z art. 17 ust. 2 pkt. 2 u.o.z.;
6. naruszenie art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, polegające na rozstrzyganiu wszelkich wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść przedsiębiorcy (wnioskodawcy), a wręcz sztucznym tworzeniu takich wątpliwości na niekorzyść przedsiębiorcy (wnioskodawcy);
7. naruszenie wynikających z art. 12 Prawa przedsiębiorców zasad:
a. proporcjonalności - polegające na wymaganiu od wnioskodawcy spełnienia obowiązków całkowicie nieadekwatnych do planowanej działalności;
b. równego traktowania - polegające na zupełnym zignorowaniu faktu, że
w Polsce legalnie działają dziesiątki ośrodków o cechach podobnych do ośrodka wnioskodawcy.
Wojewódzki Lekarz Weterynarii (WLW), decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. , poz. 735 – określanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wykonywanie procedur, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 6 u.o.z., związanych z wykorzystywaniem zwierząt wymaga od podmiotu planującego podjąć tego rodzaju działalność spełnienia wielu wymagań o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Następnie przytoczył art. 26 u.o.z. i art. 27 ust. 2 u.o.z., wskazując, iż z przepisów tych wynika, że powiatowy lekarz weterynarii, będący organem właściwym do sprawdzenia spełnienia wymagań koniecznych do prowadzenia tego rodzaju działalności, w żadnej mierze nie może opierać się w postępowaniach na uznaniu administracyjnym. W przypadku spełnienia wymagań, o których mowa w art. 27 ust. 2 pkt 1 u.o.z., powiatowy lekarz weterynarii zobligowany jest do wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej spełnienie wymagań niezbędnych do prowadzenia działalności, o której mowa w art. 26, zaś w przypadku niespełnienia tych wymogów - organ zobligowany jest do wydania stosownej decyzji odmownej. Powiatowy lekarz weterynarii wydając wskazane decyzje kieruje się zatem wyłącznie przepisami obowiązującego w tym zakresie prawa.
Odnosząc się do zarzutu pierwszego odwołania WLW w pierwszej kolejności zacytował treść art. 2 ust. 1 pkt 8 u.o.z. i § 2 pkt 1 rozporządzenia, a następnie wskazał, że w każdym przypadku, gdy wykonywane procedury dotyczyć będą zwierząt, konieczne jest wyraźne wyodrębnienie w ośrodku pomieszczenia przeznaczonego do ich utrzymywania. Zgodnie z przepisami rozporządzenia wymóg wyodrębnienia pomieszczenia przeznaczonego do utrzymywania zwierząt nie obowiązuje wyłącznie wtedy, gdy wykonywane procedury dotyczyć będą ryb, płazów lub polegać będą na wykorzystywaniu tkanek lub narządów zwierząt. W pozostałych przypadkach,
a zwłaszcza w sytuacji wykorzystywania świń w procedurach, konieczne jest wyodrębnienie takiego pomieszczenia. Gdyby bowiem wolą ustawodawcy było wskazanie szerszego katalogu okoliczności, w których ośrodek zwolniony byłby z konieczności wyodrębnienia takiego pomieszczenia, np. w przypadku krótkotrwałego pobytu zwierząt w ośrodku, to taki zapis wyraźnie znalazłby miejsce przepisach prawa. Brak jest podstaw do przyjęcia, że jeżeli podmiot planuje, że poddane premedykacji świnie w ośrodku będą przebywały tylko kilka godzin, to jest on zwolniony z prawnego wymogu wyodrębnienia pomieszczenia przeznaczonego do utrzymywania tych zwierząt. W ośrodku powinno zostać wyodrębnione pomieszczenie przeznaczone dla utrzymywania zwierząt, bez względu na to ile czasu i w jakim stanie zwierzę będzie w ośrodku przebywać. Powyższe wynika przede wszystkim z art. 17 u.o.z.
W ocenie WLW nie sposób zgodzić się z twierdzeniem strony, że zgodnie z § 1 rozporządzenia, wskazane wyżej pomieszczenia muszą zostać wyodrębnione tylko wtedy, jeżeli prowadzone procedury tego wymagają, a z przepisu tego jednoznacznie wynika, że mogą istnieć ośrodki, w których nie będzie konieczne wyodrębnianie wszystkich pomieszczeń wymienionych w § 2 rozporządzenia. W ocenie organu taka interpretacja przepisu rozporządzenia pozostaje w sprzeczności z ustawową definicją ośrodka przewidzianą w art. 2 ust. 1 pkt 8 u.o.z., której w omawianym stanie faktycznym należy dać pierwszeństwo. Skoro ustawodawca zdefiniował ośrodek jako obiekt budowlany lub miejsce, w którym są utrzymywane zwierzęta przeznaczone do wykorzystywania lub wykorzystywane w procedurze, to wymogu wyodrębnienia pomieszczenia, o którym mowa § 2 pkt 1 rozporządzenia nie można ominąć tylko dlatego, że zwierzęta - świnie - będą przebywały w ośrodku w stanie premedykacji. Powyższe wynika również z samej istoty planowanych przez stronę procedur, które dotyczyć miałyby żywych świń. Biorąc pod uwagę powyższe, odnosząc się do treści § 2 rozporządzenia, prowadzenie tego typu procedur zawsze będzie implikowało konieczność - niezależnie od stanu w jakim przebywać będą zwierzęta i okresu, jaki będą pozostawać w ośrodku - wyodrębnienia pomieszczeń przeznaczonych do ich utrzymywania.
Z uwagi zatem na brak wyodrębnienia pomieszczenia przeznaczonego do utrzymywania świń WLW uznał, że organ I instancji słusznie stwierdził niespełnienie przez stronę wymagań określonych w § 2 pkt 1, § 2 pkt 4, § 2 pkt 5, § 2 pkt 7, § 3, § 4 rozporządzenia. Wskazał przy tym, że także z art. 17 ust. 2 pkt 1 u.o.z. wynika, iż podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany zapewnić zwierzętom utrzymywanym w ośrodku opiekę gwarantującą dobrostan i utrzymanie prawidłowego stanu zdrowia, w tym: a) codzienną kontrolę warunków środowiskowych, b) niezwłoczne usuwanie nieprawidłowości stwierdzonych w zakresie warunków środowiskowych, dobrostanu i stanu zdrowia. Organ zwrócił również uwagę na brak pomieszczeń przeznaczonych do izolowania nowo pozyskanych zwierząt do momentu ustalenia ich stanu zdrowotnego oraz określenia i zminimalizowania potencjalnych zagrożeń dla zdrowia pozostałych zwierząt oraz pomieszczeń przeznaczone do izolacji zwierząt rannych lub chorych (§ 2 pkt 4 i 5 rozporządzenia). Zwierzęta o nieustalonym stanie zdrowia, chore czy ranne stanowią bowiem zagrożenie dla innych zwierząt.
W odniesieniu do zarzutu drugiego organ odwoławczy wskazał, że zgodnie
§ 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ośrodek zabezpiecza się przed dostępem osób trzecich. Podstawowym celem tego przepisu jest zapewnienie bezpieczeństwa zwierząt przebywających w ośrodku, ale również zminimalizowanie ryzyka wprowadzenia
i rozprzestrzenienia się wirusa afrykańskiego pomoru świń. Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym planowany ośrodek zlokalizowany jest na terenie G. sp. z o.o., znajdującego się w miejscowości [...]. Umiejscowienie planowanego ośrodka w bliskim otoczeniu budynków i w bezpośrednim sąsiedztwie z innymi podmiotami powoduje, że ryzyko wprowadzenia i rozprzestrzenienia się wirusa afrykańskiego pomoru świń jest wysokie.
Ponadto - w ocenie organu - nie do zaakceptowania jest okoliczność,
że jakiekolwiek osoby trzecie posiadają klucze umożliwiające im wejście na teren ośrodka, także wtedy, gdy nie byłyby tam wykonywane procedury. Dlatego nie sposób podzielić twierdzenia strony, że klucze do pomieszczeń ośrodka ma tylko upoważniony przez wnioskodawcę przedstawiciel właściciela budynku, którego nie sposób uznać za osobę trzecią. Osoby te bowiem - niezależnie od pełnionej funkcji - w żaden sposób nie są powiązane merytorycznie z planowanymi procedurami. Planowany ośrodek zlokalizowany jest w budynku, który nie jest w żaden sposób wyraźnie oddzielony od pozostałego terenu i innych budynków wchodzących w skład G. na co wskazuje również parking wspólny dla wszystkich osób korzystających z terenu tego ośrodka. Nie sposób więc – zdaniem WLW – uznać, iż strona spełniła wymóg określony w art. § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia.
Odnosząc się do zarzutu trzeciego odwołania WLW wskazał, że zgodnie
z § 5 ust. 4 rozporządzenia, w ośrodku zapewnia się warunki sanitarne w zakresie składowania oraz bezpiecznego unieszkodliwiania zwłok i odpadów zwierzęcych. Z akt sprawy wynika, że pomieszczenie przeznaczone na chłodnię znajduje się poza budynkiem planowanego ośrodka. Zlokalizowanie chłodni na terenie warsztatu, który użytkowany jest także dla potrzeb innych, niż przetrzymywanie zwłok zwierząt powoduje, że nie sposób – zdaniem organu - uznać za spełnienie wymagania uregulowanego w § 5 ust. 4 rozporządzenia za spełnione. Warunki sanitarne w zakresie składowania oraz bezpiecznego unieszkodliwiania zwłok i odpadów zwierzęcych muszą być spełnione w ramach budynku przeznaczonego na ośrodek. Nie do zaakceptowania jest zatem zlokalizowanie chłodni w ciągu budynku użytkowanego przez osoby trzecie, na terenie placu, do którego dostęp mają również osoby niezwiązane w żaden sposób z działalnością strony. Występuje krzyżowanie dróg środków transportu wjeżdżających na parking ogólnie dostępny dla wszystkich przy ośrodku oraz środków transportu wjeżdżających na teren lokalizacji warsztatu z chłodnią z drogą transportu martwego zwierzęcia z ośrodka do chłodni oraz z drogą środka transportu odbierającego padlinę z miejsca jej przetrzymywania. Ma to kluczowe znaczenie dla zachowania reżimu sanitarnego związanego z koniecznością składowania i bezpiecznego unieszkodliwiania zwłok i odpadów zwierzęcych. Ponadto, brak technicznych możliwości wyodrębnienia pomieszczenia z chłodnią jako budynku niezależnego od warsztatu, w którym się znajduje powoduje, że ośrodek nie zapewnia warunków sanitarnych w zakresie składowania oraz bezpiecznego unieszkodliwiania zwłok i odpadów zwierzęcych.
W odniesieniu do zarzutu czwartego oraz piątego odwołania organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 2 pkt 2 u.o.z. podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany zapewnić zwierzętom utrzymywanym w ośrodku transport w warunkach odpowiednich dla danego gatunku, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach
o ochronie zwierząt i o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Jak wynika ze złożonego w dniu 1 marca 2021 r. wniosku strona będzie nabywać świnie gospodarskie od lokalnych rolników - producentów mięsnych. Nabywane świnie będą dorosłymi osobnikami, które w najbliższym czasie byłyby przeznaczone na ubój. Zwierzęta jeszcze w gospodarstwie rolnym będą poddawane premedykacji przez lekarza weterynarii i transportowane w takim stanie do ośrodka wnioskodawcy (celem jest oszczędzenie zwierzętom stresu i dyskomfortu związanego
z transportem). Transport będzie dokonywany przez rolnika, będącego właścicielem zwierzęcia, za pomocą jego środków transportu. Zwierzęta będą transportowane na odległość nieprzekraczającą 50 km. Jednak załączona do odwołania umowa nie stanowi zapewnienia, że w każdym przypadku świnie nie będą transportowane na dłuższą niż 50 km odległość i z gospodarstwa, z którym strona zawarła "Umowę ramową sprzedaży". Nie rodzi to zapewnienia wyłączności transportu świń tylko z tego gospodarstwa. W przypadku bowiem transportu świń z miejscowości odległej o więcej niż 50 km od siedziby wskazanej przez ośrodek, naruszone zostaną przepisy załącznika nr I rozdziału I ust. 5 rozporządzenia nr 1 /2005, zgodnie z którym środki uspokajające nie mogą być stosowane u zwierząt transportowanych, chyba że jest to całkowicie niezbędne do zapewnienia dobrostanu zwierząt oraz środki stosowane są pod nadzorem weterynaryjnym. Zdaniem organu, z całą stanowczością należy stwierdzić, że transport zwierząt w przypadku opisywanym przez stronę nie pociąga za sobą konieczności i niezbędności zastosowania środków do premedykacji zwierząt podczas transportu.
Następnie WLW wskazał, że problematyka związana z prowadzeniem działalności polegającej na wykonywaniu procedur oraz zasady i warunki ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych, uregulowana została w polskim porządku prawnym. Niespełnienie chociażby jednego z wymogów ustanowionych w przepisach prawa zobowiązuje organ do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia spełnienia wymagań niezbędnych do prowadzenia działalności polegającej na wykorzystaniu zwierząt do doświadczeń oraz prowadzenia badań w celu nabycia lub doskonalenia kompetencji zawodowych. Brak spełnienia wymogów w niniejszym przypadku został udokumentowany m.in. w protokole kontroli weterynaryjnej. Nie sposób zatem mówić tu o jakichkolwiek wątpliwościach co do treści normy prawnej. Ponadto wymogi, o których mowa powyżej wynikają wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Organ I instancji przy wydawaniu decyzji nie opierał się zatem na uznaniu administracyjnym. Nie ma więc racji strona skarżąca twierdząc, że PLW naruszył zasady wynikające z ustawy Prawo przedsiębiorców. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że zarzuty szósty i siódmy odwołania również nie zasługują na uwzględnienie.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. L. sp. z o.o.., reprezentowane przez pełnomocnika, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 2 pkt 1 rozporządzenia w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 17 ust. 2 pkt 1 u.o.z., polegające na przyjęciu błędnej wykładni tych przepisów, zgodnie z którą
w każdym ośrodku, w którym prowadzone są procedury, konieczne jest wyodrębnienie wszystkich pomieszczeń wyszczególnionych w § 2 rozporządzenia i to niezależnie od tego, jakie procedury będą przeprowadzane
w danym ośrodku i w jakim stanie będą znajdować się poddawane im zwierzęta, a więc niezależnie od tego, czy planowane procedury wymagają wyodrębnienia takich pomieszczeń;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, polegające na przyjęciu błędnej wykładni tego przepisu, zgodnie z którą:
- ratio legis tej regulacji to m.in. ograniczenie ryzyka rozprzestrzenienia się wirusa afrykańskiego pomoru świń;
- ośrodek nie może być zlokalizowany w bliskim otoczeniu innych budynków
i "bezpośrednim sąsiedztwie innych podmiotów";
- klucze do wszystkich części ośrodka (również tych, w których nie są przeprowadzane procedury) muszą znajdować się w posiadaniu tylko osób "powiązanych merytorycznie z planowanymi procedurami";
3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 5 ust. 4 rozporządzenia w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy w zw. z art. 3 pkt 3 dyrektywy nr 2010/63/UE polegające na przyjęciu błędnej wykładni tych przepisów, zgodnie z którą chłodnia na zwłoki zwierzęce musi być zlokalizowana w tym samym budynku, co pozostała część ośrodka;
4. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 2 pkt 2 u.o.z. w zw. z art. 1 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1/2005 polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że załącznik nr I do tego rozporządzenia znajdzie zastosowanie również w przypadku sposobu transportu zwierząt zaplanowanego przez skarżącą;
5. naruszenie przepisów procedury administracyjnej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na:
- bezpodstawnym przyjęciu, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że wykorzystywane w procedurach świnie będą transportowane na odległość mniejszą niż 50 km;
- oparciu zaskarżonej decyzji nie na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, ale na bezpodstawnych przewidywaniach organu administracji co do przyszłych działań skarżącej;
6. naruszenie art. 10 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, polegające na przyjęciu a priori, że wbrew prawu i zapewnieniom skarżącej, świnie wykorzystywane w procedurach będą transportowane na odległość większą niż 50 km;
7. naruszenie art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców i art. 7a § 1 k.p.a., polegające na rozstrzyganiu wszelkich wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej,
a wręcz sztucznym kreowaniu takich wątpliwości na niekorzyść skarżącej;
8. naruszenie wynikających z art. 12 Prawa przedsiębiorców i art. 8 § 1 k.p.a. zasad:
- proporcjonalności - polegające na wymaganiu od skarżącej spełnienia obowiązków całkowicie nieadekwatnych do planowanej działalności oraz celów ustawy i rozporządzenia;
- równego traktowania - polegające na zupełnym zignorowaniu faktu, że w Polsce legalnie działają ośrodki o cechach podobnych do ośrodka skarżącej;
9. naruszenie art. 14 Prawa Przedsiębiorców, polegające na:
- zupełnym zignorowaniu faktu, że w Polsce legalnie działają ośrodki o cechach podobnych do ośrodka Skarżącej;
- stawianiu ośrodkowi skarżącej wymagań niestawianych ośrodkom o cechach podobnych do ośrodka skarżącej.
Ponadto z ostrożności procesowej, na wypadek stwierdzenia przez sąd, że wskazane wyżej naruszenia nie uzasadniają uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucono jej również:
1. naruszenie art. 79a k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji PLW, pomimo jej wydania z naruszeniem art. 79a
§ 1 k.p.a., tj. z powołaniem na niezasygnalizowane wcześniej skarżącej niespełnienie lub niewykazanie zależnych od niej przesłanek wydania decyzji pozytywnej;
2. naruszenie art. 79a k.p.a., polegające na wydaniu decyzji z powołaniem na niezasygnalizowane wcześniej skarżącej niespełnienie lub niewykazanie przez skarżącą zależnych od niej przesłanek wydania decyzji pozytywnej.
W ocenie skarżącej opisane wyżej naruszenia prawa materialnego niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy, gdyż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie wskazanych powyżej niewłaściwie zinterpretowanych przepisów prawa materialnego. Oczywisty wpływ na wynik sprawy miało również naruszenie prawa procesowego, zaskarżona decyzja została bowiem oparta na bezpodstawnych przewidywaniach organu co do przyszłych działań skarżącej, a nie na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zobowiązanie PLW do wydania w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt, decyzji stwierdzającej spełnianie wymagań niezbędnych do prowadzenia działalności, a ponadto o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę WLW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności w niniejszej sprawie jest decyzja WLW utrzymująca w mocy decyzję PLW odmawiającą wydania decyzji stwierdzającej spełnienie przez skarżącą spółkę wymagań niezbędnych do prowadzenia działalności polegającej na wykonywaniu procedur – organizowaniu szkoleń medycznych z wykorzystaniem świń domowych – w ośrodku zlokalizowanym pod adresem [...].
Stosownie do art. 26 u.o.z. prowadzenie działalności polegającej na hodowli, dostarczaniu zwierząt lub wykonywaniu procedur wymaga uzyskania wpisu do rejestru hodowców, dostawców i użytkowników, zwanego dalej "rejestrem". Procedurą jest każda forma wykorzystania zwierząt do celów określonych w art. 3, która może spowodować u zwierzęcia ból, cierpienie, dystres lub trwałe uszkodzenie organizmu,
w stopniu równym ukłuciu igłą lub intensywniejszym, a także czynności mające na celu lub mogące spowodować urodzenie się lub wylęg zwierzęcia albo powstanie i utrzymanie genetycznie zmodyfikowanej linii zwierząt w warunkach bólu, cierpienia, dystresu lub trwałego uszkodzenia organizmu, w stopniu równym ukłuciu igłą lub intensywniejszym; nie jest procedurą uśmiercenie zwierzęcia wyłącznie po to, aby wykorzystać jego narządy lub tkanki do celów określonych w art. 3 (art. 2 ust. 1 pkt 6 u.o.z.), min. wykonuje się je w celu kształcenia na poziomie szkolnictwa wyższego lub szkolenia w celu nabycia lub doskonalenia kompetencji zawodowych (art. 3 pkt 5 u.o.z.). W myśl natomiast art. 27 ust. 1 u.o.z. podmiot zamierzający prowadzić działalność, o której mowa w art. 26, przed uzyskaniem wpisu do rejestru składa do powiatowego lekarza weterynarii wniosek o stwierdzenie spełniania wymagań niezbędnych do prowadzenia tej działalności. Stosownie do art. 27 ust. 2 u.o.z. powiatowy lekarz weterynarii, w drodze decyzji administracyjnej: 1) stwierdza spełnienie wymagań niezbędnych do prowadzenia działalności, o której mowa w art. 26, jeżeli są spełnione wymagania określone w art. 17, art. 18, art. 20, art. 21, art. 23, art. 24 i art. 25 ust. 1 i 2 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 19; 2) odmawia wydania decyzji, o której mowa w pkt 1, jeżeli nie są spełnione wymagania niezbędne do prowadzenia działalności, o której mowa w art. 26, określone w art. 17, art. 18, art. 20, art. 21, art. 23, art. 24, art. 25 ust. 1 lub 2, lub w przepisach wydanych na podstawie art. 19.
W kontrolowanej sprawie podstawą materialną zaskarżonej decyzji WLW oraz poprzedzającej ją decyzji PLW, stanowił powołany powyżej art. 27 ust. 2 pkt 2 u.o.z. Przyczyną odmowy wydania decyzji stwierdzającej spełnienie wymagań niezbędnych do prowadzenia działalności, o której mowa w art. 26 u.o.z. było niespełnienie wymagań określonych w art. 17 ust. 1 i 2 u.o.z. w powiazaniu ze szczegółowymi uregulowaniami zawartymi w powołanym przez organy rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydanym na podstawie art. 19 u.o.z., określającym minimalne wymagania jakie powinien spełniać ośrodek oraz w zakresie opieki nad zwierzętami utrzymywanymi
w ośrodku. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.o.z. podmiot prowadzący działalność w zakresie wykorzystywania zwierząt do celów naukowych lub edukacyjnych jest obowiązany utrzymywać takie zwierzęta w ośrodku: 1) w którym zostały zapewnione odpowiednie dla danego gatunku zwierząt warunki środowiskowe, w tym możliwość zaspokajania potrzeb fizjologicznych i etologicznych utrzymywanych zwierząt; 2) który został wyposażony w urządzenia i sprzęt dostosowane do potrzeb i cech gatunków zwierząt
w nim utrzymywanych. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany zapewnić zwierzętom utrzymywanym w ośrodku: 1) opiekę gwarantującą dobrostan i utrzymanie prawidłowego stanu zdrowia, w tym: a) codzienną kontrolę warunków środowiskowych, b) niezwłoczne usuwanie nieprawidłowości stwierdzonych w zakresie warunków środowiskowych, dobrostanu i stanu zdrowia; 2) transport w warunkach odpowiednich dla danego gatunku, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach
o ochronie zwierząt i o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (art. 17 ust. 2 u.o.z.). Stosownie natomiast do art. 18 u.o.z. podmiot prowadzący działalność w zakresie wykorzystywania zwierząt do celów naukowych lub edukacyjnych jako użytkownik może prowadzić działalność w ośrodku, który oprócz spełniania wymagań określonych w art. 17, jest: 1) dostosowany do rodzaju i liczby wykonywanych procedur; 2) zaprojektowany i wyposażony tak, aby: a) zapewnić uzyskiwanie wiarygodnych wyników procedur, b) przy wykonywaniu procedur ograniczyć do minimum ból, cierpienie, dystres lub możliwość trwałego uszkodzenia organizmu wykorzystywanych zwierząt. Pojęcie ośrodka zostało zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 8 u.o.z. zgodnie z którym to budynek, tymczasowy obiekt budowlany lub miejsce, w którym są utrzymywane zwierzęta przeznaczone do wykorzystywania lub wykorzystywane w procedurze lub których tkanki lub narządy mają zostać wykorzystane do celów określonych w art. 3.
Pierwszoplanową kwestią jest to, czy z przytoczonej definicji ośrodka, zawartej
w art. 2 ust. 2 pkt 8 u.o.z. oraz art. 17 ust. 1 u.o.z. należy zrekonstruować wymóg, iż
w każdym ośrodku prowadzącym procedury wskazane w art. 2 ust. 2 pkt 6 u.o.z. należy wyodrębnić pomieszczenia nadające się do stałego bytowania (utrzymywania) zwierząt. Zdaniem Sądu literalne brzmienie tych przepisów mogłyby prowadzić do tego rodzaju konstatacji. Utrzymywać oznacza bowiem "zapewniać komuś byt, wyżywić kogoś" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Symczaka, PWN 1989, t, III, s. 634), "mieć, prowadzić coś, zawiadywać, zarządzać czymś, prowadzić hodowlę, przetrzymywać" (por. Słownik języka polskiego, pod red W. Doroszewskiego, PWN – przedruk elektroniczny 1997), a więc wykonywać czynności cechujące się długotrwałością. Również taki wniosek można wywieść z wymogu dostosowania ośrodka do warunków środowiskowych oraz potrzeb i cech gatunków zwierząt w nim utrzymywanych.
W ocenie Sądu nie można jednak poprzestać na wykładni językowej. Tak ograniczony zakresowo zabieg interpretacyjny jest bowiem niewystarczający dla zrekonstruowania normy prawnej wyrażonej treścią powyższych przepisów. Jakkolwiek proces wykładni prawa zaczyna się najczęściej od dyrektyw językowych, to jednak nie powinien się do nich ograniczać. Normę prawną rekonstruuje się bowiem z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych, a wykładnia prawa będąc operacją myślową dokonywaną przy wykorzystaniu wszystkich trzech grup dyrektyw interpretacyjnych (językowych, systemowych, funkcjonalnych) nie może ograniczać się do wykładni językowej jednego przepisu. W najnowszej nauce prawa oraz orzecznictwie dominujący jest pogląd, że dyrektywy funkcjonalne i systemowe mogą prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej nawet w tych sytuacjach, gdy wykładnia językowa prowadzi do jednoznacznych rezultatów (por. M. Zieliński, Wybrane zagadnienia wykładni prawa, PiP 2009/6, s. 3; Z. Radwański, M. Zieliński, Wykładnia prawa cywilnego, SPP 2006/15 s. 29; L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010., s. 152; M. Zirk-Sadowski: Wykładnia w prawie administracyjnym, System Prawa Administracyjnego. C.H. Beck 2015 r., tom 4, s. 204; M. Gutowski, P. Kardas: Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji. C.H. Beck 2017 r., s. 275; postanowienie SN z 26 kwietnia 2007 r., I KZP 6/07, OSNKW 2007/5/37; uchwała NSA z 10 grudnia 2009 r., I OPS 8/09).
Stąd też w ocenie Sądu powyższe przepisy należy odczytywać w szerszym kontekście, zarówno funkcjonalnym, jak i systemowym. Trzeba bowiem pamiętać – jak słusznie zauważyła to strona skarżąca - że utrzymywanie może mieć różną formę oraz zakres, uzależnioną od procedur jakie będą wykonywane w ośrodku. Wobec tego również i wymagania co do pomieszczeń powinny być dostosowane do tych procedur. Konieczne jest zatem przy wydawaniu decyzji określonej w art. 27 ust. 2 pkt 1 u.o.z. dokonywanie indywidulanej oceny z uwzględnieniem przewidzianych przez stronę
w danym ośrodku procedur. Zatem zawarte w tych przepisach pojęcie utrzymywanie oraz przewidziane w nich wymogi powinno być adekwatne do stanu i czasu w jakim zwierzęta będę przebywały w ośrodku. W kontrolowanej sprawie według planowanych przez skarżącą spółkę procedur świnie nie będą przebywały w ośrodku poza okresem, kiedy przeprowadzone będą na nich zabiegi szkoleniowe. Będą bowiem przywożone do niego w stanie premedykacji, od razu poddawane zabiegom, a następnie eutanazji.
W związku z tym całkowicie nieracjonalne staje się wymaganie od skarżącej spółki pomieszczeń, które służyłyby dłuższemu pobytowi zwierząt, w sytuacji kiedy nie będą one nigdy wykorzystywane. Za takim stanowiskiem dodatkowo przemawia fakt, że
w odniesieniu do świń w załączniku nr 3 do rozporządzenia nie przewidziano okresu kwarantanny, który wymagałby utworzenia tego rodzaju pomieszczeń. Skarżąca spółka przewidziała natomiast pomieszczenia służące utrzymaniu zwierząt adekwatne do prowadzonych procedur, a mianowicie salę przedoperacyjną i salę operacyjną.
Zdaniem Sądu nie tylko powyższa wykładnia funkcjonalna, ale również systemowa wskazuje, iż w taki sposób należy rozumieć powyższe przepisy. Tak też bowiem odczytał je Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi formułując wspomniane rozporządzenie wydane na podstawie art. 19 u.o.z. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż
w § 2 rozporządzenia wymieniono pomieszczenia, które należy wyodrębnić w ośrodku, zastrzegając jednocześnie "jeżeli prowadzone procedury tego wymagają". Struktura tego przepisu jednoznacznie wskazuje, iż powyższe zastrzeżenie odnosi się do wszystkich pomieszczeń w nim wskazanych, w tym również określonych w pkt 1, tj. "przeznaczone do utrzymywania zwierząt, w tym kojce i klatki". Znalazło się ono bowiem w początkowej treści tego przepisu, przed punktami wskazującymi poszczególne pomieszczenia. Oznacza to – jak słusznie zauważyła strona skarżąca – iż prawodawcy nie zależało aby w ośrodku zostały wyodrębnione pomieszczenia,
z których nikt nie będzie korzystał. Stąd też argumentacja organów, iż wyłączenie wymogu wyodrębnienia pomieszczenia określonego w § 2 pkt 1 rozporządzenia w przypadku świń wymagałby wyraźnego zapisu, jest całkowicie chybiona. Nie przemawia z utworzeniem takiego pomieszczenia argument, że "z powodu różnych okoliczności procedura w danym dniu nie mogłaby zostać wykonana wg przyjętego schematu". Organ bowiem w ten sposób konstruuje pozaprawne przesłanki utworzenia pomieszczeń w ośrodku. Skoro bowiem w rozporządzeniu mowa "jeżeli prowadzone procedury tego wymagają", to tylko te procedury wyznaczają jakie pomieszczenia wskazane w § 2 muszą zostać utworzone.
Stąd niewątpliwie organy obu instancji dokonały niewłaściwej wykładni art. 17 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.o.z oraz § 1 ust. 1 i § 2 pkt 1 rozporządzenia, a w konsekwencji błędnie uznały, iż brak pomieszczenia wskazanego w tym ostatnim przepisie, spełniającym szczegółowe wymagania określone w § 3 i 4 rozporządzania, mógł stanowić podstawę do odmowy stwierdzenia spełnienia wymagań niezbędnych do prowadzenia wnioskowanej przez skarżącą działalności w ośrodku.
Podobnie należy ocenić – w kontekście powyższych rozważań - niespełnienie wymagań określonych w § 2 pkt 4 i 5 rozporządzenia, a mianowicie brak pomieszczeń przeznaczonych do izolowania nowo pozyskanych zwierząt do momentu ustalenia ich stanu zdrowotnego oraz określenia i zminimalizowania potencjalnych zagrożeń dla zdrowia pozostałych zwierząt oraz izolacji zwierząt rannych lub chorych. Opisane powyżej procedury przewidują bowiem, iż do ośrodka przywożone będą jedynie zdrowe zwierzęta, które w trakcie pobytu będą nieprzytomne i nie będą miały żadnej styczności z innymi zwierzętami, a po zakończeniu zabiegów szkoleniowych będą podlegały eutanazji.
Całkowicie niezrozumiały jest natomiast zarzut niespełnienia wymogu z § 2 pkt 7 rozporządzenia, gdyż wymienione w tym przepisie pomieszczenie techniczno-magazynowe zostało przewidziane przez skarżącą spółkę w planowanym ośrodku.
