II SA/Go 941/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi W.Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego M.T. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją nr [...] z [...] lipca 2011 r. umorzył postępowanie w sprawie choroby zawodowej polineuropatii, wszczęte na wniosek W.Z. z [...] października 2010 r. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji powołał się na pismo z Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z [...] lipca 2011 r. znak: [...] z którego wynika, że brak jest podstaw prawnych do wdrożenia po raz kolejny nowego postępowania, skoro miałoby ono dotyczyć tej samej sprawy związanej z rozpoznaniem choroby zawodowej wskazanej w skierowaniu. Ponadto dokumenty załączone do skierowania nie wnoszą żadnych nowych okoliczności faktycznych do sprawy. W szczególności opinie konsultacji neurologicznych prof. M.W. z [...] marca 2010 r. i [...] lutego 2011 r. są w istocie powieleniem treści wydanych wcześniej przez tego lekarza opinii z [...] października 2003 r. i [...] lutego 2006 r. Ponadto cała procedura diagnostyczno-orzecznicza u W.Z. w kierunku rozpoznania choroby zawodowej polineuropatii została zakończona ostateczną decyzją administracyjną. Nadmieniono, że postępowanie w sprawie schorzeń neurologicznych (polineuropatii i myopatii) jako schorzeń zawodowych było już przedmiotem sprawy zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 9 grudnia 2009 r. II SA/Go 839/09, oddalającego skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nr [...] z [...] sierpnia 2009r. utrzymującą w mocy negatywną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z [...] maja 2009 r. Wobec powyższego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uznał, iż brak orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy czyni wszczęte postępowanie bezprzedmiotowym. Od powyższej decyzji w piśmie z [...] sierpnia 2011 r. W.Z. odwołała się, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do nadania sprawie dalszego biegu i merytoryczne jej rozpoznanie. W uzasadnieniu odwołująca wniosła o cofnięcie decyzji jako przedwczesnej, gdyż wniosła przysługujące jej odwołanie od decyzji WOMP znak: [...] z [...] lipca 2011 r. Wskazała ponadto, że nie otrzymała do wiadomości pisma z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...] tj. skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, do którego wniosłaby uwagi. W piśmie tym Sanepid nie wymienił opinii profesora M.W. z [...] lutego 2011 r. Opinia ta nie jest powieleniem wcześniejszego stanowiska profesora M.W., ale dotyczy obecnego stanu zdrowia tj. polineuropatii aksonalnej, co jest nowym stanem faktycznym. W ocenie W.Z. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i wcześniejszych decyzjach nie odnoszono się do polineuropatii aksonalnej. Ponadto W.Z. wskazała, że choroba ta wymieniona jest jako następstwa zatrucia przewlekłego substancjami chemicznymi zgodnie z obowiązującym wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Dodatkowo odwołująca zauważyła, że objawy choroby powstały w wyniku zatrucia rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym w czasie narażenia zawodowego, ale nie miała możliwości wcześniejszego zdiagnozowania, o co usilnie się starała. Obecne dolegliwości zostały przedstawione dokładnie w zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej z [...] czerwca 2011 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z [...] października 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji stanowił art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej w skrócie: K.p.a). Zgodnie z jego treścią gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Organ zaznaczył, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialno-prawnego skutkujące tym, że nie można załatwić sprawy poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Orzeczenie o bezprzedmiotowości jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania nie jest tożsama z bezzasadnością żądania, które należy rozpatrzyć merytorycznie i co, do którego należy orzec, co do istoty. Jedną z przyczyn bezprzedmiotowości postępowania skutkującej umorzeniem postępowania będzie prowadzenie go w sprawie tożsamej, zakończonej decyzją ostateczną. O tożsamości sprawy mówić można wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu, w rozumieniu takich samych interesów prawnych lub obowiązków, które po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (lub jego brakiem w przypadku decyzji odmownej) i stanu prawnego, przy niezmienionym stanie faktycznym, co do faktów prawotwórczych (wyrok WSA w Rzeszowie z 25.02.2004r., SA/Rz 1984/01, wyrok NSA W-wa z 16.12.2009r., II OSA 1613/09). Wydanie decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy w sytuacji, gdy sprawa została uprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną stanowi kwalifikowaną wadę prawną, będącą podstawą do stwierdzenia nieważności takiej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a Organ podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi przypadek, gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] sierpnia 2009 r. Nr [...], znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z [...] maja 2009r. o braku postaw do stwierdzenia u W.Z. choroby zawodowej: następstwa zatrucia wywołanego przez substancje chemiczne. W wyniku skargi W.Z. na powyższą decyzję zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 9 grudnia 2009r., II SA/Go 839/09 oddalający skargę. Badając zatem prawidłowość decyzji organu pierwszej instancji umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u W.Z. należy odpowiedzieć na pytanie, czy w sprawie występują te same podmioty, czy sprawa dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy, co w sprawie zakończonej w/w decyzjami i wyrokiem WSA. W ocenie organu odwoławczego bezspornie należy uznać, że postępowanie w obu sprawach dotyczy tych samych podmiotów, w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją z żądaniem uznania choroby polineuropatii wystąpiła W.Z., która jest stroną w obecnym postępowaniu. Nie zmienił się również pracodawca, u którego wystąpiło narażenie na chorobę zawodową. Na dzień wydania niniejszej decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej obowiązuje to samo rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), które stanowiło podstawę prawną decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] sierpnia 2009 r. Nr [...]. Przedmiotem postępowania w obu decyzjach - tej ostatecznej i tej będącej obecnie przedmiotem odwołania jest choroba polineuropatia jako następstwo zatrucia wywołanego przez substancje chemiczne. Bez wątpienia można zatem uznać, że zachodzi tożsamość podmiotowa, przedmiotowa i prawna. Ponadto jak zaznaczył organ odwoławczy w przedłożonym wniosku o uznanie choroby polineuropatii za chorobę zawodową W.Z. nie wskazała żadnych faktów, które mogłyby stanowić podstawę do rozpoznania sprawy w innym stanie faktycznym. Nadto we wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej W.Z. wskazuje tę samą jednostkę chorobową jako chorobę zawodową i ten sam zakres narażenia zawodowego. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, iż W.Z. została poinformowana o skierowaniu na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej (zwrotne potwierdzenie odbioru pisma 11 lipca 2011 r.). Załącznikami do wyżej wymienionego skierowania były m. in. opinie profesora W. z [...] marca 2010 r. i [...] lutego 2011 r., które zostały uwzględnione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - pismo z [...] lipca 2011r. znak: [...]. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W.Z. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżąca zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 105 § 1 K.p.a poprzez bezzasadne przyjęcie, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej polineuropatii aksonalnej, było bezprzedmiotowe, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z [...] lipca 2011 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uzasadniając skargę skarżąca podniosła, że nigdy nie została wszczęta wcześniej procedura dotycząca choroby na którą cierpi, tj. polineuropatii aksonalnej. W szczególności tej choroby nie rozpoznano w sprawie [...]. Wskazała także, że w toku postępowania przedstawiła nowy dowód w postaci pisma prof. M.W. z [...] lutego 2011 r., który również dodatkowo podtrzymuje swoje stanowisko zawarte we wcześniejszych opiniach ale nie jest to jedynie powielenie dotychczasowych opinii profesora ale różni się w istotny sposób od dotychczasowych i należało chociażby na tej podstawie wdrożyć procedurę diagnostyczno-orzeczniczą w sprawie ustalenia choroby zawodowej polineuropatii aksonalnej będącej następstwem zatrucia w pracy. Zaznaczyła także, że organy obu instancji nie uwzględniły w ogóle obecnych jej dolegliwości, które szczegółowo opisała w zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej z [...] czerwca 2011 r. W ocenie skarżącej organ pierwszej instancji przejawił wyjątkową niekonsekwencję, bo z jednej strony mówi, że nie wdrożył postępowania w sprawie choroby zawodowej, ponieważ zostało to prawomocnie rozstrzygnięte decyzjami organów i wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp, a z drugiej strony po dostarczeniu dodatkowej opinii medycznej prof. M.W. z [...] lutego 2011r. oraz dodatkowych wyjaśnień, organ pierwszej instancji wszczął i wdrożył postępowanie i wysłał do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy skierowanie na badania lekarskie w celu rozpoznania choroby zawodowej. Odpowiadając na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem Sąd nie dostrzegł, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy postępowania oraz przepisy materialnoprawne w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Spór w sprawie dotyczy zasadności umorzenia przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego postępowania w sprawie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej – następstw zatrucia wywołanego przez substancje chemiczne. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Jedną z przyczyn bezprzedmiotowości postępowania jest, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, prowadzenie postępowania w sprawie tożsamej, zakończonej decyzją ostateczną. Aby uznać, iż zachodzi tożsamość obu spraw (uprzedniej i obecnej sprawy) muszą zostać spełnione łącznie cztery warunki: 1. istnieją te same podmioty w obu sprawach, 2. istnieje ten sam przedmiot obu spraw, 3. istnieje ten sam stan prawny, 4. istnieje ten sam stan faktyczny W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż istnieją te same podmioty w sprawie zakończonej decyzją organu odwoławczego z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] (utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z [...] maja 2009 r.) oraz w niniejszej sprawie. Nie budzi również wątpliwości, iż istnieje ten sam stan prawny. Zarówno bowiem w dacie wydania decyzji z [...] sierpnia 2009 r. jak i w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie, obowiązuje to samo rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869). Odnośnie natomiast przesłanki istnienia tego samego przedmiotu obu spraw, wskazać należy, że przedmiotem uprzedniej jak i obecnej sprawy jest choroba polineuropatia jako następstwo zatrucia wywołanego przez substancje chemiczne. Skarżąca podnosi w skardze, iż że nigdy nie została wszczęta wcześniej procedura dotycząca choroby na którą cierpi, tj. polineuropatii aksonalnej. W szczególności tej choroby nie rozpoznano w sprawie [...]. Odnosząc się do tego stanowiska wskazać należy, że w sprawach chorób zawodowych istotną rolę odgrywają orzeczenia lekarskie jednostek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych. Zaakcentować należy, że inspektor sanitarny jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że nie ma on prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (vide: wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok WSA w Gliwicach z 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/GL 794/06). W orzecznictwie podkreśla się, że orzekając o chorobie zawodowej, organ powinien mieć na uwadze, że opinia jednostki diagnostycznej w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej jest środkiem dowodowym w rozumieniu art. 75 K.p.a. w związku z art. 84, który podlega ocenie organu orzekającego stosownie do treści art. 80 K.p.a. Organ inspekcji sanitarnej powinien badać, czy wydane orzeczenie lekarskie mające charakter opinii wyjaśniło istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy opinia ta jest rzeczowo i przekonywająco uzasadniona. Organ nie może oprzeć swojej decyzji na orzeczeniu lekarskim, które nie zawiera prawidłowo uzasadnionego stanowiska. Opinia ta będąca podstawą rozstrzygnięcia organów inspekcji sanitarnej powinna być należycie uzasadniona i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie jednostka właściwa do rozpoznania chorób zawodowych, tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy nie wydała wprawdzie orzeczenia lekarskiego, lecz po otrzymaniu skierowania na badania lekarskie, poinformowała organ pierwszej instancji (pismem z [...] lipca 2011 r. nr [...]), iż brak jest podstaw prawnych do wdrożenia procedury związanej z rozpoznaniem choroby zawodowej objętej skierowaniem. Było to bowiem kolejne skierowanie dotyczące podejrzenia tej samej choroby zawodowej u skarżącej a jednocześnie, jak zaznaczono, załączone do skierowania dokumenty, nie wnoszą żadnych nowych okoliczności faktycznych do sprawy. W szczególności, jak wskazano, opinie konsultacji neurologicznych prof. M.W. z [...] marca 2010 r. i [...] lutego 2011 r. są w istocie powieleniem treści wydanych wcześniej przez tego lekarza opinii z [...] października 2003 r. i [...] lutego 2006 r. Zdaniem Sądu treść opisanej wyżej opinii w pełni wyjaśniała i tłumaczyła występujące w tej sprawie zagadnienia a zatem nie było uzasadnienia dla dalszego jeszcze prowadzenia postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji. Ponadto wskazać należy, że powyższe stwierdzenia znajdują również wyraz w piśmie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z [...] września 2011 r. nr [...], skierowanym do skarżącej, w którym jednostka medyczna wyjaśniła, iż trwająca wcześniej cała procedura diagnostyczno-orzecznicza była prowadzona w związku z podejrzeniem choroby zawodowej pod postacią zatrucia substancjami toksycznymi miejsca pracy, a w szczególności skutków takiego zatrucia w formie polineuropatii toksycznej. Wyjaśniono także, że polineuropatie (również toksyczne) z punktu widzenia medycznego mogą być aksonalne, demielizacyjne bądź mieszane (aksonalno-demielizacyjne). Zaznaczono przy tym, że w analizie schorzenia skarżącej polineuropatie traktowano w sposób całościowy, były one oceniane łącznie, a więc brano pod uwagę każdy jej rodzaj (również aksonalny). Świadczą o tym chociażby opinie konsultacji prof. M.W. z [...] października 2003 r. i [...] lutego 2006 r., w których pisze on, iż stwierdza u skarżącej m.in. aksonalne uszkodzenie nerwu pośrodkowego. Wojewódzki Ośrodek Medycyny pracy wskazał, że opinie te były wielokrotnie analizowane i brane pod uwagę w dotychczasowej procedurze. Słusznie zatem organy administracji uznały, że w sprawie niniejszej nie doszło także do zmiany stanu faktycznego. W związku z powyższym za niezasadny uznać należało zarzut rozpoznawanej skargi, oparty na twierdzeniu, że w odniesieniu do skarżącej, nigdy nie została wszczęta wcześniej procedura dotycząca choroby – polineuropatii aksonalnej. Schorzenie skarżącej – polineuropatie oceniano łącznie, biorąc pod uwagę także aksonalny jej rodzaj. Sąd uznał zatem, iż skarga W.Z. nie jest zasadna. Istnieje tożsamość sprawy zakończonej decyzją ostateczną z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] (utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z [...] maja 2009 r.) i obecnej sprawy. Skoro istnieje tożsamość obu spraw to niedopuszczalne jest orzekanie merytoryczne w przedmiocie wniosku skarżącej z [...] października 2010 r. Stanowiłoby to naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej zaś wydana decyzja dotknięta byłaby wadą nieważności, o której mowa w art.156 § 1 pkt 3 K.p.a. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd oddalił skargę. O kosztach dla pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie przepisu art. 250 cytowanej wyżej ustawy.