II SA/Go 926/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2013 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.W. o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 21 marca 2013 r. oddalił skargę B.W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. 29 marca 2013 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku B.W. wskazał, że z tytułu umowy zlecenia osiąga miesięcznie dochód w wysokości 1.200 zł (brutto). Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 11 kwietnia 2013 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwane dochody przez jego rodziców (zaświadczenie pracodawcy, decyzja ZUS), 2. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych przez rodziców skarżącego i przez skarżącego rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, 3. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone przez rodziców skarżącego koszty związane z utrzymaniem mieszkania (domu), 4. przedłożenie rachunków dotyczących ewentualnych kosztów zakupu leków (leczenia). Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 16 kwietnia 2013 r. B.W. nie odpowiedział na wezwanie. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że referendarz sądowy postanowieniem z dnia 24 stycznia 2013 r. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie B.W. nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy podnieść, że skarżący w uprzednio rozpoznawanym wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że jest studentem i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Dlatego też dla wszechstronnego wyjaśnienia sytuacji materialnej skarżącego, został on ponownie wezwany do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację finansową rodziców. W orzecznictwie wyjaśniono bowiem "Okoliczność, że pełnoletnie dziecko, które nie posiada własnego majątku, uczy się i pozostaje na utrzymaniu rodziców, nie uzasadnia jeszcze zwolnienia od kosztów sądowych. Z istoty obowiązku alimentacyjnego wynika bowiem, że w wypadkach uzasadnionych prowadzenia procesu w interesie dziecka, które nie osiągnęło możliwości samodzielnego utrzymania, rodzice winni wyłożyć potrzebne na ten cel środki, jeżeli mogą to uczynić bez uszczerbku utrzymania, koniecznego dla siebie i rodziny. W takim wypadku o zwolnieniu od kosztów sądowych decydują możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1989 r., II CZ 80/89, LEX nr 8963, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2012 r., II FZ 975/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się czy on czy jego rodzina – w tym przypadku rodzice w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Sam fakt, że skarżący z tytułu umowy zlecenia osiąga miesięcznie dochód w wysokości 1.200 zł (brutto), nie może być uznany za wystarczający do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z uwagi na powyższe uznano, że B.W. nie wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.