Nie sposób również zgodzić się z argumentacją organu wskazującą, iż ośrodek nie jest zabezpieczony przed dostępem osób trzecich, zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Organy wywodzą to z faktu, iż ośrodek znajduje się na terenie G. i zajmuje jedynie jego część, a pozostała część użytkowana jest przez inne podmioty. Tym samym budynek w którym znajduje się ośrodek nie jest oddzielony od pozostałego terenu, a jedynie wejście do pomieszczeń szkoleniowych jest zamknięte. Ponadto zarzucono, iż kluczami do drzwi prowadzących do wewnętrznego korytarza, z którego wchodzi się do pomieszczeń szkoleniowych oraz do pomieszczenia, w którym znajduje się chłodnia dysponuje odpowiednio Prezes G. Sp. z o.o. oraz pracownik I. sp. z o.o., którzy jako osoby niezwiązane z wykonywaniem procedur, mimo upoważnienia udzielonego przez skarżącą spółkę stanowią osoby trzecie. Zdaniem Sądu z enigmatycznego sformułowania zawartego w § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, iż ośrodek zabezpiecza się przed dostępem osób trzecich organ rekonstruuje nieprzewidziane przez prawo w żadnym przepisie wymaganie, aby ośrodek stanowi odrębny budynek i do tego ogrodzony. Nie wynika to z definicji ośrodka przewidzianej w art. 2 ust. 2 pkt 8 u.o.z. ani też z dyrektywy nr 2010/63/UE, którą implementuje u.o.z. do polskiego systemu prawnego. W myśl bowiem art. 3 pkt 3 tej dyrektywy ośrodek oznacza jakikolwiek obiekt, budynek, grupę budynków lub inne zabudowania, może zawierać miejsca niecałkowicie ogrodzone lub zadaszone oraz obiekty ruchome. Wymóg ten nie może być również wyprowadzany z przepisów mających na celu walkę z ASF. Podstawą bowiem odmowy wydania decyzji w kontrolowanej sprawie są bowiem przepisy enumeratywnie wskazane w art. 27 ust. 2 pkt 2 u.o.z., do których nie należą regulacje związane z przeciwdziałaniem rozprzestrzenianiu się ASF. Istotne jest, iż pomieszczenia ośrodka są zabezpieczone przed dostępem osób trzecich (mechaniczne i elektroniczne), co nie było kwestionowane przez organ. Za osoby trzecie – wbrew twierdzeniom organu – nie sposób uznać podmioty upoważnione do wstępu przez skarżącą spółkę, nawet jeśli nie uczestniczą w samych procedurach, tym bardziej, iż zakres ten jest ograniczony do korytarza wewnętrznego oraz pomieszczenia, w którym znajduje się kontener chłodniczy. Wstęp do tego ostatniego pomieszczenia oraz pomieszczeń ośrodka – szkoleniowych możliwy jest z udziałem przedstawiciela spółki oraz jedynie w celu kontroli przedmiotu najmu. Dostęp do samego kontenera chłodniczego jest wykluczony. Wąskie rozumienie pojęcia osoby trzeciej, które zaprezentowały organy prowadziłoby bowiem do absurdalnych wręcz konsekwencji, iż za osoby trzecie należałoby uznać podmiot sprzątający ośrodek. Ponadto nie można tracić z pola widzenia okoliczności, iż rozważane przepisy u.o.z. i rozporządzenia mają na celu ochronę zwierząt, które będę przebywały w ośrodku tylko w trakcie szkoleń,
w obecności personelu ośrodka, co stanowi - jak trafnie wskazała to skarżąca – najlepszą formę zabezpieczenia zwierząt przed osobami trzecimi.
Sąd nie podziela również stanowiska organów weterynaryjnych wskazujących na niespełnienie wymogu określonego w § 5 ust. 4 rozporządzenia, zgodnie z którym
ośrodku zapewnia się warunki sanitarne w zakresie składowania oraz bezpiecznego unieszkodliwiania zwłok i odpadów zwierzęcych. Organy podniosły mianowicie, iż pomieszczenie przeznaczone na chłodnię znajduje się w istocie poza ośrodkiem, tj.
w warsztacie stanowiącym część kompleksu szeregowej zabudowy, w ramach której funkcjonują również pomieszczenia użytkowane przez osoby niezwiązane z działalnością gospodarczą. Przede wszystkim należy wskazać, że ani
z definicji ośrodka zawartej w art. 2 ust. 2 pkt 8 u.o.z., ani tym bardziej z definicji ośrodka określonej w art. 3 pkt 3 dyrektywy nr 2010/63/EU nie wynika, iż ośrodek powinien mieścić się w jednym budynku i do tego ogrodzonym. Stąd też nie jest wykluczone, aby znajdował się on w kilku budynkach nie tworzących zwartej całości. Nie jest też wykluczone aby budynek przeznaczony na ośrodek stanowił element zabudowy szeregowej. Zwrócić również należy uwagę, że organy nie odniosły się do twierdzeń skarżącej podnoszonych konsekwentnie w toku postępowania administracyjnego, iż w pomieszczeniu, w którym jest kontener chłodniczy, nie znajduje się żaden warsztat. Ponadto WLW powoływał się na krzyżowanie się dróg komunikacyjnych innych podmiotów niż skarżąca spółka, działających na terenie G., z drogą na której transportowane są zwierzęta z ośrodka do chłodni oraz z chłodni na zewnątrz w celu ich utylizacji, podkreślając, iż okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla zachowania reżimu sanitarnego związanego z koniecznością składowania i bezpiecznego unieszkodliwiania zwłok i odpadów zwierzęcych. Organ nie wskazał jednak na naruszenie żadnych konkretnych przepisów określających warunki sanitarne w tym zakresie. W myśl art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Sąd nie jest władny zastąpić organów administracji w dokonaniu ustaleń, analiz i ocen, gdyż ustrojową rolą sądu administracyjnego nie jest rozpoznawanie i rozstrzyganie ("załatwianie" w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a.) spraw administracyjnych, lecz – jak wynika z treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) – kontrola działalności administracji publicznej, i to zasadniczo tylko pod względem zgodności z prawem. Tym samym nie jest rolą sądu administracyjnego uzupełnianie w jakimkolwiek zakresie aktów podejmowanych przez organy administracji, a w szczególności prowadzenie brakujących ustaleń, analiz, tudzież przedstawianie "w zastępstwie" tych organów motywów, jakimi kierowały się one przy rozstrzyganiu danej sprawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 maja 2016 r., IV SA/Po 973/15). Kontrola sądowoadministracyjna nie może zastępować organu, gdyż narusza to konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Rolą sądu administracyjnego jest jedynie badanie legalności działań bądź zaniechań organu (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r., II OSK 1419/17). Zwłaszcza nie jest rolą sądu administracyjnego poszukiwanie w całokształcie sprawy motywów, którymi kierował się organ wydając dane rozstrzygnięcie. Motywy te muszą wynikać wprost z decyzji i jego uzasadnienia, spełniającego wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 6 września 2017 r., II SA/Go 401/17). Stąd niewątpliwie organ odwoławczy stwierdzając wspomniane naruszenie reżimu sanitarnego dopuścił się naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.
