II SA/Go 839/09

Dnia 9 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Protokolant inspektor Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W.Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. nie stwierdził u W.Z. choroby zawodowej- następstw zatrucia wywołanego przez substancje chemiczne. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że W.Z. w okresie od października 1976 r. do sierpnia 1978 r. i od czerwca 1979 r. do października 1980 r. tj. podczas zatrudnienia na stanowisku pomocy technicznej-laboranta w Pracowni Metrologii Warsztatowej Wydziału [...], zawodowo narażona była na działanie benzyny łąkowej i ekstrakcyjnej oraz (sporadycznie) eteru etylowego i trójchloroetylenu. Wobec braku wyników badania stężenia tych związków chemicznych w wymienionych okresach zatrudnienia (pomiary nie zostały przeprowadzone) oraz w związku ze sprzecznymi zeznaniami świadków przyjęto kierując się zasadą że wątpliwości powinny być tłumaczone na korzyść poszkodowanego pracownika, iż W.Z. mogła wykonywać swoje obowiązki w skrajnie niekorzystnych warunkach tj. także w warunkach przekroczenia dopuszczalnych stężeń w/w czynników chemicznych. W pozostałych okresach pracy nie była narażona na czynniki chemiczne. Przyjęta do pracy zdrowa, pierwsze objawy chorobowe w postaci zasłabnięć w miejscu pracy, a następnie utrat przytomności wystąpiły po okresie 20 miesięcy pracy na stanowisku laboranta. W.Z. w dniu [...].02.1979 r. otrzymała zaświadczenie z Przychodni akademickiej, że "nie może pracować z chemikaliami ze względu na objawy uczulenia". Jednak po kilkumiesięcznej przerwie (na własną prośbę) ponownie podjęła pracę na tym samym stanowisku. Wnioskodawczyni była również konsultowana w Poradni Chorób Zawodowych dnia [...].09.1989 r. na skierowanie dr C. -z rozpoznaniem "astma oskrzelowa". Postępowanie w sprawie schorzeń neurologicznych W.Z., jako choroby zawodowej, było prowadzone w latach 1999-2001 i zakończone zostało stwierdzeniem braku podstaw do uznania choroby zawodowej oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddział Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 5 marca 2002 r. sygn. akt (II SA /Po 1958/01) oddalającym skargę W.Z.. W.Z. [...] kwietnia 2005 r. złożyła kolejny wniosek o uznanie, że jest chora na chorobę zawodową "polineuropathie et myopathie" wymienioną pod poz. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach t.j. "zatrucia ostre albo przewlekle lub ich następstwa wywołane przez (...) substancje chemiczne". Do wniosku dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia [...].10.2003r. wydane przez prof. dr med. M.W.- specjalistę neurologa, w którym podano rozpoznanie "Polyneuropathia chronika, Myalgia" a we wnioskach: "objawy powyższe mogą znajdować się w związku z przebytą ekspozycją na czynniki toksyczne, wynikające z pracy zawodowej". Załączyła także zaświadczenie z dnia [...].02.2005 r. specjalisty neurologa lek. med. W.W., mówiące o tym, że schorzenie ma charakter przewlekły i postępujący. Z uwagi na nowy stan prawny i nowe okoliczności faktyczne wszczęto nowe postępowanie o stwierdzenie choroby zawodowej. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy dnia [...] lutego 2006 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej pod pozycją 1 wykazu chorób zawodowych – zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że brak jest związku czasowego między istnieniem ekspozycji na potencjalny czynnik sprawczy a wystąpieniem pierwszych zaburzeń nerwowo-mięśniowych. Wątpliwości budziły też ocena stanu klinicznego pacjentki w latach 1994-1998 oraz rozbieżna w ocenie świadków wielkość narażenia zawodowego. W.Z. nie zgodziła się z treścią orzeczenia. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego orzeczeniem lekarskim zaocznym z dnia [...] sierpnia 2006r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłego zatrucia zawodowego parami benzyny ekstrakcyjnej, eteru i trójchloroetylenu ze względu na brak związku przyczynowo – skutkowego z narażeniem zawodowym na w/w związki chemiczne. W uzasadnieniu podano, że związki te nie są uważane za czynniki indukujące jakiekolwiek schorzenia układowe. Orzeczenie zostało następnie uzupełnione pisemnie [...] grudnia 2006 r. (znak pisma [...]) i [...] września 2007 r. (pismo znak [...]) w związku z wątpliwościami zgłaszanymi przez W.Z.. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wziął pod uwagę neurotoksyczne działanie n-heksanu jako potencjalnego składnika benzyny, wykluczając jego wpływ na schorzenie stwierdzone u W.Z.. Z uwagi na brak rozpoznania klinicznego choroby zawodowej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] listopada 2007 r. wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do uznania choroby zawodowej. W związku z odwołaniem wniesionym przez pełnomocnika W.Z. Państwowy Wojewódzki Inspektor decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] uchylił w/w decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie polecił usunąć popełnione uchybienia formalno- prawne oraz uzyskać wyjaśnienie stanowiska Instytutu Medycyny Pacy i Zdrowia Środowiskowego zawarte w piśmie z dnia [...].09.2007 r. brzmiące: "Ponadto, działanie toksyczne n-heksanu przejawia się występowaniem neuropatii obwodowej o charakterze tzw. "Specyficznej aksonopatii dystalnej", podczas gdy u W.Z. stwierdza się również zmiany o charakterze demielinizacyjnym, zatem nietypowe dla skutków działania n- heksanu. Wykazanie u pacjentki obecności p/ciał przeciw włóknom retikulinowym dodatkowo wskazuje na zgoła inny patomechanizm neuropatii". Podczas ponownego rozpatrywania sprawy – Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uzyskał opinię Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego sporządzoną przez prof. dr hab. med. H.L.-L. specjalistę neurologa oraz lek. med. specjalistę chorób wewnętrznych, medycyny pracy i toksykologii klinicznej A.H. z dnia [...].12.2008 r. znak: [...] będącą kolejnym uzupełnieniem dotychczasowych opinii oraz uwzględniającą zgłoszone przez pełnomocnika W.Z. dokumenty i wnioski w piśmie z dnia [...].04.2008 r., w tym karty z leczenia szpitalnego z dnia [...].05.2006 r., [...].02.2007 r., [...].05.2007 r. W opinii tej Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko o braku zależności przyczynowej między istniejącym u Pani W.Z. schorzeniem (neuropatia i miopatia) i przebytym narażeniem zawodowym. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - następstw zatrucia wywołanego przez substancje chemiczne. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik W.Z.. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] ze względu na uchybienia formalnoprawne mogące mieć wpływ na prawidłowe ustalenie i wyjaśnienie stanu faktycznego, decyzją z uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny z dnia [...] maja 2009 r. decyzją nr [...] nie stwierdził u W.Z. choroby zawodowej – następstw zatrucia wywołanego przez substancje chemiczne. Pełnomocnik W.Z. radca prawny M.T. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i uznanie choroby, [...] na którą cierpi odwołująca W.Z. – polineuropatii – jako choroby zawodowej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że oba orzeczenia lekarskie wydane zostały przez upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych zakłady służby zdrowia i w swej konkluzji są zgodne. Organ podkreślił, że przed wydaniem decyzji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w celu uzupełnienia materiału dowodowego, wielokrotnie zwracał się do uprawnionych jednostek orzeczniczych o uzupełnienie wydanych orzeczeń lekarskich. Instytut (uzupełnienie orzeczenia z dnia [...].12.2008 r.) podtrzymał swoją opinię o braku podstaw do rozpoznanej u W.Z. przewlekłej polineuropatii za chorobę zawodową i stwierdził: "Przeciw toksycznej etiologii schorzenia oprócz braku czasowego związku, świadczy również kliniczny obraz, jego przebieg a także stosowane leczenie. Zdaniem specjalistów z dziedziny, neurologii, chorób wewnętrznych, medycyny pracy i toksykologii klinicznej ...", "Przewlekłe polineuropatie toksyczne mają z reguły charakter subkliniczny tzn. że zmiany w nerwach obwodowych uchwytne są prawie wyłącznie badaniem szybkości ich przewodnictwa (elektroneurografią). Nie mają charakteru postępującego, nie dochodzi do objawów miopatii, ani nawracających zespołów bólowych mięśniowych. Z załączonych kart informacyjnych z pobytu na oddziałach neurologicznych, w których leczyła się ok. 20 razy (lata 1992-1997) wynika, że proces chorobowy rozwijał się powoli, początkowo manifestował się naczynioruchowymi bólami głowy oraz parestazjami (Klinika Neurologii [...].12.1991 r.- [...].01.1992 r.) Zaaplikowane wówczas leczenie tzw. objawowe okazało się nieskuteczne a objawy zarówno kliniczne jak elektromiograficzne narastały wobec czego Klinika Neurologii rozpoczęła leczenie preparatami immunostymulującymi oraz immunoregulującymi (solu- medrol, interferon beta, sandoglobina, plazmaferaza) co kontynuowano systematycznie w następnych latach. Włączenie tego typu leczenia świadczy niewątpliwie o podłożu zmian chorobowych u W.Z.. Zalicza się je do chorób z kręgu autoagresji, które charakteryzują się niedoborami odpornościowymi organizmu. W/w terapii nie stosuje się nigdy w neuropatiach toksycznych. O podłożu immunologicznym przewlekłej polineuropatii i myalgii u W.Z. świadczyć może również wypowiedź prof. M.W. (pismo z dnia [...].02.2006 r.), który stwierdza iż "objawy chorobowe wykazują duże wahania, leczenie pomaga tylko na krótki okres czasu". Ten typ dynamiki schorzenia nerwowo- mięśniowego nie występuje nigdy w jakichkolwiek przewlekłych neuropatiach toksycznych. Przewlekłe neuropatie toksyczne nie prowadzą do inwalidztwa ruchowego, natomiast zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...].06.2001r Panią W.Z. uznano za całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji (nr akt 232604). Zarówno rozbieżność czasowa między narażeniem zawodowym a pojawieniem się schorzenia z zajęciem neuronu obwodowego (neuropatii) oraz układu mięśniowego (miopatii) jak również całokształt obrazu klinicznego choroby stanowią podstawę potwierdzenia wydanej uprzednio opinii o braku zależności przyczynowej między istniejącym u Pani W.Z. schorzeniem a przebytym narażeniem zawodowym". W ocenie organu orzeczenia lekarskie są spójne i wyczerpujące. Organ stwierdził, że kserokopie kart informacyjnych z leczenia szpitalnego- klinicznego z dnia [...].05.2006 r., [...].02.2007 r. i [...].05.2007 r. wraz z kserokopią pisma pełnomocnika, pismem W.Z. z dnia [...].12.2007 r. skierowanego do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].01.2008 r. oraz skierowaniem PPIS na badania z dnia [...].05.2005 r.- zostały przekazane do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Szpital- Przychodnia Chorób Zawodowych. Wobec powyższego, organ odwoławczy nie miał podstaw do uznania, że dokumenty te nie były brane przez Instytut pod uwagę przed wydaniem ostatniej z dnia [...].12.2008 r. opinii uzupełniającej orzeczenie z dnia [...].08.2006 r. Organ odwoławczy wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie dwóch pozytywnych elementów jednocześnie: orzeczenia lekarskiego rozpoznającego chorobę zawodową i wyników dochodzenia epidemiologicznego wskazującego na istnienie związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy. Brak jednego z tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie. Pomimo uznania, iż W.Z. pracowała w skrajnie niekorzystnych warunkach pracy – brak jest klinicznego rozpoznania choroby zawodowej. Zdaniem organu odwoławczego w trakcie postępowania przed organem I instancji nie uchybiono obowiązkowi wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a stwierdzone następnie usunięte w trakcie postępowania uchybienia formalno-prawne nie miały wpływu na wydane orzeczenia lekarskie. Organ I instancji w trakcie postępowania dążył do rzetelnego i obiektywnego rozpoznania sprawy, a wnoszone przez strony uwagi mające znaczenie w sprawie były rozpatrywane. Ponadto niewyjaśnione w trakcie postępowania wątpliwości, były rozpatrywane na korzyść W.Z.. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji słusznie odmówił uzupełnienia postępowania dowodowego, poprzez zwrócenie się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o wydanie opinii uzupełniającej odnośnie wniesionych w piśmie z dnia [...].05.2009 r. przez pełnomocnika Z. wniosków i zarzutów. Organ odwoławczy podał, że nie uwzględnił żądania strony co do przeprowadzenia dowodów dwóch kart informacyjnych z leczenia szpitalnego z dnia [...].05.2007 r. i z dnia [...].05.2008 r.. Karta informacyjna z leczenia szpitalnego z dnia [...].05.2007 r. przedstawiona była wraz z innymi dokumentami jako dowód w sprawie do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego (pismo PPIS z dnia [...].04.2008 r.). Natomiast karta z dnia [...].05.2008 r. zawiera rozpoznanie medyczne tożsame z rozpoznaniem widniejącym na karcie z dnia [...].05.2007 r., a więc okoliczność ta już wcześniej została udowodniona, natomiast z epikryzy karty wynika, że pacjentka została przyjęta na oddział tylko w celu podania określonego zaleconego leku (pobyt w szpitalu dwa dni). Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że: - zaświadczenie z dnia [...].02.1979 r. wydane zostało przez Przychodnię Akademicką o treści "nie może pracować z chemikaliami ze względu na występujące objawy uczuleniowe" w dacie, kiedy W.Z. nie była pracownikiem (studiowała w systemie dziennym); - w opinii z dnia [...].10.2003 r. prof. dr med. M.W. wyraża pogląd, że "objawy powyższe mogą znajdować się w związku z przebytą ekspozycją na czynniki toksyczne wynikające z pracy zawodowej". Opinia ta nie jest poparta uzasadnieniem, nie stwierdza jednoznacznego związku przyczynowo-skutkowego; - zaświadczenie dr n. med. L.J.M. z dnia [...].04.1999 r. podaje w rozpoznaniu "Intoxicatio chemica /benzenum/ anno 1976- 78 et 1979 in anamnesi", zwrot "in anamnesi" należy tłumaczyć jako " w wywiadzie", a więc twierdzenie oparte na danych podanych przez pacjenta. Organ podkreślił, że wskazane dowody były przedmiotem oceny lekarzy orzeczników Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego i nie potwierdzają toksycznej etiologii stwierdzonej choroby W.Z.. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] złożyła W.Z.. Skarżąca podniosła zarzuty : 1. naruszenie prawa materialnego – Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 105, poz. 869) przez nie uznanie choroby skarżącej – Polyneuropathio jako choroby zawodowej, 2. naruszenie przepisów postępowania – art. 77 § 1 k.p.a. – przez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a ponadto art. 75 § 1 k.p.a. przez nie uwzględnienie uzasadnionych wniosków dowodowych zgłaszanych przez skarżącą w toku postępowania przed organami I i II instancji. W konkluzji skargi jej autorka wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i uznanie choroby na którą cierpi jako choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie podkreślić należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodnościz prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało prowadzić do konkluzji, iż zaskarżona decyzja nie podlega wzruszeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela dokonane przez organ administracyjny ustalenia faktyczne i rozważania prawne, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 2351 k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z kolei art. 2352 k.p. stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 105, poz. 869) z zastrzeżeniem ust. 2, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte w 2005 r. Oznacza to, że w sprawie znajdują zastosowanie nowe przepisy, które weszły w życie 3 lipca 2009 r. Przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania składa się w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia zatrudniającej lekarza, który wydał to orzeczenie (ust.2). W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (ust. 2). Należy wskazać, że w sprawach chorób zawodowych istotną rolę odgrywają orzeczenia lekarskie jednostek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych. Wymaga podkreślenia, że inspektor sanitarny jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że nie ma on prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 lutego 2009 r., II SA/Rz 696/08, LEX nr 484087, wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., II OSK 1078/06 cbois.nsa.gov.pl). Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że orzekając o chorobie zawodowej, organ nie powinien zapominać, że opinia placówki naukowej co do rozpoznania choroby zawodowej jest środkiem dowodowym w rozumieniu art. 75 k.p.a. w związku z art. 84, który podlega ocenie organu orzekającego stosownie do art. 80 k.p.a. Organ ma obowiązek kontrolować, czy wydana opinia wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy opinia ta jest rzeczowo i przekonywająco uzasadniona (wyrok NSA z dnia 17 listopada 1998 r., I SA 1318/98, LEX nr 45832). Organ nie może oprzeć swojej decyzji na opinii lekarskiej, która jest lakoniczna. Orzeczenie lekarskie mające być podstawą rozstrzygnięcia powinno być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (wyrok NSA z 15 kwietnia 1998 r., I SA 2074/97, LEX nr 45828). Przedmiotem badania organów sanitarnych są okoliczności stanowiące przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, czyli fakt istnienie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ustalenie pracy w warunkach narażających na powstanie tej choroby oraz związku przyczynowego między choroba zawodową a tymi warunkami. Skarżąca swoje twierdzenia o istnieniu choroby zawodowej opiera na dwóch przesłankach. Pierwsza z nich to okoliczność, że skarżąca była zatrudniona na stanowisku pomocy technicznej – laboranta, w którym to miejscu była narażona na działania substancji chemicznych w warunkach przekroczenia dopuszczalnych stężeń czynników chemicznych. W tym kontekście należy wskazać, że organy przyjęły na korzyść skarżącej, iż z uwagi na brak pomiarów, sprzeczne zeznania świadków, w miejscu pracy mogło dochodzić do przekroczenia dopuszczalnych stężeń czynników chemicznych. Jakkolwiek w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się istnienie domniemania związku przyczynowo - skutkowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie uznając, że wystarczy tylko stwierdzenie istnienia warunków w środowisku pracy narażających na powstanie danej choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały, jednakże nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę – jej powstanie w konkretnym wypadku nastąpiło z innych przyczyn nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia. Wszelkie ustalenia w tej materii muszą być poczynione zgodnie z przepisami prawa procesowego (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 marca 2007 r., III SA/Wr 409/06, Lex nr 508510). Drugą przesłanka na której skarżąca opiera swoje twierdzenie o istnieniu choroby zawodowej, to dowody z dokumentów w postaci opinii prof. M.W., dr L.J.M., dokumentacji medycznej ze Szpitala Akademii Medycznej (Klinika Neurologii) i Szpitala Wojewódzkiego. Ustosunkowując się do powyższych zarzutów należy wskazać, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż wydane w toku postępowania orzeczenia uprawnionych jednostek służby zdrowia wykluczyły, aby schorzenie skarżącej mieściło się w wykazie chorób zawodowych, który w poz. 1 rozporządzenia za chorobą zawodową uznaje: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne. W szczególności istotne jest ostatnie uzupełnienie do opinii z [...] grudnia 2008 r. (k. 174) wydane przez instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. W tejże opinii w sposób wszechstronny, wnikliwy, logiczny przedstawiono argumenty świadczące o brak podstaw do rozpoznania u W.Z. choroby zawodowej. Zawarto tam rzeczowe argumenty świadczące o braku toksycznej etiologii schorzenia, takie jak: brak czasowego związku, kliniczny obraz schorzenia, jego przebieg, stosowane leczenie. Nadto uczyniono to w ścisłym nawiązaniu do dokumentów wskazywanych przez skarżącą a dotyczących jej leczenia w Klinice Neurologii i Szpitalu Wojewódzkim. W opinii ustosunkowano się również do opinii prof. W. i dr L.M.. W opinii wskazano między innymi, że zastosowane w Klinice Neurologii leczenie nigdy nie stosuje się w neuropatiach toksycznych. Przewlekłe neuropatie toksyczne nie prowadzą do inwalidztwa ruchowego, które stwierdzono u skarżącej. W orzecznictwie sadowym przyjęto powszechny pogląd, że orzeczenie lekarskie nawet wydane przez podmioty specjalistyczne, jak każdy dowód podlega ocenie Sądu. Jest jednak rzeczą oczywistą, iż ze względu na brak wiedzy medycznej nie może być kontrolowane pod względem medycznym. Sąd jest uprawniony i ma obowiązek zareagować ujawnieniem swoich wątpliwości jeśli orzeczenie jest niejasne, budzi zastrzeżenia i nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia podmiotu wydającego orzeczenie co do podstaw rozstrzygnięcia, czyli jest niezrozumiałe dla organu, strony i sądu (zob. uzasadnienie wyroku NSA z 24 lipca 2009 r., II OSK 559/09, cbois.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą tego typu wątpliwości. Orzeczenia lekarskie wydane przez uprawnione podmioty są jasne, zawierają logiczne i przekonywujące argumenty, odnoszą się do istotnych okoliczności występujących w sprawie, w tym do twierdzeń skarżących i wskazywanych przez nią dowodów. Konstatując należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy administracji zgodnie z prawem oparły swoje rozstrzygnięcia na orzeczeniach lekarskich, gdyż są one rzetelne, spójne, nie pozostają ze sobą w sprzeczności, są należycie i wyczerpująco uzasadnione. Organy w sposób wszechstronny oraz wnikliwy przeprowadziły postępowanie dowodowe. Wymaga podkreślenia, że organy zwracały sie kilkakrotnie do właściwych jednostek orzeczniczych o wydanie uzupełniających opinii w celu wyjaśnienia twierdzeń skarżącej odnośnie jej stanu zdrowia i wskazywanych przez nią dowodów. Dotyczyło to między innymi neurotoksycznego działania n-heksanu jako potencjalnego składnika benzyny. W konsekwencji nie ma racjonalnych podstaw, by odmówić im wiarygodności. Należy wskazać, że nie jest trafny zarzut skarżącej, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, nie wnosząc zgodnie z jej wnioskiem zawartym w piśmie z dnia [...] maja 2009 r. o wydanie opinii uzupełniającej przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Działanie organu I instancji należy uznać za prawidłowe, gdyż jak wynika z akt sprawy cała dokumentacja lekarska dostarczona przez skarżąca i zgłaszane uwagi były przekazywane do wskazanej jednostki orzeczniczej. Organy odniosły się również do przedstawionych przez W.Z. opinii prof. W. i dr L.M.. Zdaniem Sądu argumentu podane w zaskarżonej decyzji odnośnie znaczenia powyższych dokumentów są logiczne i przekonywujące. Treść wskazanych dokumentów w jakikolwiek sposób nie podważa wiarygodności wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich. W tym kontekście należy dodać, że opinie te nie zostały wystawione przez uprawnione podmioty do orzekania w sprawach chorób zawodowych i mogą zostać uznane jedynie za dokumenty prywatne służące uwiarygodnieniu zarzutów skarżącej kwestionującej niekorzystne dla niej opinie lekarskie wystawione przez specjalistyczne podmioty. Nie jest również trafny zarzut skarżącej, że organy naruszyły przepis rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, ponieważ nie określiły okresu wystąpienia objawów chorobowych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. W przypadku choroby zawodowej określonej pod pozycją 1 wykazu chorób zawodowych wynosi on w przypadku chorób ostrych 3 dni, w przypadku zatruć przewlekłych – w zależności od rodzaju substancji. Organy nie mogły naruszyły tegoż obowiązku, gdyż nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej, a tylko w tym przypadku taki obowiązek zaktualizowałby się. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy zgodnie z prawem oparły swoje rozstrzygnięcia na orzeczeniach lekarskich, gdyż są one rzetelne, spójne, nie pozostają ze sobą w sprzeczności, należycie i wyczerpująco uzasadnione. Organy administracji w sposób wszechstronny i wnikliwy przeprowadziły postępowanie dowodowe. W szczególności zwracały sie kilkakrotnie do właściwych jednostek orzeczniczych o wydanie uzupełniających opinii w celu wyjaśnienia twierdzeń skarżącej odnośnie jej stanu zdrowia i wskazywanych przez nią dowodów. Organy ustosunkowały się do wszystkich istotnych zarzutów podnoszonych przez skarżącą. Sąd pragnie również wskazać, że zarzuty skarżącej posiadają w dużym stopniu charakter polemiczny, subiektywny, sprowadzają się w znacznej części do podważania rzetelności i kompetencji wydających opinie lekarzy. Skarżąca zdaje się pomijać, że nie każda nawet bardzo poważna rozpoznana u badanego jednostka chorobowa może być uznana za chorobę zawodową bowiem chorobą zawodowa mogą stanowić wyłącznie schorzenia umieszczone w wykazie chorób zawodowych. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom zawartym w skardze, organy sanitarne nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i 77 k.p.a. i prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wniosek tych organów wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów (art. 80 k.p.a.). Kierując się powyższymi rozważaniami Sąd uznał, że w sprawie brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a tym podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 p.p.s.a.