II SA/Go 900/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.N. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę B.N. na decyzję z dnia [...] października 2010 r. ([...]) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przyczyną odrzucenia skargi było wniesienie jej po upływie 30 - dniowego terminu, wynikającego z art. 53 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. Z akt administracyjnych sprawy wynikało bowiem, że zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 9 listopada 2010 r, zatem termin do złożenia skargi upływał z dniem 9 grudnia 2010 r. Skarga została natomiast nadana w placówce pocztowej w dniu 16 grudnia 2010 r, a więc po terminie. Postanowienie Sądu zostało doręczone B.N. osobiście w dniu 11 marca 2011 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 61 akt sprawy). Pismem z dnia [...] marca 2011 r. (nadanym w dniu 14 marca 2011 r.) B.N. zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Do pisma tego skarżąca załączyła odpis skargi. W uzasadnieniu wniosku B.N. podała, iż z postanowienia o odrzuceniu jej skargi dowiedziała się, że decyzję WINB odebrał w dniu 9 listopada 201 Or. ojciec –W.T.. Strona podkreśliła, że z wiedzy jaką posiadała do tej chwili wynikało, że ojciec odebrał przesyłkę w dniu 17 listopada 2010 r. W.T. jako emerytowany pracownik urzędów państwowych i placówek dyplomatycznych na kopercie zawierającej decyzję WINB zapisał jako datę odbioru 17 listopada 2010 r. Pismem z dnia [...] marca .2011 r. skarżąca uzupełniła złożony wniosek wskazując, iż na kopercie, w której przesłana została decyzja wbita została pieczątka "awizowano powtórnie 2010-11-10". Zdaniem B.N. data na tej pieczątce oraz data odbioru przesyłki zapisana przez W.T. korelują ze sobą i w związku z tym przyjęła za datę doręczenia datę wskazaną przez ojca. Sygn. akt II SA/Go 900/10 Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. B.N., na wezwanie Sądu wyjaśniła, że postanowienie o odrzuceniu skargi odebrała w dniu 11 marca 2011 r. Wskazała jednocześnie, iż w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu służącego stronie do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z k.p.a. i do tego dnia jest liczony 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r, Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej powoływanej jako: p.p.s.a. ), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 cyt. ustawy), za pośrednictwem .organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.), i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Odnosząc się do przedmiotu żądania strony wyjaśnić należy, iż jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Zasada ta realizowana jest m. in. poprzez ustawowe określenie terminu, w którym decyzja taka może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. Wobec tego instytucja przywrócenia terminu do wniesienia skargi daje stronie możliwość obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Należy jednakże podkreślić, iż instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności ma charakter szczególny (wyjątkowy) i może być wykorzystana jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący Sygn. akt II SA/Go 900/10 zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu tj. że wynikło ono z przyczyn od niej niezależnych, którym nie mogła przeciwdziałać, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu - 11 marca 2011 r. Skarżąca bowiem z postanowienia o odrzuceniu skargi dowiedziała się o uchybieniu terminu, a w dniu 14 marca 2011 r. nadała wniosek w urzędzie pocztowym, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin. Co prawda w świetle powołanego wyżej przepisu art. 87 § 3 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie do terminu do wniesienia skargi powinien być złożony za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, jednak , w ocenie Sądu, wymóg ten nie odnosi się do sytuacji, w której skarga wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy została już przekazana do sądu w trybie art. 54 § 2 p.p.s.a. ( vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 3288/05, opubl.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzecznictwo, pod red. B. Dautera, Wyd. II, Warszawa 2009). Mając na uwadze powyższe, konieczne było rozważenie, czy strona skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. W orzecznictwie sądowo administracyjnym i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zaś wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, str. 226; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. z 2002 r., nr 23, str. 1059). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, uznać należy, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżąca wskazała bowiem, że nastąpiło ono ze Sygn. akt II SA/Go 900/10 względu na to, iż jej ojciec – W.T. zbyt późno oddał jej odebraną przez siebie przesyłkę, zawierającą decyzję organu II instancji. Podkreślić należy, iż okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała pisma adresatowi we właściwym terminie, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia i bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Określony w art. 72 p.p.s.a. sposób doręczenia zastępczego pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi, oraz że pismo to zostało mu doręczone ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 315/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009, sygn. akt II OZ 955/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto Sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek podziela pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2009 r. sygn. akt l OSK 480/08 ( vide: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym Sąd ten orzekł, iż niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania pisma jej adresatowi przez osobę, której doręczono decyzję w trybie zastępczym nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. Analizując ten pogląd należy per analogiam uznać, że również oddanie korespondencji adresatowi w późniejszym terminie winno być tak samo traktowane, bowiem niedbalstwo osoby, do rąk której dokonano doręczenia zastępczego jest traktowane tak samo jak niedbalstwo adresata decyzji. Jednocześnie skarżąca zdawała sobie sprawę z tego, że jej ojciec może odebrać adresowaną do niej korespondencję (bo wcześniej już tak się zdarzało), w związku z tym winna wcześniej podjąć działania zmierzające do zabezpieczenia swoich interesów, na przykład poprzez podanie innego adresu do korespondencji niż wskazany w niniejszej sprawie. Sąd nie dał wiary również wyjaśnieniom, że skarżąca działała w uzasadnionym przeświadczeniu, jakoby przesyłka polecona nr [...] odebrana została w dniu 17 listopada 2010 r. , co potwierdzać miała korelująca z tą datą - data wskazana na pieczęci na kopercie przesyłki: "awizowano powtórnie 2010-11-10". Zgodnie z przepisem art. 46 § 1 k.p.a. odbierający pismo, potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Stosownie do przepisu § 35 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. z 2004r. Sygn. akt II SA/Go 900/10 nr 5 poz. 34 ze zm.) przesyłki rejestrowane i przekazy pocztowe doręcza się zgodnie z art. 26 ustawy Prawo pocztowe za pokwitowaniem odbioru, po stwierdzeniu tożsamości osoby uprawnionej do odbioru. Z kolei stosownie do treści ust. 3 w/w paragrafu rozporządzenia pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki odbierający przesyłkę –W.T. wpisał datę 9 listopada 2010 r. Fakt odebrania przesyłki w dniu 9 listopada 2010 r. potwierdza także data zwrotnego nadania zwrotnego potwierdzenia odbioru do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zgodnie z pieczęcią urzędu pocztowego, zostało ono przesłane w dniu 9 listopada 2010 r. Tym samym, podtrzymując wskazane już stanowisko, wyjaśnić należy, iż nieprawidłowości związane z przekazaniem przesyłki przez osobę, która ją odebrała za pokwitowaniem za adresata, co do zasady obciążają właśnie adresata. Błędy postępowania w tym zakresie nie mogą natomiast stanowić uzasadnienia dla uznania, iż strona uchybiła terminowi bez swojej winy. Nie uzasadniają bowiem przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw ( vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000r, SA/Sz 1117/99, niepubl.), bądź nieznajomość prawa ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998 r. l SA/Łd 153/97, LEX nr 37127). W rozpatrywanej sprawie nie można zatem uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej, wobec czego na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.