Zdaniem Sądu odmowa uwzględnienia wniosku skarżącej z powołaniem się na niespełnienie wymogu określonego w art. 17 ust. 2 pkt 2 u.o.z. w zw. z naruszeniem rozdziału I pkt 5 załącznika nr I rozporządzenia nr 1/2005, stanowiącego, iż środki uspokajające nie mogą być stosowane u zwierząt transportowanych, chyba że jest to całkowicie niezbędne do zapewnienia dobrostanu zwierząt oraz środki stosowane są pod nadzorem weterynaryjnym, w istocie nie jest oparta na jakichkolwiek ustaleniach, poczynionych na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stosownie do art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., lecz na spekulacjach, że skarżąca nie będzie korzystać ze świń zakupionych od okolicznych rolników przewożonych przez nich do ośrodka
z miejscowości oddalonych o nie więcej niż 50 km. Skarżąca we wniosku złożyła tego rodzaju zapewnienie, a ponadto przedłożyła na etapie postępowania odwoławczego umowę ramową zawartą z rolnikiem z tej samej miejscowości, w której położony jest planowany ośrodek, a z której wynika, iż będzie on sprzedawał spółce świnie i dostarczał je własnym transportem. Podkreślić należy, iż w takim przypadku zgodnie z art. 1 ust. 2 lit. b. rozporządzenia nr 1/2005, ma ono zastosowanie jedynie w zakresie art. 3 i art. 27. Takie działanie organów naruszyło nie tylko wspomniane przepisy k.p.a., ale również art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 162; dalej jako u.p.p.), zgodnie z którym organ kieruje się
w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy, zakładając, że działa on zgodnie z prawem, uczciwie oraz z poszanowaniem dobrych obyczajów.
Przeprowadzona powyżej ocena wskazuje również, iż organy w kontrolowanej sprawie, wbrew dyspozycji art. 11 ust. 1 u.p.p. i art. 7a § 1 k.p.a., nie tylko nie rozstrzygały wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony, lecz jak słusznie zauważyła skarżąca wręcz je sztucznie kreowały, naruszając jednocześnie zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji (art. 8 § 1 k.p.a. i art. 12 u.p.p.) oraz nie zachowując zasady proporcjonalności (art. 12 u.p.p.) przez wymaganie od skarżącej spełnienia wymagań nieadekwatnych do planowanej działalności oraz celów u.o.z i rozporządzenia.
Nie sposób natomiast stwierdzić, iż doszło do naruszenia zasady równego traktowania (art. 12 u.p.p.) oraz zasady, iż organy bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (art. 14 u.p.p.), wobec braku stanowczych ustaleń w tym zakresie
oraz braku orzecznictwa sądów administracyjnych na tle stosowania art. 27 ust. 2 u.o.z.
Jeśli natomiast chodzi o podniesione przez stronę naruszenie art. 79a k.p.a. to należy zauważyć, iż zostało ono zgłoszone jedynie na wypadek nieuwzględnienia zasadniczych zarzutów skargi skierowanych przeciwko treści samej decyzji. Stąd nie zachodzi potrzeba szczegółowego odnoszenia się do tego zarzutu, tym bardziej, że niepoinformowanie strony o przeszkodach uwzględnienia wniosku z powołaniem się na przepisy dotyczące zwalczania zagrożenia ASF nie miało wpływu na wynik postępowania, gdyż – jak już powyżej wskazano - nie mogły one stanowić podstawy odmowy wydania decyzji w niniejszej sprawie. Natomiast kwestię transportu świń strona wyjaśniła na etapie postępowania odwoławczego i z treści skargi nie wynika, aby zamierzała w tym zakresie podejmować dalszą inicjatywę dowodową, podobnie jak co do pozostałych kwestii spornych w sprawie, pozostając przy swoim stanowisku, podtrzymywanym konsekwentnie od początku postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż organy dopuściły się naruszenia powyżej wskazanych przepisów prawa materialnego i procesowego, które odpowiednio miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Sąd nie znalazł natomiast podstaw prawnych do "zobowiązania PLW do wydania decyzji stwierdzającej spełnienie przez skarżącą wymagań niezbędnych do prowadzenia działalności polegającej na wykonywaniu procedur". Co do samej zasady możliwość podjęcia przez sąd administracyjny tego rodzaju rozstrzygnięcia przewiduje art. 145a § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. W kontrolowanej sprawie nie można było zastosować tego przepisu w związku tym, iż podstawą uchylenia zaskarżonych decyzji był również art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Ponadto art. 145a § 1 p.p.s.a. ma zastosowanie jeśli jest to "uzasadnione okolicznościami sprawy". Ten warunek ustawowy obejmuje sytuacje, w których okoliczności sprawy z dużym prawdopodobieństwem będą wskazywać, że w postępowaniu administracyjnym toczącym się po uchyleniu zaskarżonej decyzji (postanowienia) oceny i zalecenia sformułowane w orzeczeniu sądu administracyjnego nie zostaną w należytym stopniu uwzględnione przez prowadzący to postępowanie organ administracji publicznej. Obejmuje on zatem "sytuacje patologiczne", gdy np. sprawa powtórnie, a niekiedy nawet wielokrotnie, wraca do sądu z powodu niezastosowania się przez organ do jego oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, niewykonywania wyroku sądu oraz innych naruszeń prawa przez organ w toku postępowania administracyjnego (por. A. Kabat, P.p.s.a. Komentarz, WK 2016, t. 5 do art. 145a i powołane tamże piśmiennictwo). Z takim przypadkiem nie mieliśmy do czynienia w kontrolowanej sprawie.
Ponownie rozpoznając sprawę organy zgodnie z art. 153 p.p.s.a. zastosują się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu.
Jako, że skarga została uwzględniona Sąd – na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz skarżącej spółki poniesione przez nią koszty postępowania, które sprowadzają się do:
- wpisu od skargi uiszczonego w wysokości 200 zł, wynikającej z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 535); - wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł, ustalonego zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 265), - opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło