II SA/Go 900/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w całości i jednocześnie orzekł, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.) w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, o nałożeniu na B.N. obowiązku wykonania w terminie 45 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji: 1. wyrównania w sposób trwały ( polewką betonową) korony łukowej ściany wspólnej częściowo rozebranego budynku gospodarczego na działce nr [...] i budynku mieszkalnego na działce nr [...], 2. osadzenia na koronie w/w ściany opierzenia z blachy. Powyższa decyzja, została wysłana B.N., na wskazany przez nią w toku postępowania administracyjnego adres: ul. [...] (list polecony nr [...]). Jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu doręczenia w/w przesyłki przesyłkę odebrał w dniu 9 listopada 2010 r. W.T.. B.N. wniosła skargę na decyzję z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej uchylenie. Skarga została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu 16 grudnia 2010 r. W wyniku zarządzenia z dnia 7 stycznia 2011 r. Sąd zwrócił się do organu –Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wyjaśnienie, kim dla strony – B.N. jest osoba, która odebrała w jej imieniu zaskarżoną decyzję organu. W odpowiedzi organ wyjaśnił, iż nie posiada wiedzy, kim jest ta osoba. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż w jego ocenie, z uwagi na treść adnotacji zawartej na pocztowym potwierdzeniu odbioru należy wnosić, iż osoba ta odbierając przesyłkę działała z upoważnienia skarżącej, co w świetle art. 43 kpa skutkuje doręczeniem zastępczym. Sąd zwrócił się również do skarżącej – B.N., o wskazanie w terminie 3 dni, czy osoba, która potwierdziła odbiór decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych (tj., jak odczytano z jej podpisu na zwrotnym dowodzie doręczenia "W.T.") jest dorosłym domownikiem zamieszkującym ze skarżącą, pod rygorem przyjęcia, że doręczenie nastąpiło w trybie art. 43 kpa. Wezwanie zostało przesłane listem poleconym ze zwrotnym potwierdzenie odbioru – nr nadania [...], na adres ul. [...] i skarżąca – B.N. odebrała je osobiście, w placówce pocztowej w dniu 7 lutego 2011r. Z odpowiedzi skarżącej, nadanej listem poleconym dnia 10 lutego 2011 r. wynika, że W.T. ( a nie jak błędnie odczytano W.T.) jest osobą dorosłą- jej ojcem Jednocześnie strona wyjaśniła, iż nie zamieszkuje razem z ojcem, bowiem od jesieni mieszka w [...]. Jednocześnie strona wskazała, jako adres do korespondencji (w lewym górnym rogu pisma) : ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Skargę wnosi się, zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W niniejszej sprawie, zaskarżona decyzja została doręczona w dniu 9 listopada 2010 r. Przesyłkę poleconą zawierającą zaskarżoną decyzję odebrał W.T.. Poczta adnotowała zwrotne potwierdzenie wskazanej przesyłki jako odebrane "z up. Z kolei skarga została nadana przez B.N. w dniu 16 grudnia 2010 r., a więc w 37 – dniu od dnia odebrania przesyłki przez W.T.. W zaistniałych okolicznościach sprawy wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) organ administracji publicznej doręcza pisma, w tym także decyzje administracyjne, za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby. Jednocześnie ustawa wskazuje, iż pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 kpa). Natomiast przepis art. 43 kpa stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż owym dorosłym domownikiem będzie pełnoletni krewny lub powinowaty strony. Podstawowym elementem definiującym pojęcie dorosłego domownika jest zamieszkiwanie, tj. traktowanie mieszkania jako własnego. Niekiedy w orzecznictwie pojawia się również pogląd, iż warunkiem uznania danej osoby za dorosłego domownika, obok w/w okoliczności, jest także prowadzenie wspólnie ze stroną gospodarstwa domowego – postanowienie SN z 13 listopada 1996 r., III RN 27/96, OSN 1997, nr 11, poz. 187 (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 362/05). Zdaniem Sądu, na uwzględnienie zasługuje jednakże ten pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym domownik to osoba, która nie musi pozostawać we wspólnym gospodarstwie domowym z adresatem pisma ( por. postanowienie NSA z dnia 28 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Ka 2074/95, a także analogicznie: postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2010 r. sygn. akt II FZ 144/06, wyrok NSA z dnia 12 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1529/08). Jak wynika z powołanych wyżej przepisów w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata. Jest to doręczenie zastępcze. A contrario z przepisu art. 43 kpa wynika, iż przesyłka nie może zostać doręczona za pośrednictwem dorosłego domownika, jeśli nie zobowiąże się on do jej przekazania adresatowi. W takiej sytuacji zgodnie z § 37 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. z 2004 r. nr 5 poz. 34 ze zm.) nie traktuje się jako odmowy przyjęcia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego odmowy pokwitowania odbioru przez osobę pełnoletnią zamieszkałą wraz z adresatem, a nie będącą jego pełnomocnikiem lub przedstawicielem ustawowym. Przepis § 14 ust. 1 rozporządzenia stosuje się wówczas odpowiednio, a więc operator pozostawia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienie o próbie doręczenia wraz z informacją o terminie ich odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka lub przekaz pocztowy są przechowywane. W rozpatrywanej sprawie, w toku postępowania skarżąca B.N. wskazywała w swoich pismach jako adres do korespondencji: ul. [...] (np. pismo z dnia [...] listopada 2009 r. k-23 akt adm., z dnia [...] stycznia 2010 r. k-28 akt adm. Z dnia 20 maja 2010 r. k- 33 akt adm.). Podobnie w toku postępowania sądowoadministracyjnego, w tym również w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. w którym oświadczyła, iż nie zamieszkuje pod wskazanym adresem wraz z W.T., bowiem od jesieni mieszka w [...], skarżąca wskazuje w/w adres do korespondencji. Pierwotnie wskazany adres był adresem zamieszkania skarżącej, a obecnie ma charakter adresu do korespondencji. Podkreślić w pierwszej kolejności należy, iż oczywistym jest zdaniem Sądu, że dopiero po uzyskanej przez organ administracji publicznej informacji o zmianie adresu do korespondencji ma on obowiązek kierować korespondencję na nowy adres. W rozpatrywanej sprawie, co zostało już podkreślone, strona wprawdzie zmieniła miejsce zamieszkania, lecz konsekwentnie wskazuje jako adres do korespondencji "stary" adres zamieszkania w [...]. Tymczasem ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje kwestii dotyczących sposobu doręczenia pism na adres wskazany do korespondencji, tj. adres inny niż adres zamieszkania. Żaden przepis k.p.a. nie wskazuje wprost możliwości wyznaczenia przez stronę adresu "do korespondencji". Podzielić, zdaniem tut. Sądu, należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 911/10, iż adresatem, o którym stanowi, wskazany wyżej art. 42 k.p.a., jest nie tylko osoba faktycznie zamieszkująca pod adresem doręczenia, ale również osoba, która taki adres wskazała, jako adres dla doręczeń. W takiej sytuacji domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a. jest faktycznie zamieszkująca pod tym adresem pełnoletnia osoba. Naczelny Sąd Administracyjnym w tym zakresie zauważył, iż inne rozumienie tego przepisu praktycznie wykluczałoby możliwość doręczenia pism pod adresem wskazanym jako adres dla doręczeń. Taki sposób doręczenia przesyłek przez wskazanie adresu dla doręczeń wybiera strona w sytuacji, gdy z uwagi na sposób prowadzenia działalności, tryb życia lub inne okoliczności, adres dla doręczeń umożliwia jej odbiór korespondencji przy pomocy osób trzecich. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że poza sporem jest, iż w trakcie trwania postępowania administracyjnego do daty wydania zaskarżonej decyzji, jedynym adresem dla doręczeń, który wskazała skarżąca był adres - ul. [...]. Na ten adres została doręczona przesyłka, którą odebrał i podpisał przebywający w lokalu mieszkalnym W.T. – ojciec skarżącej. Sam fakt odrębnego zamieszkiwania strony skarżącej z ojcem, nie narusza dyspozycji art. 43 kpa, bowiem ona sama wskazuje konsekwentnie, że adresem do korespondencji jest miejsce zamieszkania ojca. Jak bowiem wyżej wyjaśniono, w takiej sytuacji, za dorosłego domownika uznać należy, pełnoletniego zamieszkałego pod tym adresem, a więc w rozpatrywanej sprawie – W.T.. W takiej sytuacji strona postępowania administracyjnego (a także sądowoadministracyjnego) bierze na siebie pełną odpowiedzialność za fakt, iż często nie przebywa w miejscu, które podaje jako adres do korespondencji. Bierze także na siebie odpowiedzialność za działania osób, które tam przebywają (analogicznie: postanowienie NSA z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 227/10). Tym samym doręczenie decyzji z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokonane w dniu 9 listopada 2010 r. do rąk W.T. – co poświadczył on własnoręcznym podpisem - w kontekście art. 43 kpa, uznać należy za prawnie skuteczne i rozpoczynające bieg terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ppsa, do wniesienia skargi na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Odręczne adnotacje pracownika urzędu pocztowego, który na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisał "z up.", w tym zakresie, jako nie znajdujące potwierdzenia w oświadczeniu stron postępowania oraz aktach sprawy, nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości doręczenia zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż termin wniesienia skargi upłynął dla skarżącej – B.N. z dniem [...] grudnia 2010 r. Termin ten upłynął bezskutecznie, bowiem skarżąca nadała skargę w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 16 grudnia 2010 r., a więc z uchybieniem terminu do jej wniesienia, określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skargę jako wniesioną po terminie odrzucił.