II SA/Go 912/21

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-11-18

Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Jarosław Piątek, Kamila Karwatowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. z powodu niezłożenia deklaracji rozliczeniowej w terminie do 30 czerwca 2020 r., pomimo zgłaszanych przez płatnika problemów z systemem informatycznym i braku indywidualnego pouczenia o konsekwencjach niedopełnienia terminu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) i obowiązek informowania strony o przesłankach mogących skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem (art. 79a § 1 k.p.a.). Organ nie wykazał, że poinformował stronę o braku złożenia deklaracji przed upływem terminu ani o konsekwencjach uchybienia terminowi, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał również na potrzebę rozważenia zastosowania przepisów dotyczących przywrócenia terminu w związku z okresem pandemii.
Stan faktyczny
Skarżący P.T. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. ZUS odmówił, wskazując na niezłożenie deklaracji rozliczeniowej za ten okres do 30 czerwca 2020 r. Po odmowie ponownego rozpatrzenia sprawy, ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz Konstytucji RP, wskazując na problemy z systemem informatycznym ZUS i brak indywidualnego pouczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P.T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] – działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.; dalej jako ustawa o COVID-19) w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.; dalej jako u.s.u.s.) – odmówił P.T. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za maj 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności powołał treść art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19, zgodnie z którym warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. W związku z tym, że na koncie płatnika brak jest dokumentów rozliczeniowych za okres maj 2020 r. na dzień 30 czerwca 2020 r., nie przysługuje mu prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek. Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. P.T. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując że ustawa ma chronić interesy przedsiębiorcy i wspierać w czasie pandemii, a nie karać za to, że do dnia 30 czerwca 2020 r. nie została przesłana deklaracja za miesiąc maj. Deklaracja nie została przesłana w związku z pandemią i problemami informatycznymi m.in. "zapchany" system przesyłowy. Ponadto wyjaśnił, że oprócz decyzji nie miał z ZUS żadnej informacji o braku deklaracji rozliczeniowej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...] – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej jako k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19 – utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19 nakłada na płatnika składek obowiązek złożenia deklaracji rozliczeniowej w odpowiednim terminie, chyba że płatnik jest z tego obowiązku zwolniony. Następnie organ przytoczył treść art. 47 ust. 2a u.s.u.s., określającego warunki zwolnienia z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc i wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalono, że płatnik składek powinien był złożyć deklarację oraz raporty imienne za dany miesiąc nie później niż do 15 dnia następnego miesiąca, czyli do 15 czerwca 2020 r. Nie podlega on katalogowi osób wyłączonych z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych lub innych raportów miesięcznych. Terminem ustawowym do złożenia dokumentów był 30 czerwiec 2020 r. w ramach tzw. ustawy o "tarczy antykryzysowej". Deklaracja za maj 2020 r. została złożona 9 lipca 2020 r., czyli po ustawowym terminie. Ponadto organ podkreślił, że z dniem 4 maja 2020 r. została przywrócona standardowa obsługa klientów w placówkach ZUS. Istniała więc możliwość złożenia w terminie dokumentów u pracowników w salach obsługi klientów. Pismem z dnia [...] października 2020 r. P.T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w postaci kierowanej do organu korespondencji w formie elektronicznej oraz braku reakcji na złożone dokumenty w zewnętrznej skrzynce odbiorczej w formie papierowej - nierozpatrzenie wniosków; - art. 46 § 1 i § 3 k.p.a. przez brak możliwości potwierdzenia pism organowi w formie papierowej; - art. 57 k.p.a., nie przewiduje on bowiem sytuacji zachowania terminu po złożeniu pisma w skrzynce wystawionej przez organ poza miejscem jego urzędowania bez możliwości monitorowania doręczeń. Ponadto zarzucił organowi niezastosowanie się do zasady prawidłowej (poprawnej) legislacji, zdekodowanej przez Trybunał Konstytucyjny z zasady demokratycznego państwa prawnego, to jest naruszenie art. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie 1 Konstytucji RP. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że jedyną przesłanką do odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek było niezachowanie terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych do dnia 30 czerwca 2020 r. Organ powołał się przy tym na przepisy art. 31zq i art. 31zo ustawy o COVID-19. Skarżący podkreślił, że mimo wystąpienia sytuacji nadzwyczajnej w kraju, organ powinien działać na zasadach i w granicach prawa (w art. 7 i 8 k.p.a., art. 2 Konstytucji RP). Tymczasem ZUS nie zadał sobie najmniejszego trudu by wyjaśnić sprawę, a ponowne rozpatrzenie wniosku skarżącego stało się fikcją wielokrotnie powielaną do wszystkich interesantów, którzy znaleźli się w teleinformatycznej pułapce. Skarżący wyjaśnił, iż nie miał i nie mógł mieć wiedzy, że stworzony przez ZUS program jest niedoskonały i budzi wiele zastrzeżeń wśród użytkowników. O tym, że ZUS został niejako "przeładowany" natłokiem wniosków świadczy raport RPO, wg którego nastąpił ich wzrost aż o 163% w stosunku do roku 2019, a system informatyczny stał się niewydolny. Skarżący powołał się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 2000 r., P11/98 oraz z dnia 26 maja 2008 r., SK 25/07 i wskazał, że przepisy art. 31zq i 31zo ustawy o COVID-19 nie spełniają wymogów wyrażonych w Konstytucji RP w związku z art. 31 ust. 3 zdanie 1 Konstytucji i rozdziałem 10 k.p.a. Ustawodawca, a za nim organ, nie doprecyzował skutków prawnych niedopełnienia określonej czynności. Zmieniane brzmienie artykułów ustawy o COVID-19 spowodowały jedynie zamęt. Z zapisów ustawy nie wynika, że jest to definitywnie termin graniczny, charakteryzujący się dużym rygorem prawnym, przejawiającym się tym, że niepodjęcie określonej czynności przez uprawniony podmiot w okresie zakreślonym tym terminem, powoduje definitywne wygaśnięcie przysługującego podmiotowi prawa do tej czynności. O przysługującym w tej materii pouczeniu nie wspominając. Tarcza 2.0 nie zmienia krytykowanego ogólnie przepisu dot. zawieszenia (bądź braku rozpoczęcia) wszystkich terminów na dokonanie praktycznie wszystkich czynności. Przepis ten został tak zredagowany, że uniemożliwia jego porządną wykładnię. Wyeksponowana przez organ data stanowi środek represyjny wobec nawet rzetelnych przedsiębiorców. Łatwo jest organowi zasłonić się informatyczną "tarczą" i stwierdzić, że ktoś nie dochował terminu. ZUS nie przyjmuje do wiadomości, że w dobie cyfryzacji system przeciążony staje się niewydolnym a przez to błędny. Za błędy te nie powinien ponosić ciężaru skarżący. ZUS jako podmiot odpowiedzialny za terminowe rozpatrywanie wniosków, powinien dołożyć należytych starań, aby do podobnych sytuacji nie dochodziło, zaś wnioski rozpatrywane były w oparciu o konstytucyjne przepisy i zasadę doświadczenia życiowego. Pandemia spowodowała dodatkowe obciążenia i narzuciła szereg dodatkowych obowiązków nie tylko dla pracowników ZUS, ale także dla przedsiębiorców. Skarżący zauważył przy tym, że zgodnie z informacją ZUS z dnia [...] maja 2020 r. Tarcza Antykryzysowa stanowi - wsparcie ZUS, którego podstawą jest ochrona zatrudnienia oraz zmniejszenie obciążeń i zachowanie płynności finansowej w firmach. Według ZUS są to główne cele pakietu regulacji, które składają się na tarczę. Skarżący wskazał też, że "poza udowodnieniem" jest czynność dostarczenia dokumentów wrzuconych do skrzynki zewnętrznej ZUS, bowiem ustawa covidowa nie przewidziała poświadczenia ich odbioru. W związku z czym został nieznacznie przekroczony termin złożenia deklaracji za miesiąc maj 2020 r. Również i w tej materii specustawa nie przewidziała czynności przywrócenia terminu do ich złożenia. Z tej możliwości nie skorzystał organ utrzymujący decyzję w mocy. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymująca w mocy własną decyzję odmawiającą skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za maj 2020 r. Z treści wniosku inicjującego kontrolowane postępowanie administracyjne - nadesłanego na żądanie Sądu - wynika, iż został on złożony na podstawie art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19. Podstawę natomiast odmowy przyznania prawa do zwolnienia przewidzianego w tym przepisie stanowił art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID, zgodnie z którym warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Wbrew zarzutom skargi przepis ten jest jasno sformułowany i nie nasuwa on wątpliwości interpretacyjnych również w sferze skutków jakie wywołuje złożenie wniosku o zwolnienie z obowiązki opłacenie składek po terminie w nim wskazanym, Do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s., mają zastosowanie przepisy k.p.a. Zakład Ubezpieczeń Społecznych powinien zatem prowadzić postępowanie z zachowaniem wszystkich zasad i wymogów przewidzianych w przywołanej ustawie proceduralnej. Okolicznością bezsporną pozostaje, iż deklaracja za maj 2020 r. nie została przez skarżącego złożona w terminie do 30 czerwca 2020 r. Podkreślić bowiem należy, iż dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący zaczął formułować zarzuty wskazujące na złożenie deklaracji w zewnętrznej skrzynce, bliżej jednak nie precyzując kiedy i gdzie ją złożył. Tego rodzaju twierdzenia pozostają w sprzeczności z treścią jego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym wprost wskazał, działając przez swego pełnomocnika, że deklaracja za maj 2020 nie została złożona. Stąd zarzuty podniesione w tym zakresie nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Zaznaczyć jednak należy, iż we wspomnianym wniosku skarżący podniósł, iż nie doszło do złożenia tej deklaracji w związku z przeciążonym system informatycznym. W takiej sytuacji rolą organu było też wyjaśnienie w decyzji przyczyn braku złożenia w terminie dokumentów rozliczeniowych. Każdy przypadek wadliwego działania systemu informatycznego zgłaszany przez płatnika powinien być wszechstronnie wyjaśniony przez Zakład jako administratora tego systemu, ewentualne bowiem nieprawidłowości w tym zakresie nie mogą obciążać strony (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 28 września 2021 r., I SA/Bd 494/21). W zaskarżonej decyzji brak jest w odniesieniu do tych okoliczności jakichkolwiek wywodów, wbrew obowiązkom wynikającym z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Bezsporne również było, iż skarżący nie był zwolniony z obowiązku złożenia deklaracji w świetle poczynionych przez organ ustaleń oraz treści art. 47 ust. 2a u.s.u.s. Zdaniem Sądu organ przed wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2020 r. nie zastosował się również do zasady wynikającej z art. 10 k.p.a., w myśl której organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 k.p.a.). Z kolei w myśl art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., zaś jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów, nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (por. wyrok WSA w Szczecinie z 23 maja 2019 r., II SA/Sz 239/19). Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący przed wydaniem decyzji z dnia 13 sierpnia 2020 r. rozstrzygającej jego wniosek nie otrzymał od organu informacji o braku przesłania wypełnionych w terminie dokumentów rozliczeniowych za maj 2020 r. Termin do złożenia dokumentów upływał 30 czerwca 2020 r. Z akt sprawy nie wynika również, aby Zakład Ubezpieczeń Społecznych po złożeniu wniosku, co miało miejsce w dniu 20 kwietnia 2020 r. (data wpływu do organu), a przed 30 czerwca 2020 r. zakomunikował płatnikowi, że wniosek rodzi obowiązek złożenia dokumentów w terminie do 30 czerwca 2020 r. i od tego zależne jest przedmiotowe zwolnienie. Takiego pisma skierowanego do skarżącego organ nie przedłożył również na wezwanie Sądu z dnia 15 listopada 2021 r. W konsekwencji należało uznać, że organ przed wydaniem decyzji odmownej nie wyjaśnił stronie przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (art. 79a § 1 k.p.a.). W ocenie Sądu, ewentualne trudności w realizacji obowiązków zarówno przez obywateli jak i organ w okresie epidemii nie mogą obciążać jedynie strony postępowania, jednocześnie usprawiedliwiając zaniechania organu. Również przepis art. 77 § 4 k.p.a. zobowiązywał Zakład Ubezpieczeń Społecznych do zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu, a które nie wymagają dowodu. Przepis ten stanowi, że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Jeżeli więc Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie posiadanych dokumentów ubezpieczeniowych posiadał wiedzę, że strona nie złożyła wymaganej deklaracji rozliczeniowej, a nie jest zwolniona z obowiązku ich składania, powinien był zakomunikować to stronie przed upływem ustawowego terminu określonego przepisem art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19, tj. przed do 30 czerwca 2020 r. Wykonanie przez organ powyższych obowiązków było o tyle istotne, że gdyby nastąpiło jeszcze przed 30 czerwca 2020 r., skarżący miałby szansę przed upływem ustawowego terminu przedstawić wymaganą dokumentację rozliczeniową. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle stosowania art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID (por. wyrok NSA z 7 października 2021 r., I GSK 498/21, wyrok WSA w Łodzi z 14 października 2021 r., III SA/Łd 661/21, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 21 października 2021 r., II SA/Go 786/21, wyrok WSA w Szczecinie z 21 października 2021 r., I SA/Sz 692/21, wyrok WSA w Kielcach z 21 października 2021 r., I SA/Ke 399/21). W orzecznictwie tym wskazuje się również, iż zamieszczenie na stronie internetowej ZUS komunikatu, iż jednym z warunków zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania, nie wyczerpuje ciążącego na organie obowiązku indywidualnego, w konkretnej sprawie, poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (por. wyrok WSA w Poznaniu z 25 sierpnia 2021 r., III SA/Po 306/21, wyrok WSA w Gdańsku z 21 października 2021 r., I SA/Gd 744/21). Dodać należy, że jeżeli organ odstępuje od zasad określonych w art. 10 § 1 k.p.a. i wytycznych płynących z art. 79a § 1 k.p.a. (co może nastąpić w sytuacji przewidzianej w art. 10 § 2 k.p.a.), to w myśl art. 10 § 3 k.p.a. zobowiązany jest utrwalić w aktach sprawy w drodze adnotacji przyczyny takiego odstąpienia. Takiej adnotacji w aktach brak. Zatem naruszenie przez organ przepisów art. 10 § 1, art. 79a § 1 i art. 77 § 4 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższych okoliczności, z uwagi na stwierdzone naruszenie wskazanych powyżej przepisów k.p.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. W toku ponownego rozpoznania sprawy, kierując się normą określoną w art. 153 p.p.s.a., organ uwzględni powyższą ocenę prawną, a ponadto rozważy zastosowanie instytucji przewidzianej w obowiązujących od 16 grudnia 2020 r. przepisach art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o COVID (zmiana: Dz. U. z 2020 r., poz. 2255). Nakazują one, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadomił stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Z treści tego przepisu wynika, że dotyczy on sytuacji, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki, a zatem dotyczy także terminów materialnoprawnych, jak termin określony w art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19. Powołane przepisy weszły w życie po wydaniu zaskarżonej decyzji (od 16 grudnia 2020 r.), lecz obejmują zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. poz. 491). Omawiana regulacja niejako koryguje nowelizację ustawy o COVID-19 dokonaną ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875), w wyniku której m.in. uchylono przepis art. 15zzr ustawy o COVID-19 obowiązujący od 31 marca 2020 r. i przewidujący w ust. 1 pkt 2, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki – nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jak słusznie wskazano w wyroku NSA z 7 października 2021 r., I GSK 498/21, nowa regulacja wymaga zatem od organu szczególnej rozwagi we wszelkich sprawach, które w normalnych okolicznościach byłyby rozpatrywane negatywnie dla strony z uwagi na przekroczenie przez nią terminu. ----------------------- # 2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło